MN 108. KINH GOPAKAMOGGALLĀNA

(Gopakamoggallānasutta) Bản tóm tắt→

1. Tôi đã nghe như vầy - một thời Tôn giả Ānanda ở tại Rājagaha (Vương Xá), trong rừng tre Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng loài sóc, không lâu sau khi Thế Tôn nhập Niết-bàn hoàn toàn.

2. Vào lúc bấy giờ, vua xứ Magadha là Ajātasattu Vedehiputta (A-xà-thế con bà Vi-đề-hy) đang cho tu sửa kiên cố thành Rājagaha vì đề phòng vua Pajjota.

3. Rồi Tôn giả Ānanda vào buổi sáng đắp y, cầm bát và y đi vào thành Rājagaha để khất thực.

Khi ấy, Tôn giả Ānanda suy nghĩ như sau: – Bây giờ đi khất thực ở Rājagaha thì còn quá sớm. Hay là ta hãy đi đến công trường của bà-la-môn Gopakamoggallāna, đến chỗ bà-la-môn Gopakamoggallāna.

4. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến công trường của bà-la-môn Gopakamoggallāna, đến chỗ bà-la-môn Gopakamoggallāna. Bà-la-môn Gopakamoggallāna trông thấy Tôn giả Ānanda đang từ xa đi tới. Khi thấy vậy, ông nói với Tôn giả Ānanda điều này:

– Xin mời Tôn giả Ānanda đến. Hoan nghênh Tôn giả Ānanda. Đã lâu lắm rồi Tôn giả Ānanda mới thu xếp thời gian để đi đến đây. Xin mời Tôn giả Ānanda ngồi, chỗ ngồi này đã được sửa soạn sẵn.

Tôn giả Ānanda ngồi xuống chỗ ngồi đã được sửa soạn sẵn. Bà-la-môn Gopakamoggallāna cũng lấy một chiếc ghế thấp khác rồi ngồi xuống một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, bà-la-môn Gopakamoggallāna nói với Tôn giả Ānanda điều này:

– Thưa Tôn giả Ānanda, liệu có một vị tỳ kheo nào hội tụ đầy đủ hoàn toàn và trọn vẹn mọi mặt những điều (pháp / dhammehi) [mà] Tôn giả Gotama - bậc A-la-hán, Đẳng Chánh Giác - đã hội tụ không?

5. – Này bà-la-môn, không có một vị tỳ kheo nào hội tụ đầy đủ hoàn toàn và trọn vẹn mọi mặt những điều [mà] Thế Tôn - bậc A-la-hán, Đẳng Chánh Giác - đã hội tụ. Bởi vì, này bà-la-môn, Thế Tôn là người làm khởi lên con đường chưa từng khởi lên, là người tạo ra con đường chưa từng được tạo ra, là người tuyên thuyết con đường chưa từng được tuyên thuyết, là người biết con đường, người hiểu con đường, người thông thạo con đường; còn các đệ tử ngày nay sống đi theo con đường [ấy] và hội tụ [những phẩm chất ấy] về sau.

6. Và câu chuyện giữa chừng này giữa Tôn giả Ānanda cùng với bà-la-môn Gopakamoggallāna đang còn dang dở.

Lúc bấy giờ, bà-la-môn Vassakāra - vị đại thần xứ Magadha - trong khi đang đi thị sát các công trường ở Rājagaha thì đi đến công trường của bà-la-môn Gopakamoggallāna, đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến nơi, ông chào hỏi xã giao với Tôn giả Ānanda. Sau khi nói những lời chào hỏi thân hữu và đáng ghi nhớ, ông ngồi xuống một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, bà-la-môn Vassakāra - vị đại thần xứ Magadha - nói với Tôn giả Ānanda điều này:

– Thưa Tôn giả Ānanda, hiện giờ quý vị đang ngồi bàn luận câu chuyện gì vậy, và câu chuyện giữa chừng nào của quý vị đang còn dang dở?

– Này bà-la-môn, ở đây bà-la-môn Gopakamoggallāna đã nói với tôi như vầy: “Thưa Tôn giả Ānanda, liệu có một vị tỳ kheo nào hội tụ đầy đủ hoàn toàn và trọn vẹn mọi mặt những điều [mà] Tôn giả Gotama - bậc A-la-hán, Đẳng Chánh Giác - đã hội tụ không?”. Khi được nói vậy, này bà-la-môn, tôi đã nói với bà-la-môn Gopakamoggallāna điều này: “Này bà-la-môn, không có một vị tỳ kheo nào hội tụ đầy đủ hoàn toàn và trọn vẹn mọi mặt những điều [mà] Thế Tôn - bậc A-la-hán, Đẳng Chánh Giác - đã hội tụ. Bởi vì, này bà-la-môn, Thế Tôn là người làm khởi lên con đường chưa từng khởi lên, là người tạo ra con đường chưa từng được tạo ra, là người tuyên thuyết con đường chưa từng được tuyên thuyết, là người biết con đường, người hiểu con đường, người thông thạo con đường; còn các đệ tử ngày nay sống đi theo con đường [ấy] và hội tụ [những phẩm chất ấy] về sau”. Này bà-la-môn, đây là câu chuyện giữa chừng đang còn dang dở của chúng tôi cùng với bà-la-môn Gopakamoggallāna. Rồi ông vừa lúc đi đến.

7. – Thưa Tôn giả Ānanda, liệu có một vị tỳ kheo nào đã được Tôn giả Gotama ấy chỉ định: “Vị này sẽ là nơi nương tựa (y chỉ / paṭisaraṇaṁ) cho các ông sau khi Ta qua đời”, [người] mà hiện nay các ông có thể đi theo không?

– Này bà-la-môn, không có một vị tỳ kheo nào đã được Thế Tôn ấy - bậc biết rõ, thấy rõ, bậc A-la-hán, Đẳng Chánh Giác - chỉ định: “Vị này sẽ là nơi nương tựa cho các ông sau khi Ta qua đời”, [người] mà hiện nay chúng tôi có thể đi theo.

8. – Nhưng thưa Tôn giả Ānanda, liệu có một vị tỳ kheo nào được Tăng đoàn công nhận và được nhiều vị tỳ kheo trưởng lão chỉ định: “Vị này sẽ là nơi nương tựa cho chúng ta sau khi Thế Tôn qua đời”, [người] mà hiện nay các ông có thể đi theo không?

