MN 105. KINH SUNAKKHATTA

(Sunakkhattasutta) Bản tóm tắt→

1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn ở tại Vesālī, trong rừng Đại Lâm, tại ngôi giảng đường có mái nhọn.

2. Vào lúc bấy giờ, có nhiều tỳ kheo đã tuyên bố đạt trí giải thoát (chánh trí / aññā) trước mặt Thế Tôn:

– “Chúng con biết rõ (tuệ tri / pajānāma): ‘Sự tái sinh (sinh / jāti) đã cạn kiệt (đoạn tận / khīṇā), đời sống thánh thiện đã hoàn tất, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lui trạng thái này nữa’.”

Sunakkhatta, người con trai bộ tộc Licchavi, nghe rằng: “Nghe nói có nhiều tỳ kheo đã tuyên bố đạt trí giải thoát trước mặt Thế Tôn: ‘Chúng con biết rõ: Sự tái sinh đã cạn kiệt, đời sống thánh thiện đã hoàn tất, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lui trạng thái này nữa’.”

3. Rồi Sunakkhatta, người con trai bộ tộc Licchavi, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Sunakkhatta, người con trai bộ tộc Licchavi, bạch Thế Tôn điều này:

– “Bạch Thế Tôn, con nghe điều này: ‘Nghe nói có nhiều tỳ kheo đã tuyên bố đạt trí giải thoát trước mặt Thế Tôn - Chúng con biết rõ: Sự tái sinh đã cạn kiệt, đời sống thánh thiện đã hoàn tất, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lui trạng thái này nữa’. Bạch Thế Tôn, những tỳ kheo nào đã tuyên bố đạt trí giải thoát trước mặt Thế Tôn rằng: ‘Chúng con biết rõ: Sự tái sinh đã cạn kiệt, đời sống thánh thiện đã hoàn tất, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lui trạng thái này nữa’, phải chăng các tỳ kheo ấy đã tuyên bố đạt trí giải thoát một cách chân thật, hay ở đây có một số tỳ kheo đã tuyên bố đạt trí giải thoát do sự tự đánh giá quá cao (tăng thượng mạn / adhimānena)?”

5. – “Này Sunakkhatta, trong số những tỳ kheo đã tuyên bố đạt trí giải thoát trước mặt Ta rằng: ‘Chúng con biết rõ: Sự tái sinh đã cạn kiệt, đời sống thánh thiện đã hoàn tất, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lui trạng thái này nữa’, ở đây có một số tỳ kheo đã tuyên bố đạt trí giải thoát một cách chân thật, nhưng ở đây cũng có một số tỳ kheo đã tuyên bố đạt trí giải thoát do sự tự đánh giá quá cao. Này Sunakkhatta, ở đó, những tỳ kheo nào tuyên bố đạt trí giải thoát một cách chân thật, đối với họ điều ấy đúng là như vậy; còn những tỳ kheo nào tuyên bố đạt trí giải thoát do sự tự đánh giá quá cao, này Sunakkhatta, ở đó Người Đến Như Vậy (Như Lai / tathāgatassa) khởi ý nghĩ như vầy: ‘Ta sẽ thuyết giảng Giáo pháp (pháp / dhammaṁ) cho họ’. Này Sunakkhatta, ở đây Người Đến Như Vậy tự mình khởi ý nghĩ như vậy: ‘Ta sẽ thuyết giảng Giáo pháp cho họ’. Tuy nhiên, ở đây có một số kẻ rỗng tuếch cứ sắp đặt câu hỏi này đến câu hỏi khác rồi đi đến chỗ Người Đến Như Vậy để hỏi. Này Sunakkhatta, ở đó, dù Người Đến Như Vậy có ý nghĩ như vầy: ‘Ta sẽ thuyết giảng Giáo pháp cho họ’, nhưng ý định ấy cũng thay đổi khác đi.”

6. – “Bạch Thế Tôn, đã đến lúc cho việc này! Bạch Thiện Thệ, đã đến lúc cho việc này, mong Thế Tôn hãy thuyết giảng Giáo pháp. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các tỳ kheo sẽ ghi nhớ.”

– “Vậy thì, này Sunakkhatta, hãy lắng nghe và kỹ lưỡng suy nghĩ (tác ý / manasi karohi), Ta sẽ nói.”

– “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” - Sunakkhatta, người con trai bộ tộc Licchavi, vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

MN 105. KINH THIỆN TINH

(Sunakkhatta Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú tại Vesali (Tỳ-xá-ly), ở Ðại Lâm, tại Trùng Các giảng đường (Kutagarasala).

Lúc bấy giờ nhiều Tỷ-kheo, trước mặt Thế Tôn tuyên bố đã chứng trí giác: “Chúng tôi biết rằng sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những điều nên làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa”.

Sunakkhatta Licchaviputta (Thiện Tinh Ly-xa Tử) được nghe: “Nhiều Tỷ-kheo, trước mặt Thế Tôn tuyên bố đã chứng trí giác: ‘Chúng tôi biết rằng sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những điều nên làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa’”. Rồi Sunakkhatta Licchaviputta đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Sunakkhatta Licchaviputta bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn con có được nghe như sau: “Nhiều Tỷ-kheo, trước mặt Thế Tôn tuyên bố đã chứng trí giác: ‘Chúng tôi biết rằng sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những điều nên làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa’”. Bạch Thế Tôn, không biết các Tỷ-kheo ấy đã tuyên bố một cách chơn chánh chứng trí giác, hay ở đây có một số Tỷ-kheo, vì tăng thượng mạn đã tuyên bố chứng trí giác?

– Này Sunakkhatta, những vị Tỷ-kheo trước mặt Ta đã tuyên bố chứng trí giác: “Chúng tôi biết rằng, sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa”. Ở đây, có một số Tỷ-kheo đã chơn chánh tuyên bố chứng trí giác; nhưng ở đây, cũng có một số Tỷ-kheo chính vì tăng thượng mạn, đã tuyên bố chứng trí giác. Ở đây, này Sunakkhatta, những vị Tỷ-kheo nào đã chơn chánh tuyên bố chứng trí giác, thời đối với các vị ấy, thật là đúng như vậy. Nhưng đối với các vị Tỷ-kheo nào, vì tăng thượng mạn đã tuyên bố chứng tri giác, ở đây, này Sunakkhatta, Như Lai nghĩ như sau: “Ta hãy thuyết pháp cho những vị ấy”. Và như vậy, ở đây, này Sunakkhatta, Như Lai suy nghĩ: “Ta hãy thuyết pháp cho những vị ấy”. Nhưng ở đây, nếu có một số người ngu si, bày đặt câu hỏi, đến hỏi Như Lai; ở đây, này Sunakkhatta, Như Lai suy nghĩ như sau: “Ta hãy thuyết pháp cho những người ấy”. Như Lai suy nghĩ như vậy, không có làm khác.

– Nay đã đúng thời để thuyết pháp, bạch Thế Tôn! Nay đã đúng thời để thuyết pháp, bạch Thiện Thệ! Thế Tôn thuyết pháp như thế nào, sau khi nghe Thế Tôn xong, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì.

