MN 75. KINH MĀGAṆḌIYA

(Māgaṇḍiyasutta) Bản tóm tắt→

1. Tôi đã nghe như vầy—một thời Thế Tôn trú tại xứ Kuru, ở một thị trấn của người Kuru tên là Kammāsadhamma, trên một thảm cỏ trong am lửa của Bà-la-môn thuộc gia tộc Bhāradvāja.

2. Rồi Thế Tôn vào buổi sáng, đắp y, cầm bình bát đi vào Kammāsadhamma để khất thực. Sau khi đi khất thực ở Kammāsadhamma, ăn xong và trở về từ chuyến khất thực, Ngài đi đến một khu rừng nọ để nghỉ trưa. Đi sâu vào khu rừng ấy, Ngài ngồi nghỉ trưa dưới gốc của một cây nọ.

3. Lúc bấy giờ, du sĩ Māgaṇḍiya đang đi ngao du, đi đến am lửa của Bà-la-môn thuộc gia tộc Bhāradvāja. Du sĩ Māgaṇḍiya nhìn thấy thảm cỏ đã được trải sẵn trong am lửa của Bà-la-môn thuộc gia tộc Bhāradvāja. Thấy vậy, ông nói với Bà-la-môn thuộc gia tộc Bhāradvāja: “Thưa tôn giả Bhāradvāja, thảm cỏ này được trải trong am lửa của ngài là dành cho ai vậy? Tôi nghĩ nó giống như chỗ nằm của một sa-môn.”

4. “Thưa tôn giả Māgaṇḍiya, có sa-môn Gotama là con trai nhà Sakya, xuất gia từ gia tộc Sakya. Tiếng đồn tốt đẹp sau đây đã vang dội về tôn giả Gotama ấy: ‘Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, minh hạnh túc, thiện thệ, thế gian giải, vô thượng sĩ, điều ngự trượng phu, thiên nhân sư, Phật, Thế Tôn’. Chỗ nằm này được trải sẵn là dành cho tôn giả Gotama ấy.”

5. “Thưa tôn giả Bhāradvāja, thật là một điều tồi tệ mà chúng tôi đã thấy; thưa tôn giả Bhāradvāja, thật là một điều tồi tệ mà chúng tôi đã thấy, khi nhìn thấy chỗ nằm của tôn giả Gotama, kẻ phá hoại sự sống ấy.”

“Này Māgaṇḍiya, hãy giữ gìn lời nói ấy; này Māgaṇḍiya, hãy giữ gìn lời nói ấy. Vì có rất nhiều học giả Sát-đế-lỵ, học giả Bà-la-môn, học giả gia chủ và học giả sa-môn có niềm tin tuyệt đối vào tôn giả Gotama, đã theo học trong Giáo pháp điều đúng đắn, điều thiện (thiện pháp / kusale) của bậc thánh.”

“Thưa tôn giả Bhāradvāja, ngay cả khi chúng tôi gặp mặt tôn giả Gotama ấy, chúng tôi cũng sẽ nói thẳng vào ông ta: ‘Sa-môn Gotama là kẻ phá hoại sự sống’. Vì sao vậy? Vì điều đó đã được ghi trong kinh điển của chúng tôi.”

“Nếu tôn giả Māgaṇḍiya không phiền, tôi sẽ báo lại điều này cho sa-môn Gotama.”

“Tôn giả Bhāradvāja cứ thong thả, hãy báo lại đúng như những gì đã nói.”

6. Thế Tôn với tai thần (thiên nhĩ / dibbāya sotadhātuyā) thanh tịnh, vượt quá khả năng của con người, đã nghe được cuộc trò chuyện này giữa Bà-la-môn thuộc gia tộc Bhāradvāja và du sĩ Māgaṇḍiya. Rồi Thế Tôn vào buổi chiều, sau khi xả thiền, đi đến am lửa của Bà-la-môn thuộc gia tộc Bhāradvāja; đến nơi, Thế Tôn ngồi trên thảm cỏ đã được trải sẵn. Rồi Bà-la-môn thuộc gia tộc Bhāradvāja đi đến chỗ Thế Tôn; đến nơi, ông chào hỏi Thế Tôn. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi và hỏi thăm thân thiện, ông ngồi xuống một bên. Khi Bà-la-môn thuộc gia tộc Bhāradvāja đã ngồi một bên, Thế Tôn nói với ông: “Này Bhāradvāja, có phải ông đã có một cuộc trò chuyện với du sĩ Māgaṇḍiya về chính thảm cỏ này không?”

