MN 97. KINH DHANAÑJĀNI

(Dhanañjānisutta) Bản tóm tắt→

1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời, Đức Phật trú tại Rājagaha (Vương Xá), trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng sóc.

2. Lúc bấy giờ, Tôn giả Sāriputta đang đi du hành ở Dakkhiṇāgiri (Nam Sơn) cùng với một hội chúng tỳ kheo đông đảo. Khi ấy, có một vị tỳ kheo vừa an cư mùa mưa ở Rājagaha xong, đi đến Dakkhiṇāgiri, nơi Tôn giả Sāriputta đang ở; sau khi đến, vị ấy chào hỏi Tôn giả Sāriputta. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu, vị ấy ngồi xuống một bên. Khi vị tỳ kheo ấy đã ngồi xuống một bên, Tôn giả Sāriputta nói điều này: — Này hiền giả, Đức Phật có khỏe mạnh và có sức lực không?

— Thưa hiền giả, Đức Phật khỏe mạnh và có sức lực.

— Này hiền giả, hội chúng tỳ kheo có khỏe mạnh và có sức lực không?

— Thưa hiền giả, hội chúng tỳ kheo cũng khỏe mạnh và có sức lực.

— Này hiền giả, ở đó, tại cổng Taṇḍulapāli, có một Bà-la-môn tên là Dhanañjāni. Này hiền giả, Bà-la-môn Dhanañjāni có khỏe mạnh và có sức lực không?

— Thưa hiền giả, Bà-la-môn Dhanañjāni cũng khỏe mạnh và có sức lực.

— Này hiền giả, Bà-la-môn Dhanañjāni có không sao nhãng (bất phóng dật / appamatto) không?

— Thưa hiền giả, làm sao Bà-la-môn Dhanañjāni có sự không sao nhãng được? Thưa hiền giả, Bà-la-môn Dhanañjāni dựa vào vua để bóc lột các gia chủ Bà-la-môn, dựa vào các gia chủ Bà-la-môn để bóc lột vua. Người vợ có niềm tin, được cưới từ gia đình có niềm tin của ông ấy đã qua đời; ông ấy đã cưới một người vợ khác không có niềm tin, từ một gia đình không có niềm tin.

— Thưa hiền giả, thật là một tin buồn mà chúng tôi phải nghe, thật là một tin buồn mà chúng tôi phải nghe, khi chúng tôi nghe rằng Bà-la-môn Dhanañjāni đang sao nhãng (phóng dật / pamattaṁ). Biết đâu có khi nào đó, ở đâu đó, chúng tôi có thể gặp gỡ Bà-la-môn Dhanañjāni, biết đâu có thể có một cuộc trò chuyện [giữa chúng tôi].

3. Sau đó, Tôn giả Sāriputta ở lại Dakkhiṇāgiri chừng nào còn thấy thích hợp, rồi khởi hành đi về hướng Rājagaha. Đi du hành dần dần, Tôn giả đến Rājagaha. Tại đó, Tôn giả Sāriputta trú ở Rājagaha, trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng sóc.

4. Rồi vào buổi sáng, Tôn giả Sāriputta mặc y, mang bát và đi vào Rājagaha để khất thực. Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Dhanañjāni đang cho vắt sữa bò trong chuồng bò ở ngoại thành. Sau khi đi khất thực ở Rājagaha, ăn xong và trở về từ chuyến khất thực, Tôn giả Sāriputta đi đến nơi Bà-la-môn Dhanañjāni đang ở.

Bà-la-môn Dhanañjāni nhìn thấy Tôn giả Sāriputta đang đi đến từ đằng xa. Thấy vậy, ông đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, ông nói với Tôn giả Sāriputta điều này: — Thưa Tôn giả Sāriputta, xin hãy uống sữa tươi này trong khi chờ đến giờ ăn cơm.

— Thôi đủ rồi, thưa Bà-la-môn. Hôm nay tôi đã ăn xong rồi. Tôi sẽ nghỉ trưa dưới gốc cây đằng kia. Ông hãy đến đó.

— Vâng, thưa Tôn giả. Bà-la-môn Dhanañjāni đáp lời Tôn giả Sāriputta.

5. Sau đó, khi đã ăn sáng xong, Bà-la-môn Dhanañjāni đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, ông chào hỏi Tôn giả Sāriputta. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu, ông ngồi xuống một bên. Khi Bà-la-môn Dhanañjāni đã ngồi xuống một bên, Tôn giả Sāriputta nói điều này: — Này Dhanañjāni, ông có không sao nhãng không?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, làm sao chúng tôi có sự không sao nhãng được, khi chúng tôi phải nuôi dưỡng cha mẹ, phải nuôi dưỡng vợ con, phải nuôi dưỡng nô lệ và người làm công, phải làm những việc cần làm cho bạn bè và đồng nghiệp, phải làm những việc cần làm cho bà con huyết thống, phải làm những việc cần làm cho khách, phải làm những việc cần làm cho tổ tiên đã khuất, phải làm những việc cần làm cho các vị thần, phải làm những việc cần làm cho nhà vua, và cái thân này cũng cần được nuôi dưỡng và làm cho béo tốt?

6. — Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Giả sử ở đây có người vì cha mẹ mà hành xử sai trái và bất công (phi pháp, bất bình đẳng / adhammacārī visamacārī), và vì lý do hành xử sai trái và bất công đó, những người canh giữ địa ngục kéo người ấy vào địa ngục. Liệu người ấy có thể [biện hộ] được không: “Tôi vì cha mẹ mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa tôi vào địa ngục”; hoặc cha mẹ của người ấy có thể [biện hộ] cho người ấy được không: “Người này vì chúng tôi mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa người này vào địa ngục”?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, không thể được. Trái lại, mặc cho người ấy gào thét, những người canh giữ địa ngục vẫn ném người ấy vào địa ngục.

MN 97. KINH DHÀNANJÀNI

(Dhànanjàni Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở tại Rajagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm), tại Kalandakanivapa (chỗ nuôi dưỡng sóc).

