MN 96. KINH ESUKĀRĪ

(Esukārīsutta) Bản tóm tắt→

1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú tại Sāvatthī, trong rừng Jeta, tu viện của Anāthapiṇḍika.

2. Khi ấy, Bà-la-môn Esukārī đi đến nơi Thế Tôn ở; sau khi đến, liền chào hỏi Thế Tôn. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Esukārī nói với Thế Tôn điều này:

3. — Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố (thi thiết / paññapenti) bốn loại sự phục vụ (pāricariyā). Họ tuyên bố sự phục vụ đối với Bà-la-môn, tuyên bố sự phục vụ đối với Sát-đế-lỵ, tuyên bố sự phục vụ đối với Phệ-xá, tuyên bố sự phục vụ đối với Thủ-đà-la.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố sự phục vụ đối với Bà-la-môn như sau: ‘Bà-la-môn có thể phục vụ Bà-la-môn, Sát-đế-lỵ có thể phục vụ Bà-la-môn, Phệ-xá có thể phục vụ Bà-la-môn, Thủ-đà-la có thể phục vụ Bà-la-môn’. Đây là sự phục vụ đối với Bà-la-môn [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố sự phục vụ đối với Sát-đế-lỵ như sau: ‘Sát-đế-lỵ có thể phục vụ Sát-đế-lỵ, Phệ-xá có thể phục vụ Sát-đế-lỵ, Thủ-đà-la có thể phục vụ Sát-đế-lỵ’. Đây là sự phục vụ đối với Sát-đế-lỵ [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố sự phục vụ đối với Phệ-xá như sau: ‘Phệ-xá có thể phục vụ Phệ-xá, Thủ-đà-la có thể phục vụ Phệ-xá’. Đây là sự phục vụ đối với Phệ-xá [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố sự phục vụ đối với Thủ-đà-la như sau: ‘Chỉ có Thủ-đà-la mới phục vụ Thủ-đà-la. Còn ai khác sẽ phục vụ Thủ-đà-la nữa?’. Đây là sự phục vụ đối với Thủ-đà-la [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố bốn loại sự phục vụ này. Ở đây, Tôn giả Gotama nói gì?

4. — Này Bà-la-môn, có phải toàn bộ thế giới đều đồng ý với các Bà-la-môn điều này: ‘Hãy tuyên bố bốn loại sự phục vụ này’?

— Thưa Tôn giả Gotama, không phải vậy.

— Này Bà-la-môn, giống như một người nghèo khổ, không có tài sản, túng quẫn. Người ta ép buộc người ấy, dù người ấy không muốn, [phải nhận] một miếng thịt: ‘Này người kia, anh phải ăn miếng thịt này và phải trả tiền’. Cũng vậy, này Bà-la-môn, các Bà-la-môn không được sự đồng ý của các sa-môn, bà-la-môn ấy, thế mà lại tuyên bố bốn loại sự phục vụ này.

MN 96. KINH ESUKÀRI

(Esukàrì Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi (Xá Vệ), rừng Jetavana (Kỳ-đà-lâm), tại tinh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Ðộc).

Rồi Bà-la-môn Esukari đi đến Thế Tôn, sau khi đến nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm, và sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên, ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Esukari bạch Thế Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương bốn loại phụng sự: chủ trương phụng sự cho Bà-la- môn, chủ trương phụng sự cho Sát-đế-lỵ (Khattiya), chủ trương phụng sự cho Phệ-xá (Vessa: người buôn bán), chủ trương phụng sự cho Thủ-đà (Sudda: lao công). Ở đây, thưa Tổn giả Gotama, các Bà-la- môn chủ trương phụng sự cho Bà-la-môn như sau: Bà-la-môn phụng sự cho Bà-la-môn; hay Khattiya phụng sự cho Bà-la-môn; hay Vessa phụng sự cho Bà-la-môn, hay Sudda phụng sự cho Bà-la-môn. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Bà-la-môn. Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Khattiya như sau: Khattiya phụng sự cho Khattiya; hay Vessa phụng sự cho Khattiya; hay Sudda phụng sự cho Khattiya. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Khattiya. Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Vessa như sau: Vessa phụng sự cho Vessa; hay Sudda phụng sự cho Vessa. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Vessa. Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Sudda như sau: Sudda phụng sự cho Sudda. Vì rằng không còn ai khác có thể phụng sự cho Sudda. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương phụng sự cho Sudda. Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương bốn loại phụng sự này. Ở đây, Tôn giả Gotama có nói gì về vấn đề này?