– Này bà-la-môn, không có một vị tỳ kheo nào được Tăng đoàn công nhận và được nhiều vị tỳ kheo trưởng lão chỉ định: “Vị này sẽ là nơi nương tựa cho chúng ta sau khi Thế Tôn qua đời”, [người] mà hiện nay chúng tôi có thể đi theo.

9. – Thưa Tôn giả Ānanda, khi không có nơi nương tựa như vậy thì đâu là nhân cho sự đoàn kết (hòa hợp / sāmaggiyā)?

– Này bà-la-môn, chúng tôi không phải là không có nơi nương tựa; này bà-la-môn, chúng tôi có nơi nương tựa; chúng tôi lấy Giáo pháp làm nơi nương tựa (pháp y chỉ / dhammappaṭisaraṇā).

MN 108. KINH GOPAKA MOGGALLÀNA

(Gopakamoggallàna Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Tôn giả Ananda trú ở Rajagaha (Vương Xá) tại Veluvana (Trúc Lâm), chỗ nuôi dưỡng các con sóc, khi Thế Tôn thị tịch không bao lâu.

Lúc bấy giờ, Vua Ajatasattu con bà Videhi nước Magadha (Ma-kiệt-đà), vì nghi ngờ Pajjota (Ðăng Quang Vương), nên cho xây kiên cố thành Rajagaha.

Tôn giả Ananda buổi sáng đắp y, cầm y bát đi vào Rajagaha để khất thực. Rồi Tôn giả Ananda suy nghĩ: “Nay còn quá sớm để vào Rajagaha khất thực. Vậy ta hãy đi đến Bà-la-môn Gopaka Moggallana và chỗ làm việc của vị này”. Rồi Tôn giả Ananda đi đến Bà-la-môn Gopaka Moggallana và chỗ làm việc của vị này. Bà-la-môn Gopaka Moggallana thấy Tôn giả Ananda từ xa đi đến, sau khi thấy, liền nói với Tôn giả Ananda:

– Hãy đến, Tôn giả Ananda! Thiện lai, Tôn giả Ananda! Ðã lâu rồi Tôn giả Ananda mới tạo được cơ hội này, tức là đến đây. Tôn giả Ananda hãy ngồi xuống, đây là chỗ ngồi đã soạn sẵn.

Tôn giả Ananda ngồi xuống trên chỗ ngồi đã soạn sẵn. Còn Bà-la-môn Gopaka Moggallana chọn một chỗ ngồi thấp khác rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Gopaka Moggallana thưa với Tôn giả Ananda:

– Có thể chăng, một Tỷ-kheo thành tựu một cách trọn vẹn, một cách đầy đủ tất cả các pháp mà Tôn giả Gotama bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác đã thành tựu?

– Không thể có một Tỷ-kheo, này Bà-la-môn, thành tựu một cách trọn vẹn, một cách đầy đủ tất cả các pháp mà Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác đã thành tựu. Này Bà-la-môn, Thế Tôn là bậc làm khởi dậy con đường trước đây chưa được hiện khởi, làm cho biết con đường trước đây chưa từng được biết, nói lên con đường trước đây chưa từng được nói. là bậc hiểu đạo, biết đạo và thiện xảo về đạo. Và nay các đệ tử là những vị sống hành đạo và tùy hành, và sẽ thành tựu (những pháp ấy) về sau.

Nhưng cuộc nói chuyện giữa Tôn giả Ananda và Bà-la-môn Gopaka Moggallana bị gián đoạn. Bà-la- môn Vassaka ra bậc đại thần nước Magadha đi thị sát các công sự Rajagaha (Vương Xá), đến công trường của Bà-la-môn Gopaka Moggallana, đến chỗ Tôn giả Ananda; sau khi đến, nói lên với Tôn giả Ananda những lời chào đón hỏi thăm; sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Vassaka ra, bậc đại thần nước Magadha thưa với Tôn giả Ananda:

– Ở đây, thưa Tôn giả Ananda, Tôn giả đang ngồi đàm luận câu chuyện gì? Và câu chuyện gì của Tôn giả bị gián đoạn?

– Này Bà-la-môn, ở đây, Bà-la-môn Gopaka Moggallana nói với tôi như sau: “Có thể có chăng, Tôn giả Ananda, một Tỷ-kheo thành tựu một cách trọn vẹn, một cách đầy đủ tất cả các pháp mà Tôn giả Gotama, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác đã thành tựu?” Khi được nói vậy, này Bà-la-môn, tôi nói với Bà-la-môn Gopaka Moggallana như sau: "Này Bà-la-môn, không thể có một vị Tỷ-kheo nào thành tựu một cách trọn vẹn, một cách đầy đủ tất cả các pháp mà Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác đã thành tựu. Này Bà-la-môn, Thế Tôn là bậc làm khởi dậy con đường trước đây chưa được hiện khởi, làm cho biết con đường trước đây chưa từng được biết, nói lên con đường trước đây chưa từng được nói, là

bậc hiểu đạo, biết đạo và thiện xảo về đạo. Và các đệ tử Ngài là những vị sống hành đạo và tùy hành đạo và sẽ thành tựu (những pháp ấy) về sau".

– Thưa Tôn giả Ananda, có một vị Tỷ-kheo nào được Tôn giả Gotama sắp đặt: “Vị này, sau khi Ta diệt độ, sẽ là chỗ nương tựa cho các Ông, và các Ông nay sẽ y chỉ vị này”.

– Này Bà-la-môn, không có một vị Tỷ-kheo nào được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc A-la-hán Chánh Ðẳng Giác sắp đặt: “Vị này, sau khi Ta diệt độ, sẽ là chỗ nương tựa cho các Ông, và các Ông sẽ y chỉ vị này”.

– Thưa Tôn giả Ananda, có một vị Tỷ-kheo nào được chúng Tăng thỏa thuận và một số đông các vị Tỷ- kheo Trưởng lão sắp đặt: “Vị này, sau khi Thế Tôn diệt độ sẽ là chỗ nương tựa cho chúng tôi, và các Ông nay sẽ y chỉ vị này?”