– Vậy này Sunakkhatta, hãy nghe và khéo tác ý kỹ, Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Sunakkhatta Licchaviputta vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

7. – “Này Sunakkhatta, có năm sợi dây trói buộc bản năng (năm dục trưởng dưỡng / pañca kāmaguṇā) này. Năm thứ nào? Những hình ảnh (sắc / rūpā) nhận biết qua mắt, đáng ước muốn, đáng yêu thích, vừa ý, dễ chịu, gắn liền với bản năng (dục / kāma), gây hấp dẫn; những âm thanh nhận biết qua tai […lặp lại…] những mùi hương nhận biết qua mũi […lặp lại…] những vị nếm nhận biết qua lưỡi […lặp lại…] những xúc chạm nhận biết qua thân, đáng ước muốn, đáng yêu thích, vừa ý, dễ chịu, gắn liền với bản năng, gây hấp dẫn - này Sunakkhatta, đây là năm sợi dây trói buộc bản năng.

8. Này Sunakkhatta, có trường hợp ở đây một người nào đó có tâm hướng về (thắng giải / adhimutto) mồi nhử thế gian (thế vật / lokāmisa). Này Sunakkhatta, đối với người có tâm hướng về mồi nhử thế gian, chỉ những câu chuyện tương ứng với điều đó mới lắng đọng [trong tâm], người ấy hướng đến và suy tư (suy tầm và suy tư / anuvitakketi, anuvicāreti) về điều đó, thân cận với người cũng cảm thấy thỏa mãn với việc đó; nhưng khi câu chuyện liên hệ đến trạng thái bất động (bất động / āneñja) được nói ra, người ấy không muốn nghe, không lắng tai, không hướng tâm đến để hiểu biết, không thân cận với người không cảm thấy thỏa mãn với việc đó.

9. Này Sunakkhatta, ví như một người đã rời xa ngôi làng hay thị trấn của mình từ lâu. Người ấy nhìn thấy một người nào đó vừa mới rời khỏi ngôi làng hay thị trấn ấy không lâu. Người ấy liền hỏi người kia về sự an ổn, sự trù phú và sự ít bệnh tật của ngôi làng hay thị trấn ấy; và người kia kể cho người ấy nghe về sự an ổn, sự trù phú và sự ít bệnh tật của ngôi làng hay thị trấn ấy. Này Sunakkhatta, ông nghĩ sao, liệu người ấy có muốn nghe người kia nói, có lắng tai, có hướng tâm đến để hiểu biết, có thân cận với người kia và cảm thấy thỏa mãn với việc đó không?”

– “Thưa có, bạch Thế Tôn.”

– “Cũng vậy, này Sunakkhatta, có trường hợp ở đây một người nào đó có tâm hướng về mồi nhử thế gian. Này Sunakkhatta, đối với người có tâm hướng về mồi nhử thế gian, chỉ những câu chuyện tương ứng với điều đó mới lắng đọng [trong tâm], người ấy hướng đến và suy tư về điều đó, thân cận với người cùng cảm thấy thỏa mãn với việc đó; nhưng khi câu chuyện liên hệ đến trạng thái bất động được nói ra, người ấy không muốn nghe, không lắng tai, không hướng tâm đến để hiểu biết, không thân cận với người không cảm thấy thỏa mãn với việc đó. Người ấy cần được hiểu như vầy: ‘người có tâm hướng về mồi nhử thế gian quả thật không có [sự liên kết với] xiềng xích (kiết sử / saṁyojanena) của trạng thái bất động’.

10. Này Sunakkhatta, có trường hợp ở đây một người nào đó có tâm hướng về trạng thái bất động. Này Sunakkhatta, đối với người có tâm hướng về trạng thái bất động, chỉ những câu chuyện tương ứng với điều đó mới lắng đọng [trong tâm], người ấy hướng đến và suy tư về điều đó, thân cận với người cùng cảm thấy thỏa mãn với việc đó; nhưng khi câu chuyện liên hệ đến mồi nhử thế gian được nói ra, người ấy không muốn nghe, không lắng tai, không hướng tâm đến để hiểu biết, không thân cận với người không cảm thấy thỏa mãn với việc đó.

11. Này Sunakkhatta, ví như chiếc lá vàng đã rụng khỏi cuống thì không thể xanh tươi trở lại được nữa; cũng vậy, này Sunakkhatta, đối với người có tâm hướng về trạng thái bất động, xiềng xích của mồi nhử thế gian đã rụng rơi. Người ấy cần được hiểu như vầy: ‘người có tâm hướng về trạng thái bất động quả thật đã tháo gỡ khỏi xiềng xích của mồi nhử thế gian’.

12. Này Sunakkhatta, có trường hợp ở đây một người nào đó có tâm hướng về xứ Không Có Vật Gì (vô sở hữu xứ / ākiñcaññāyatana). Này Sunakkhatta, đối với người có tâm hướng về xứ Không Có Vật Gì, chỉ những câu chuyện tương ứng với điều đó mới lắng đọng [trong tâm], người ấy hướng đến và suy tư về điều đó, thân cận với người cùng cảm thấy thỏa mãn với việc đó; nhưng khi câu chuyện liên hệ đến trạng thái bất động được nói ra, người ấy không muốn nghe, không lắng tai, không hướng tâm đến để hiểu biết, không thân cận với người không cảm thấy thỏa mãn với việc đó.

13. Này Sunakkhatta, ví như một tảng đá lớn bị vỡ làm đôi thì không thể gắn liền lại được nữa; cũng vậy, này Sunakkhatta, đối với người có tâm hướng về xứ Không Có Vật Gì, xiềng xích của trạng thái bất động đã bị phá vỡ. Người ấy cần được hiểu như vầy: ‘người có tâm hướng về xứ Không Có Vật Gì quả thật đã tháo gỡ khỏi xiềng xích của trạng thái bất động’.

14. Này Sunakkhatta, có trường hợp ở đây một người nào đó có tâm hướng về xứ Không Phải “có tư duy”; Cũng Không Phải “không có tư duy” (phi tưởng phi phi tưởng xứ / nevasaññānāsaññāyatana). Này Sunakkhatta, đối với người có tâm hướng về xứ Không Phải “có tư duy”; Cũng Không Phải “không có tư duy”, chỉ những câu chuyện tương ứng với điều đó mới lắng đọng [trong tâm], người ấy hướng đến và suy tư về điều đó, thân cận với người cùng cảm thấy thỏa mãn với việc đó; nhưng khi câu chuyện liên hệ đến xứ Không Có Vật Gì được nói ra, người ấy không muốn nghe, không lắng tai, không hướng tâm đến để hiểu biết, không thân cận với người không cảm thấy thỏa mãn với việc đó.

15. Này Sunakkhatta, ví như một người sau khi đã ăn một món ăn ngon rồi nôn mửa ra. Này Sunakkhatta, ông nghĩ sao, liệu người ấy có còn muốn ăn lại món ăn đã nôn ra ấy nữa không?”