– Nhưng này các Bà-la-môn, có phải tất cả mọi người ở đời đồng ý với các Bà-la-môn khi họ chủ trương bốn loại phụng sự này?

– Không có vậy, thưa Tôn giả Gotama.

– Này Bà-la-môn, ví như một người nghèo nàn, không có sở hữu, khốn khổ, dầu cho người đó không muốn, vẫn bị bắt nuốt miếng thịt: “Này người kia, Ông phải ăn miếng thịt này và Ông phải trả một số tiền”. Cũng vậy, này Bà-la-môn, dầu không được các Sa-môn, Bà-la-môn ấy chấp nhận, các Bà-la-môn chủ trương bốn loại phụng sự này.

5. Này Bà-la-môn, Ta không nói rằng ‘tất cả đều nên phục vụ’; Ta cũng không nói rằng ‘tất cả đều không nên phục vụ’. Này Bà-la-môn, nếu do phục vụ ai đó mà [người ta] trở nên tệ hơn, không tốt hơn, thì Ta nói ‘không nên phục vụ’ người đó; còn nếu do phục vụ ai đó mà [người ta] trở nên tốt hơn, không tệ hơn, thì Ta nói ‘nên phục vụ’ người đó.

6. Này Bà-la-môn, nếu có người hỏi một Sát-đế-lỵ như sau: ‘Nếu do phục vụ mà ông trở nên tệ hơn, không tốt hơn; hoặc nếu do phục vụ mà ông trở nên tốt hơn, không tệ hơn; vậy ông sẽ phục vụ trong trường hợp nào?’. Này Bà-la-môn, một Sát-đế-lỵ trả lời đúng đắn sẽ trả lời như sau: ‘Nếu do phục vụ mà tôi trở nên tệ hơn, không tốt hơn, thì tôi sẽ không phục vụ; còn nếu do phục vụ mà tôi trở nên tốt hơn, không tệ hơn, thì tôi sẽ phục vụ’.

7. Này Bà-la-môn, nếu có người hỏi một Bà-la-môn […lặp lại…] nếu có người hỏi một Phệ-xá […lặp lại…] nếu có người hỏi một Thủ-đà-la như sau: ‘Nếu do phục vụ mà ông trở nên tệ hơn, không tốt hơn; hoặc nếu do phục vụ mà ông trở nên tốt hơn, không tệ hơn; vậy ông sẽ phục vụ trong trường hợp nào?’. Này Bà-la-môn, một Thủ-đà-la trả lời đúng đắn sẽ trả lời như sau: ‘Nếu do phục vụ mà tôi trở nên tệ hơn, không tốt hơn, thì tôi sẽ không phục vụ; còn nếu do phục vụ mà tôi trở nên tốt hơn, không tệ hơn, thì tôi sẽ phục vụ’.

Này Bà-la-môn, Ta không nói rằng ‘sinh ra trong gia đình quyền quý (cao tộc / uccākulīnatā) là tốt hơn’, Ta cũng không nói rằng ‘sinh ra trong gia đình quyền quý là tệ hơn’. Ta không nói rằng ‘ngoại hình xuất chúng (mỹ diệu sắc / uḷāravaṇṇatā) là tốt hơn’, Ta cũng không nói rằng ‘ngoại hình xuất chúng là tệ hơn’. Ta không nói rằng ‘tài sản to lớn (đại phú / uḷārabhogatā) là tốt hơn’, Ta cũng không nói rằng ‘tài sản to lớn là tệ hơn’.

8. Này Bà-la-môn, vì có người sinh ra trong gia đình quyền quý nhưng lại giết hại sinh mệnh, lấy của không cho, tà dâm, nói dối, nói lời chia rẽ, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm, có lòng tham, có ác ý, có Nhìn nhận sai (tà kiến / micchādiṭṭhi). Do đó, Ta nói ‘sinh ra trong gia đình quyền quý không phải là tốt hơn’.

Này Bà-la-môn, lại có người sinh ra trong gia đình quyền quý nhưng từ bỏ việc giết hại sinh mệnh, từ bỏ việc lấy của không cho, từ bỏ tà dâm, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có lòng tham, không có ác ý, có Nhìn nhận Thiện (chánh kiến / sammā-diṭṭhi). Do đó, Ta nói ‘sinh ra trong gia đình quyền quý không phải là tệ hơn’.