Lúc bấy giờ, Tôn giả Sariputta đang du hành tại Dakkhinagiri (Nam Sơn) cùng với đại chúng Tỷ-kheo. Một vị Tỷ-kheo sau khi an cư mùa mưa ở Rajagaha (Vương Xá) đi đến Dakkhinagiri đi đến Tôn giả Sariputta, sau khi đến nói lên với Tôn giả Sariputta, những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên. Rồi Tôn giả Sariputta nói với vị Tỷ-kheo ấy đang ngồi một bên:

– Này Hiền giả, Thế Tôn có được không bệnh, mạnh khỏe không?

– Thưa Hiền giả, Thế Tôn không bệnh và được mạnh khỏe.

– Thưa Hiền giả, còn chúng Tỷ-kheo có được không bệnh và mạnh khỏe không?

– Thưa Hiền giả, chúng Tỷ-kheo cũng không bệnh và được mạnh khỏe.

– Ở đây, này Hiền giả, có Bà-la-môn tên là Dhananjani ở tại Tandulapala. Này Hiền giả, Bà-la-môn Dhananjani có được không bệnh và mạnh khỏe không?

– Thưa Hiền giả, Bà-la-môn Dhananjani cũng không bệnh và được mạnh khỏe.

– Này Hiền giả, Bà-la-môn Dhanajani có được không phóng dật không?

– Thưa Hiền giả, làm sao Bà-la-môn Dhannajani có thể không phóng dật được! Thưa Hiền giả, Bà-la- môn Dhananjani ỷ thế vua, bóc lột các Bà-la-môn gia chủ, ỷ thế các Bà-la-môn gia chủ, bóc lột vua. Người vợ trước của Bà-la-môn có thành tín, cưới từ một gia đình có thành tín đã từ trần. Người vợ sau không có thành tín và cưới từ một gia đình không có thành tín.

– Này Hiền giả, thật là một tin không tốt lành! Này Hiền giả, thật là một tin không tốt lành khi chúng ta được nghe Bà-la-môn Dhananjani phóng dật. Rất có thể chúng ta có dịp gặp Bà-la-môn Dhananjani, rất có thể sẽ có một cuộc đàm thoại.

Rồi Tôn giả Sariputta sau khi ở tại Dakkhinagiri cho đến khi vừa ý, liền khởi hành đi Rajagaha (Vương Xá), tuần tự du hành và đến tại Vương Xá. Ở đây, Tôn giả Sariputta trú ở Rajagaha, Veluvana, tại Kalandakanivapa.

Rồi Tôn giả Sariputta đắp y vào buổi sáng, cầm y bát, đi vào Vương Xá để khất thực. Lúc bấy giờ Bà-la- môn Dhananjani đang cho vắt sữa bò ở ngoài thành. Tôn giả Sariputta sau khi khất thực ở Vương Xá xong, sau buổi ăn, trên con đường khất thực trở về, đi đến Bà-la-môn Dhananjani. Bà-la-môn Dhananjani thấy Tôn giả Sariputta từ xa đi tới, sau khi thấy, liền đi đến Tôn giả Sariputta, sau khi đến liền thưa với Tôn giả Sariputta:

– Hãy uống sữa này và chờ cho đến giờ ăn cơm.

– Thôi vừa rồi, Bà-la-môn. Hôm nay ta đã ăn xong. Ta sẽ ngồi nghĩ trưa ở một góc cây. Ông có thể đến đó.

– Thưa vâng, Tôn giả.

Bà-la-môn Dhananjani vâng đáp Tôn giả Sariputta. Rồi Bà-la-môn Dhananjani sau khi ăn sáng xong, liền đi đến Tôn giả Sariputta, sau khi đến nói lên với Tôn giả Sariputta những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên. Tôn giả Sariputta nói với Bà-la-môn Dhananjani đang ngồi một bên:

– Này Dhananjani, ông có không phóng dật không?

– Thưa Tôn giả Sariputta, làm sao chúng tôi có thể không phóng dật được, khi chúng tôi còn cha mẹ phải phụng dưỡng, còn vợ con phải nuôi dưỡng, còn đầy tớ, lao công phải nuôi dưỡng, còn có những trách nhiệm bạn bè thân hữu phải làm đối với bạn bè thân hữu, còn có những trách nhiệm bà con huyết thống phải làm đối với bà con huyết thống, còn có những trách nhiệm tân khách phải làm đối với tân khách, còn có những trách nhiệm tổ tiên phải làm đối với tổ tiên, còn có những trách nhiệm chư Thiên phải làm đối với chư Thiên, còn có những trách nhiệm vua chúa phải làm đối với vua chúa, lại còn thân này cần phải làm cho thỏa mãn và trưởng dưỡng!

– Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì cha mẹ làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa ngục. Người ấy làm được gì khi nói".Tôi vì cha mẹ đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngục"? Hay cha mẹ của người ấy làm được gì khi nói: “Con chúng tôi vì cha mẹ đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo nó đến địa ngục”?

– Thưa không được, Tôn giả Sariputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than.