– Không có một vị Tỷ-kheo nào, này Bà-la-môn, được chúng Tăng thỏa thuận và được số đông các vị Tỷ-kheo Trưởng lão sắp đặt: “Vị này, sau khi Thế Tôn diệt độ sẽ là chỗ nương tựa cho chúng tôi, và chúng tôi nay sẽ y chỉ vị này”.

– Và như vậy là không có chỗ nương tựa, thưa Tôn giả Ananda, như vậy do nhân gì (Quý vị) có thể hòa hợp?

– Này Bà-la-môn, chúng tôi không phải không có chỗ nương tựa. Này Bà-la-môn, chúng tôi có chỗ nương tựa, và Pháp là chỗ nương tựa của chúng tôi.

10. – Khi được hỏi: “Thưa Tôn giả Ānanda, liệu có một vị tỳ kheo nào đã được Tôn giả Gotama ấy chỉ định - ‘Vị này sẽ là nơi nương tựa cho các ông sau khi Ta qua đời’, [người] mà hiện nay các ông có thể đi theo không?”, ngài nói: “Này bà-la-môn, không có một vị tỳ kheo nào đã được Thế Tôn ấy - bậc biết rõ, thấy rõ, bậc A-la-hán, Đẳng Chánh Giác - chỉ định - ‘Vị này sẽ là nơi nương tựa cho các ông sau khi Ta qua đời’, [người] mà hiện nay chúng tôi có thể đi theo”. Khi được hỏi: “Nhưng thưa Tôn giả Ānanda, liệu có một vị tỳ kheo nào được Tăng đoàn công nhận và được nhiều vị tỳ kheo trưởng lão chỉ định - ‘Vị này sẽ là nơi nương tựa cho chúng ta sau khi Thế Tôn qua đời’, [người] mà hiện nay các ông có thể đi theo không?”, ngài nói: “Này bà-la-môn, không có một vị tỳ kheo nào được Tăng đoàn công nhận và được nhiều vị tỳ kheo trưởng lão chỉ định - ‘Vị này sẽ là nơi nương tựa cho chúng ta sau khi Thế Tôn qua đời’, [người] mà hiện nay chúng tôi có thể đi theo”. Khi được hỏi: “Thưa Tôn giả Ānanda, khi không có nơi nương tựa như vậy thì đâu là nguyên nhân cho sự đoàn kết?”, ngài nói: “Này bà-la-môn, chúng tôi không phải là không có nơi nương tựa; này bà-la-môn, chúng tôi có nơi nương tựa; chúng tôi lấy Giáo pháp làm nơi nương tựa”. Thưa Tôn giả Ānanda, ý nghĩa của lời nói này cần được hiểu như thế nào?

– Này bà-la-môn, Thế Tôn ấy - bậc biết rõ, thấy rõ, bậc A-la-hán, Đẳng Chánh Giác - đã tuyên bố (thi thiết / paññattaṁ) điều học và đọc tụng giới bổn Pātimokkha cho các tỳ kheo. Vào ngày lễ Bố-tát (Uposatha), tất cả những ai trong chúng tôi sống nương tựa vào cùng một vùng ranh giới làng đều tập hợp lại một chỗ; sau khi tập hợp lại, chúng tôi thỉnh cầu vị nào thuộc lòng [giới bổn Pātimokkha] đọc tụng lên. Trong khi [giới bổn ấy] đang được đọc lên, nếu có vị tỳ kheo nào phạm lỗi hay vi phạm, chúng tôi xử lý vị ấy theo đúng Giáo pháp và theo đúng lời chỉ dạy. Không phải các vị tôn đức xử lý chúng tôi, mà chính Giáo pháp xử lý chúng tôi.

11. – Thưa Tôn giả Ānanda, liệu có một vị tỳ kheo nào mà hiện nay các ông tôn kính, coi trọng, quý mến và cúng dường; sau khi tôn kính và coi trọng thì sống nương tựa vào không?

– Này bà-la-môn, không có một vị tỳ kheo nào mà hiện nay chúng tôi tôn kính, coi trọng, quý mến và cúng dường; sau khi tôn kính và coi trọng thì sống nương tựa vào.

– Khi được hỏi: “Thưa Tôn giả Ānanda, liệu có một vị tỳ kheo nào đã được Tôn giả Gotama ấy chỉ định - ‘Vị này sẽ là nơi nương tựa cho các ông sau khi Ta qua đời’, [người] mà hiện nay các ông có thể đi theo không?”, ngài nói: “Này bà-la-môn, không có một vị tỳ kheo nào đã được Thế Tôn ấy - bậc biết rõ, thấy rõ, bậc A-la-hán, Đẳng Chánh Giác - chỉ định - ‘Vị này sẽ là nơi nương tựa cho các ông sau khi Ta qua đời’, [người] mà hiện nay chúng tôi có thể đi theo”. Khi được hỏi: “Nhưng thưa Tôn giả Ānanda, liệu có một vị tỳ kheo nào được Tăng đoàn công nhận và được nhiều vị tỳ kheo trưởng lão chỉ định - ‘Vị này sẽ là nơi nương tựa cho chúng ta sau khi Thế Tôn qua đời’, [người] mà hiện nay các ông có thể đi theo không?”, ngài nói: “Này bà-la-môn, không có một vị tỳ kheo nào được Tăng đoàn công nhận và được nhiều vị tỳ kheo trưởng lão chỉ định - ‘Vị này sẽ là nơi nương tựa cho chúng ta sau khi Thế Tôn qua đời’, [người] mà hiện nay chúng tôi có thể đi theo”. Khi được hỏi: “Thưa Tôn giả Ānanda, liệu có một vị tỳ kheo nào mà hiện nay các ông tôn kính, coi trọng, quý mến và cúng dường; sau khi tôn kính và coi trọng thì sống nương tựa vào không?”, ngài nói: “Này bà-la-môn, không có một vị tỳ kheo nào mà hiện nay chúng tôi tôn kính, coi trọng, quý mến và cúng dường; sau khi tôn kính và coi trọng thì sống nương tựa vào”. Thưa Tôn giả Ānanda, ý nghĩa của lời nói này cần được hiểu như thế nào?

13. – Này bà-la-môn, Thế Tôn ấy - bậc biết rõ, thấy rõ, bậc A-la-hán, Đẳng Chánh Giác - đã tuyên thuyết mười điều tạo niềm tin kính (tịnh tín / pasādanīyā). Trong chúng tôi, vị nào có mặt những điều này thì hiện nay chúng tôi tôn kính, coi trọng, quý mến và cúng dường vị ấy; sau khi tôn kính và coi trọng thì sống nương tựa vào [vị ấy]. Mười [điều ấy] là những gì?

