MN 74. KINH DĪGHANAKHA

(Dīghanakhasutta) Bản tóm tắt→

Dīghanakha = người có móng tay dài / trường trảo

1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), trên núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu), tại hang Sūkarakhatā (hang Heo Rừng).

2. Khi ấy, du sĩ Dīghanakha đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, liền chào hỏi Thế Tôn. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu, vị ấy đứng sang một bên. Đứng sang một bên, du sĩ Dīghanakha nói với Thế Tôn điều này: “Thưa Tôn giả Gotama, tôi có tiếng nói như thế này, có quan điểm (kiến / diṭṭhi) như thế này: ‘Mọi thứ đều không được tôi chấp nhận’.”

“Này Aggivessana, quan điểm này của ông: ‘Mọi thứ đều không được tôi chấp nhận’, quan điểm đó có được ông chấp nhận nó không?”

“Thưa Tôn giả Gotama, nếu quan điểm này được tôi chấp nhận, thì cái đó cũng vẫn là như thế, cũng vẫn như thế, cái đó cũng vẫn là như thế, cũng vẫn như thế [quan điểm đó vẫn vậy, quan điểm đó vẫn không đổi].”

3. "Này Aggivessana, có rất nhiều người ở đời nói như thế này: ‘Cái đó cũng vẫn là như thế, cũng vẫn như thế, cái đó cũng vẫn là như thế, cũng vẫn như thế’. Họ không từ bỏ được quan điểm đó và lại bám giữ thêm một quan điểm khác. Này Aggivessana, có rất ít người ở đời nói như thế này: ‘Cái đó cũng vẫn là như thế, cũng vẫn như thế, cái đó cũng vẫn là như thế, cũng vẫn như thế’. Họ từ bỏ quan điểm đó và không bám giữ một quan điểm khác.

MN 74. KINH TRƯỜNG TRẢO

(Dìghanakha Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở tại Rajagaha (Vương Xá), trên núi Gijjhakuta (Linh Thứu), trong hang Sukarakhata.

Rồi du sĩ ngoại đạo Dìghanakha (Trường Trảo) đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến, nói lên những lời chào đón hỏi thăm với Thế Tôn, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu liền đứng một bên. Ðứng một bên, du sĩ ngoại đạo Dighanakha nói với Thế Tôn:

– Tôn giả Gotama, tôi có lý thuyết như sau, tôi có tri kiến như sau: “Tất cả đều không làm cho tôi thích thú”.

– Này Aggivessana, tri kiến: “Tất cả đều không làm cho tôi thích thú”, tri kiến ấy không làm Ông thích thú?

– Tôn giả Gotama, nếu tri kiến ấy làm tôi thích thú, thời đây cũng giống như vậy, thời đây cũng giống như vậy.

– Này Aggivessana, nếu số đông người ở trong đời đã nói như sau: “Thời đây cũng giống như vậy, thời đây cũng giống như vậy”, thời họ không từ bỏ tri kiến ấy, họ chấp thủ một tri kiến khác. Này Aggivessana, nếu thiểu số người ở trong đời đã nói như sau: “Thời đây cũng giống như vậy, thời đây cũng giống như vậy”, thời họ sẽ từ bỏ tri kiến ấy và không chấp thủ một tri kiến khác.

4. Này Aggivessana, có một số sa-môn, bà-la-môn có học thuyết và quan điểm thế này: ‘Mọi thứ đều được tôi chấp nhận’; này Aggivessana, có một số sa-môn, bà-la-môn có học thuyết và quan điểm thế này: ‘Mọi thứ đều không được tôi chấp nhận’; này Aggivessana, có một số sa-môn, bà-la-môn có học thuyết và quan điểm thế này: ‘Một số thứ được tôi chấp nhận, một số thứ không được tôi chấp nhận’. Ở đây, này Aggivessana, có những vị sa-môn, bà-la-môn có học thuyết và quan điểm thế này: ‘Mọi thứ đều được tôi chấp nhận’, quan điểm này của họ gần với sự đắm nhiễm (tham luyến / sārāgāya), gần với sự trói buộc, gần với sự vui thú chạy theo (hỷ lạc / abhinandanāya), gần với sự vướng mắc, gần với sự bám giữ; ở đây, này Aggivessana, có những vị sa-môn, bà-la-môn có học thuyết và quan điểm thế này: ‘Mọi thứ đều không được tôi chấp nhận’, quan điểm này của họ gần với sự không đắm nhiễm, gần với sự không trói buộc, gần với sự không vui thú chạy theo, gần với sự không vướng mắc, gần với sự không bám giữ."