– “Thưa không, bạch Thế Tôn.”

– “Vì nguyên nhân gì?”

– “Bạch Thế Tôn, vì món ăn ấy được xem là thứ đáng ghê tởm.”

– “Cũng vậy, này Sunakkhatta, đối với người có tâm hướng về xứ Không Phải “có tư duy”; Cũng Không Phải “không có tư duy”, xiềng xích của xứ Không Có Vật Gì đã bị nôn ra. Người ấy cần được hiểu như vầy: ‘người có tâm hướng về xứ Không Phải “có tư duy”; Cũng Không Phải “không có tư duy” quả thật đã tháo gỡ khỏi xiềng xích của xứ Không Có Vật Gì’.

16. Này Sunakkhatta, có trường hợp ở đây một người nào đó có tâm hướng về Niết-bàn một cách chân chánh. Này Sunakkhatta, đối với người có tâm hướng về Niết-bàn một cách chân chánh, chỉ những câu chuyện tương ứng với điều đó mới lắng đọng [trong tâm], người ấy hướng đến và suy tư về điều đó, thân cận với người cùng cảm thấy thỏa mãn với việc đó; nhưng khi câu chuyện liên hệ đến xứ Không Phải “có tư duy”; Cũng Không Phải “không có tư duy” được nói ra, người ấy không muốn nghe, không lắng tai, không hướng tâm đến để hiểu biết, không thân cận với người không cảm thấy thỏa mãn với việc đó.

17. Này Sunakkhatta, ví như cây thốt nốt đã bị chặt đứt ngọn thì không thể mọc lên lại được nữa; cũng vậy, này Sunakkhatta, đối với người có tâm hướng về Niết-bàn một cách chân chánh, xiềng xích của xứ Không Phải “có tư duy”; Cũng Không Phải “không có tư duy” đã bị chặt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây thốt nốt đã trốc gốc, làm cho không còn hiện hữu, có tính chất không sinh khởi trở lại (vô sanh / anuppāda) trong tương lai. Người ấy cần được hiểu như vầy: ‘người có tâm hướng về Niết-bàn một cách chân chánh quả thật đã tháo gỡ khỏi xiềng xích của xứ Không Phải “có tư duy”; Cũng Không Phải “không có tư duy”’.

– Này Sunakkhatta, có năm dục trưởng dưỡng này. Thế nào là năm? Các sắc do mắt nhận thức, khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp dẫn; các tiếng do tai nhận thức… ; các hương do mũi nhận thức… ; các vị do lưỡi nhận thức… ; các xúc do thân cảm xúc khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Này Sunakkhatta, những pháp này là năm dục trưởng dưỡng.

Nhưng này Sunakkhatta, sự tình này xảy ra khi ở đây có số người thiên nặng về vật chất thế gian. Ðối với người thiên nặng về vật chất thế gian, này Sunakkhatta, câu chuyện (thích hợp với người ấy) phải tùy thuộc như thế nào để phù hợp với điều người ấy suy tầm và suy tư, và người ấy chỉ giao thiệp với người nào người ấy thích thú. Nhưng nếu câu chuyện chỉ nói liên hệ đến bất động, thời người ấy không nghe, không lóng tai, và tâm không an trú vào trí giác. Và người ấy không giao thiệp với người mà người ấy không thích thú.

Ví như này Sunakkhatta, có người đã lâu không trú ở trong làng hay thị trấn của mình, và có thể thấy một người vừa mới từ làng ấy hay thị trấn ấy lại. Người này sẽ hỏi người ấy về sự an ninh của làng hay thị trấn ấy, về đồ ăn uống sung túc và về ít bệnh tật, và người ấy sẽ nói cho người này biết về sự an ổn của làng hay thị trấn ấy, về đồ ăn uống sung túc và về ít bệnh tật. Này Sunakkhatta, Ông nghĩ thế nào? Có phải người này sẽ nghe người kia, lóng tai, tâm an trú vào trí giác và người này sẽ giao thiệp với người ấy mà người này thích thú?

– Thưa phải vậy, bạch Thế Tôn.

– Cũng vậy, này Sunakkhatta, sự tình này xảy ra khi ở đây có số người thiên nặng về vật chất thế gian. Ðối với người thiên nặng về vật chất thế gian, này Sunakkhatta, câu chuyện thích hợp với người ấy phải tùy thuộc như thế nào để phù hợp với điều người ấy suy tầm và suy tư, và người ấy chỉ giao thiệp với người mà người ấy thích thú. Nhưng nếu câu chuyện chỉ nói liên hệ đến Bất động, thời người ấy không nghe, không lóng tai và tâm không an trú vào thượng trí, và người ấy không giao thiệp với người mà người ấy không thích thú. Người ấy cần được hiểu như vầy: “Là hạng người thiên nặng về vật chất thế gian”.

Này Sunakkhatta, sự tình này xảy ra, khi một số người thiên nặng về Bất động. Ðối với người thiên nặng về Bất động, này Sunakkhatta, câu chuyện thích hợp (với người ấy) phải tùy thuộc như thế nào để phù hợp với điều người ấy suy tầm và suy tư, và người ấy chỉ giao thiệp với người mà người ấy thích thú. Nhưng nếu câu chuyện chỉ nói liên hệ đến vật chất thế gian, thời người ấy không nghe, không lóng tai và tâm không an trú vào thượng trí, và người ấy không giao thiệp với người mà người ấy không thích thú.

Ví như, này Sunakkhatta, một lá vàng khô đã rời khỏi cành, không còn xanh trở lại; cũng vậy, này Sunakkhatta, đối với hạng người thiên nặng về Bất động, đã rời khỏi kiết sử vật chất thế gian. Người ấy cần được hiểu như sau: “Ðây là hạng người không liên hệ với kiết sử vật chất thế gian, thiên nặng về Bất động”.

Này Sunakkhatta, sự tình này xảy ra. Ở đây, có một số người thiên nặng về Vô sở hữu. Ðối với người thiên nặng về Vô sở hữu, này Sunakkhatta, câu chuyện thích hợp với người ấy phải tùy thuộc như thế nào để phù hợp với điều người ấy suy tầm và suy tư, và người ấy chỉ giao thiệp với người mà người ấy thích thú. Nhưng nếu câu chuyện chỉ nói liên hệ đến Bất động, thời người ấy không nghe, không lóng tai, và tâm không an trú vào trí giác, và người ấy không giao thiệp với người mà người ấy không thích thú.

Ví như, này Sunakkhatta, một hòn đá bị vỡ làm đôi không thể nối liền lại được; cũng vậy, này Sunakkhatta, đối với hạng người thiên nặng về Vô sở hữu, đã bị chặt đứt khỏi kiết sử Bất động, người ấy cần được hiểu như sau: “Ðây là hạng người không liên hệ với kiết sử Bất động, thiên nặng về Vô sở hữu”.