Khi được nói như vậy, Bà-la-môn thuộc gia tộc Bhāradvāja hoảng hốt, lông tóc dựng ngược, nói với Thế Tôn: “Đó chính là điều mà chúng tôi muốn báo lại cho tôn giả Gotama. Nhưng tôn giả Gotama đã nói ra trước khi được báo lại.”

7. Cuộc trò chuyện này giữa Thế Tôn và Bà-la-môn thuộc gia tộc Bhāradvāja vẫn chưa kết thúc. Lúc bấy giờ, du sĩ Māgaṇḍiya đang ngao du, đi đến am lửa của Bà-la-môn thuộc gia tộc Bhāradvāja, nơi Thế Tôn đang ở; đến nơi, ông chào hỏi Thế Tôn. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi và hỏi thăm thân thiện, ông ngồi xuống một bên. Khi du sĩ Māgaṇḍiya đã ngồi một bên, Thế Tôn nói với ông:

MN 75. KINH MÀGANDIYA

(Màgandiya Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú giữa dân chúng Kuru, tại thị trấn của dân chúng Kuru tên là Kammasadhamma, trên thảm cỏ trong nhà lửa của một Bà-la-môn thuộc dòng họ Bharadvaji.

Rồi Thế Tôn vào buổi sáng đắp y, cầm y bát, vào Kammasadhamma để khất thực. Ði khất thực ở Kammasadhamma xong, sau bữa ăn, trên đường khi khất thực về, Thế Tôn đi đến một khu rừng để nghỉ trưa. Sau khi đi sâu vào khu rừng ấy, Thế Tôn đến ngồi dưới một gốc cây để nghỉ trưa.

Rồi du sĩ Magandiya, trong khi đi bộ ngao du cùng khắp, đến tại ngôi nhà lửa của Bà-la-môn thuộc họ Bharadvaja. Du sĩ Magandiya thấy thảm cỏ đã soạn sẵn trong nhà lửa của vị Bà-la-môn thuộc dòng họ Bharadvaja, khi thấy vậy liền nói với Bà-la-môn thuộc dòng họ Bharadvaja:

– Tấm thảm cỏ này trong nhà lửa của Tôn giả Bharadvaja đã được sửa soạn cho ai, hình như là chỗ nằm ngủ của một Sa-môn?

– Thưa Tôn giả Magandiya, có Sa-môn Gotama là Thích tử, xuất gia từ dòng họ Sakya (Thích-ca). Tiếng đồn tốt đẹp sau đây được truyền đi về Tôn giả Gotama: “Ðây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Ðiều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn”. Chỗ nằm này được sửa soạn cho Tôn giả Gotama ấy.

– Thật sự, này Tôn giả Bharadvaja, chúng tôi thấy một sự bất hạnh khi chúng tôi thấy chỗ ngủ của Tôn giả Gotama, một vị phá hoại sự sống (bhunahuno).

– Này Magandiya, hãy thận trọng lời Ông nói. Này Magandiya, hãy thận trọng lời Ông nói. Nhiều vương tộc trí giả, nhiều Bà-la-môn trí giả, nhiều Cư sĩ trí giả, nhiều Sa-môn trí giả có lòng tin nơi Tôn giả Gotama ấy, và đã tu tập theo Thánh đạo, theo Pháp và theo (chí) Thiện.

– Này Tôn giả Bharadvaja, nếu chúng tôi thấy mặt Tôn giả Gotama, chúng tôi sẽ nói như sau trước mặt vị ấy: “Sa-môn Gotama là người phá hoại sự sống”. Vì sao vậy? Thánh điển của chúng tôi đã truyền lại như vậy.

– Nếu Tôn giả Magandiya hoan hỷ, tôi sẽ tin lại sự tình này cho Sa-môn Gotama biết.

– Tôn giả Bharadvaja hãy yên lòng, và hãy nói lên những điều gì đã được nói.