5. Khi được nói như vậy, du sĩ Dīghanakha nói với Thế Tôn điều này: “Tôn giả Gotama đang tán thán quan điểm của tôi, Tôn giả Gotama đang đề cao quan điểm của tôi.”

"Ở đây, này Aggivessana, có những vị sa-môn, bà-la-môn có học thuyết và quan điểm thế này: ‘Một số thứ được tôi chấp nhận, một số thứ không được tôi chấp nhận’. Những gì họ chấp nhận thì quan điểm đó gần với sự đắm nhiễm, gần với sự trói buộc, gần với sự vui thú chạy theo, gần với sự vướng mắc, gần với sự bám giữ; những gì họ không chấp nhận thì quan điểm đó gần với sự không đắm nhiễm, gần với sự không trói buộc, gần với sự không vui thú chạy theo, gần với sự không vướng mắc, gần với sự không bám giữ.

6. Ở đây, này Aggivessana, có những vị sa-môn, bà-la-môn có học thuyết và quan điểm thế này: ‘Mọi thứ đều được tôi chấp nhận’, tại đó một người có trí sẽ thận trọng suy xét (như lý quán sát / paṭisañcikkhati) như sau: ‘Nếu ta cố chấp bám giữ quan điểm: Mọi thứ đều được tôi chấp nhận — chỉ điều này là sự thật, những điều khác là sai lầm; thì tôi sẽ có sự tranh chấp với hai học thuyết và quan điểm thế này: (1) Mọi thứ đều không được tôi chấp nhận : (2) Một số thứ được tôi chấp nhận, một số thứ không được tôi chấp nhận — tôi sẽ có sự tranh chấp với hai hạng người này. Khi có tranh chấp thì có cãi vã, khi có cãi vã thì có bực dọc, khi có bực dọc thì có quấy nhiễu’. Nhận thấy sự tranh chấp, cãi vã, bực dọc và quấy nhiễu nơi chính mình, người ấy từ bỏ quan điểm đó và không bám giữ một quan điểm khác. Như vậy là sự từ bỏ các quan điểm này, như vậy là sự buông bỏ các quan điểm này.

7. Ở đây, này Aggivessana, có những vị sa-môn, bà-la-môn có học thuyết và quan điểm thế này: ‘Mọi thứ đều không được tôi chấp nhận’, tại đó một người có trí sẽ thận trọng suy xét như sau: ‘Nếu ta cố chấp bám giữ quan điểm: Mọi thứ đều không được tôi chấp nhận — chỉ điều này là sự thật, những điều khác là sai lầm; thì tôi sẽ có sự tranh chấp với hai học thuyết và quan điểm thế này: (1) Mọi thứ đều được tôi chấp nhận, và :(2) Một số thứ được tôi chấp nhận, một số thứ không được tôi chấp nhận — tôi sẽ có sự tranh chấp với hai hạng người này. Khi có tranh chấp thì có cãi vã, khi có cãi vã thì có bực dọc, khi có bực dọc thì có quấy nhiễu’. Nhận thấy sự tranh chấp, cãi vã, bực dọc và quấy nhiễu nơi chính mình, người ấy từ bỏ quan điểm đó và không bám giữ một quan điểm khác. Như vậy là sự từ bỏ các quan điểm này, như vậy là sự buông bỏ các quan điểm này.