Này Sunakkhatta, sự tình này xảy ra. Ở đây, có một số người thiên nặng về Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Ðối với người thiên nặng về Phi tưởng phi phi tưởng xứ, này Sunakkhatta, câu chuyện thích hợp với người ấy phải tùy thuộc như thế nào để phù hợp với điều người ấy suy tầm và suy tư, và người ấy chỉ giao thiệp với người mà người ấy thích thú. Nhưng nếu câu chuyện chỉ nói liên hệ đến Vô sở hữu xứ, thời người ấy không nghe, không lóng tai, và tâm không an trú vào trí giác, và người ấy không giao thiệp với người mà người ấy không thích thú.

Ví như, này Sunakkhatta, một người đã ăn các món ăn mỹ vị và đã quăng bỏ. Này Sunakkhatta, Ông nghĩ thế nào? Người ấy có ưa ăn lại món ăn ấy không?

– Bạch Thế Tôn không. Vì sao vậy? Vì rằng, bạch Thế Tôn, món ăn ấy được xem là ghê tởm rồi.

– Cũng vậy, này Sunakkhatta, đối với hạng người thiên nặng về Phi tưởng phi phi tưởng xứ, đã để một bên kiết sử Vô sở hữu xứ. Người ấy cần được hiểu như sau: “Ðây là hạng người không liên hệ với kiết sử Vô sở hữu xứ, thiên nặng về Phi tưởng phi phi tưởng xứ”.

Này Sunakkhatta sự tình này xảy ra, khi ở đây, có số người thiên nặng về chánh Niết-bàn. Ðối với hạng người thiên nặng về chánh Niết-bàn, này Sunakkhatta, câu chuyện thích hợp với người ấy phải tùy thuộc như thế nào để phù hợp với điều người ấy suy tầm và suy tư, và người ấy chỉ giao thiệp với người mà người ấy thích thú. Nhưng nếu câu chuyện chỉ nói liên hệ đến Phi tưởng phi phi tưởng xứ, thời người ấy không nghe, không lóng tai, và tâm không an trú vào trí giác. Và người ấy không giao thiệp với người mà người mà ấy không thích.

Ví như, này Sunakkhatta, cây tala ngọn cây đã bị chặt đứt không thể lớn được nữa; cũng vậy, này Sunakkhatta, đối với hạng người thiên nặng về chánh Niết-bàn, đã cắt đứt kiết sử Phi tưởng phi phi tưởng xứ, đã cắt đứt từ rễ, làm cho như cây tala không thể tái sanh, không thể khởi lên lại trong tương lai. Người ấy cần phải được hiểu như sau: “Ðây là hạng người không liên hệ với kiết sử Phi tưởng phi phi tưởng xứ, thiên nặng về chánh Niết-bàn”.

18. Này Sunakkhatta, có trường hợp ở đây một tỳ kheo nào đó khởi ý nghĩ như vầy: ‘Sa-môn đã nói rằng sự khát khao (ái / taṇhā) là mũi tên, chất độc của sự không hiểu biết (vô minh / avijjā) phát tác bởi sự tham đắm (dục tham / chandarāga) và ác ý (sân / byāpāda). Mũi tên khát khao ấy của ta đã được loại bỏ (đoạn trừ / pahīnaṁ), chất độc của sự không hiểu biết đã được lấy đi, ta là người có tâm hướng về Niết-bàn một cách chân chánh’. Vị ấy tự nghĩ về mình như vậy dù sự thật không phải như vậy. Những gì không thích hợp (bất thích nghi / asappāyāni) đối với một người có tâm hướng về Niết-bàn một cách chân chánh, vị ấy lại chạy theo những thứ đó: vị ấy chạy theo việc dùng mắt nhìn hình ảnh không thích hợp, chạy theo việc dùng tai nghe âm thanh không thích hợp, chạy theo việc dùng mũi ngửi mùi hương không thích hợp, chạy theo việc dùng lưỡi nếm vị không thích hợp, chạy theo việc dùng thân cảm nhận xúc chạm không thích hợp, chạy theo việc dùng trí não (ý / manasā) nhận biết điều không thích hợp. Khi vị ấy chạy theo việc dùng mắt nhìn hình ảnh không thích hợp, chạy theo việc dùng tai nghe âm thanh không thích hợp, chạy theo việc dùng mũi ngửi mùi hương không thích hợp, chạy theo việc dùng lưỡi nếm vị không thích hợp, chạy theo việc dùng thân cảm nhận xúc chạm không thích hợp, chạy theo việc dùng trí não suy nghĩ điều không thích hợp, sự đắm nhiễm (tham / rāgo) liền tàn phá tâm vị ấy. Với tâm bị sự đắm nhiễm tàn phá, vị ấy sẽ đi đến chỗ chết hoặc chịu nỗi đau khổ (khổ / dukkhaṁ) gần như chết.

19. Này Sunakkhatta, ví như có một người bị bắn trúng bởi một mũi tên có tẩm thuốc độc dày đặc. Bạn bè thân hữu, bà con huyết thống của người ấy liền mời một vị thầy thuốc ngoại khoa đến. Vị thầy thuốc ngoại khoa ấy dùng dao mổ rạch quanh miệng vết thương của người ấy. Sau khi dùng dao mổ rạch quanh miệng vết thương, vị thầy thuốc dùng que dò để dò tìm mũi tên. Sau khi dùng que dò tìm được mũi tên, vị thầy thuốc nhổ mũi tên ra và làm sạch chất độc nhưng còn sót lại phần dư tàn (hữu dư y / saupādisesaṁ). Biết rằng vẫn còn sót lại phần dư tàn, vị thầy thuốc nói như vầy: ‘Này anh kia, mũi tên của anh đã được nhổ ra, chất độc đã được làm sạch nhưng vẫn còn sót lại phần dư tàn, dù chưa đủ để gây nguy hiểm cho anh. Anh hãy ăn những thức ăn thích hợp (thích nghi / sappāyāni), chớ để vì ăn những thức ăn không thích hợp mà vết thương của anh bị mưng mủ chảy nước. Thỉnh thoảng anh hãy rửa vết thương, thỉnh thoảng hãy bôi thuốc lên miệng vết thương, chớ để vì không thỉnh thoảng rửa vết thương và không thỉnh thoảng bôi thuốc lên miệng vết thương mà máu mủ đóng bít miệng vết thương của anh. Anh cũng chớ đi lại ngoài nắng gió, chớ để vì đi lại ngoài nắng gió mà bụi bẩn và rác rến làm nhiễm trùng miệng vết thương của anh. Này anh kia, anh hãy sống như một người biết giữ gìn vết thương và làm lành vết thương’.