10. – Khi được hỏi: “Có một vị Tỷ-kheo nào được Tôn giả Gotama sắp đặt: “Vị này, sau khi Ta diệt độ, sẽ là chỗ nương tựa cho các Ông, và các Ông nay sẽ y chỉ vị này?””, Tôn giả trả lời: “Này Bà-la-môn, không có một vị Tỷ-kheo nào được Thế Tôn bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác sắp đặt: “Vị này, sau khi Ta diệt độ, sẽ là chỗ nương tựa cho các Ông”, và chúng tôi nay sẽ y chỉ vị này”. Khi được hỏi: "Có một vị Tỷ-kheo nào được chúng Tăng thỏa thuận và một số đông các vị Tỷ-kheo Trưởng lão sắp đặt: “Vị này, sau khi Thế Tôn diệt độ, sẽ là chỗ nương tựa cho chúng tôi, các Ông nay sẽ y chỉ vị này”. Và Tôn giả trả lời: "Không có một vị Tỷ-kheo nào, này Bà-la-môn, được chúng Tăng thỏa thuận và được số đông các vị Tỷ-kheo Trưởng lão sắp đặt: “Vị này, sau khi Thế Tôn diệt độ sẽ là chỗ nương tựa cho chúng tôi, và chúng tôi nay sẽ y chỉ vị này”. Khi được hỏi: “Và như vậy là không có chỗ nương tựa, thưa Tôn giả Ananda, như vậy do nhân gì, (Quý vị) có thể hòa hợp?”. Tôn giả trả lời: “Này Bà-la-môn, chúng tôi không phải không có chỗ nương tựa. Chúng tôi có chỗ nương tựa, này Bà-la-môn, và Pháp là chỗ nương tựa của chúng tôi”. Nhưng thưa Tôn giả Ananda, ý nghĩa lời nói này cần phải hiểu như thế nào?

– Này Bà-la-môn, Thế Tôn bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác đã thi thiết học pháp, đã tuyên bố giới bổn Patimokkha (Ba-la-đề-mộc-xoa) cho các Tỷ-kheo. Trong những ngày Bố-tát (Uposatha) chúng tôi cận trú ở chung một thôn điền, tất cả chúng tôi hội họp với nhau tại một chỗ; sau khi tụ họp, chúng tôi hỏi những gì đã xảy ra cho mỗi một người. Nếu trong khi hỏi nhau như vậy, có Tỷ- kheo phạm tội, phạm giới, chúng tôi bảo vị ấy làm đúng Pháp, đúng lời dạy. Thật vậy, không phải các Tôn giả xử sự chúng tôi, chính pháp xử xự chúng tôi.

– Thưa Tôn giả Ananda, có Tỷ-kheo nào mà nay Quý vị cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường, sau khi cung kính, tôn trọng, Quý vị nương tựa?

– Này Bà-la-môn, có Tỷ-kheo mà nay chúng tôi cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường, và sau khi chúng tôi cung kính, tôn trọng, chúng tôi nương tựa.

– Thưa Tôn giả Ananda, khi được hỏi: “Có một vị Tỷ-kheo nào được Tôn giả Gotama sắp đặt: “Sau khi Ta diệt độ, vị này sẽ là chỗ nương tựa cho các Ông và các Ông nay sẽ y chỉ vị này?””. Và Tôn giả trả lời: “Này Bà-la-môn, không có một vị Tỷ-kheo nào được Thế Tôn bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác sắp đặt: “Vị này, sau khi Ta diệt độ, sẽ là chỗ nương tựa cho các Ông”, và chúng tôi nay y chỉ vị này”. Khi được hỏi: "Thưa Tôn giả Ananda, có một vị Tỷ-kheo nào được chúng Tăng thỏa thuận, được một số đông Tỷ-kheo Trưởng lão sắp đặt: “Vị này sau khi Thế Tôn diệt độ, sẽ là chỗ nương tựa cho chúng tôi và các Ông nay sẽ y chỉ vị này”, và Tôn giả trả lời: “Không có một Tỷ-kheo nào được chúng Tăng thỏa thuận, được một số đông Tỷ-kheo Trưởng lão sắp đặt: “Vị này sau khi Thế Tôn diệt độ sẽ là chỗ nương tựa cho chúng tôi”, và chúng tôi nay sẽ y chỉ vị này”. Khi được hỏi: “Có một Tỷ-kheo nào, thưa Tôn giả Ananda, nay quý vị cung kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường vị ấy và sau khi cung kính, tôn trọng, quý vị an trú nương tựa vị ấy?”, và Tôn giả trả lời: “Này Bà-la-môn, có Tỷ-kheo, chúng tôi cung kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường và sau khi cung kính, tôn trọng, chúng tôi an trú nương tựa vị ấy”. Thưa Tôn giả Ananda, ý nghĩa lời nói ấy cần phải hiểu như thế nào?

– Này Bà-la-môn, có mười khả hỷ pháp được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác tuyên bố. Giữa chúng tôi, vị nào có đầy đủ mười pháp này, chúng tôi nay cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường vị ấy; sau khi cung kính, tôn trọng, chúng tôi an trú, nương tựa vị ấy. Thế nào là mười?

14. Này bà-la-môn, ở đây vị tỳ kheo là người có đạo đức, sống được bảo vệ bởi giới luật Pātimokkha (thu thúc bởi giới bổn Pātimokkha / pātimokkhasaṁvarasaṁvuto), có cách cư xử đúng đắn (oai nghi chánh hạnh / ācāragocarasampanno), thấy rõ sự nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt (kiến úy ư vi tế tội / aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī), rèn luyện và học tập theo các điều học (thọ trì học giới / samādāya sikkhati sikkhāpadesu).

15. [Vị ấy] là người nghe nhiều, ghi nhớ những điều đã nghe, tích lũy những điều đã nghe. Những điều nào tốt đẹp ở đoạn đầu, tốt đẹp ở đoạn giữa, tốt đẹp ở đoạn cuối, có ý nghĩa và văn từ, nói lên đời sống thánh thiện hoàn toàn viên mãn và trong sạch, những điều như vậy được vị ấy nghe nhiều, nắm giữ, đọc tụng thuần thục bằng lời, suy xét kỹ trong tâm và thấu suốt bằng nhận thức.