7-15. — Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Giả sử ở đây có người vì vợ con mà hành xử sai trái và bất công, và vì lý do hành xử sai trái và bất công đó, những người canh giữ địa ngục kéo người ấy vào địa ngục. Liệu người ấy có thể [biện hộ] được không: “Tôi vì vợ con mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa tôi vào địa ngục”; hoặc vợ con của người ấy có thể [biện hộ] cho người ấy được không: “Người này vì chúng tôi mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa người này vào địa ngục”?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, không thể được. Trái lại, mặc cho người ấy gào thét, những người canh giữ địa ngục vẫn ném người ấy vào địa ngục.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Giả sử ở đây có người vì nô lệ và người làm công mà hành xử sai trái và bất công, và vì lý do hành xử sai trái và bất công đó, những người canh giữ địa ngục kéo người ấy vào địa ngục. Liệu người ấy có thể [biện hộ] được không: “Tôi vì nô lệ và người làm công mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa tôi vào địa ngục”; hoặc nô lệ và người làm công của người ấy có thể [biện hộ] cho người ấy được không: “Người này vì chúng tôi mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa người này vào địa ngục”?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, không thể được. Trái lại, mặc cho người ấy gào thét, những người canh giữ địa ngục vẫn ném người ấy vào địa ngục.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Giả sử ở đây có người vì bạn bè và đồng nghiệp mà hành xử sai trái và bất công, và vì lý do hành xử sai trái và bất công đó, những người canh giữ địa ngục kéo người ấy vào địa ngục. Liệu người ấy có thể [biện hộ] được không: “Tôi vì bạn bè và đồng nghiệp mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa tôi vào địa ngục”; hoặc bạn bè và đồng nghiệp của người ấy có thể [biện hộ] cho người ấy được không: “Người này vì chúng tôi mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa người này vào địa ngục”?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, không thể được. Trái lại, mặc cho người ấy gào thét, những người canh giữ địa ngục vẫn ném người ấy vào địa ngục.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Giả sử ở đây có người vì bà con huyết thống mà hành xử sai trái và bất công, và vì lý do hành xử sai trái và bất công đó, những người canh giữ địa ngục kéo người ấy vào địa ngục. Liệu người ấy có thể [biện hộ] được không: “Tôi vì bà con huyết thống mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa tôi vào địa ngục”; hoặc bà con huyết thống của người ấy có thể [biện hộ] cho người ấy được không: “Người này vì chúng tôi mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa người này vào địa ngục”?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, không thể được. Trái lại, mặc cho người ấy gào thét, những người canh giữ địa ngục vẫn ném người ấy vào địa ngục.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Giả sử ở đây có người vì khách mà hành xử sai trái và bất công, và vì lý do hành xử sai trái và bất công đó, những người canh giữ địa ngục kéo người ấy vào địa ngục. Liệu người ấy có thể [biện hộ] được không: “Tôi vì khách mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa tôi vào địa ngục”; hoặc khách của người ấy có thể [biện hộ] cho người ấy được không: “Người này vì chúng tôi mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa người này vào địa ngục”?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, không thể được. Trái lại, mặc cho người ấy gào thét, những người canh giữ địa ngục vẫn ném người ấy vào địa ngục.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Giả sử ở đây có người vì tổ tiên đã khuất mà hành xử sai trái và bất công, và vì lý do hành xử sai trái và bất công đó, những người canh giữ địa ngục kéo người ấy vào địa ngục. Liệu người ấy có thể [biện hộ] được không: “Tôi vì tổ tiên đã khuất mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa tôi vào địa ngục”; hoặc tổ tiên đã khuất của người ấy có thể [biện hộ] cho người ấy được không: “Người này vì chúng tôi mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa người này vào địa ngục”?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, không thể được. Trái lại, mặc cho người ấy gào thét, những người canh giữ địa ngục vẫn ném người ấy vào địa ngục.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Giả sử ở đây có người vì các vị thần mà hành xử sai trái và bất công, và vì lý do hành xử sai trái và bất công đó, những người canh giữ địa ngục kéo người ấy vào địa ngục. Liệu người ấy có thể [biện hộ] được không: “Tôi vì các vị thần mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa tôi vào địa ngục”; hoặc các vị thần có thể [biện hộ] cho người ấy được không: “Người này vì chúng tôi mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa người này vào địa ngục”?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, không thể được. Trái lại, mặc cho người ấy gào thét, những người canh giữ địa ngục vẫn ném người ấy vào địa ngục.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Giả sử ở đây có người vì nhà vua mà hành xử sai trái và bất công, và vì lý do hành xử sai trái và bất công đó, những người canh giữ địa ngục kéo người ấy vào địa ngục. Liệu người ấy có thể [biện hộ] được không: “Tôi vì nhà vua mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa tôi vào địa ngục”; hoặc nhà vua có thể [biện hộ] cho người ấy được không: “Người này vì chúng tôi mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa người này vào địa ngục”?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, không thể được. Trái lại, mặc cho người ấy gào thét, những người canh giữ địa ngục vẫn ném người ấy vào địa ngục.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Giả sử ở đây có người vì mục đích nuôi dưỡng và làm béo tốt thân này mà hành xử sai trái và bất công, và vì lý do hành xử sai trái và bất công đó, những người canh giữ địa ngục kéo người ấy vào địa ngục. Liệu người ấy có thể [biện hộ] được không: “Tôi vì mục đích nuôi dưỡng và làm béo tốt thân này mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa tôi vào địa ngục”; hoặc những người khác có thể [biện hộ] cho người ấy được không: “Người này vì mục đích nuôi dưỡng và làm béo tốt thân này mà hành xử sai trái và bất công, xin những người canh giữ địa ngục đừng đưa người này vào địa ngục”?

15. — Thưa Tôn giả Sāriputta, không thể được. Trái lại, mặc cho người ấy gào thét, những người canh giữ địa ngục vẫn ném người ấy vào địa ngục.

7-15. – Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì vợ con làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa ngục. Người ấy làm được gì khi nói: “Tôi vì vợ con đã làm các điều phi pháp, đã làm điều bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngục”? Hay vợ con người ấy có làm được gì khi nói: " (Chồng, cha tôi) vì chúng tôi đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo (chồng, cha tôi) đến địa ngục"?

– Thưa không được, Tôn giả Sariputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than.

– Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì đầy tớ lao công làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa ngục. Người ấy làm được gì khó nói: “Tôi vì các đầy tớ lao công đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngục”? Hay các đầy tớ lao công có làm được gì khi nói: " (Chủ chúng tôi) vì chúng tôi đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo (chủ chúng tôi) đến địa ngục"?

– Thưa không được, Tôn giả Sariputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than.

– Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì bạn bè thân hữu… dầu người ấy có khóc than.

Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì các tân khách… dầu người ấy có khóc than.

Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vi tổ tiên… dầu người ấy có khóc than.

Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì chư Thiên … dầu người ấy có khóc than.

Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì vua chúa… dầu người ấy có khóc than.

Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì làm cho thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh này, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa ngục. Người ấy làm được gì khi người ấy nói: “Vì làm cho thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân, tôi đã làm các điều phi pháp, đã làm ra các điều bất chánh này. Chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngục”? Hay các người khác có làm được gì khi họ nói: “Vì làm cho thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân, người này làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh này. Chớ có để các địa ngục quân kéo nó đến địa ngục”?

– Thưa không được, Tôn giả Sariputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than.

16. — Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Một người vì cha mẹ mà hành xử sai trái và bất công, và một người vì cha mẹ mà hành xử đúng đắn và công bằng (đúng pháp, bình đẳng / dhammacārī samacārī); ai là người tốt hơn?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, người vì cha mẹ mà hành xử sai trái và bất công, người đó không tốt; còn người vì cha mẹ mà hành xử đúng đắn và công bằng, người đó mới là tốt hơn. Thưa Tôn giả Sāriputta, hành xử đúng đắn và công bằng tốt hơn là hành xử sai trái và bất công.

— Này Dhanañjāni, có những công việc đúng đắn, có lý do chính đáng, nhờ đó một người vừa có thể nuôi dưỡng cha mẹ, vừa không làm hành động sai trái, và thực hành con đường mang lại phước báu.

17. — Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Một người vì vợ con mà hành xử sai trái và bất công, và một người vì vợ con mà hành xử đúng đắn và công bằng; ai là người tốt hơn?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, người vì vợ con mà hành xử sai trái và bất công, người đó không tốt; còn người vì vợ con mà hành xử đúng đắn và công bằng, người đó mới là tốt hơn. Thưa Tôn giả Sāriputta, hành xử đúng đắn và công bằng tốt hơn là hành xử sai trái và bất công.

— Này Dhanañjāni, có những công việc đúng đắn, có lý do chính đáng, nhờ đó một người vừa có thể nuôi dưỡng vợ con, vừa không làm hành động sai trái, và thực hành con đường mang lại phước báu.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Một người vì nô lệ và người làm công mà hành xử sai trái và bất công, và một người vì nô lệ và người làm công mà hành xử đúng đắn và công bằng; ai là người tốt hơn?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, người vì nô lệ và người làm công mà hành xử sai trái và bất công, người đó không tốt; còn người vì nô lệ và người làm công mà hành xử đúng đắn và công bằng, người đó mới là tốt hơn. Thưa Tôn giả Sāriputta, hành xử đúng đắn và công bằng tốt hơn là hành xử sai trái và bất công.

— Này Dhanañjāni, có những công việc đúng đắn, có lý do chính đáng, nhờ đó một người vừa có thể nuôi dưỡng nô lệ và người làm công, vừa không làm hành động sai trái, và thực hành con đường mang lại phước báu.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Một người vì bạn bè và đồng nghiệp mà hành xử sai trái và bất công, và một người vì bạn bè và đồng nghiệp mà hành xử đúng đắn và công bằng; ai là người tốt hơn?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, người vì bạn bè và đồng nghiệp mà hành xử sai trái và bất công, người đó không tốt; còn người vì bạn bè và đồng nghiệp mà hành xử đúng đắn và công bằng, người đó mới là tốt hơn. Thưa Tôn giả Sāriputta, hành xử đúng đắn và công bằng tốt hơn là hành xử sai trái và bất công.

— Này Dhanañjāni, có những công việc đúng đắn, có lý do chính đáng, nhờ đó một người vừa có thể làm những việc cần làm cho bạn bè và đồng nghiệp, vừa không làm hành động sai trái, và thực hành con đường mang lại phước báu.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Một người vì bà con huyết thống mà hành xử sai trái và bất công, và một người vì bà con huyết thống mà hành xử đúng đắn và công bằng; ai là người tốt hơn?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, người vì bà con huyết thống mà hành xử sai trái và bất công, người đó không tốt; còn người vì bà con huyết thống mà hành xử đúng đắn và công bằng, người đó mới là tốt hơn. Thưa Tôn giả Sāriputta, hành xử đúng đắn và công bằng tốt hơn là hành xử sai trái và bất công.

— Này Dhanañjāni, có những công việc đúng đắn, có lý do chính đáng, nhờ đó một người vừa có thể làm những việc cần làm cho bà con huyết thống, vừa không làm hành động sai trái, và thực hành con đường mang lại phước báu.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Một người vì khách mà hành xử sai trái và bất công, và một người vì khách mà hành xử đúng đắn và công bằng; ai là người tốt hơn?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, người vì khách mà hành xử sai trái và bất công, người đó không tốt; còn người vì khách mà hành xử đúng đắn và công bằng, người đó mới là tốt hơn. Thưa Tôn giả Sāriputta, hành xử đúng đắn và công bằng tốt hơn là hành xử sai trái và bất công.

— Này Dhanañjāni, có những công việc đúng đắn, có lý do chính đáng, nhờ đó một người vừa có thể làm những việc cần làm cho khách, vừa không làm hành động sai trái, và thực hành con đường mang lại phước báu.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Một người vì tổ tiên đã khuất mà hành xử sai trái và bất công, và một người vì tổ tiên đã khuất mà hành xử đúng đắn và công bằng; ai là người tốt hơn?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, người vì tổ tiên đã khuất mà hành xử sai trái và bất công, người đó không tốt; còn người vì tổ tiên đã khuất mà hành xử đúng đắn và công bằng, người đó mới là tốt hơn. Thưa Tôn giả Sāriputta, hành xử đúng đắn và công bằng tốt hơn là hành xử sai trái và bất công.

— Này Dhanañjāni, có những công việc đúng đắn, có lý do chính đáng, nhờ đó một người vừa có thể làm những việc cần làm cho tổ tiên đã khuất, vừa không làm hành động sai trái, và thực hành con đường mang lại phước báu.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Một người vì các vị thần mà hành xử sai trái và bất công, và một người vì các vị thần mà hành xử đúng đắn và công bằng; ai là người tốt hơn?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, người vì các vị thần mà hành xử sai trái và bất công, người đó không tốt; còn người vì các vị thần mà hành xử đúng đắn và công bằng, người đó mới là tốt hơn. Thưa Tôn giả Sāriputta, hành xử đúng đắn và công bằng tốt hơn là hành xử sai trái và bất công.

— Này Dhanañjāni, có những công việc đúng đắn, có lý do chính đáng, nhờ đó một người vừa có thể làm những việc cần làm cho các vị thần, vừa không làm hành động sai trái, và thực hành con đường mang lại phước báu.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Một người vì nhà vua mà hành xử sai trái và bất công, và một người vì nhà vua mà hành xử đúng đắn và công bằng; ai là người tốt hơn?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, người vì nhà vua mà hành xử sai trái và bất công, người đó không tốt; còn người vì nhà vua mà hành xử đúng đắn và công bằng, người đó mới là tốt hơn. Thưa Tôn giả Sāriputta, hành xử đúng đắn và công bằng tốt hơn là hành xử sai trái và bất công.