20. Người ấy lại nghĩ như vầy: ‘Mũi tên của ta đã được nhổ ra, chất độc đã được làm sạch không còn sót lại phần dư tàn (vô dư y / anupādiseso), và không còn đủ để gây nguy hiểm cho ta nữa’. Người ấy liền ăn những thức ăn không thích hợp. Khi ăn những thức ăn không thích hợp, vết thương của người ấy bị mưng mủ chảy nước. Người ấy không thỉnh thoảng rửa vết thương và không thỉnh thoảng bôi thuốc lên miệng vết thương. Khi không thỉnh thoảng rửa vết thương và không thỉnh thoảng bôi thuốc lên miệng vết thương, máu mủ liền đóng bít miệng vết thương của người ấy. Người ấy lại đi lại ngoài nắng gió. Khi đi lại ngoài nắng gió, bụi bẩn và rác rến liền làm nhiễm trùng miệng vết thương của người ấy. Người ấy không sống như một người biết giữ gìn vết thương và không làm lành vết thương. Do hành động không thích hợp này của người ấy cộng với việc chất độc dơ bẩn khi được làm sạch vẫn còn sót lại phần dư tàn, vì cả hai nguyên nhân ấy mà vết thương phát nặng lan rộng ra. Với vết thương phát nặng lan rộng ra, người ấy sẽ đi đến chỗ chết hoặc chịu nỗi đau khổ gần như chết.

21. Cũng vậy, này Sunakkhatta, có trường hợp ở đây một tỳ kheo nào đó khởi ý nghĩ như vầy: ‘Sa-môn đã nói rằng sự khát khao là mũi tên, chất độc của sự không hiểu biết phát tác bởi sự tham đắm và ác ý. Mũi tên khát khao ấy của ta đã được loại bỏ, chất độc của sự không hiểu biết đã được lấy đi, ta là người có tâm hướng về Niết-bàn một cách chân chánh’. Vị ấy tự nghĩ về mình như vậy dù sự thật không phải như vậy. Những gì không thích hợp đối với một người có tâm hướng về Niết-bàn một cách chân chánh, vị ấy lại chạy theo những thứ đó: vị ấy chạy theo việc dùng mắt nhìn hình ảnh không thích hợp, chạy theo việc dùng tai nghe âm thanh không thích hợp, chạy theo việc dùng mũi ngửi mùi hương không thích hợp, chạy theo việc dùng lưỡi nếm vị không thích hợp, chạy theo việc dùng thân cảm nhận xúc chạm không thích hợp, chạy theo việc dùng trí não suy nghĩ điều không thích hợp. Khi vị ấy chạy theo việc dùng mắt nhìn hình ảnh không thích hợp, chạy theo việc dùng tai nghe âm thanh không thích hợp, chạy theo việc dùng mũi ngửi mùi hương không thích hợp, chạy theo việc dùng lưỡi nếm vị không thích hợp, chạy theo việc dùng thân cảm nhận xúc chạm không thích hợp, chạy theo việc dùng trí não suy nghĩ điều không thích hợp, sự đắm nhiễm liền tàn phá tâm vị ấy. Với tâm bị sự đắm nhiễm tàn phá, vị ấy sẽ đi đến chỗ chết hoặc chịu nỗi đau khổ gần như chết.

22. Này Sunakkhatta, trong Luật của bậc thánh, sự chết chính là việc từ bỏ sự tu học rồi quay về đời sống thấp kém; này Sunakkhatta, nỗi đau khổ gần như chết chính là việc phạm vào một tội lỗi ô nhiễm nào đó.

23. Này Sunakkhatta, có trường hợp ở đây một tỳ kheo nào đó khởi ý nghĩ như vầy: ‘Sa-môn đã nói rằng sự khát khao là mũi tên, chất độc của sự không hiểu biết phát tác bởi sự tham đắm và ác ý. Mũi tên khát khao ấy của ta đã được loại bỏ, chất độc của sự không hiểu biết đã được lấy đi, ta là người có tâm hướng về Niết-bàn một cách chân chánh’. Vì thật sự là người có tâm hướng về Niết-bàn một cách chân chánh, nên những gì không thích hợp đối với một người có tâm hướng về Niết-bàn một cách chân chánh, vị ấy không chạy theo những thứ đó: vị ấy không chạy theo việc dùng mắt nhìn hình ảnh không thích hợp, không chạy theo việc dùng tai nghe âm thanh không thích hợp, không chạy theo việc dùng mũi ngửi mùi hương không thích hợp, không chạy theo việc dùng lưỡi nếm vị không thích hợp, không chạy theo việc dùng thân cảm nhận xúc chạm không thích hợp, không chạy theo việc dùng trí não suy nghĩ điều không thích hợp. Khi vị ấy không chạy theo việc dùng mắt nhìn hình ảnh không thích hợp, không chạy theo việc dùng tai nghe âm thanh không thích hợp, không chạy theo việc dùng mũi ngửi mùi hương không thích hợp, không chạy theo việc dùng lưỡi nếm vị không thích hợp, không chạy theo việc dùng thân cảm nhận xúc chạm không thích hợp, không chạy theo việc dùng trí não suy nghĩ điều không thích hợp, sự đắm nhiễm không tàn phá tâm vị ấy. Với tâm không bị sự đắm nhiễm tàn phá, vị ấy không đi đến chỗ chết và cũng không chịu nỗi đau khổ gần như chết.

24. Này Sunakkhatta, ví như có một người bị bắn trúng bởi một mũi tên có tẩm thuốc độc dày đặc. Bạn bè thân hữu, bà con huyết thống của người ấy liền mời một vị thầy thuốc ngoại khoa đến. Vị thầy thuốc ngoại khoa ấy dùng dao mổ rạch quanh miệng vết thương của người ấy. Sau khi dùng dao mổ rạch quanh miệng vết thương, vị thầy thuốc dùng que dò để dò tìm mũi tên. Sau khi dùng que dò tìm được mũi tên, vị thầy thuốc nhổ mũi tên ra và làm sạch chất độc không còn sót lại phần dư tàn. Biết rằng không còn sót lại phần dư tàn, vị thầy thuốc nói như vầy: ‘Này anh kia, mũi tên của anh đã được nhổ ra, chất độc đã được làm sạch không còn sót lại phần dư tàn, và không còn đủ để gây nguy hiểm cho anh. Anh hãy ăn những thức ăn thích hợp, chớ để vì ăn những thức ăn không thích hợp mà vết thương của anh bị mưng mủ chảy nước. Thỉnh thoảng anh hãy rửa vết thương, thỉnh thoảng hãy bôi thuốc lên miệng vết thương. Chớ để vì không thỉnh thoảng rửa vết thương và không thỉnh thoảng bôi thuốc lên miệng vết thương mà máu mủ đóng bít miệng vết thương của anh. Anh cũng chớ đi lại ngoài nắng gió, chớ để vì đi lại ngoài nắng gió mà bụi bẩn và rác rến làm nhiễm trùng miệng vết thương của anh. Này anh kia, anh hãy sống như một người biết giữ gìn vết thương và làm lành vết thương’.