8. Ở đây, này Aggivessana, có những vị sa-môn, bà-la-môn có học thuyết và quan điểm thế này: ‘Một số thứ được tôi chấp nhận, một số thứ không được tôi chấp nhận’, tại đó một người có trí sẽ thận trọng suy xét như sau: ‘Nếu ta cố chấp bám giữ quan điểm: Một số thứ được tôi chấp nhận, một số thứ không được tôi chấp nhận — chỉ điều này là sự thật, những điều khác là sai lầm; thì tôi sẽ có sự tranh chấp với hai học thuyết và quan điểm thế này: (1) Mọi thứ đều được tôi chấp nhận, và : (2) Mọi thứ đều không được tôi chấp nhận — tôi sẽ có sự tranh chấp với hai hạng người này. Khi có tranh chấp thì có cãi vã, khi có cãi vã thì có bực dọc, khi có bực dọc thì có quấy nhiễu’. Nhận thấy sự tranh chấp, cãi vã, bực dọc và quấy nhiễu nơi chính mình, người ấy từ bỏ quan điểm đó và không bám giữ một quan điểm khác. Như vậy là sự từ bỏ các quan điểm này, như vậy là sự buông bỏ các quan điểm này.

Này Aggivessana, một số Sa-môn, Bà-la-môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: “Tất cả đều làm cho tôi thích thú”. Này Aggivessana, một số Sa-môn, Bà-la-môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: “Tất cả đều làm cho tôi không thích thú”. Này Aggivessana, một số Sa-môn, Bà-la-môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: “Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích thú”. Ở đây, này Aggivessana, một số Sa-môn, Bà-la-môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: “Tất cả đều làm cho tôi thích thú,” tri kiến này của họ là gần với tham dục, gần với triền phược, gần với hoan lạc, gần với đắm trước, gần với chấp thủ. Ở đây, này Aggivessana, một số Sa-môn, Bà-la-môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: “Tất cả đều làm cho tôi không thích thú”, tri kiến này của họ là gần với không tham dục, gần với không phiền trược, gần với không hoan lạc, gần với không chấp thủ.

Khi được nói vậy, du sĩ ngoại đạo Dighanakha thưa với Thế Tôn:

– Tôn giả Gotama tán dương quan điểm của tôi, Tôn giả Gotama hết sức tán dương quan điểm của tôi.

– Ở đây, này Aggivessana, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: “Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích thú”. Cái gì trong tri kiến này làm họ thích thú là gần tham dục, gần phiền trược, gần hoan lạc, gần đắm trước, gần chấp thủ. Cái gì trong tri kiến này làm họ không thích thú là gần không tham dục, gần không triền phược, gần không hoan lạc, gần không đắm trước, gần không chấp thủ.

Ở đây, này Aggivessana, những Sa-môn, Ba la môn có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: “Tất cả đều làm tôi thích thú”. Ở đây, người có trí suy nghĩ như sau: “Nếu ta nói tri kiến này của ta: “Tất cả đều làm tôi thích thú”, và nếu ta cố chấp, kiên chấp tri kiến này và nói: “Ðây là sự thật, ngoài ra là hư vọng”, như vậy là đối nghịch với hai hạng người: Sa-môn hay Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: “Tất cả đều làm cho tôi không thích thú”, và Sa-môn hay Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: “Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích thú”. Ta sẽ đối nghịch với hai hạng người này. Khi nào có đối nghịch thời có tranh luận; khi nào có tranh luận thời có chống đối; khi nào có chống đối thời có bực mình”. Như vậy, vị này vì thấy sự đối nghịch, tranh luận, chống đối và bực mình nên từ bỏ tri kiến này, không chấp thủ tri kiến khác. Như vậy là sự đoạn trừ những tri kiến này, như vậy là sự hủy bỏ những tri kiến này.