Thế Tôn với thiên nhĩ thanh tịnh siêu nhân nghe được câu chuyện giữa Bà-la-môn thuộc dòng họ Bharadvaja và du sĩ Magandiya. Và Thế Tôn vào buổi chiều, từ Thiền tịnh độc cư đứng dậy, đi đến nhà lửa của Bà-la-môn thuộc dòng họ Bharadvaja, sau khi đến liền ngồi trên thảm cỏ đã soạn sẵn. Rồi Bà-la- môn thuộc dòng họ Bharadvaja đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến, nói lên những lời chào đón hỏi thăm với Thế Tôn, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu liền ngồi xuống một bên. Rồi Thế Tôn nói với Bà-la-môn thuộc dòng họ Bharadvaja đang ngồi một bên:

– Này Bharadvaja, có phải có cuộc nói chuyện giữa du sĩ Magandiya với Ông về vấn đề thảm cỏ này?

Khi nghe nói vậy, Bà-la-môn Bharadvaja hoảng hốt, lông tóc dựng ngược, bạch Thế Tôn:

– Chính là điều chúng con muốn thưa với Tôn giả Gotama và Tôn giả Gotama đã đoán trước chúng con.

Nhưng cuộc nói chuyện này giữa Thế Tôn và Bà-la-môn thuộc dòng họ Bharadvaja nói chưa xong, du sĩ Magandiya, khi đi bộ ngao du cùng khắp, đến tại ngôi nhà lửa của Bà-la-môn thuộc dòng họ Bharadvaja, đến tại chỗ Thế Tôn, sau khi đến, nói lên những lời chào đón hỏi thăm với Thế Tôn, và sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu liền ngồi xuống một bên. Rồi Thế Tôn nói với du sĩ Magandiya đang ngồi một bên:

8. “Này Māgaṇḍiya, mắt (nhãn / cakkhu) vui thích trong hình ảnh (sắc / rūpa), say đắm trong hình ảnh, hoan hỉ trong hình ảnh. Người Đến Như Vậy (Như Lai / tathāgata) đã rèn luyện, giữ gìn, bảo vệ và bảo vệ (thu thúc / saṁvuta) nó, và Ngài giảng dạy Giáo pháp để bảo vệ nó. Này Māgaṇḍiya, có phải ông dựa vào điều này mà nói: ‘Sa-môn Gotama là kẻ phá hoại sự sống’ không?”

“Thưa tôn giả Gotama, chính dựa vào điều này mà tôi đã nói: ‘Sa-môn Gotama là kẻ phá hoại sự sống’. Vì sao vậy? Vì điều đó đã được ghi trong kinh điển của chúng tôi.”

“Này Māgaṇḍiya, tai vui thích trong âm thanh […lặp lại…] mũi vui thích trong mùi… lưỡi vui thích trong vị, say đắm trong vị, hoan hỉ trong vị. Người Đến Như Vậy đã rèn luyện, giữ gìn, bảo vệ và bảo vệ nó, và Ngài giảng dạy Giáo pháp để bảo vệ nó. Này Māgaṇḍiya, có phải ông dựa vào điều này mà nói: ‘Sa-môn Gotama là kẻ phá hoại sự sống’ không?” “Thưa tôn giả Gotama, chính dựa vào điều này mà tôi đã nói: ‘Sa-môn Gotama là kẻ phá hoại sự sống’. Vì sao vậy? Vì điều đó đã được ghi trong kinh điển của chúng tôi.” “Này Māgaṇḍiya, thân vui thích trong xúc chạm […lặp lại…] này Māgaṇḍiya, trí não (ý / mano) vui thích trong mọi Điều (pháp / dhamma), say đắm trong mọi Điều, hoan hỉ trong mọi Điều. Người Đến Như Vậy đã rèn luyện, giữ gìn, bảo vệ và bảo vệ nó, và Ngài giảng dạy Giáo pháp để bảo vệ nó. Này Māgaṇḍiya, có phải ông dựa vào điều này mà nói: ‘Sa-môn Gotama là kẻ phá hoại sự sống’ không?”

“Thưa tôn giả Gotama, chính dựa vào điều này mà tôi đã nói: ‘Sa-môn Gotama là kẻ phá hoại sự sống’. Vì sao vậy? Vì điều đó đã được ghi trong kinh điển của chúng tôi.”