— Này Dhanañjāni, có những công việc đúng đắn, có lý do chính đáng, nhờ đó một người vừa có thể làm những việc cần làm cho nhà vua, vừa không làm hành động sai trái, và thực hành con đường mang lại phước báu.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này? Một người vì mục đích nuôi dưỡng và làm béo tốt thân này mà hành xử sai trái và bất công, và một người vì mục đích nuôi dưỡng và làm béo tốt thân này mà hành xử đúng đắn và công bằng; ai là người tốt hơn?

25. — Thưa Tôn giả Sāriputta, người vì mục đích nuôi dưỡng và làm béo tốt thân này mà hành xử sai trái và bất công, người đó không tốt; còn người vì mục đích nuôi dưỡng và làm béo tốt thân này mà hành xử đúng đắn và công bằng, người đó mới là tốt hơn. Thưa Tôn giả Sāriputta, hành xử đúng đắn và công bằng tốt hơn là hành xử sai trái và bất công.

— Này Dhanañjāni, có những công việc đúng đắn, có lý do chính đáng, nhờ đó một người vừa có thể nuôi dưỡng và làm béo tốt thân này, vừa không làm hành động sai trái, và thực hành con đường mang lại phước báu.

26. Sau đó, Bà-la-môn Dhanañjāni vui mừng đón nhận và hoan hỷ với lời nói của Tôn giả Sāriputta, rồi đứng dậy từ chỗ ngồi và rời đi.

16. – Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì cha mẹ làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay một người vì cha mẹ làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì cha mẹ làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì cha mẹ làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể phụng dưỡng cha mẹ, không làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì vợ con làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay một người vì vợ con, làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, một người vì vợ con làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, một người vì vợ con làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể nuôi dưỡng vợ con, không làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì đầy tớ lao công làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay một người vì đầy tớ lao công làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì đầy tớ lao công làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì đầy tớ lao công làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể nuôi

dưỡng đầy tớ lao công, không làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì bạn bè thân hữu làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay là người vì bạn bè thân hữu làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vị bạn bè thân hữu làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì bạn bè thân hữu làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể nuôi dưỡng bạn bè thân hữu, không làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì bà con huyết thống làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay một người vì bà con huyết thống làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì bà con huyết thống làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì bà con huyết thống làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác, có nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể nuôi dưỡng bà con huyết thống, không làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì tân khách làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay một người vì tân khách làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì tân khách làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì tân khách làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể làm các bổn phận tân khách đối với tân khách, không làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì tổ tiên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay người vì tổ tiên làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì tổ tiên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì tổ tiên làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể làm được những trách nhiệm tổ tiên phải làm đối với các tổ tiên, không làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì chư Thiên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay người vì chư Thiên làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì chư Thiên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì chư Thiên làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể làm được các trách nhiệm chư Thiên, phải làm đối với chư Thiên, không làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Người vì vua chúa làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay người vì vua chúa làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì vua chúa làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì vua chúa làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, có thể làm các trách nhiệm vua chúa phải làm đối với vua chúa, không làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Người vì làm thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân làm điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay là người vì làm thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân, làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, người vì làm thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì làm thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.

– Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những hành động này có thể làm thỏa mãn, trưởng dưỡng cái thân, không làm các điều ác, làm được các thiện hành.

Bà-la-môn Dhananjani hoan hỷ tín thọ lời Tôn giả Sariputta dạy, từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.

27. Một thời gian sau, Bà-la-môn Dhanañjāni bị bệnh, đau đớn, bệnh tình rất nặng. Khi ấy, Bà-la-môn Dhanañjāni gọi một người đàn ông đến: — Này anh bạn, hãy đến chỗ Đức Phật; sau khi đến, nhân danh tôi, hãy cúi đầu đảnh lễ dưới chân Đức Phật [và nói]: “Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhanañjāni bị bệnh, đau đớn, bệnh tình rất nặng. Ông ấy xin cúi đầu đảnh lễ dưới chân Thế Tôn”. Rồi hãy đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, nhân danh tôi, hãy cúi đầu đảnh lễ dưới chân Tôn giả Sāriputta [và nói]: “Thưa Tôn giả, Bà-la-môn Dhanañjāni bị bệnh, đau đớn, bệnh tình rất nặng. Ông ấy xin cúi đầu đảnh lễ dưới chân Tôn giả Sāriputta”. Và hãy nói thêm thế này: “Thưa Tôn giả, thật tốt lành biết bao nếu Tôn giả Sāriputta vì lòng thương xót mà đến thăm nhà của Bà-la-môn Dhanañjāni”.

— Vâng, thưa ngài. Người đàn ông ấy đáp lời Bà-la-môn Dhanañjāni, rồi đi đến chỗ Đức Phật; sau khi đến, anh ta đảnh lễ Đức Phật và ngồi xuống một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, người đàn ông ấy thưa với Đức Phật điều này: — Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhanañjāni bị bệnh, đau đớn, bệnh tình rất nặng. Ông ấy xin cúi đầu đảnh lễ dưới chân Thế Tôn. Rồi anh ta đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, anh ta đảnh lễ Tôn giả Sāriputta và ngồi xuống một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, người đàn ông ấy thưa với Tôn giả Sāriputta điều này: — Thưa Tôn giả, Bà-la-môn Dhanañjāni bị bệnh, đau đớn, bệnh tình rất nặng. Ông ấy xin cúi đầu đảnh lễ dưới chân Tôn giả Sāriputta, và nói thêm thế này: “Thưa Tôn giả, thật tốt lành biết bao nếu Tôn giả Sāriputta vì lòng thương xót mà đến thăm nhà của Bà-la-môn Dhanañjāni”. Tôn giả Sāriputta im lặng nhận lời.