Ở đây, này Aggivessana, nếu có những Sa-môn, Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: “Tất cả đều làm cho tôi không thích thú”. Ở đây, người có trí suy nghĩ như sau: “Nếu ta nói tri kiến này của ta: “Tất cả đều làm tôi không thích thú”, và nếu ta cố chấp, kiên chấp tri kiến này và nói: “Ðây là sự thật, ngoài ra là hư vọng”, thì như vậy, ta đối nghịch với hai hạng người: Sa-môn hay Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: “Tất cả đều làm cho tôi thích thú” và Sa-môn hay Bà-la- môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: “Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích thú”. Ta sẽ đối nghịch với hai hạng người này. Khi nào có đối nghịch thời có tranh luận; khi nào có tranh luận thời có chống đối; khi nào có chống đối thời có bực mình”. Như vậy, vị này vì thấy sự đối nghịch, tranh luận, chống đối và bực mình, nên từ bỏ tri kiến ấy, không chấp thủ tri kiến khác. Như vậy là sự đoạn trừ những tri kiến này, như vậy là sự hủy bỏ những tri kiến này.

Ở đây, này Aggivessana, nếu có những Sa-môn, Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: “Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích thú”. Ở đây, người có trí suy nghĩ như sau: “Nếu ta nói tri kiến này của ta: “Một phần làm tôi thích thú, một phần làm tôi không thích thú”, và nếu ta cố chấp, kiên chấp tri kiến này và nói: “Ðây là sự thật ngoài ra là hư vọng”, thì như vậy, ta đối nghịch với hai hạng người: Sa-môn hay Bà-la-môn nào có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: “Tất cả đều làm cho tôi thích thú” và Sa-môn hay Bà la-môn này có lý thuyết như sau, có tri kiến như sau: “Tất cả đều làm cho tôi không thích thú”. Ta sẽ đối nghịch với hai hạng người này. Khi nào có đối nghịch thời có tranh luận; khi nào có tranh luận thời có chống đối, khi nào có chống đối thời có bực mình”. Như vậy, vị này vì thấy sự đối nghịch tranh luận, chống đối và bực mình, nên từ bỏ tri kiến ấy, không chấp thủ tri kiến khác. Như vậy là sự đoạn trừ những tri kiến này, như vậy là sự hủy bỏ những tri kiến này.

9. Nhưng này Aggivessana, thân này là từ vật chất (sắc / rūpī), được tạo thành từ bốn đặc tính lớn (tứ đại / cātumahābhūtiko), sinh ra từ cha mẹ, được nuôi dưỡng bằng cơm và cháo, có bản chất không bền vững (vô thường / anicca), phải xoa bóp, đắp điếm, tan vỡ và hủy diệt. Thân này cần được quan sát như là không bền vững, như là đau khổ (khổ / dukkha), như là một căn bệnh, một khối u, một mũi tên, một tai họa, một sự ốm đau, một thứ xa lạ, một sự phân rã, một sự trống rỗng, như là không phải tự ngã. Khi người ấy quan sát thân này như là không bền vững, như là đau khổ, như là một căn bệnh, một khối u, một mũi tên, một tai họa, một sự ốm đau, một thứ xa lạ, một sự phân rã, một sự trống rỗng, như là không phải tự ngã, thì sự mong muốn (dục / chanda) đối với thân, sự ái luyến đối với thân, sự phụ thuộc vào thân được hoàn toàn từ bỏ (đoạn tận / pahīyati).

10. Này Aggivessana, có ba cảm thọ (thọ / vedanā) này: cảm thọ dễ chịu (thọ lạc / sukhā vedanā), cảm thọ khó chịu (thọ khổ / dukkhā vedanā), cảm thọ không dễ chịu không khó chịu (thọ bất lạc bất khổ / adukkhamasukhā vedanā). Này Aggivessana, trong lúc trải nghiệm cảm thọ dễ chịu, người ấy không trải nghiệm cảm thọ khó chịu, không trải nghiệm cảm thọ không dễ chịu không khó chịu; lúc đó người ấy chỉ trải nghiệm cảm thọ dễ chịu. Này Aggivessana, trong lúc trải nghiệm cảm thọ khó chịu, người ấy không trải nghiệm cảm thọ dễ chịu, không trải nghiệm cảm thọ không dễ chịu không khó chịu; lúc đó người ấy chỉ trải nghiệm cảm thọ khó chịu. Này Aggivessana, trong lúc trải nghiệm cảm thọ không dễ chịu không khó chịu, người ấy không trải nghiệm cảm thọ dễ chịu, không trải nghiệm cảm thọ khó chịu; lúc đó người ấy chỉ trải nghiệm cảm thọ không dễ chịu không khó chịu.