25. Người ấy liền nghĩ như vầy: ‘Mũi tên của ta đã được nhổ ra, chất độc đã được làm sạch không còn sót lại phần dư tàn, và không còn đủ để gây nguy hiểm cho ta nữa’. Người ấy liền ăn những thức ăn thích hợp. Khi ăn những thức ăn thích hợp, vết thương của người ấy không bị mưng mủ chảy nước. Người ấy thỉnh thoảng rửa vết thương và thỉnh thoảng bôi thuốc lên miệng vết thương. Khi thỉnh thoảng rửa vết thương và thỉnh thoảng bôi thuốc lên miệng vết thương, máu mủ không đóng bít miệng vết thương của người ấy. Người ấy cũng không đi lại ngoài nắng gió. Khi không đi lại ngoài nắng gió, bụi bẩn và rác rến không làm nhiễm trùng miệng vết thương của người ấy. Người ấy sống như một người biết giữ gìn vết thương và làm lành vết thương. Nhờ hành động thích hợp này của người ấy cộng với việc chất độc dơ bẩn đã được làm sạch không còn sót lại phần dư tàn, vì cả hai nguyên nhân ấy mà vết thương liền miệng lại. Với vết thương đã lành lặn và kéo da non, người ấy không đi đến chỗ chết và cũng không chịu nỗi đau khổ gần như chết.

26. Cũng vậy, này Sunakkhatta, có trường hợp ở đây một tỳ kheo nào đó khởi ý nghĩ như vầy: ‘Sa-môn đã nói rằng sự khát khao là mũi tên, chất độc của sự không hiểu biết phát tác bởi sự tham đắm và ác ý. Mũi tên khát khao ấy của ta đã được loại bỏ, chất độc của sự không hiểu biết đã được lấy đi, ta là người có tâm hướng về Niết-bàn một cách chân chánh’. Vì thật sự là người có tâm hướng về Niết-bàn một cách chân chánh, nên những gì không thích hợp đối với một người có tâm hướng về Niết-bàn một cách chân chánh, vị ấy không chạy theo những thứ đó: vị ấy không chạy theo việc dùng mắt nhìn hình ảnh không thích hợp, không chạy theo việc dùng tai nghe âm thanh không thích hợp, không chạy theo việc dùng mũi ngửi mùi hương không thích hợp, không chạy theo việc dùng lưỡi nếm vị không thích hợp, không chạy theo việc dùng thân cảm nhận xúc chạm không thích hợp, không chạy theo việc dùng trí não suy nghĩ điều không thích hợp. Khi vị ấy không chạy theo việc dùng mắt nhìn hình ảnh không thích hợp, không chạy theo việc dùng tai nghe âm thanh không thích hợp, không chạy theo việc dùng mũi ngửi mùi hương không thích hợp, không chạy theo việc dùng lưỡi nếm vị không thích hợp, không chạy theo việc dùng thân cảm nhận xúc chạm không thích hợp, không chạy theo việc dùng trí não suy nghĩ điều không thích hợp, sự đắm nhiễm không tàn phá tâm vị ấy. Với tâm không bị sự đắm nhiễm tàn phá, vị ấy không đi đến chỗ chết và cũng không chịu nỗi đau khổ gần như chết.

Này Sunakkhatta, sự tình này xảy ra, khi ở đây, có một số người suy nghĩ như sau: “Tham ái được vị Sa-môn gọi là mũi tên. Thuốc độc vô minh làm não hại (con người) với dục, tham, sân. Mũi tên tham ái đã được ta đoạn diệt; thuốc độc vô minh đã được trừ khử; ta thiên nặng về chánh Niết-bàn”. Vị ấy có thể tự hào với mục đích hiện tại. Vị ấy có thể truy cầu những gì không thích hợp với khuynh hướng chánh Niết-bàn, mắt vị ấy có thể truy cầu sắc không thích hợp, tai có thể truy cầu tiếng không thích hợp, mũi có thể truy cầu hương không thích hợp, lưỡi có thể truy cầu vị không thích hợp, thân có thể truy cầu xúc không thích hợp, ý có thể truy cầu pháp không thích hợp. Khi mắt truy cầu sắc không thích hợp, tai truy cầu tiếng không thích hợp, mũi truy cầu hương không thích hợp, lưỡi truy cầu vị không thích hợp, thân truy cầu xúc không thích hợp, ý truy cầu pháp không thích hợp, thời tham dục nhiễu loạn tâm vị ấy. Vị ấy do tâm bị tham dục nhiễu loạn đi đến chết hay đi đến khổ gần như chết.

Ví như, này Sunakkhatta, một người bị mũi tên bắn, tên ấy có tẩm thuốc độc rất dày. Bạn bè thân hữu, bà con huyết thống người ấy cho mời một y sĩ giải phẫu. Vị y sĩ giải phẫu ấy có thể cắt xung quanh miệng vết thương với con dao; sau khi cắt xung quanh miệng vết thương với con dao, vị y sĩ giải phẫu có thể dò tìm mũi tên với một vật dụng dò tìm. Sau khi dò tìm mũi tên với một vật dụng dò tìm, y sĩ có thể rút mũi tên ra. Y sĩ có thể trừ khử hết thuốc độc, còn để lại một ít nhưng nghĩ không có thuốc độc nào còn lại, y sĩ nói như sau: “Này Hiền giả, mũi tên của Bạn đã được rút ra thuốc độc đã được trừ khử, không còn dư tàn, và không còn gì nguy hiểm nữa cho Bạn, nhưng Bạn phải chỉ ăn các đồ ăn thích hợp, và hãy gìn giữ, nếu ăn đồ ăn không thích hợp, vết thương của Bạn sẽ làm mủ lại, và thường thường phải cho rửa vết thương, thường thường phải xức thuốc cho miệng vết thương. Trong khi thường thường cho rửa vết thương, thường thường xức thuốc cho miệng vết thương, chớ có để máu cũ đóng khô trên miệng vết thương và hãy cẩn thận khi đi ra giữa gió và nắng; hãy cẩn thận khi đi ra giữa gió và nắng, nếu không, bụi và nhớp có thể nhiễu hại miệng vết thương. Và này Bạn, nếu Bạn chăm sóc vết thương, thời vết thương sẽ được lành”.

Người ấy suy nghĩ như sau: “Mũi tên đã được rút khỏi (thân) ta, nọc độc đã được trừ khử, không còn dư tàn, và ta đã thoát khỏi nguy hiểm”. Và người ấy ăn những đồ ăn không thích hợp. Vì người ấy ăn những đồ ăn không thích hợp, nên vết thương làm mủ lại. Và thường thường người ấy không rửa vết thương, thường thường không xức thuốc miệng vết thương. Vì người ấy thường thường không rửa vết thương, vì người ấy thường thường không xức thuốc miệng vết thương, nên máu cũ đông lại trên miệng vết thương. Và người ấy thường hay đi giữa gió và nắng. Do người ấy thường hay đi giữa gió và nắng, bụi và nhớp nhiễu hại miệng vết thương; và vì người ấy không chăm sóc vết thương nên vết thương không được lành. Vì người ấy làm chính những việc không thích hợp, và do thuốc độc được trừ khử nhưng còn dư tàn, do cả hai điều ấy nên miệng vết thương có thể lở to hơn trước. Do vết thương lở to, người ấy có thể đi đến chết hay đau khổ gần như chết.

