MN 96. KINH ESUKĀRĪ

1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú tại Sāvatthī, trong rừng Jeta, tu viện của Anāthapiṇḍika.

2. Khi ấy, Bà-la-môn Esukārī đi đến nơi Thế Tôn ở; sau khi đến, liền chào hỏi Thế Tôn. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Esukārī nói với Thế Tôn điều này:

3. — Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố (thi thiết / paññapenti) bốn loại sự phục vụ (pāricariyā). Họ tuyên bố sự phục vụ đối với Bà-la-môn, tuyên bố sự phục vụ đối với Sát-đế-lỵ, tuyên bố sự phục vụ đối với Phệ-xá, tuyên bố sự phục vụ đối với Thủ-đà-la.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố sự phục vụ đối với Bà-la-môn như sau: 'Bà-la-môn có thể phục vụ Bà-la-môn, Sát-đế-lỵ có thể phục vụ Bà-la-môn, Phệ-xá có thể phục vụ Bà-la-môn, Thủ-đà-la có thể phục vụ Bà-la-môn'. Đây là sự phục vụ đối với Bà-la-môn [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố sự phục vụ đối với Sát-đế-lỵ như sau: 'Sát-đế-lỵ có thể phục vụ Sát-đế-lỵ, Phệ-xá có thể phục vụ Sát-đế-lỵ, Thủ-đà-la có thể phục vụ Sát-đế-lỵ'. Đây là sự phục vụ đối với Sát-đế-lỵ [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố sự phục vụ đối với Phệ-xá như sau: 'Phệ-xá có thể phục vụ Phệ-xá, Thủ-đà-la có thể phục vụ Phệ-xá'. Đây là sự phục vụ đối với Phệ-xá [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố sự phục vụ đối với Thủ-đà-la như sau: 'Chỉ có Thủ-đà-la mới phục vụ Thủ-đà-la. Còn ai khác sẽ phục vụ Thủ-đà-la nữa?'. Đây là sự phục vụ đối với Thủ-đà-la [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố bốn loại sự phục vụ này. Ở đây, Tôn giả Gotama nói gì?

4. — Này Bà-la-môn, có phải toàn bộ thế giới đều đồng ý với các Bà-la-môn điều này: 'Hãy tuyên bố bốn loại sự phục vụ này'?

— Thưa Tôn giả Gotama, không phải vậy.

— Này Bà-la-môn, giống như một người nghèo khổ, không có tài sản, túng quẫn. Người ta ép buộc người ấy, dù người ấy không muốn, [phải nhận] một miếng thịt: 'Này người kia, anh phải ăn miếng thịt này và phải trả tiền'. Cũng vậy, này Bà-la-môn, các Bà-la-môn không được sự đồng ý của các sa-môn, bà-la-môn ấy, thế mà lại tuyên bố bốn loại sự phục vụ này.

5. Này Bà-la-môn, Ta không nói rằng 'tất cả đều nên phục vụ'; Ta cũng không nói rằng 'tất cả đều không nên phục vụ'. Này Bà-la-môn, nếu do phục vụ ai đó mà [người ta] trở nên tệ hơn, không tốt hơn, thì Ta nói 'không nên phục vụ' người đó; còn nếu do phục vụ ai đó mà [người ta] trở nên tốt hơn, không tệ hơn, thì Ta nói 'nên phục vụ' người đó.

6. Này Bà-la-môn, nếu có người hỏi một Sát-đế-lỵ như sau: 'Nếu do phục vụ mà ông trở nên tệ hơn, không tốt hơn; hoặc nếu do phục vụ mà ông trở nên tốt hơn, không tệ hơn; vậy ông sẽ phục vụ trong trường hợp nào?'. Này Bà-la-môn, một Sát-đế-lỵ trả lời đúng đắn sẽ trả lời như sau: 'Nếu do phục vụ mà tôi trở nên tệ hơn, không tốt hơn, thì tôi sẽ không phục vụ; còn nếu do phục vụ mà tôi trở nên tốt hơn, không tệ hơn, thì tôi sẽ phục vụ'.

7. Này Bà-la-môn, nếu có người hỏi một Bà-la-môn [...lặp lại...] nếu có người hỏi một Phệ-xá [...lặp lại...] nếu có người hỏi một Thủ-đà-la như sau: 'Nếu do phục vụ mà ông trở nên tệ hơn, không tốt hơn; hoặc nếu do phục vụ mà ông trở nên tốt hơn, không tệ hơn; vậy ông sẽ phục vụ trong trường hợp nào?'. Này Bà-la-môn, một Thủ-đà-la trả lời đúng đắn sẽ trả lời như sau: 'Nếu do phục vụ mà tôi trở nên tệ hơn, không tốt hơn, thì tôi sẽ không phục vụ; còn nếu do phục vụ mà tôi trở nên tốt hơn, không tệ hơn, thì tôi sẽ phục vụ'.