11. Này Aggivessana, cảm thọ dễ chịu là không bền vững, là thứ hình thành từ điều kiện hợp lại (hữu vi / saṅkhatā), là thứ sinh qua quan hệ Phụ thuộc (duyên sinh / paṭiccasamuppannā), chịu sự hao mòn, chịu sự suy tàn, chịu sự phai nhạt, chịu sự cạn khô; này Aggivessana, cảm thọ khó chịu là không bền vững, là thứ hình thành từ điều kiện hợp lại, là thứ sinh qua quan hệ Phụ thuộc, chịu sự hao mòn, chịu sự suy tàn, chịu sự phai nhạt, chịu sự cạn khô; này Aggivessana, cảm thọ không dễ chịu không khó chịu là không bền vững, là thứ hình thành từ điều kiện hợp lại, là thứ sinh qua quan hệ Phụ thuộc, chịu sự hao mòn, chịu sự suy tàn, chịu sự phai nhạt, chịu sự cạn khô.

12. Thấy vậy này Aggivessana, vị đệ tử bậc thánh có học sẽ chán ngán đối với cảm thọ dễ chịu, chán ngán đối với cảm thọ khó chịu, chán ngán đối với cảm thọ không dễ chịu không khó chịu; do chán ngán nên cạn hết đắm nhiễm (ly tham / virajjati); do cạn hết đắm nhiễm nên được giải thoát. Khi được giải thoát, có sự nhận biết rằng: ‘Đã được giải thoát’.

Vị ấy biết rõ (tuệ tri / pajānāti): ‘Sự Tái sinh đã cạn kiệt, đời sống thánh thiện đã hoàn tất, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lại trạng thái này nữa’.

13. Này Aggivessana, một tỳ kheo có tâm giải thoát như vậy sẽ không đồng tình với bất kỳ ai, không tranh cãi với bất kỳ ai, và sử dụng những ngôn từ ở đời để giao tiếp mà không buộc chặt vào ngôn từ đó."

14. Lúc bấy giờ, Tôn giả Sāriputta đang đứng phía sau Thế Tôn và quạt cho Thế Tôn. Rồi Tôn giả Sāriputta suy nghĩ: “Thế Tôn đã nói về sự hoàn toàn từ bỏ các Điều (pháp / dhammānaṁ) này sau khi đã hiểu hết toàn bộ (thắng tri / abhiññā) chúng; Đấng Thiện Thệ đã nói về sự buông bỏ các Điều này sau khi đã hiểu hết toàn bộ chúng”. Khi Tôn giả Sāriputta thận trọng suy xét như vậy, tâm của vị ấy được giải thoát khỏi các nguồn ác (lậu hoặc / āsava) không còn bám giữ.

15. Còn đối với du sĩ Dīghanakha, con mắt Giáo pháp (pháp / dhamma) không bụi bặm, không tì vết đã khởi lên: “Bất cứ thứ gì có tính hình thành, toàn bộ thứ đó đều có tính cạn khô”. Khi ấy, du sĩ Dīghanakha đã thấy rõ Giáo pháp, đã đạt được Giáo pháp, đã biết Giáo pháp, đã thâm nhập Giáo pháp, vượt qua sự nghi ngờ, loại bỏ sự do dự, đạt được sự vô úy, không còn phụ thuộc vào người khác trong giáo pháp của Bậc Đạo Sư, liền nói với Thế Tôn:

16. “Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã sấp, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc lối, hay đem ngọn đèn dầu vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy được hình ảnh (sắc / rūpāni); cũng vậy, Giáo pháp đã được Tôn giả Gotama làm sáng tỏ qua nhiều phương tiện. Tôi xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Giáo pháp và hội chúng tỳ kheo. Mong Tôn giả Gotama nhận tôi làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, tôi xin trọn đời quy y.”

Kinh Dīghanakha thứ tư đã kết thúc.