16. [Vị ấy] biết đủ với y phục, đồ ăn khất thực, chỗ nằm ngồi và dược phẩm là điều kiện vừa đủ cho người bệnh (duyên cho người bệnh / gilānappaccaya).

17. [Vị ấy] đạt được theo ý muốn, đạt được không khó khăn và đạt được không mệt nhọc bốn Thiền-na (thiền / jhānānaṁ) thuộc tâm bậc cao (tăng thượng tâm / ābhicetasikānaṁ), mang lại đời sống an vui ngay trong hiện tại (hiện tại lạc trú / diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ).

18. [Vị ấy] trải nghiệm nhiều loại năng lực siêu nhiên (nhiều loại thần thông / anekavihitaṁ iddhividhaṁ) - từ một người biến thành nhiều người, từ nhiều người biến thành một người; hiện ra và ẩn đi; đi xuyên qua vách, xuyên qua tường, xuyên qua núi mà không bị vướng mắc như thể ở trong khoảng không; trồi lên và lặn xuống dưới đất như thể ở trong nước; đi trên nước mà không bị chìm như thể ở trên đất liền; ngồi xếp bằng đi trên không trung như loài chim có cánh; dùng bàn tay chạm và xoa mặt trăng và mặt trời vốn có đại thần lực và đại uy lực như vậy; làm chủ bằng thân cho đến tận cõi Phạm thiên.

19. Với tai thần thanh tịnh vượt qua loài người, [vị ấy] nghe được cả hai loại âm thanh - của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần.

20. [Vị ấy] dùng tâm của mình thấu rõ và biết rõ (tuệ tri / pajānāti) tâm của các chúng sinh khác và những người khác. Tâm có đắm nhiễm (tham / rāga), [vị ấy] biết rõ là “tâm có đắm nhiễm”, hay tâm không còn đắm nhiễm, [vị ấy] biết rõ là “tâm không còn đắm nhiễm”; tâm có ám ảnh khó chịu (sân / dosa), [vị ấy] biết rõ là “tâm có ám ảnh khó chịu”, hay tâm không còn ám ảnh khó chịu, [vị ấy] biết rõ là “tâm không còn ám ảnh khó chịu”; tâm có sự u mê (si / moha), [vị ấy] biết rõ là “tâm có sự u mê”, hay tâm không còn sự u mê, [vị ấy] biết rõ là “tâm không còn sự u mê”; tâm co rút, [vị ấy] biết rõ là “tâm co rút”, hay tâm phân tán, [vị ấy] biết rõ là “tâm phân tán”; tâm rộng lớn, [vị ấy] biết rõ là “tâm rộng lớn”, hay tâm không rộng lớn, [vị ấy] biết rõ là “tâm không rộng lớn”; tâm còn bậc cao hơn, [vị ấy] biết rõ là “tâm còn bậc cao hơn”, hay tâm không gì cao hơn, [vị ấy] biết rõ là “tâm không gì cao hơn”; tâm đạt định, [vị ấy] biết rõ là “tâm đạt định”, hay tâm không đạt định, [vị ấy] biết rõ là “tâm không đạt định”; tâm đã giải thoát, [vị ấy] biết rõ là “tâm đã giải thoát”, hay tâm chưa giải thoát, [vị ấy] biết rõ là “tâm chưa giải thoát”.

21. [Vị ấy] nhớ lại nhiều đời sống quá khứ (túc mạng / pubbenivāsaṁ), cụ thể là - một sự tái sinh (sinh / jātiṁ), hai sự tái sinh, ba sự tái sinh, bốn sự tái sinh, năm sự tái sinh, mười sự tái sinh, hai mươi sự tái sinh, ba mươi sự tái sinh, bốn mươi sự tái sinh, năm mươi sự tái sinh, một trăm sự tái sinh, một ngàn sự tái sinh, một trăm ngàn sự tái sinh, nhiều chu kỳ thế giới hoại diệt, nhiều chu kỳ thế giới hình thành, nhiều chu kỳ thế giới hoại diệt và hình thành: “Ở nơi kia, ta đã có tên như vậy, dòng họ như vậy, diện mạo như vậy, thức ăn như vậy, trải nghiệm sung sướng (lạc / sukha) và đau khổ (khổ / dukkha) như vậy, tuổi thọ đến mức như vậy; sau khi chết ở nơi đó, ta đã sinh ra ở nơi kia; ở tại nơi đó nữa, ta đã có tên như vậy, dòng họ như vậy, diện mạo như vậy, thức ăn như vậy, trải nghiệm sung sướng và đau khổ như vậy, tuổi thọ đến mức như vậy; sau khi chết ở nơi đó, ta đã sinh ra ở đây”. Như vậy, [vị ấy] nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các đặc điểm và chi tiết.

22. Với mắt thần thanh tịnh vượt qua loài người, [vị ấy] nhìn thấy chúng sinh chết đi và sinh ra, thấp kém và cao sang, đẹp đẽ và xấu xí, đi đến cõi lành và đi đến cõi dữ; [vị ấy] biết rõ chúng sinh đi theo đúng nghiệp của họ.

23. Do nguồn ác (lậu hoặc / āsavānaṁ) đã cạn kiệt (đoạn tận / khayā), [vị ấy] tự mình hiểu toàn bộ (thắng tri / abhiññā), trực tiếp chứng nghiệm (chứng ngộ / sacchikatvā) và đạt được tâm giải thoát và tuệ giải thoát không còn nguồn ác [nữa] ngay trong hiện tại rồi an trú.

Này bà-la-môn, đây là mười điều tạo niềm tin kính đã được Thế Tôn ấy - bậc biết rõ, thấy rõ, bậc A-la-hán, Đẳng Chánh Giác - tuyên thuyết. Trong chúng tôi, vị nào có mặt những điều này thì hiện nay chúng tôi tôn kính, coi trọng, quý mến và cúng dường vị ấy; sau khi tôn kính và coi trọng thì sống nương tựa vào [vị ấy].