Này Bà-la-môn, vì có người ngoại hình xuất chúng […lặp lại…] Này Bà-la-môn, vì có người có tài sản to lớn nhưng lại giết hại sinh mệnh […lặp lại…] có Nhìn nhận sai. Do đó, Ta nói ‘tài sản to lớn không phải là tốt hơn’. Này Bà-la-môn, lại có người có tài sản to lớn nhưng từ bỏ việc giết hại sinh mệnh […lặp lại…] có Nhìn nhận Thiện. Do đó, Ta nói ‘tài sản to lớn không phải là tệ hơn’.

9. Này Bà-la-môn, Ta không nói rằng ‘tất cả đều nên phục vụ’, Ta cũng không nói rằng ‘tất cả đều không nên phục vụ’. Này Bà-la-môn, nếu do phục vụ ai đó mà niềm tin tăng trưởng, đạo đức tăng trưởng, sự học hỏi tăng trưởng, sự cho đi (xả ly / cāgā) tăng trưởng, trí tuệ tăng trưởng, thì Ta nói ‘nên phục vụ’ người đó. Này Bà-la-môn, nếu do phục vụ ai đó mà niềm tin không tăng trưởng, đạo đức không tăng trưởng, sự học hỏi không tăng trưởng, sự cho đi không tăng trưởng, trí tuệ không tăng trưởng, thì Ta không nói ‘nên phục vụ’ người đó.

5. Này Bà-la-môn, Ta không nói rằng, tất cả cần phải phụng sự. Nhưng này Bà-la-môn, Ta cũng không nói rằng, tất cả không cần phải phụng sự. Vì rằng, này Bà-la-môn, nếu có ai trong khi phụng sự, trở thành xấu hơn, không trở thành tốt hơn, Ta không nói rằng, người đó cần phải phụng sự. Nhưng này Bà-la- môn , nếu có ai trong khi phụng sự, trở thành tốt hơn, không trở thành xấu hơn. Ta nói rằng, người đó cần phải phụng sự.

Và nếu này Bà-la-môn, có người hỏi vị Khattiya như sau: “Người phụng sự cho Ông, do nguyên nhân phụng sự này trở thành xấu hơn, không trở thành tốt hơn; hay người phụng sự cho Ông, do nguyên nhân phụng sự này trở thành tốt hơn, không trở thành xấu hơn? Và như vậy ông ở đây cần phải được phụng sự bởi người nào?” Vị Khattiya, này Bà-la-môn, nếu trả lời chân chánh cần phải đáp như sau: “Người nào phụng sự tôi, do nguyên nhân phụng sự này trở thành xấu hơn, không tốt hơn, thì tôi không cần người ấy phụng sự tôi. Nhưng nếu người nào phụng sự tôi, do nguyên nhân phụng sự này trở thành tốt hơn, không xấu hơn, thì tôi cần người ấy phụng sự tôi”.

Và này Bà-la-môn , nếu có người hỏi Bà-la-môn … Này Bà-la-môn , nếu có người hỏi Vessa… và này Bà-la-môn, nếu có người hỏi Sudda như sau: “Người phụng sự cho ông, do nguyên nhân phụng sự này trở thành xấu hơn, không trở thành tốt hơn; hay người phụng sự cho ông, do nguyên nhân phụng sự này trở thành tốt hơn, không trở thành xấu hơn? Và như vậy, ông ở đây cần phải được phụng sự bởi người nào?” Người Sudda, này Bà-la-môn, nếu trả lời chơn chánh cần phải đáp như sau: “Người nào phụng sự tôi, do nguyên nhân phụng sự này trở thành xấu hơn, không tốt hơn, thì tôi không cần người ấy phụng sự tôi. Nhưng nếu người nào phụng sự tôi, do nguyên nhân phụng sự này trở thành tốt hơn, không xấu hơn, thì tôi cần người ấy phụng sự tôi”.

Này Bà-la-môn, Ta không nói tốt hơn vì sanh trong một gia đình cao quý. Này Bà-la-môn, Ta không nói xấu hơn vì sanh trong một gia đình cao quý. Này Bà-la-môn, Ta không nói tốt hơn vì nhan sắc thù thắng. Này Bà-la-môn, Ta không nói xấu hơn vì nhan sắc thù thắng. Này Bà-la-môn, Ta không nói tốt hơn vì tài sản thù thắng. Này Bà-la-môn, Ta không nói xấu hơn vì tài sản thù thắng.

Ở đây, này Bà-la-môn, có người sanh trong một gia đình cao quý, sát sanh, lấy của không cho, sống tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời phù phiếm, có tham tâm, có sân tâm, có tà kiến. Do vậy, Ta không nói tốt hơn vì sanh trong một gia đình cao quý. Ở đây, này Bà-la-môn có người sanh trong một gia đình cao quý từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ sống tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham tâm, không có sân tâm, có chánh kiến. Do vậy, Ta không nói trở thành xấu hơn vì sanh trong gia đình cao quý.