Cũng vậy, này Sunakkhatta, sự kiện này xảy ra, khi ở đây một số Tỷ-kheo nghĩ như sau: “Tham ái được bậc Sa-môn gọi là mũi tên, thuốc độc vô minh làm não hại (con người) với dục, tham, sân. Mũi tên tham ái đã được ta đoạn diệt; thuốc độc vô minh đã được trừ khử. Ta thiên nặng về chánh Niết-bàn”. Vị ấy có thể tự hào với mục đích hiện tại. Vị ấy có thể truy cầu những gì không thích hợp với khuynh hướng chánh Niết-bàn. Mắt có thể truy cầu sắc không thích hợp, tai có thể truy cầu tiếng không thích hợp, mũi có thể truy cầu hương không thích hợp, lưỡi có thể truy cầu vị không thích hợp, thân có thể truy cầu xúc không thích hợp, ý có thể truy cầu pháp không thích hợp. Khi mắt truy cầu sắc không thích hợp, tai truy cầu tiếng không thích hợp, mũi truy cầu hương không thích hợp, lưỡi truy cầu vị không thích hợp, thân truy cầu xúc không thích hợp, ý truy cầu pháp không thích hợp. thời tham dục nhiễu loạn tâm vị ấy. Vị ấy do tham dục nhiễu loạn tâm, đi đến chết hay đi đến khổ gần như chết.

Như vậy, này Sunakkhatta, là chết trong giới luật của bậc Thánh, khi vị ấy từ bỏ tu tập, trở về hoàn tục, và như vậy, này Sunakkhatta, là khổ như chết, khi vị ấy phạm một ô uế tội nào.

Này Sunakkhatta, sự tình này xảy ra, khi ở đây một số Tỷ-kheo suy nghĩ như sau: “Tham ái được bậc Sa-môn gọi là mũi tên, thuốc độc vô minh làm não hại (con người) với dục, tham, sân. Mũi tên tham ái đã được ta đoạn diệt, thuốc độc vô minh đã được trừ khử. Ta thiên nặng về chánh Niết-bàn”. Chính vì thiên nặng về chánh Niết-bàn, vị ấy không truy cầu những gì không thích hợp với (khuynh hướng) thiên nặng về Niết-bàn, mắt không truy cầu sắc không thích hợp, tai không truy cầu tiếng không thích hợp, mũi không truy cầu hương không thích hợp, lưỡi không truy cầu vị không thích hợp, thân không truy cầu xúc không thích hợp, ý không truy cầu pháp không thích hợp. Vì mắt vị ấy không truy cầu sắc không thích hợp, vì tai không truy cầu tiếng không thích hợp, vì mũi không truy cầu hương không thích hợp, vì lưỡi không truy cầu vị không thích hợp, vì thân không truy cầu xúc không thích hợp, vì ý không truy cầu pháp không thích hợp, nên tham dục không nhiễu loạn tâm, vì tham dục không nhiễu loạn tâm; nên vị ấy không đi đến chết hay đi đến khổ gần như chết.

Ví như, này Sunakkhatta, một người bị tên bắn, và mũi tên bị tẩm thuốc độc rất dày. Bạn bè thân hữu, bà con huyết thống người ấy cho mời một y sĩ giải phẫu. Vị y sĩ giải phẫu ấy có thể cắt xung quanh miệng vết thương với con dao; sau khi cắt xung quanh miệng vết thương với con dao, vị y sĩ giải phẫu có thể dò tìm tên với một vật dụng dò tìm. Sau khi dò tìm mũi tên với một vật dụng dò tìm, y sĩ có thể rút mũi tên ra… Y sĩ có thể trừ khử hết thuốc độc không còn để dư lại và biết rằng không còn để dư lại. Vị ấy nói như sau: “Này Bạn, mũi tên của Bạn đã được rút ra, thuốc độc đã được trừ khử, không có dư tàn, nhưng vẫn còn nguy hiểm cho Bạn. Và Bạn hãy ăn những đồ ăn thích hợp, chớ ăn những đồ ăn không thích hợp khiến vết thương có thể làm mủ; và thường thường hãy rửa vết thương, thường thường hãy xức thuốc miệng vết thương, thường thường rửa vết thương, thường thường xức thuốc miệng vết thương, chớ để máu cũ đóng khô lại trên miệng vết thương. Và chớ có đi ra giữa gió và nắng; đi ra giữa gió và nắng, chớ để bụi và nhớp làm nhiễu hại miệng vết thương, hãy sống gìn giữ vết thương, này Bạn, và vết thương sẽ lành”.

Người ấy suy nghĩ như sau: “Mũi tên đã được rút ra khỏi ta, thuốc độc đã được trừ khử, không có dư tàn. Và ta chưa thoát khỏi nguy hiểm”. Và vị ấy có thể chỉ ăn các đồ ăn thích hợp. Do chỉ ăn các đồ ăn thích hợp miệng vết thương có thể không làm mủ. Và thường thường vị ấy có thể rửa vết thương, thường thường có thể xức thuốc miệng vết thương. Do thường thường rửa vết thương, do thường thường xức thuốc miệng vết thương, máu cũ không có thể đóng khô lại trên miệng vết thương. Người ấy không sốt sắng đi giữa gió và nắng. Do người ấy không sốt sắng đi giữa gió và nắng, bụi và nhớp có thể không nhiễu hại miệng vết thương và người ấy sống gìn giữ vết thương, và vết thương được lành. Vì người ấy chỉ làm những điều thích hợp và vì thuốc độc được trừ khử không còn dư tàn, do hai (nhân duyên ấy) vết thương được khép kín lại. Khi vết thương được da che kín lại, người ấy không đi đến chết hay không đi đến khổ gần như chết.

Cũng vậy, này Sunakkhatta, sự kiện này xảy ra, khi ở đây một số Tỷ-kheo suy nghĩ như sau: "Tham ái được bậc Sa-môn gọi là mũi tên, thuốc độc vô minh làm não hại (con người) với dục, tham, sân. Mũi tên tham ái đã được ta đoạn diệt… không có truy cầu những gì không thích hợp. Mắt không truy cầu sắc không thích hợp, tai không truy cầu tiếng không thích hợp, mũi không truy cầu hương không thích hợp, lưỡi không truy cầu vị không thích hợp, thân không truy cầu xúc không thích hợp, ý không truy cầu pháp không thích hợp. Do mắt người ấy không truy cầu sắc không thích hợp, do tai không truy cầu tiếng không thích hợp, do mũi không truy cầu hương không thích hợp, do lưỡi không truy cầu vị không thích hợp, do thân không truy cầu xúc không thích hợp, do ý không truy cầu pháp không thích hợp, tham dục có thể không nhiễu hại tâm. Do tâm không bị tham dục nhiễu hại, nên người ấy không đi đến chết, hay không đi đến khổ gần như chết.