24. Khi được nói vậy, bà-la-môn Vassakāra - vị đại thần xứ Magadha - quay sang nói với tướng quân Upananda:

– Ngài tướng quân nghĩ sao về việc các vị tôn đức này tôn kính điều đáng được tôn kính, coi trọng điều đáng được coi trọng, quý mến điều đáng được quý mến và cúng dường điều đáng được cúng dường?

– Chắc chắn các vị tôn đức này tôn kính điều đáng được tôn kính, coi trọng điều đáng được coi trọng, quý mến điều đáng được quý mến và cúng dường điều đáng được cúng dường. Bởi nếu các vị tôn đức ấy không tôn kính, không coi trọng, không quý mến và không cúng dường điều này, thì các vị tôn đức ấy còn biết tôn kính, coi trọng, quý mến và cúng dường điều gì, rồi sau khi tôn kính, coi trọng, quý mến và cúng dường thì sống nương tựa vào [điều gì nữa]?

Ở đây, này Bà-la-môn, Tỷ-kheo có giới hạnh, sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn Patimokkha, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sự nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, sau khi thọ trì, học tập trong các học pháp.

Vị ấy là bậc đa văn, thọ trì những điều đã nghe, cất chứa những điều đã nghe; những pháp nào sơ thiện, trung thiện, hậu thiện, với nghĩa, với văn, nói lên Phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ thanh tịnh, những pháp ấy đều được nghe nhiều, được thọ trì, được lời nói làm cho quen thuộc, được ý tư niệm, được chánh kiến khéo ngộ nhập.

Vị ấy biết đủ đối với các vật thực dụng như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.

Vị ấy là người tùy theo ý muốn, không có khó khăn, không có mệt nhọc, chứng được bốn Thiền, thuộc tăng thượng tâm hiện tại lạc trú.

Vị ấy thực hiện các loại thần thông sai biệt, một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện ra một thân, hiện hình, biến hình đi ngang qua vách, qua tường, qua núi, như đi ngang hư không; độn thổ trồi lên ngang qua đất liền như ở trong nước; đi trên nước không chìm như trên đất liền; ngồi kiết- già đi trên hư không như chim có cánh; với bàn tay, vị ấy chạm và rờ mặt trăng và mặt trời, những vật có đại oai lực, đại oai thần như vậy; có thể tự thân bay đến Phạm thiên.

Vị ấy với thiên nhĩ thuần tịnh siêu nhân, nghe được âm thanh của chư Thiên và loài người, gần cũng như xa.

Sau khi đi sâu vào tâm chúng sanh, tâm loài Người với tâm của mình, vị ấy được biết như sau: Tâm có tham, biết tâm có tham. Tâm không tham, biết tâm không tham. Tâm có sân, biết tâm có sân. Tâm không sân, biết tâm không sân. Tâm có si, biết tâm có si. Tâm không si, biết tâm không si. Tâm chuyên chú, biết tâm chuyên chú. Tâm tán loạn, biết tâm tán loạn. Ðại hành tâm, biết là đại hành tâm; không phải đại hành tâm, biết không phải đại hành tâm. Tâm chưa vô thượng, biết tâm chưa vô thượng. Tâm vô thượng, biết tâm vô thượng. Tâm Thiền định, biết tâm Thiền định. Tâm không Thiền định, biết tâm không Thiền định. Tâm giải thoát, biết tâm giải thoát. Tâm không giải thoát, biết tâm không giải thoát.

(Vị ấy) nhớ đến các đời sống quá khứ như một đời, hai đời… nhớ đến các đời sống quá khứ.

Vị ấy với thiên nhãn thuần tịnh siêu nhân, thấy sự sống và chết của chúng sanh. Vị ấy biết, chúng sanh người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh đều do hạnh nghiệp của họ.

Với sự đoạn diệt các lậu hoặc, sau khi với thượng trí đã chứng ngộ, vị ấy chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

Này Bà-la-môn, mười pháp khả hỷ này đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác nói lên giữa chúng tôi. Vị nào có đầy đủ mười pháp này, chúng tôi nay cung kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường vị ấy; sau khi cung kính, tôn trọng, chúng tôi an trú, nương tựa vị ấy.

Khi nghe nói vậy, Bà-la-môn Vassakara (Vũ Thế), đại thần nước Magadha, nói với tướng quân Upananda:

– Tướng quân nghĩ thế nào? Nếu là như vậy, này tướng quân, những vị Tôn giả này cung kính những ai đáng cung kính, tôn trọng những ai đáng tôn trọng, lễ bái những ai đáng lễ bái, cúng dường những ai đáng cúng dường; thời chắc chắn những Tôn giả này cung kính những ai đáng cung kính, tôn trọng những ai đáng tôn trọng, lễ bái những ai đáng lễ bái, cúng dường những ai đáng cúng dường. Và nếu những Tôn giả ấy không cung kính, không tôn trọng, không lễ bái, không cúng dường (Tỷ-kheo) này, thời những Tôn giả ấy cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường ai?

25. Rồi bà-la-môn Vassakāra - vị đại thần xứ Magadha - nói với Tôn giả Ānanda điều này:

– Nhưng hiện nay Tôn giả Ānanda đang sống ở đâu?

– Này bà-la-môn, hiện nay tôi đang sống ở rừng tre Veḷuvana (tịnh xá Trúc Lâm).

Veḷuvana ngày nay

– Thưa Tôn giả Ānanda, có phải rừng tre Veḷuvana vừa đẹp đẽ, vừa ít tiếng động, ít tiếng ồn ào, có gió mát vắng vẻ, thích hợp cho việc ẩn cư của con người và xứng hợp cho việc độc cư tĩnh tâm không?

– Chắc chắn vậy, này bà-la-môn, rừng tre Veḷuvana vừa đẹp đẽ, vừa ít tiếng động, ít tiếng ồn ào, có gió mát vắng vẻ, thích hợp cho việc ẩn cư của con người và xứng hợp cho việc độc cư tĩnh tâm, nhờ có những người bảo vệ và canh giữ như các ông.

– Chắc chắn vậy, thưa Tôn giả Ānanda, rừng tre Veḷuvana vừa đẹp đẽ, vừa ít tiếng động, ít tiếng ồn ào, có gió mát vắng vẻ, thích hợp cho việc ẩn cư của con người và xứng hợp cho việc độc cư tĩnh tâm, nhờ có những người hành thiền và có thói quen hành thiền như các ngài. Các ngài vừa là những người hành thiền vừa là những người có thói quen hành thiền.