Này Bà-la-môn, Ta không nói rằng 'sinh ra trong gia đình quyền quý (cao tộc / uccākulīnatā) là tốt hơn', Ta cũng không nói rằng 'sinh ra trong gia đình quyền quý là tệ hơn'. Ta không nói rằng 'ngoại hình xuất chúng (mỹ diệu sắc / uḷāravaṇṇatā) là tốt hơn', Ta cũng không nói rằng 'ngoại hình xuất chúng là tệ hơn'. Ta không nói rằng 'tài sản to lớn (đại phú / uḷārabhogatā) là tốt hơn', Ta cũng không nói rằng 'tài sản to lớn là tệ hơn'.

8. Này Bà-la-môn, vì có người sinh ra trong gia đình quyền quý nhưng lại giết hại sinh mệnh, lấy của không cho, tà dâm, nói dối, nói lời chia rẽ, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm, có lòng tham, có ác ý, có Nhìn nhận sai (tà kiến / micchādiṭṭhi). Do đó, Ta nói 'sinh ra trong gia đình quyền quý không phải là tốt hơn'.

Này Bà-la-môn, lại có người sinh ra trong gia đình quyền quý nhưng từ bỏ việc giết hại sinh mệnh, từ bỏ việc lấy của không cho, từ bỏ tà dâm, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có lòng tham, không có ác ý, có Nhìn nhận Thiện (chánh kiến / sammā-diṭṭhi). Do đó, Ta nói 'sinh ra trong gia đình quyền quý không phải là tệ hơn'.

Này Bà-la-môn, vì có người ngoại hình xuất chúng [...lặp lại...] Này Bà-la-môn, vì có người có tài sản to lớn nhưng lại giết hại sinh mệnh [...lặp lại...] có Nhìn nhận sai. Do đó, Ta nói 'tài sản to lớn không phải là tốt hơn'. Này Bà-la-môn, lại có người có tài sản to lớn nhưng từ bỏ việc giết hại sinh mệnh [...lặp lại...] có Nhìn nhận Thiện. Do đó, Ta nói 'tài sản to lớn không phải là tệ hơn'.

9. Này Bà-la-môn, Ta không nói rằng 'tất cả đều nên phục vụ', Ta cũng không nói rằng 'tất cả đều không nên phục vụ'. Này Bà-la-môn, nếu do phục vụ ai đó mà niềm tin tăng trưởng, đạo đức tăng trưởng, sự học hỏi tăng trưởng, sự cho đi (xả ly / cāgā) tăng trưởng, trí tuệ tăng trưởng, thì Ta nói 'nên phục vụ' người đó. Này Bà-la-môn, nếu do phục vụ ai đó mà niềm tin không tăng trưởng, đạo đức không tăng trưởng, sự học hỏi không tăng trưởng, sự cho đi không tăng trưởng, trí tuệ không tăng trưởng, thì Ta không nói 'nên phục vụ' người đó.

10. Khi được nói như vậy, Bà-la-môn Esukārī nói với Thế Tôn điều này:

— Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố bốn loại tài sản (dhanāni). Họ tuyên bố tài sản riêng (tự tài / sandhana) của Bà-la-môn, tuyên bố tài sản riêng của Sát-đế-lỵ, tuyên bố tài sản riêng của Phệ-xá, tuyên bố tài sản riêng của Thủ-đà-la.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố tài sản riêng của Bà-la-môn là việc đi khất thực; nếu Bà-la-môn khinh thường tài sản riêng là việc đi khất thực, người ấy không làm đúng bổn phận, giống như người gác cổng lấy đi đồ vật không được cho. Đây là tài sản riêng của Bà-la-môn [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố tài sản riêng của Sát-đế-lỵ là cung tên; nếu Sát-đế-lỵ khinh thường tài sản riêng là cung tên, người ấy không làm đúng bổn phận, giống như người gác cổng lấy đi đồ vật không được cho. Đây là tài sản riêng của Sát-đế-lỵ [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố tài sản riêng của Phệ-xá là nghề nông và chăn nuôi; nếu Phệ-xá khinh thường tài sản riêng là nghề nông và chăn nuôi, người ấy không làm đúng bổn phận, giống như người gác cổng lấy đi đồ vật không được cho. Đây là tài sản riêng của Phệ-xá [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Ở đây, thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố tài sản riêng của Thủ-đà-la là lưỡi hái và đòn gánh; nếu Thủ-đà-la khinh thường tài sản riêng là lưỡi hái và đòn gánh, người ấy không làm đúng bổn phận, giống như người gác cổng lấy đi đồ vật không được cho. Đây là tài sản riêng của Thủ-đà-la [mà] các Bà-la-môn tuyên bố.