Ở đây, này Bà-la-môn, có người với nhan sắc thù thắng… Ở đây, này Bà-la-môn, có người với tài sản thù thắng, sát sanh, lấy của không cho… có tà kiến. Do vậy, Ta không nói trở thành tốt hơn vì có tài sản thù thắng. Ở đây, này Bà-la-môn, có người với tài sản thù thắng từ bỏ sát sanh… có chánh kiến. Do vậy, Ta không nói trở thành xấu hơn vì có tài sản thù thắng.

Này Bà-la-môn, Ta không nói tất cả cần phải phụng sự. Nhưng này Bà-la-môn, Ta cũng không nói tất cả không cần phải phụng sự. Này Bà-la-môn, người nào phụng sự, do nguyên nhân phụng sự này, lòng tin được tăng trưởng, giới được tăng trưởng, sự nghe được tăng trưởng, bố thí được tăng trưởng, trí tuệ được tăng trưởng, Ta nói người ấy cần phải phụng sự.

10. Khi được nói như vậy, Bà-la-môn Esukārī nói với Thế Tôn điều này:

— Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố bốn loại tài sản (dhanāni). Họ tuyên bố tài sản riêng (tự tài / sandhana) của Bà-la-môn, tuyên bố tài sản riêng của Sát-đế-lỵ, tuyên bố tài sản riêng của Phệ-xá, tuyên bố tài sản riêng của Thủ-đà-la.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố tài sản riêng của Bà-la-môn là việc đi khất thực; nếu Bà-la-môn khinh thường tài sản riêng là việc đi khất thực, người ấy không làm đúng bổn phận, giống như người gác cổng lấy đi đồ vật không được cho. Đây là tài sản riêng của Bà-la-môn [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố tài sản riêng của Sát-đế-lỵ là cung tên; nếu Sát-đế-lỵ khinh thường tài sản riêng là cung tên, người ấy không làm đúng bổn phận, giống như người gác cổng lấy đi đồ vật không được cho. Đây là tài sản riêng của Sát-đế-lỵ [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố tài sản riêng của Phệ-xá là nghề nông và chăn nuôi; nếu Phệ-xá khinh thường tài sản riêng là nghề nông và chăn nuôi, người ấy không làm đúng bổn phận, giống như người gác cổng lấy đi đồ vật không được cho. Đây là tài sản riêng của Phệ-xá [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố tài sản riêng của Thủ-đà-la là lưỡi hái và đòn gánh; nếu Thủ-đà-la khinh thường tài sản riêng là lưỡi hái và đòn gánh, người ấy không làm đúng bổn phận, giống như người gác cổng lấy đi đồ vật không được cho. Đây là tài sản riêng của Thủ-đà-la [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố bốn loại tài sản này. Ở đây, Tôn giả Gotama nói gì?

11. — Này Bà-la-môn, có phải toàn bộ thế giới đều đồng ý với các Bà-la-môn điều này: ‘Hãy tuyên bố bốn loại tài sản này’?

— Thưa Tôn giả Gotama, không phải vậy.

— Này Bà-la-môn, giống như một người nghèo khổ, không có tài sản, túng quẫn. Người ta ép buộc người ấy, dù người ấy không muốn, [phải nhận] một miếng thịt: ‘Này người kia, anh phải ăn miếng thịt này và phải trả tiền’.

Cũng vậy, này Bà-la-môn, các Bà-la-môn không được sự đồng ý của các sa-môn, bà-la-môn ấy, thế mà lại tuyên bố bốn loại tài sản này.

12. Này Bà-la-môn, Ta tuyên bố Nguyên lý (pháp / dhamma) bậc thánh [đã tìm ra], vượt ra ngoài thế gian (xuất thế gian / lokuttara) mới là tài sản riêng của một người. Còn việc nhớ lại dòng dõi cha mẹ tổ tiên từ xa xưa, hễ [người ta] sinh ra ở đâu, thì được gọi tên theo nơi đó. Nếu sinh ra ở gia đình Sát-đế-lỵ thì được gọi là ‘Sát-đế-lỵ’; nếu sinh ra ở gia đình Bà-la-môn thì được gọi là ‘Bà-la-môn’; nếu sinh ra ở gia đình Phệ-xá thì được gọi là ‘Phệ-xá’; nếu sinh ra ở gia đình Thủ-đà-la thì được gọi là ‘Thủ-đà-la’.