Thưa Tôn giả Ānanda, có một thời Tôn giả Gotama ấy sống ở Vesālī, tại giảng đường có nóc nhọn trong rừng Đại Lâm (Mahāvana). Khi ấy, thưa Tôn giả Ānanda, tôi đã đi đến giảng đường có nóc nhọn trong rừng Đại Lâm, đến chỗ Tôn giả Gotama ấy. Và tại đó, Tôn giả Gotama ấy đã dùng nhiều cách nói về chuyện Thiền-na. Tôn giả Gotama ấy vừa là người hành thiền vừa là người có thói quen hành thiền. Và Tôn giả Gotama ấy đã tán thán tất cả mọi Thiền-na.

Rồi Bà-la-môn Vassakara, vị đại thần nước Magadha, thưa với Tôn giả Ananda:

– Tôn giả Ananda nay trú tại đâu?

– Này Bà-la-môn, tôi trú ở Veluvana (Trúc Lâm).

– Thưa Tôn giả Ananda, có phải Veluvana là một chỗ khả ái, ít tiếng động, ít tiếng ồn, được che khỏi gió, xa lánh dân cư đông đúc, thích hợp Thiền tịnh?

– Thật vậy, này Bà-la-môn, Veluvana (Trúc Lâm) là một khả ái, ít tiếng động, ít tiếng ồn, được che khỏi gió, xa cách dân cư đông đúc, thích hợp Thiền tịnh, xứng đáng với những vị hộ trì và thủ hộ như Ngài.

– Thật vậy, thưa Tôn giả Ananda, Veluvana là một chỗ khả ái, ít tiếng động, ít tiếng ồn, được che khỏi gió, xa lánh dân cư đông đúc, thích hợp Thiền tịnh, xứng đáng với những người tu Thiền và tánh thiên về Thiền định như quý vị Tôn giả. Và chư vị Tôn giả là những vị tu Thiền và tánh thiên về Thiền định. Thưa Tôn giả Ananda, một thời Tôn giả Gotama ở tại Vesali, Ðại Lâm, ở Kutagarasala (Trùng Các giảng đường). Rồi, thưa Tôn giả Ananda, tôi đi đến Mahavana (Ðại Lâm), Kutagarasala, đến Tôn giả Gotama. Ở đấy, Tôn giả Gotama dùng nhiều phương tiện nói về Thiền định luận. Tôn giả Gotama thật là vị tu Thiền và tánh thiên về Thiền định. Và Tôn giả Gotama tán thán tất cả Thiền định.

26. – Này bà-la-môn, Thế Tôn ấy đã không tán thán tất cả mọi Thiền-na, và Thế Tôn ấy cũng không phải là không tán thán tất cả mọi Thiền-na. Và này bà-la-môn, Thế Tôn ấy đã không tán thán loại Thiền-na như thế nào? Này bà-la-môn, ở đây có người sống với tâm bị xâm chiếm bởi đắm nhiễm trong bản năng (dục ái / kāmarāga), bị chi phối bởi đắm nhiễm trong bản năng, và không biết rõ đúng như thật sự thoát khỏi (xuất ly / nissaraṇaṁ) đắm nhiễm trong bản năng đã khởi lên; người ấy giữ đắm nhiễm trong bản năng ở bên trong rồi trầm tư, suy nghĩ miên man, nghiền ngẫm và u sầu suy tính (thiền, tịnh lự, tư duy, quán tưởng / jhāyati pajjhāyati nijjhāyati apajjhāyati). [Người ấy] sống với tâm bị xâm chiếm bởi ác ý (sân / byāpāda), bị chi phối bởi ác ý, và không biết rõ đúng như thật sự thoát khỏi ác ý đã khởi lên; người ấy giữ ác ý ở bên trong rồi trầm tư, suy nghĩ miên man, nghiền ngẫm và u sầu suy tính. [Người ấy] sống với tâm bị xâm chiếm bởi uể oải, buồn ngủ (hôn trầm, thụy miên / thinamiddha), bị chi phối bởi uể oải, buồn ngủ, và không biết rõ đúng như thật sự thoát khỏi uể oải, buồn ngủ đã khởi lên; người ấy giữ uể oải, buồn ngủ ở bên trong rồi trầm tư, suy nghĩ miên man, nghiền ngẫm và u sầu suy tính. [Người ấy] sống với tâm bị xâm chiếm bởi bồn chồn, hối hận (trạo cử, hối quá / uddhaccakukkucca), bị chi phối bởi bồn chồn, hối hận, và không biết rõ đúng như thật sự thoát khỏi bồn chồn, hối hận đã khởi lên; người ấy giữ bồn chồn, hối hận ở bên trong rồi trầm tư, suy nghĩ miên man, nghiền ngẫm và u sầu suy tính. [Người ấy] sống với tâm bị xâm chiếm bởi nghi ngờ (nghi / vicikicchā), bị chi phối bởi nghi ngờ, và không biết rõ đúng như thật sự thoát khỏi nghi ngờ đã khởi lên; người ấy giữ nghi ngờ ở bên trong rồi trầm tư, suy nghĩ miên man, nghiền ngẫm và u sầu suy tính. Này bà-la-môn, Thế Tôn ấy đã không tán thán loại Thiền-na như vậy.

27. Và này bà-la-môn, Thế Tôn ấy đã tán thán loại Thiền-na như thế nào? Này bà-la-môn, ở đây vị tỳ kheo sau khi rời bỏ khỏi (ly / vivicceva) các bản năng (dục / kāmehi), rời bỏ khỏi những điều không thiện, chứng và trú Thiền-na thứ nhất - trạng thái có chủ động hướng sự chú ý và nỗ lực duy trì sự chú ý (hữu tầm hữu tứ / savitakkaṁ savicāraṁ), có phấn chấn (hỷ / pīti) và sung sướng sinh ra từ việc rời bỏ (viễn ly / vivekajaṁ). Nhờ sự lắng dịu (diệt / vūpasamā) của việc chủ động hướng sự chú ý và nỗ lực duy trì sự chú ý, [vị ấy] chứng và trú Thiền-na thứ hai - trạng thái có sự lắng trong nội tại (nội tĩnh / ajjhattaṁ sampasādanaṁ), tâm hợp thành một (nhất tâm / cetaso ekodibhāvaṁ), không còn chủ động hướng sự chú ý và nỗ lực duy trì sự chú ý (vô tầm vô tứ / avitakkaṁ avicāraṁ), có phấn chấn và sung sướng sinh ra từ định […lặp lại…] Thiền-na thứ ba […lặp lại…] chứng và trú Thiền-na thứ tư. Này bà-la-môn, Thế Tôn ấy đã tán thán loại Thiền-na như vậy.