27. Này Sunakkhatta, ẩn dụ này được Ta đưa ra nhằm làm rõ ý nghĩa. Ý nghĩa ở đây chính là như vầy: ‘Vết thương’, này Sunakkhatta, là tên gọi của sáu trường bên trong (lục nội xứ / channaṁ ajjhattikānaṁ āyatanānaṁ); ‘chất độc’, này Sunakkhatta, là tên gọi của sự không hiểu biết; ‘mũi tên’, này Sunakkhatta, là tên gọi của sự khát khao; ‘que dò’, này Sunakkhatta, là tên gọi của sự tập trung chú ý (niệm / satiyā); ‘dao mổ’, này Sunakkhatta, là tên gọi của trí tuệ bậc thánh; ‘vị thầy thuốc ngoại khoa’, này Sunakkhatta, là tên gọi của Người Đến Như Vậy, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác.

28. Này Sunakkhatta, vị tỳ kheo ấy quả thật là người hành xử có sự bảo vệ (thu thúc / saṁvuta) trong sáu trường của Xúc (xúc / phassa). Sau khi đã hiểu rằng: ‘Sự tích tụ bám víu (sanh y / upadhi) là gốc rễ của đau khổ’, vị ấy không còn sự tích tụ bám víu, được giải thoát nhờ làm cạn kiệt sự tích tụ bám víu; việc vị ấy lại đưa thân lao vào sự tích tụ bám víu hay làm khởi tâm hướng đến [nó] - điều này không thể xảy ra.

29. Này Sunakkhatta, ví như có một chén nước uống bằng đồng có màu sắc đẹp, có hương thơm ngát, có mùi vị ngon, nhưng lại bị pha lẫn thuốc độc. Rồi có một người đi đến, muốn sống, không muốn chết, muốn sung sướng (lạc / sukha), ghê sợ đau khổ. Này Sunakkhatta, ông nghĩ sao, liệu người ấy có uống chén nước đồng kia không khi tự mình biết rõ: ‘Nếu uống chén nước này, ta sẽ đi đến chỗ chết hoặc chịu nỗi đau khổ gần như chết’?”

– “Thưa không, bạch Thế Tôn.”

– “Cũng vậy, này Sunakkhatta, vị tỳ kheo ấy quả thật là người hành xử có sự bảo vệ trong sáu trường của Xúc. Sau khi đã hiểu rằng: ‘Sự tích tụ bám víu là gốc rễ của đau khổ’, vị ấy không còn sự tích tụ bám víu, được giải thoát nhờ làm cạn kiệt sự tích tụ bám víu; việc vị ấy lại đưa thân lao vào sự tích tụ bám víu hay làm khởi tâm hướng đến [nó] - điều này không thể xảy ra.

30. Này Sunakkhatta, ví như có một con rắn độc mang nọc độc dữ dội. Rồi có một người đi đến, muốn sống, không muốn chết, muốn sung sướng, ghê sợ đau khổ. Này Sunakkhatta, ông nghĩ sao, liệu người ấy có đưa bàn tay hay ngón tay cái của mình cho con rắn độc mang nọc độc dữ dội kia [cắn] không khi tự mình biết rõ: ‘Nếu bị con rắn này cắn, ta sẽ đi đến chỗ chết hoặc chịu nỗi đau khổ gần như chết’?”

– “Thưa không, bạch Thế Tôn.”

– “Cũng vậy, này Sunakkhatta, vị tỳ kheo ấy quả thật là người hành xử có sự bảo vệ trong sáu trường của Xúc. Sau khi đã hiểu rằng: ‘Sự tích tụ bám víu là gốc rễ của đau khổ’, vị ấy không còn sự tích tụ bám víu, được giải thoát nhờ làm cạn kiệt sự tích tụ bám víu; việc vị ấy lại đưa thân lao vào sự tích tụ bám víu hay làm khởi tâm hướng đến [nó] - điều này không thể xảy ra.”

Thế Tôn đã nói điều này. Sunakkhatta, người con trai bộ tộc Licchavi, hài lòng và vui mừng đón nhận lời Thế Tôn dạy.

Bài kinh Sunakkhatta thứ năm đã kết thúc.

27. Này Sunakkhatta, Ta nói ví dụ này với mục đích làm sáng tỏ ý nghĩa. Nghĩa ở đây như sau: Vết thương, {#27} này Sunakkhatta, là đồng nghĩa với sáu xúc xứ (phassayatana); thuốc độc, này Sunakkhatta, là đồng nghĩa với vô minh; mũi tên, này Sunakkhatta, là đồng nghĩa với ái; vật dụng dò tìm, này Sunakkhatta, là đồng nghĩa với niệm; con dao, này Sunakkhatta, là đồng nghĩa với Thánh trí tuệ. Vị y sĩ giải phẫu, này Sunakkhatta, là đồng nghĩa với Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác.

Thật vậy, này Sunakkhatta, Tỷ-kheo tự mình phòng hộ đối với sáu xúc xứ, nghĩ rằng: “Sanh y (Upadhi) là căn bản của khổ”, sau khi biết như vậy, vị ấy trở thành vô sanh y, giải thoát nhờ đoạn diệt sanh y. Vị ấy còn chú thân của mình trên sanh y hay để tâm đến sanh y, sự tình như vậy không xảy ra.

Ví như, này Sunakkhatta, một chén uống nước bằng đồng, đẹp đẽ và hương thơm, và chén ấy lại tẩm thuốc độc. Rồi một người đến, muốn sống, muốn không chết, muốn lạc, yếm ly khổ. Này Sunakkhatta, Ông nghĩ thế nào? Người ấy có uống chén bằng đồng này không, nếu người ấy biết: “Sau khi tôi uống từ đây, tôi sẽ đi đến chết hoặc đi đến gần như chết?”

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Cũng vậy, này Sunakkhatta, Tỷ-kheo ấy chắc chắn phòng hộ đối với sáu xúc xứ. “Sanh y là căn bản của đau khổ”, sau khi biết vậy, vị ấy trở thành vô sanh y, giải thoát nhờ đoạn diệt sanh y. Còn chú thân của vị ấy trên sanh y, để tâm đến sanh y, sự tình như vậy không xảy ra. Ví như, này Sunakkhatta, một con rắn độc hết sức độc hại, và có một người đến, muốn sống, muốn không chết, muốn lạc, yếm ly khổ. Này Sunakkhatta, Ông nghĩ thế nào? Người ấy có đưa tay hay gót chân cho con rắn độc hại này không, nếu người ấy biết: “Nếu ta bị con rắn này cắn, ta sẽ đi đến chết hay khổ gần như chết?”

– Thưa không, bạch Thế Tôn.

– Cũng vậy, này Sunakkhatta, Tỷ-kheo ấy chắc chắn phòng hộ sáu xúc xứ. “Sanh y là căn bản đau khổ”, sau khi biết vậy, vị ấy trở thành vô sanh y, giải thoát nhờ đoạn diệt sanh y. Còn chú thân của vị ấy trên sanh y, hay để tâm đến sanh y, sự tình như vậy không xảy ra.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Sunakkhatta Licchaviputta hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

-ooOoo-