9. “Này Māgaṇḍiya, ông nghĩ thế nào: giả sử ở đây có người trước đây từng được vui thú với những hình ảnh được nhận biết bởi mắt, [những hình ảnh] khả ái, dễ thương, hấp dẫn, dễ chịu, kích thích bản năng (dục / kāma) và đầy sự quyến rũ, sau một thời gian, người ấy biết rõ như thật sự hình thành (tập / samudaya), sự biến mất (diệt / atthaṅgama), vị ngọt, sự nguy hiểm và sự thoát khỏi (xuất ly / nissaraṇa) những hình ảnh ấy, người ấy từ bỏ mong muốn (tham ái / taṇhā) đối với hình ảnh, xua tan sự thiêu đốt đối với hình ảnh, dứt sạch cơn khát và sống với tâm lắng dịu bên trong. Này Māgaṇḍiya, ông có điều gì để nói về người này không?”

“Không có gì, thưa tôn giả Gotama.”

“Này Māgaṇḍiya, ông nghĩ thế nào: giả sử ở đây có người trước đây từng được vui thú với những âm thanh được nhận biết bởi tai […lặp lại…] những mùi được nhận biết bởi mũi… những vị được nhận biết bởi lưỡi… những xúc chạm được nhận biết bởi thân, [những xúc chạm] khả ái, dễ thương, hấp dẫn, dễ chịu, kích thích bản năng và đầy sự quyến rũ, sau một thời gian, người ấy biết rõ như thật sự hình thành, sự biến mất, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự thoát khỏi của chính những xúc chạm ấy, người ấy từ bỏ mong muốn đối với xúc chạm, xua tan sự thiêu đốt đối với xúc chạm, dứt sạch cơn khát và sống với tâm lắng dịu bên trong. Này Māgaṇḍiya, ông có điều gì để nói về người này không?”

“Không có gì, thưa tôn giả Gotama.”

10. "Này Māgaṇḍiya, trước đây khi còn sống đời sống gia đình, Ta đã được cung cấp đầy đủ và đắm chìm trong năm sợi dây trói buộc bản năng (ngũ dục / kāmaguṇa), Ta đã vui thú với những hình ảnh được nhận biết bởi mắt, [những hình ảnh] khả ái, dễ thương, hấp dẫn, dễ chịu, kích thích bản năng và đầy sự quyến rũ; với những âm thanh được nhận biết bởi tai […lặp lại…] với những mùi được nhận biết bởi mũi… với những vị được nhận biết bởi lưỡi… với những xúc chạm được nhận biết bởi thân, [những xúc chạm] khả ái, dễ thương, hấp dẫn, dễ chịu, kích thích bản năng và đầy sự quyến rũ.

Này Māgaṇḍiya, Ta đã có ba lâu đài—một cho mùa mưa, một cho mùa đông, một cho mùa hè. Này Māgaṇḍiya, trong bốn tháng mùa mưa ở lâu đài mùa mưa, Ta được phục vụ bởi những nữ nhạc công và không hề bước xuống tầng dưới của lâu đài. Sau một thời gian, Ta biết rõ như thật sự hình thành, sự biến mất, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự thoát khỏi những bản năng ấy, Ta từ bỏ mong muốn đối với bản năng, xua tan sự thiêu đốt đối với bản năng, dứt sạch cơn khát và sống với tâm lắng dịu bên trong. Ta nhìn thấy những chúng sinh khác chưa cạn hết đắm nhiễm (ly tham / avītarāge) đối với bản năng, đang bị ăn mòn bởi mong muốn đối với bản năng, đang bị thiêu đốt bởi sự thiêu đốt của bản năng, đang chạy theo bản năng. Ta không ghen tị với họ, không tìm thấy sự hoan hỉ trong đó. Vì sao vậy? Này Māgaṇḍiya, vì có một niềm hoan hỉ khác tách biệt khỏi bản năng, tách biệt khỏi những điều không thiện (bất thiện pháp / akusalehi dhammehi)—thậm chí vượt qua cả hạnh phúc của chư thiên—khi tận hưởng niềm hoan hỉ ấy, Ta không ghen tị với những thứ thấp kém, không tìm thấy sự hoan hỉ trong đó.