Này Bà-la-môn, giống như ngọn lửa cháy dựa vào (duyên / paṭicca) vật liệu gì, thì nó được gọi tên theo vật liệu đó. Nếu lửa cháy dựa vào củi thì gọi là ‘lửa củi’; nếu lửa cháy dựa vào dăm gỗ thì gọi là ‘lửa dăm gỗ’; nếu lửa cháy dựa vào cỏ thì gọi là ‘lửa cỏ’; nếu lửa cháy dựa vào phân bò thì gọi là ‘lửa phân bò’.

Cũng vậy, này Bà-la-môn, Ta tuyên bố Nguyên lý của bậc thánh, vượt ra ngoài thế gian mới là tài sản riêng của một người. Còn việc nhớ lại dòng dõi cha mẹ tổ tiên từ xa xưa, hễ [người ta] sinh ra ở đâu, thì được gọi tên theo nơi đó.

Nếu sinh ra ở gia đình Sát-đế-lỵ thì được gọi là ‘Sát-đế-lỵ’; nếu sinh ra ở gia đình Bà-la-môn thì được gọi là ‘Bà-la-môn’; nếu sinh ra ở gia đình Phệ-xá thì được gọi là ‘Phệ-xá’; nếu sinh ra ở gia đình Thủ-đà-la thì được gọi là ‘Thủ-đà-la’.

13. Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Sát-đế-lỵ rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh, từ bỏ việc lấy của không cho, từ bỏ đời sống không trong sạch, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có lòng tham, không có ác ý, có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành.

Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Bà-la-môn rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh […lặp lại…] có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành. Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Phệ-xá rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh […lặp lại…] có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành. Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Thủ-đà-la rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh […lặp lại…] có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành.

14. Này Bà-la-môn, ông nghĩ sao về điều này? Có phải chỉ có Bà-la-môn mới có khả năng phát triển tâm yêu thương (từ tâm / mettacitta) không thù hận, không ác ý trong vùng này, còn Sát-đế-lỵ, Phệ-xá, Thủ-đà-la thì không?

— Thưa Tôn giả Gotama, không phải vậy. Thưa Tôn giả Gotama, Sát-đế-lỵ cũng có khả năng phát triển tâm yêu thương không thù hận, không ác ý trong vùng này; thưa Tôn giả Gotama, Bà-la-môn cũng vậy… Phệ-xá cũng vậy… Thủ-đà-la cũng vậy… Thưa Tôn giả Gotama, tất cả bốn giai cấp đều có khả năng phát triển tâm yêu thương không thù hận, không ác ý trong vùng này.

— Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Sát-đế-lỵ rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh […lặp lại…] có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành. Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Bà-la-môn… từ gia đình Phệ-xá… từ gia đình Thủ-đà-la rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh […lặp lại…] có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành.

15. Này Bà-la-môn, ông nghĩ sao về điều này? Có phải chỉ có Bà-la-môn mới có khả năng mang bột tắm đi đến con sông để gột rửa bụi bẩn (trần cấu / rajojalla), còn Sát-đế-lỵ, Phệ-xá, Thủ-đà-la thì không?

— Thưa Tôn giả Gotama, không phải vậy. Thưa Tôn giả Gotama, Sát-đế-lỵ cũng có khả năng mang bột tắm đi đến con sông để gột rửa bụi bẩn; thưa Tôn giả Gotama, Bà-la-môn cũng vậy… Phệ-xá cũng vậy… Thủ-đà-la cũng vậy… Thưa Tôn giả Gotama, tất cả bốn giai cấp đều có khả năng mang bột tắm đi đến con sông để gột rửa bụi bẩn.

— Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Sát-đế-lỵ rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh […lặp lại…] có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành. Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Bà-la-môn… từ gia đình Phệ-xá… từ gia đình Thủ-đà-la rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh […lặp lại…] có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành.

16. Này Bà-la-môn, ông nghĩ sao về điều này? Giả sử ở đây, một vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, tập hợp một trăm người thuộc nhiều tầng lớp khác nhau: ‘Hãy đến đây, thưa các vị. Những ai sinh ra trong gia đình Sát-đế-lỵ, gia đình Bà-la-môn, gia đình hoàng tộc, hãy lấy thanh củi tạo lửa (phần trên của đồ cọ xát lửa / uttarāraṇi) làm từ gỗ sākā, gỗ sāla, gỗ salaḷa, gỗ đàn hương, hoặc gỗ liên hoa để tạo ra lửa, làm cho sức nóng hiện ra; còn những ai sinh ra trong gia đình Chiên-đà-la, gia đình thợ săn, gia đình thợ đan tre, gia đình thợ làm xe, gia đình quét rác, hãy lấy thanh củi tạo lửa làm từ máng uống nước của chó, máng ăn của lợn, máng của thợ giặt, hoặc gỗ thầu dầu để tạo ra lửa, làm cho sức nóng hiện ra’.