28. Sau đó, Tôn giả Sāriputta mặc y, mang bát và đi đến nhà của Bà-la-môn Dhanañjāni; sau khi đến, Tôn giả ngồi trên chỗ ngồi đã được dọn sẵn. Khi đã ngồi xuống, Tôn giả Sāriputta nói với Bà-la-môn Dhanañjāni điều này:

— Này Dhanañjāni, ông có chịu đựng nổi không, có duy trì nổi không? Những cảm thọ khó chịu (thọ khổ / dukkhā vedanā) có thuyên giảm chứ không tăng lên không? Sự thuyên giảm có rõ ràng chứ không phải sự tăng lên không?

29. — Thưa Tôn giả Sāriputta, tôi không chịu đựng nổi, không duy trì nổi. Những cảm thọ khó chịu của tôi đang tăng lên dữ dội chứ không thuyên giảm. Sự tăng lên rất rõ ràng chứ không phải sự thuyên giảm. Thưa Tôn giả Sāriputta, giống như một người đàn ông khỏe mạnh dùng một thanh gươm sắc nhọn đâm vào đỉnh đầu; cũng vậy, thưa Tôn giả Sāriputta, những luồng gió dữ dội đang đâm xuyên qua đỉnh đầu tôi. Tôi không chịu đựng nổi, không duy trì nổi. Những cảm thọ khó chịu của tôi đang tăng lên dữ dội chứ không thuyên giảm. Sự tăng lên rất rõ ràng chứ không phải sự thuyên giảm. Thưa Tôn giả Sāriputta, giống như một người đàn ông khỏe mạnh dùng một sợi dây da dai chắc siết chặt quanh đầu; cũng vậy, thưa Tôn giả Sāriputta, cơn đau đầu của tôi vô cùng dữ dội. Tôi không chịu đựng nổi, không duy trì nổi. Những cảm thọ khó chịu của tôi đang tăng lên dữ dội chứ không thuyên giảm. Sự tăng lên rất rõ ràng chứ không phải sự thuyên giảm. Thưa Tôn giả Sāriputta, giống như một người đồ tể lành nghề hay người học việc của người đồ tể dùng một con dao mổ bò sắc bén rạch bụng; cũng vậy, thưa Tôn giả Sāriputta, những luồng gió dữ dội đang rạch nát bụng tôi. Tôi không chịu đựng nổi, không duy trì nổi. Những cảm thọ khó chịu của tôi đang tăng lên dữ dội chứ không thuyên giảm. Sự tăng lên rất rõ ràng chứ không phải sự thuyên giảm. Thưa Tôn giả Sāriputta, giống như hai người đàn ông khỏe mạnh nắm lấy cánh tay của một người yếu hơn, nướng và thiêu đốt người đó trên một hố than hồng; cũng vậy, thưa Tôn giả Sāriputta, sức nóng trong thân tôi vô cùng dữ dội. Tôi không chịu đựng nổi, không duy trì nổi. Những cảm thọ khó chịu của tôi đang tăng lên dữ dội chứ không thuyên giảm. Sự tăng lên rất rõ ràng chứ không phải sự thuyên giảm.

30. — Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này: Cảnh giới nào tốt hơn — địa ngục hay cõi súc sinh?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, so với địa ngục, cõi súc sinh tốt hơn.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này: Cảnh giới nào tốt hơn — cõi súc sinh hay cõi ngạ quỷ?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, so với cõi súc sinh, cõi ngạ quỷ tốt hơn.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này: Cảnh giới nào tốt hơn — cõi ngạ quỷ hay cõi người?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, so với cõi ngạ quỷ, cõi người tốt hơn.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này: Cảnh giới nào tốt hơn — cõi người hay cõi chư thiên Tứ Thiên Vương?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, so với cõi người, cõi chư thiên Tứ Thiên Vương tốt hơn.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này: Cảnh giới nào tốt hơn — cõi chư thiên Tứ Thiên Vương hay cõi chư thiên Đao Lợi?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, so với cõi chư thiên Tứ Thiên Vương, cõi chư thiên Đao Lợi tốt hơn.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này: Cảnh giới nào tốt hơn — cõi chư thiên Đao Lợi hay cõi chư thiên Dạ-ma?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, so với cõi chư thiên Đao Lợi, cõi chư thiên Dạ-ma tốt hơn.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này: Cảnh giới nào tốt hơn — cõi chư thiên Dạ-ma hay cõi chư thiên Đâu-suất?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, so với cõi chư thiên Dạ-ma, cõi chư thiên Đâu-suất tốt hơn.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này: Cảnh giới nào tốt hơn — cõi chư thiên Đâu-suất hay cõi chư thiên Hóa Tự Tại?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, so với cõi chư thiên Đâu-suất, cõi chư thiên Hóa Tự Tại tốt hơn.

— Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này: Cảnh giới nào tốt hơn — cõi chư thiên Hóa Tự Tại hay cõi chư thiên Tha Hóa Tự Tại?

— Thưa Tôn giả Sāriputta, so với cõi chư thiên Hóa Tự Tại, cõi chư thiên Tha Hóa Tự Tại tốt hơn.

31. — Này Dhanañjāni, ông nghĩ sao về điều này: Cảnh giới nào tốt hơn — cõi chư thiên Tha Hóa Tự Tại hay cõi Phạm thiên?

— Tôn giả Sāriputta vừa nói “cõi Phạm thiên”! Tôn giả Sāriputta vừa nói “cõi Phạm thiên”!

Khi ấy, Tôn giả Sāriputta nghĩ thầm: “Những người Bà-la-môn này rất khao khát cõi Phạm thiên. Hay là ta giảng cho Bà-la-môn Dhanañjāni con đường dẫn đến sự đồng hành cùng các Phạm thiên (phạm thiên cộng trú đạo / brahmānaṁ sahabyatāya maggaṁ)?”

— Này Dhanañjāni, tôi sẽ giảng cho ông con đường dẫn đến sự đồng hành cùng các Phạm thiên; hãy lắng nghe, hãy chú ý kỹ, tôi sẽ nói.