Thưa Tôn giả Gotama, các Bà-la-môn tuyên bố bốn loại tài sản này. Ở đây, Tôn giả Gotama nói gì?

11. — Này Bà-la-môn, có phải toàn bộ thế giới đều đồng ý với các Bà-la-môn điều này: 'Hãy tuyên bố bốn loại tài sản này'?

— Thưa Tôn giả Gotama, không phải vậy.

Cũng vậy, này Bà-la-môn, các Bà-la-môn không được sự đồng ý của các sa-môn, bà-la-môn ấy, thế mà lại tuyên bố bốn loại tài sản này.

12. Này Bà-la-môn, Ta tuyên bố Nguyên lý (pháp / dhamma) bậc thánh [đã tìm ra], vượt ra ngoài thế gian (xuất thế gian / lokuttara) mới là tài sản riêng của một người. Còn việc nhớ lại dòng dõi cha mẹ tổ tiên từ xa xưa, hễ [người ta] sinh ra ở đâu, thì được gọi tên theo nơi đó. Nếu sinh ra ở gia đình Sát-đế-lỵ thì được gọi là 'Sát-đế-lỵ'; nếu sinh ra ở gia đình Bà-la-môn thì được gọi là 'Bà-la-môn'; nếu sinh ra ở gia đình Phệ-xá thì được gọi là 'Phệ-xá'; nếu sinh ra ở gia đình Thủ-đà-la thì được gọi là 'Thủ-đà-la'.

Này Bà-la-môn, giống như ngọn lửa cháy dựa vào (duyên / paṭicca) vật liệu gì, thì nó được gọi tên theo vật liệu đó. Nếu lửa cháy dựa vào củi thì gọi là 'lửa củi'; nếu lửa cháy dựa vào dăm gỗ thì gọi là 'lửa dăm gỗ'; nếu lửa cháy dựa vào cỏ thì gọi là 'lửa cỏ'; nếu lửa cháy dựa vào phân bò thì gọi là 'lửa phân bò'.

Cũng vậy, này Bà-la-môn, Ta tuyên bố Nguyên lý của bậc thánh, vượt ra ngoài thế gian mới là tài sản riêng của một người. Còn việc nhớ lại dòng dõi cha mẹ tổ tiên từ xa xưa, hễ [người ta] sinh ra ở đâu, thì được gọi tên theo nơi đó.

Nếu sinh ra ở gia đình Sát-đế-lỵ thì được gọi là 'Sát-đế-lỵ'; nếu sinh ra ở gia đình Bà-la-môn thì được gọi là 'Bà-la-môn'; nếu sinh ra ở gia đình Phệ-xá thì được gọi là 'Phệ-xá'; nếu sinh ra ở gia đình Thủ-đà-la thì được gọi là 'Thủ-đà-la'.

13. Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Sát-đế-lỵ rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh, từ bỏ việc lấy của không cho, từ bỏ đời sống không trong sạch, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có lòng tham, không có ác ý, có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành.

Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Bà-la-môn rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh [...lặp lại...] có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành. Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Phệ-xá rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh [...lặp lại...] có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành. Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Thủ-đà-la rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh [...lặp lại...] có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành.

14. Này Bà-la-môn, ông nghĩ sao về điều này? Có phải chỉ có Bà-la-môn mới có khả năng phát triển tâm yêu thương (từ tâm / mettacitta) không thù hận, không ác ý trong vùng này, còn Sát-đế-lỵ, Phệ-xá, Thủ-đà-la thì không?

— Thưa Tôn giả Gotama, không phải vậy. Thưa Tôn giả Gotama, Sát-đế-lỵ cũng có khả năng phát triển tâm yêu thương không thù hận, không ác ý trong vùng này; thưa Tôn giả Gotama, Bà-la-môn cũng vậy... Phệ-xá cũng vậy... Thủ-đà-la cũng vậy... Thưa Tôn giả Gotama, tất cả bốn giai cấp đều có khả năng phát triển tâm yêu thương không thù hận, không ác ý trong vùng này.

— Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Sát-đế-lỵ rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh [...lặp lại...] có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành. Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Bà-la-môn... từ gia đình Phệ-xá... từ gia đình Thủ-đà-la rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh [...lặp lại...] có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành.

15. Này Bà-la-môn, ông nghĩ sao về điều này? Có phải chỉ có Bà-la-môn mới có khả năng mang bột tắm đi đến con sông để gột rửa bụi bẩn (trần cấu / rajojalla), còn Sát-đế-lỵ, Phệ-xá, Thủ-đà-la thì không?