Này Bà-la-môn, ông nghĩ sao về điều này? Có phải ngọn lửa do những người sinh ra trong gia đình Sát-đế-lỵ, gia đình Bà-la-môn, gia đình hoàng tộc tạo ra từ thanh củi tạo lửa bằng gỗ sākā, gỗ sāla, gỗ salaḷa, gỗ đàn hương, hoặc gỗ liên hoa thì ngọn lửa ấy mới có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, và có thể dùng ngọn lửa ấy để làm các việc cần dùng đến lửa; còn ngọn lửa do những người sinh ra trong gia đình Chiên-đà-la, gia đình thợ săn, gia đình thợ đan tre, gia đình thợ làm xe, gia đình quét rác tạo ra từ thanh củi tạo lửa bằng máng uống nước của chó, máng ăn của lợn, máng của thợ giặt, hoặc gỗ thầu dầu thì ngọn lửa ấy không có ngọn, không có màu sắc, không có ánh sáng, và không thể dùng ngọn lửa ấy để làm các việc cần dùng đến lửa?

— Thưa Tôn giả Gotama, không phải vậy. Thưa Tôn giả Gotama, ngọn lửa do những người sinh ra trong gia đình Sát-đế-lỵ, gia đình Bà-la-môn, gia đình hoàng tộc tạo ra từ thanh củi tạo lửa bằng gỗ sākā, gỗ sāla, gỗ salaḷa, gỗ đàn hương, hoặc gỗ liên hoa thì ngọn lửa ấy có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, và có thể dùng ngọn lửa ấy để làm các việc cần dùng đến lửa; và ngọn lửa do những người sinh ra trong gia đình Chiên-đà-la, gia đình thợ săn, gia đình thợ đan tre, gia đình thợ làm xe, gia đình quét rác tạo ra từ thanh củi tạo lửa bằng máng uống nước của chó, máng ăn của lợn, máng của thợ giặt, hoặc gỗ thầu dầu thì ngọn lửa ấy cũng có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, và có thể dùng ngọn lửa ấy để làm các việc cần dùng đến lửa. Thưa Tôn giả Gotama, tất cả các ngọn lửa đều có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, và tất cả ngọn lửa đều có thể dùng để làm các việc cần dùng đến lửa.

— Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Sát-đế-lỵ rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh […lặp lại…] có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành. Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Bà-la-môn… từ gia đình Phệ-xá… từ gia đình Thủ-đà-la rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh, từ bỏ việc lấy của không cho, từ bỏ đời sống không trong sạch, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có lòng tham, không có ác ý, có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành.

17. Khi được nói như vậy, Bà-la-môn Esukārī nói với Thế Tôn điều này:

— Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! […lặp lại…] Xin Tôn giả Gotama nhận con làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con xin trọn đời quy y.

Kinh Esukārī thứ sáu đã kết thúc.

10. Khi nghe nói vậy, Bà-la-môn Esukari bạch Thế Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương bốn loại tài sản, chủ trương tài sản của người Bà-la- môn, chủ trương tài sản của người Khattiya, chủ trương tài sản của người Vessa, chủ trương tài sản của người Sudda.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản của Bà-la-môn là khất thực. Nhưng khi người Bà-la-môn khinh thường tài sản khất thực, người ấy không làm bổn phận của mình và giống như người chăn bò lấy của không cho. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản của Bà-la-môn. Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản của Khattiya là cung và tên. Nhưng khi người Khattiya khinh thường tài sản cung và tên, người ấy không làm bổn phận của mình, và giống như người chăn bò lấy của không cho. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản của Khattiya. Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản của Vessa là canh nông và nuôi bò. Nhưng khi người Vessa khinh thường tài sản canh nông và nuôi bò, người ấy không làm bổn phận của mình, và giống như người chăn bò lấy của không cho. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài sản của Vessa. Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn chủ trương tài

sản của Sudda là lưỡi liềm và đòn gánh. Nhưng khi người Sudda khinh thường tài sản lưỡi liềm và đòn gánh, người ấy không làm bổn phận của mình và giống như người chăn bò lấy của không cho. Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn, chủ trương tài sản của người Sudda. Các Bà-la-môn, thưa Tôn giả Gotama, chủ trương bốn loại tài sản này. Ở đây, Tôn giả Gotama nói gì về vấn đề này?