— Vâng, thưa Tôn giả. Bà-la-môn Dhanañjāni đáp lời Tôn giả Sāriputta. Tôn giả Sāriputta nói điều này:

32. — Này Dhanañjāni, thế nào là con đường dẫn đến sự đồng hành cùng các Phạm thiên? Ở đây, này Dhanañjāni, vị tỳ kheo an trú với tâm đi với lòng từ (câu hữu từ tâm / mettāsahagatena cetasā) lan tỏa khắp một phương, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư; cứ như thế, lan tỏa lên trên, xuống dưới, bề ngang, khắp mọi nơi, đồng nhất với tất cả, vị ấy an trú với tâm đi với lòng từ lan tỏa khắp toàn bộ thế giới, rộng lớn, vĩ đại, vô lượng, không hận thù, không ác ý. Này Dhanañjāni, đây là con đường dẫn đến sự đồng hành cùng các Phạm thiên.

33-35. Lại nữa, này Dhanañjāni, vị tỳ kheo an trú với tâm đi với sự che chở (câu hữu bi tâm / karuṇāsahagatena cetasā) […lặp lại…]

an trú với tâm đi với sự cùng vui (câu hữu hỷ tâm / muditāsahagatena cetasā) […lặp lại…]

an trú với tâm đi với sự bình thản (câu hữu xả tâm / upekkhāsahagatena cetasā) lan tỏa khắp một phương, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư; cứ như thế, lan tỏa lên trên, xuống dưới, bề ngang, khắp mọi nơi, đồng nhất với tất cả, vị ấy an trú với tâm đi với sự bình thản lan tỏa khắp toàn bộ thế giới, rộng lớn, vĩ đại, vô lượng, không hận thù, không ác ý. Này Dhanañjāni, đây là con đường dẫn đến sự đồng hành cùng các Phạm thiên.

36. — Vậy thì, thưa Tôn giả Sāriputta, nhân danh tôi, xin Tôn giả hãy cúi đầu đảnh lễ dưới chân Đức Phật [và nói]: “Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhanañjāni bị bệnh, đau đớn, bệnh tình rất nặng. Ông ấy xin cúi đầu đảnh lễ dưới chân Thế Tôn”.

Sau đó, Tôn giả Sāriputta, sau khi thiết lập Bà-la-môn Dhanañjāni vào cõi Phạm thiên thấp kém (liệt phạm thiên / hīne brahmaloke) trong khi vẫn còn điều cao hơn cần phải làm (thượng nhân pháp / uttarikaraṇīye), liền đứng dậy từ chỗ ngồi và rời đi. Rồi không lâu sau khi Tôn giả Sāriputta rời đi, Bà-la-môn Dhanañjāni qua đời và tái sinh vào cõi Phạm thiên.

37. Khi ấy, Đức Phật gọi các tỳ kheo: — Này các tỳ kheo, Sāriputta kia, sau khi thiết lập Bà-la-môn Dhanañjāni vào cõi Phạm thiên thấp kém trong khi vẫn còn điều cao hơn cần phải làm, đã đứng dậy từ chỗ ngồi và rời đi.

38. Sau đó, Tôn giả Sāriputta đi đến chỗ Đức Phật; sau khi đến, Tôn giả đảnh lễ Đức Phật và ngồi xuống một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, Tôn giả Sāriputta thưa với Đức Phật điều này: — Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhanañjāni bị bệnh, đau đớn, bệnh tình rất nặng. Ông ấy xin cúi đầu đảnh lễ dưới chân Thế Tôn.

— Nhưng này Sāriputta, tại sao ông lại thiết lập Bà-la-môn Dhanañjāni vào cõi Phạm thiên thấp kém trong khi vẫn còn điều cao hơn cần phải làm, rồi đứng dậy từ chỗ ngồi và rời đi?

— Bạch Thế Tôn, con đã nghĩ thế này: “Những người Bà-la-môn này rất khao khát cõi Phạm thiên. Hay là ta giảng cho Bà-la-môn Dhanañjāni con đường dẫn đến sự đồng hành cùng các Phạm thiên”.

— Này Sāriputta, Bà-la-môn Dhanañjāni đã qua đời và đã tái sinh vào cõi Phạm thiên.

Kinh Dhanañjāni thứ bảy đã kết thúc.

Bà-la-môn Dhananjani sau một thời gian bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh. Rồi Bà-la-môn Dhananjani cho gọi một người khác:

– Ông hãy đi đến Thế Tôn, sau khi đến, hãy nhân danh ta cúi đầu đảnh lễ chân thế Tôn và thưa: “Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị bạo bệnh, xin cúi đầu đảnh lễ Thế Tôn”. Rồi Ông đi đến Tôn giả Sariputta, sau khi đến, hãy nhân danh ta cúi đầu đảnh lễ Tôn giả Sariputta, và thưa: "Thưa Tôn giả Sariputta, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh, cúi đầu đảnh lễ Tôn giả Sariputta và thưa: “Tôn giả, lành thay nếu Tôn giả Sariputta đi đến trú xá của Bà-la-môn Dhananjani”.

– Thưa vâng, Tôn giả.

Người ấy vâng theo lời Bà-la-môn Dhananjani, đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ chân Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, người ấy bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh, cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn.

Rồi đi đến Tôn giả Sariputta, sau khi đến đảnh lễ Tôn giả Sariputta rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, người ấy thưa với Tôn giả Sariputta:

– Thưa Tôn giả, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh, cúi đầu đảnh lễ Tôn giả Sariputta và thưa: “Thưa tôn giả, lành thay nếu Tôn giả Sariputta vì lòng từ bi thương xót, đi đến trú xá của Bà-la-môn Dhananjani”.

Tôn giả Sariputta im lặng nhận lời. Rồi Tôn giả Sariputta đắp y, cầm y bát đi đến trú xá Bà-la-môn Dhananjani, sau khi đến, liền ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, Tôn giả Sariputta hỏi Bà-la-môn Dhananjani:

– Ta mong, này Dhananjani, Ông có thể kham nhẫn; ta mong Ông có thể chịu đựng; ta mong khổ thọ được giảm thiểu, không có gia tăng, và sự giảm thiểu được rõ rệt, không có gia tăng!