28. – Thưa Tôn giả Ānanda, hóa ra Tôn giả Gotama ấy đã chê trách loại Thiền-na đáng bị chê trách, và đã tán thán loại [Thiền-na] đáng được tán thán. Vậy bây giờ chúng tôi xin phép đi, thưa Tôn giả Ānanda; chúng tôi có nhiều công việc, có nhiều bổn phận phải làm.

– Này bà-la-môn, nay ông hãy làm theo thời giờ ông nghĩ là phải.

Rồi bà-la-môn Vassakāra - vị đại thần xứ Magadha - sau khi vui mừng đón nhận và tán thán lời nói của Tôn giả Ānanda thì từ chỗ ngồi đứng dậy rời đi.

29. Rồi không lâu sau khi bà-la-môn Vassakāra - vị đại thần xứ Magadha - đã rời đi, bà-la-môn Gopakamoggallāna nói với Tôn giả Ānanda điều này:

– Điều mà chúng tôi đã hỏi Tôn giả Ānanda, Tôn giả Ānanda vẫn chưa trả lời cho chúng tôi.

– Này bà-la-môn, chẳng phải chúng tôi đã nói với ông rồi sao: “Này bà-la-môn, không có một vị tỳ kheo nào hội tụ đầy đủ hoàn toàn và trọn vẹn mọi mặt những điều [mà] Thế Tôn - bậc A-la-hán, Đẳng Chánh Giác - đã hội tụ. Bởi vì, này bà-la-môn, Thế Tôn là người làm khởi lên con đường chưa từng khởi lên, là người tạo ra con đường chưa từng được tạo ra, là người tuyên thuyết con đường chưa từng được tuyên thuyết, là người biết con đường, người hiểu con đường, người thông thạo con đường. Còn các đệ tử ngày nay sống đi theo con đường [ấy] và hội tụ [những phẩm chất ấy] về sau”.

Kinh Gopakamoggallāna thứ tám kết thúc.

– Này Bà-la-môn, Thế Tôn ấy không tán thán tất cả Thiền định, không không tán thán tất cả Thiền định. Và này Bà-la-môn, loại Thiền định nào Thế Tôn ấy không tán thán? Ở đây, này Bà-la-môn, một số vị sống với tâm thấm nhuần dục tham, bị dục tham chi phối, và không như thật biết sự giải thoát khỏi dục tham đã được khởi lên. Vị ấy lấy dục tham làm đối tượng tối hậu. Thiền tu, Thiền tư, Thiền định, Thiền nhập. Vị ấy sống với tâm thấm nhuần sân hận, bị sân hận chi phối, và không như thật biết sự giải thoát khỏi sân hận đã được khởi lên. Vị ấy lấy sân hận làm đối tượng tối hậu, Thiền tu, Thiền tư, Thiền định, Thiền nhập. Vị ấy sống với tâm thấm nhuần hôn trầm thụy miên, bị hôn trầm thụy miên chi phối, và không như thật biết sự giải thoát khỏi hôn trầm thụy miên đã được khởi lên. Vị ấy lấy hôn trầm thụy miên làm đối tượng tối hậu, Thiền tu, Thiền tư, Thiền định, Thiền nhập. Vị ấy sống với tâm thấm nhuần trạo hối, bị trạo hối chi phối và không như thật biết sự giải thoát khỏi tạo hối đã được khởi lên. Vị ấy lấy trạo hối làm đối tượng tối hậu, Thiền tu, Thiền tư, Thiền định, Thiền nhập. Vị ấy sống với tâm thấm nhuần nghi hoặc, bị nghi hoặc chi phối và không như thật biết sự giải thoát khỏi nghi hoặc đã được khởi lên. Vị ấy lấy nghi hoặc làm đối tượng tối hậu, Thiền tu, Thiền tư, Thiền định, Thiền nhập. Này Bà-la- môn, Thế Tôn ấy không tán thán loại Thiền định như vậy.

Và này Bà-la-môn, loại Thiền định nào Thế Tôn ấy tán thán? Ở đây, này Bà-la-môn, Tỷ-kheo ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ. Diệt tầm và tứ, vị ấy chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tĩnh nhất tâm, chứng và trú Thiền thứ ba, Thiền thứ tư. Này Bà-la-môn, loại Thiền như vậy, Thế Tôn ấy tán thán.

– Thật vậy, thưa Tôn giả Ananda, Tôn giả Gotama khiển trách Thiền đáng được khiển trách, tán thán Thiền đáng được tán thán. Nay thưa Tôn giả Ananda, chúng tôi phải đi. Chúng tôi có những việc, có nhiều phận sự phải làm.

– Này Bà-la-môn, hãy làm gì Bà-la-môn nghĩ là hợp thời.

Rồi Bà-la-môn Vassakara, đại thần nước Magadha, hoan hỷ tín thọ lời Tôn giả Ananda giảng, từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi. Rồi Bà-la-môn Gopaka Moggalana, khi Bà-la-môn Vassakara, đại thần nước Magadha đi không bao lâu, thưa với Tôn giả Ananda:

– Nếu chúng tôi không hỏi Tôn giả Ananda thời Tôn giả Ananda đã không trả lời.

– Này Bà-la-môn, có phải chúng tôi đã nói với Ông: “Không có một Tỷ-kheo nào, này Bà-la-môn, thành tựu mười pháp ấy một cách trọn vẹn, một cách đầy đủ, những pháp mà Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác đã thành tựu. Này Bà-la-môn, vị Thế Tôn ấy là bậc làm cho khởi dậy con đường trước đây chưa từng được hiện khởi, làm cho biết con đường trước đây chưa từng được biết, nói lên con đường trước đây chưa từng được nói; là bậc hiểu đạo, biết đạo và thiện xảo về đạo. Và nay các đệ tử Ngài là những vị sống hành đạo và tùy hành đạo, và sẽ thành tựu (những pháp ấy) về sau”.

-ooOoo-