– Này Bà-la-môn, có phải tất cả mọi người ở đây đồng ý với các Bà-la-môn khi họ chủ trương bốn loại tài sản này?

– Không có vậy, thưa Tôn giả Gotama.

– Này Bà-la-môn, ví như một người nghèo nàn, không có sở hữu, khốn khổ, dầu cho người đó không muốn, vẫn bị bắt nuốt miếng thịt: “Này người kia, Ông phải ăn miếng thịt này và Ông phải trả một số tiền”. Cũng vậy, này Bà-la-môn, dầu không được các Bà-la-môn, Sa-môn ấy chấp nhận, các Bà-la-môn vẫn chủ trương bốn loại tài sản này. Này Bà-la-môn, Ta chủ trương tài sản cho con người là Thánh pháp vô thượng. Trong khi nhớ đến gia hệ thuở xưa của mình về phía cha và mẹ, chỗ nào một tự thể sanh ra, thời sẽ được chấp nhận tùy thuộc chỗ ấy. Nếu tự thể được sanh ra trong một gia đình Khattiya, thời được chấp nhận là Khattiya. Nếu tự thể được sanh ra trong một gia đình Bà-la-môn , thời được chấp nhận là Bà-la-môn. Nếu tự thể được sanh ra trong một gia đình Vessa, thời được chấp nhận là Vessa. Nếu tự thể được sanh ra trong một gia đình Sudda, thời được chấp nhận là Sudda. Này Bà-la-môn, như tùy thuộc duyên gì một ngọn lửa được đốt lên, thời ngọn lửa được chấp nhận theo duyên ấy. Nếu do duyên củi, một ngọn lửa được đốt lên, thời ngọn lửa ấy được chấp nhận là lửa củi. Nếu do duyên dăm bào, một ngọn lửa được đốt lên, thời ngọn lửa ấy được chấp nhận là lửa dăm bào. Nếu do duyên cỏ, một ngọn lửa được đốt lên, thời ngọn lửa ấy được chấp nhận là lửa cỏ. Nếu do duyên phân bò, một ngọn lửa được đốt lên, thời ngọn lửa ấy được chấp nhận là lửa phân bò. Cũng vậy, này Bà-la-môn, Ta chủ trương tài sản cho con người là Thánh pháp vô thượng. Trong khi nhớ đến gia hệ thuở xưa của mình về phía cha và mẹ, chỗ nào một tự thể sanh ra, thời sẽ được chấp nhận tùy thuộc chỗ ấy. Nếu tự thể được sanh ra trong một gia đình Khattiya, thời được chấp nhận là Khattiya. Nếu tự thể được sanh ra trong một gia đình Bà- la-môn… trong một gia đình Vessa… trong một gia đình Sudda, thời được chấp nhận là Sudda.

Nhưng này Bà-la-môn, nếu một người từ một gia đình Khattiya xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình nhờ pháp và luật được Như Lai tuyên thuyết, (người ấy) từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham tâm, không có sân tâm, có chánh kiến, người ấy thành tựu chánh đạo, thiện pháp.

Này Bà-la-môn, nếu một người từ một gia đình Bà-la-môn… từ một gia đình Vessa… từ một gia đình Sudda xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nhờ pháp và luật được Như Lai tuyên thuyết (người ấy) từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho… có chánh kiến, người ấy thành tựu chánh đạo, thiện pháp.

Này Bà-la-môn, ông nghĩ thế nào? Trong lập trường này, chỉ có người Bà-la-môn mới có thể tu tập từ tâm, không hận, không sân; người Khattiya không có thể được, người Vessa không có thể được, người Sudda không có thể được?

– Thưa không phải vậy, Tôn giả Gotama. Người Khattiya, thưa Tôn giả Gotama, cũng có thể trong lập trường này, tu tập từ tâm, không hận, không sân. Người Bà-la-môn cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama; người Vessa cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama; người Sudda cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama. Tất cả bốn giai cấp, thưa Tôn giả Gotama, trong lập trường này đều có thể tu tập từ tâm, không hận, không sân.

– Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Khattiya, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nhờ pháp và luật do Như Lai tuyên thuyết, từ bỏ sát sanh… có chánh kiến, người ấy thành tựu chánh đạo, thiện pháp. Này Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có người Bà-la-môn mới có thể

lấy cào lưng và bột tắm, đi đến sông, và tắm rửa cho sạch đất và bụi; người Khattiya không thể được; người Vessa không thể được; người Sudda không thể được?

– Thưa không phải vậy, Tôn giả Gotama. Người Khattiya, thưa Tôn giả Gotama, cũng có thể lấy cào lưng và bột tắm, đi đến sông và tắêm rửa cho sạch đất và bụi, người Bà-la-môn cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama; người Vessa cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama; người Sudda cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama. Tất cả bốn giai cấp, thưa Tôn giả Gotama, đều có thể lấy cào lưng và bột tắm đi đến sông và tắm rửa cho sạch đất và bụi.

– Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu từ một gia đình Khattiya, có người xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, người này nhờ pháp và luật do Như Lai tuyên thuyết, từ bỏ sát sanh… có chánh kiến, người ấy được xem là thành tựu chánh đạo, thiện pháp. Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Bà-la-môn; này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Vessa; này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Sudda, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nhờ pháp và luật do Như Lai tuyên thuyết, từ bỏ sát sanh… có chánh kiến, người ấy được xem là thành tựu chánh đạo, thiện pháp.

Này Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, nếu có vị vua Khattiya đã làm lễ quán đảnh, cho hội họp một trăm người thuộc nhiều chủng tánh khác nhau và nói: “Quý vị hãy đến đây, quý vị nào thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia đình Bà-la-môn, sanh ra từ hoàng tộc, hãy đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa, bằng cây saka, hay cây sala, hay cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, quay cho bật lửa và sức nóng hiện ra. Còn những người thuộc gia đình Chiên-đà-la (hạ tiện), thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia đình đổ phân, hãy đến đây, đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-la (elanda: cây thu đủ thầu dầu), và quay cho bật lửa và sức nóng hiện ra”. Này Bà-la-môn, Ông nghĩ thế nào? Có phải chỉ có ngọn lửa được nhen lên và sức nóng được tạo ra từ người thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia đình Bà-la-môn, sanh từ hoàng tộc, sau khi đem đến bộ phận của đồ quay lửa, làm bằng cây saka, hay cây sala, hay cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, chỉ có lửa ấy mới có ngọn, mới có màu sắc, mới có ánh sáng, và chỉ có ngọn lửa ấy mới dùng được vào các công việc do lửa đem lại; còn ngọn lửa được nhen lên và sức nóng được tạo ra từ người thuộc gia đình hạ tiện, thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia đình đổ phân, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-lan, lửa ấy không có ngọn, không có màu sắc, không có ánh sáng, và ngọn lửa ấy không có thể dùng được vào các công việc do lửa đem lại?

– Không phải vậy, thưa Tôn giả Gotama. Ngọn lửa được nhen lên, sức nóng được tạo ra, thưa Tôn giả Gotama, từ người thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia đình Bà-la-môn, sanh từ hoàng tộc, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa, làm bằng cây saka hay cây sala, hay cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, ngọn lửa ấy có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, ngọn lửa ấy dùng được vào các công việc do lửa đem lại; còn ngọn lửa được nhen lên, và sức nóng tạo ra từ người thuộc gia đình hạ tiện, thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia đình đổ phân, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa, làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-lan, lửa ấy cũng có ngọn, cũng có màu sắc, cũng có ánh sáng, và ngọn lửa ấy có thể dùng được vào các công việc do lửa đem lại. Thưa Tôn giả Gotama, tất cả ngọn lửa đều có ngọn, đều có màu sắc, đều có ánh sáng, tất cả loại lửa đều có thể dùng được vào các công việc do lửa đem lại.

– Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu có người từ gia đình Khattiya xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nhờ pháp và luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ sát sanh… có chánh kiến, người ấy được xem là thành tựu chánh đạo, thiện pháp. Nếu có người từ gia đình Bà-la-môn… Nếu có người từ gia đình Vessa… Nếu có người từ gia đình Sudda, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nhờ pháp và luật do Như Lai tuyên thuyết, người ấy từ bỏ sát sanh… có chánh kiến, người ấy được xem là thành tựu chánh đạo, thiện pháp.

Khi nghe nói vậy, Bà-la-môn Esukari bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, tôn giả Gotama ! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama ! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích. Thưa Tôn giả Gotama, nay con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-kheo. Mong Tôn giả Gotama nhận chúng con làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, chúng con trọn đời quy ngưỡng.

-ooOoo-