– Thưa Tôn giả Sariputta, tôi không có thể kham nhẫn, tôi không có thể chịu đựng. Sự khổ thống của tôi gia tăng, không có giảm thiểu. Và sự gia tăng được rõ rệt, không có giảm thiểu. Thưa Tôn giả Sariputta, ví như một người lực sĩ chém đầu (một người khác) với một thanh kiếm sắc bén; cũng vậy, thưa Tôn giả Sariputta, những ngọn gió kinh khủng thổi lên đau nhói trong đầu tôi. Thưa Tôn giả Sariputta, tôi không có thể kham nhẫn, tôi không có thể chịu đựng. Những khổ thống của tôi gia tăng, không có giảm thiểu, sự gia tăng được rõ rệt, không có giảm thiểu. Thưa Tôn giả Sariputta, như một người lực sĩ lấy một dây nịt bằng da cứng quấn tròn quanh đầu rồi siết chặt; cũng vậy, thưa Tôn giả Sariputta, tôi bị cảm đau đầu một cách kinh khủng. Thưa Tôn giả Sariputta, tôi không có thể kham nhẫn, tôi không có thể chịu đựng. Những khổ thống của tôi gia tăng, không có giảm thiểu, sự gia tăng được rõ rệt, không có giảm thiểu. Thưa Tôn giả Sariputta, như một người đồ tể thiện xảo hay đệ tử người đồ tể cắt ngang bụng với con dao cắt thịt bò sắc bén; cũng vậy, thưa Tôn giả Sariputta, một ngọn gió kinh khủng cắt ngang bụng của tôi. Thưa Tôn giả Sariputta, tôi không có thể kham nhẫn, tôi không có thể chịu đựng. Những thống khổ của tôi gia tăng, không có giảm thiểu, sự gia tăng được rõ rệt, không có giảm thiểu. Thưa Tôn giả Sariputta, ví như hai người lực sĩ, sau khi nắm cánh tay của một người yếu hơn, nướng người ấy, đốt người ấy trên một hố than hừng; cũng vậy, thưa Tổn giả Sariputta, một sức nóng kinh khủng khởi lên trong thân tôi. Thưa Tôn giả Sariputta, tôi không có thể kham nhẫn, tôi không có thể chịu đựng. Những khổ thống của tôi gia tăng, không có giảm thiểu, sự gia tăng được rõ rệt, không có giảm thiểu.

– Này Dhananjani, địa ngục hay bàng sanh, chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, bàng sanh tốt hơn địa ngục.

– Này Dhananjani, bàng sanh hay cảnh ngạ quỷ, chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, cảnh ngạ quỷ tốt hơn bàng sanh.

– Này Dhananjani, cảnh giới ngạ quỷ hay loài Người, chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, loài Người tốt hơn cảnh giới ngạ quỷ.

– Này Dhananjani, loài Người hay Tứ thiên vương thiên, chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, Tứ thiên vương thiên tốt hơn loài Người.

– Này Dhananjani, Tứ thiên vương thiên hay Tam thập tam thiên, chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, Tam thập tam thiên tốt hơn Tứ thiên vương thiên.

– Này Dhananjani, Tam thập tam thiên hay Dạ-ma Thiên, chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, Dạ-ma thiên tốt hơn Tam thập tam thiên.

– Này Dhananjani, Dạ-ma thiên hay Ðâu-suất-đà thiên (Tusita), chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, Ðâu-Suất-đà thiên tốt hơn Dạ-ma thiên.

– Này Dhananjani, Ðâu-suất-đà thiên hay Hóa lạc thiên (Nimmanarati), chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, Hóa lạc thiên tốt hơn Ðâu-suất-đà thiên.

– Này Dhananjani, Hóa lạc thiên hay Tha hóa tự tại thiên, chỗ nào tốt hơn?

– Thưa Tôn giả Sariputta, Tha hóa tự tại thiên tốt hơn Hóa lạc thiên.

– Này Dhananjani, Tha hóa tự tại thiên hay Phạm thiên giới, chỗ nào tốt hơn?

– Tôn giả Sariputta đã nói: “Phạm thiên giới”. Tôn giả Sariputta đã nói: “Phạm thiên giới”.

Rồi Tôn giả Sariputta suy nghĩ: “Các vị Bà-la-môn này rất ái luyến Phạm thiên giới. Vậy ta hãy thuyết giảng con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên”.

– Này Dhananjani, ta sẽ thuyết giảng cho Ông con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên. Hãy nghe khéo tác ý, ta sẽ giảng.

– Thưa vâng.

Bà-la-môn Dhananjani vâng đáp Tôn giả Sariputta. Tôn giả Sariputta thuyết như sau:

– Này Dhananjani, thế nào là con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên? Ở đây, này Dhananjani, vị Tỷ-kheo an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Này Dhananjani, như vậy là con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên.

Lại nữa, này Dhananjani, vị Tỷ-kheo an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với bi… an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với hỷ… an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả, cũng vậy phương thứ hai cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không hận không sân. Này Dhananjani, như vậy là con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên.

– Vậy thưa Tôn giả Sariputta, hãy nhân danh tôi cúi đầu đảnh lễ Thế Tôn và thưa: “Bạch Thế Tôn Bà- la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh, cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn”.

Rồi Tôn giả Sariputta, dầu cho có những cảnh giới cao thượng hơn cần phải chứng, sau khi an trú Bà-la- môn vào Phạm thiên giới thấp kém, từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi. Và Bà-la-môn Dhananjani, sau khi Tôn giả Sariputta ra đi không bao lâu, liền mệnh chung và được sanh lên Phạm thiên giới.

Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:

– Này các Tỷ-kheo, dầu cho có những cảnh giới cao thượng hơn cần phải chứng, Sariputta sau khi an trú Bà-la-môn Dhananjani vào Phạm thiên giới thấp kém, đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.

Rồi Tôn giả Sariputta đi đến Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên. Ngồi xuống

một bên, Tôn giả Sariputta bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh, cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn.

– Này Sariputta, vì sao, dầu cho có những cảnh giới cao thượng hơn cần phải chứng, Ông sau khi an trú Bà-la-môn Dhananjani vào Phạm thiên giới thấp kém, đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi?

– Bạch Thế Tôn, con nghĩ như sau: “Những vì Bà-la-môn này rất luyến ái Phạm thiên giới”. Do vậy con mới thuyết giảng con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên.

– Và này Sariputta, Bà-la-môn Dhananjani đã mệnh chung và sanh lên Phạm thiên giới.

-ooOoo-