— Thưa Tôn giả Gotama, không phải vậy. Thưa Tôn giả Gotama, Sát-đế-lỵ cũng có khả năng mang bột tắm đi đến con sông để gột rửa bụi bẩn; thưa Tôn giả Gotama, Bà-la-môn cũng vậy... Phệ-xá cũng vậy... Thủ-đà-la cũng vậy... Thưa Tôn giả Gotama, tất cả bốn giai cấp đều có khả năng mang bột tắm đi đến con sông để gột rửa bụi bẩn.

16. Này Bà-la-môn, ông nghĩ sao về điều này? Giả sử ở đây, một vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, tập hợp một trăm người thuộc nhiều tầng lớp khác nhau: 'Hãy đến đây, thưa các vị. Những ai sinh ra trong gia đình Sát-đế-lỵ, gia đình Bà-la-môn, gia đình hoàng tộc, hãy lấy thanh củi tạo lửa (phần trên của đồ cọ xát lửa / uttarāraṇi) làm từ gỗ sākā, gỗ sāla, gỗ salaḷa, gỗ đàn hương, hoặc gỗ liên hoa để tạo ra lửa, làm cho sức nóng hiện ra; còn những ai sinh ra trong gia đình Chiên-đà-la, gia đình thợ săn, gia đình thợ đan tre, gia đình thợ làm xe, gia đình quét rác, hãy lấy thanh củi tạo lửa làm từ máng uống nước của chó, máng ăn của lợn, máng của thợ giặt, hoặc gỗ thầu dầu để tạo ra lửa, làm cho sức nóng hiện ra'.

Này Bà-la-môn, ông nghĩ sao về điều này? Có phải ngọn lửa do những người sinh ra trong gia đình Sát-đế-lỵ, gia đình Bà-la-môn, gia đình hoàng tộc tạo ra từ thanh củi tạo lửa bằng gỗ sākā, gỗ sāla, gỗ salaḷa, gỗ đàn hương, hoặc gỗ liên hoa thì ngọn lửa ấy mới có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, và có thể dùng ngọn lửa ấy để làm các việc cần dùng đến lửa; còn ngọn lửa do những người sinh ra trong gia đình Chiên-đà-la, gia đình thợ săn, gia đình thợ đan tre, gia đình thợ làm xe, gia đình quét rác tạo ra từ thanh củi tạo lửa bằng máng uống nước của chó, máng ăn của lợn, máng của thợ giặt, hoặc gỗ thầu dầu thì ngọn lửa ấy không có ngọn, không có màu sắc, không có ánh sáng, và không thể dùng ngọn lửa ấy để làm các việc cần dùng đến lửa?

— Thưa Tôn giả Gotama, không phải vậy. Thưa Tôn giả Gotama, ngọn lửa do những người sinh ra trong gia đình Sát-đế-lỵ, gia đình Bà-la-môn, gia đình hoàng tộc tạo ra từ thanh củi tạo lửa bằng gỗ sākā, gỗ sāla, gỗ salaḷa, gỗ đàn hương, hoặc gỗ liên hoa thì ngọn lửa ấy có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, và có thể dùng ngọn lửa ấy để làm các việc cần dùng đến lửa; và ngọn lửa do những người sinh ra trong gia đình Chiên-đà-la, gia đình thợ săn, gia đình thợ đan tre, gia đình thợ làm xe, gia đình quét rác tạo ra từ thanh củi tạo lửa bằng máng uống nước của chó, máng ăn của lợn, máng của thợ giặt, hoặc gỗ thầu dầu thì ngọn lửa ấy cũng có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, và có thể dùng ngọn lửa ấy để làm các việc cần dùng đến lửa. Thưa Tôn giả Gotama, tất cả các ngọn lửa đều có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, và tất cả ngọn lửa đều có thể dùng để làm các việc cần dùng đến lửa.

— Cũng vậy, này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Sát-đế-lỵ rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh [...lặp lại...] có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành. Này Bà-la-môn, nếu một người từ gia đình Bà-la-môn... từ gia đình Phệ-xá... từ gia đình Thủ-đà-la rời bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy nương tựa vào Nguyên lý và Luật do Như Lai chỉ dạy, từ bỏ việc giết hại sinh mệnh, từ bỏ việc lấy của không cho, từ bỏ đời sống không trong sạch, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có lòng tham, không có ác ý, có Nhìn nhận Thiện, người ấy là người thành tựu Nguyên lý đúng đắn, thiện lành.

17. Khi được nói như vậy, Bà-la-môn Esukārī nói với Thế Tôn điều này:

— Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! [...lặp lại...] Xin Tôn giả Gotama nhận con làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con xin trọn đời quy y.

Kinh Esukārī thứ sáu đã kết thúc.

MN 96. KINH ESUKĀRĪ ​

MN 96. KINH ESUKĀRĪ