Nhưng này Aggivessana, thân này có sắc, do bốn đại thành, do cha mẹ sanh, nhờ cơm cháo nuôi dưỡng, vô thường, biến hoại, phân toái, đoạn tuyệt, hoại diệt, cần phải được quán sát là vô thường, khổ, như bệnh, như cục bướu, như mũi tên, như điều bất hạnh, như bệnh chướng, như kẻ địch, như phá hoại, là không, là vô ngã. Khi vị ấy quán sát thân này là vô thường, khổ, như bệnh, như cục bướu, như mũi tên, như điều bất hạnh, như bệnh chướng, như kẻ địch, như phá hoại, là không, là vô ngã, thời thân, thân dục, thân ái, thân phục tòng được đoạn diệt.

Này Aggivessana, có ba thọ này; lạc thọ, khổ thọ, bất khổ bất lạc thọ. Này Aggivessana, trong khi cảm giác lạc thọ, chính khi ấy không cảm giác khổ thọ, không cảm giác bất khổ bất lạc thọ chỉ cảm giác lạc thọ. Này Aggivessana, trong khi cảm giác khổ thọ, chính khi ấy không cảm giác lạc thọ, không cảm giác bất khổ bất lạc thọ, chỉ cảm giác khổ thọ. Này Aggivessana, trong khi cảm giác bất khổ bất lạc thọ, chính khi ấy không cảm giác lạc thọ, không cảm giác khổ thọ, chỉ cảm giác bất khổ bất lạc thọ.

Này Aggivessana, lạc thọ là vô thường, hữu vi, do duyên sanh, bị đoạn diệt, bị hủy hoại, bị suy tàn, bị tiêu diệt. Này Aggivessana, khổ thọ là vô thường, hữu vi, do duyên sanh, bị đoạn diệt, bị hủy hại, bị suy tàn, bị tiêu diệt. Này Aggivessana, bất khổ bất lạc thọ là vô thường, hữu vi, do duyên sanh, bị đoạn diệt, bị hủy hoại, bị suy tàn, bị tiêu diệt.

Thấy vậy, này Aggivessana, vị Ða văn Thánh đệ tử yểm ly lạc thọ, yểm ly khổ thọ, yểm ly bất khổ bất lạc thọ. Do yểm ly, vị ấy không có tham dục. Do không tham dục, vị ấy được giải thoát. Ðối với tự thân đã giải thoát như vậy, khởi lên sự hiểu biết: “Ta đã giải thoát”. Vị ấy biết: “Sanh đã diệt, Phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm. Sau đời hiện tại, không có đời sống nào khác nữa”.

Với tâm giải thoát như vậy, này Aggivessana, Tỷ-kheo không nói thuận theo một ai, không tranh luận với một ai, chỉ nói theo từ ngữ đã được dùng ở đời, không có chấp thủ (từ ngữ ấy).

Lúc bấy giờ Tôn giả Sariputta (Xá-lợi-phất) đứng sau lưng Thế Tôn và đang quạt Thế Tôn. Rồi Tôn giả Sariputta suy nghĩ như sau: “Thế Tôn đã thuyết cho chúng ta sự đoạn trừ các pháp ấy nhờ thắng trí. Thiện Thệ đã thuyết cho chúng ta sự tự bỏ các pháp ấy nhờ thắng trí”. Khi Tôn giả Sariputta suy nghĩ như vậy, tâm (của Tôn giả) được giải thoát các lậu hoặc, không còn chấp thủ.

Còn đối với du sĩ ngoại đạo Dighanakha, pháp nhãn ly trần, vô cấu được khởi lên: “Phàm pháp gì được khởi lên, tất cả pháp ấy được đoạn diệt”. Rồi du sĩ ngoại đạo Dighanakha thấy pháp, chứng pháp, ngộ pháp, thể nhập vào pháp, nghi ngờ tiêu trừ, do dự diệt tận, chứng được tự tín, không y cứ nơi người khác đối với đạo pháp của đức Bổn sư, liền bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích. Nay con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-kheo. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm cư sĩ, từ nay trở đi cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

-ooOoo-