11. Này Māgaṇḍiya, giống như một gia chủ hay con trai của gia chủ, giàu có, nhiều tài sản, của cải, được cung cấp đầy đủ và đắm chìm trong năm sợi dây trói buộc của bản năng, vui thú với những hình ảnh được nhận biết bởi mắt […lặp lại…] với những xúc chạm khả ái, dễ thương, hấp dẫn, dễ chịu, kích thích bản năng và đầy sự quyến rũ. Người ấy đã sống và hành động thiện qua thân, qua lời nói, qua ý nghĩ nghĩ, sau khi thân hoại mạng chung, được tái sinh vào cõi lành, cõi trời, làm bạn với chư thiên cõi Đao-lợi. Tại đó, trong khu rừng Nandana, được bao quanh bởi các thiên nữ, người ấy được cung cấp đầy đủ và đắm chìm trong năm sợi dây trói buộc của bản năng của chư thiên. Người ấy nhìn thấy một gia chủ hay con trai của gia chủ đang được cung cấp đầy đủ, đắm chìm và vui thú trong năm sợi dây trói buộc của bản năng.

Này Māgaṇḍiya, ông nghĩ thế nào, vị thiên tử trong khu rừng Nandana, được bao quanh bởi các thiên nữ, được cung cấp đầy đủ và đắm chìm trong năm sợi dây trói buộc của bản năng của chư thiên ấy, có ghen tị với gia chủ hay con trai của gia chủ kia không, hay có bị cám dỗ bởi năm sợi dây trói buộc của bản năng của con người hay những bản năng của con người không?"

“Không đâu, thưa tôn giả Gotama. Vì sao vậy? Thưa tôn giả Gotama, vì bản năng của chư thiên vượt trội hơn và thù thắng hơn bản năng của con người.”

12. "Cũng vậy, này Māgaṇḍiya, trước đây khi còn sống đời sống gia đình, Ta đã được cung cấp đầy đủ và đắm chìm trong năm sợi dây trói buộc của bản năng, Ta đã vui thú với những hình ảnh được nhận biết bởi mắt, [những hình ảnh] khả ái, dễ thương, hấp dẫn, dễ chịu, kích thích bản năng và đầy sự quyến rũ; với những âm thanh được nhận biết bởi tai […lặp lại…] với những mùi được nhận biết bởi mũi… với những vị được nhận biết bởi lưỡi… với những xúc chạm được nhận biết bởi thân, [những xúc chạm] khả ái, dễ thương, hấp dẫn, dễ chịu, kích thích bản năng và đầy sự quyến rũ. Sau một thời gian, Ta biết rõ như thật sự hình thành, sự biến mất, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự thoát khỏi những bản năng ấy, Ta từ bỏ mong muốn đối với bản năng, xua tan sự thiêu đốt đối với bản năng, dứt sạch cơn khát và sống với tâm lắng dịu bên trong. Ta nhìn thấy những chúng sinh khác chưa cạn đắm nhiễm đối với bản năng, đang bị ăn mòn bởi mong muốn đối với bản năng, đang bị thiêu đốt bởi sự thiêu đốt của bản năng, đang chạy theo bản năng, Ta không ghen tị với họ, không tìm thấy sự hoan hỉ trong đó. Vì sao vậy? Này Māgaṇḍiya, vì có một niềm hoan hỉ khác tách biệt khỏi bản năng, tách biệt khỏi những điều không thiện—thậm chí vượt qua cả hạnh phúc của chư thiên—khi tận hưởng niềm hoan hỉ ấy, Ta không ghen tị với những thứ thấp kém, không tìm thấy sự hoan hỉ trong đó.

– Này Magandiya, con mắt ưa thích sắc, ái lạc sắc, hoan hỷ sắc, và Như Lai nhiếp phục, thủ hộ, hộ trì con mắt và thuyết pháp để phòng hộ con mắt. Này Magandiya, có phải vì vậy mà Ông nói: “Sa-môn Gotama là người phá hoại sự sống?”

– Chính vì vậy, Tôn giả Gotama, mà tôi nói: “Sa-môn Gotama phá hoại sự sống”. Vì sao vậy? Thánh điển của chúng tôi đã truyền lại như vậy.

– Này Magandiya, tai ưa thích tiếng… Này Magandiya, mũi ưa thích hương… Này Magandiya, lưỡi ưa thích vị… Này Magandiya, thân ưa thích xúc… Này Magandiya, ý ưa thích pháp, ái lạc pháp, hoan hỷ pháp và Như Lai nhiếp phục, thủ hộ, hộ trì ý và thuyết pháp để phòng hộ ý. Này Magandiya, có phải vì vậy mà ông nói: "Sa-môn Gotama là người phá hoại sự sống?

– Chính vì vậy, Tôn giả Gotama, mà tôi nói: “Sa-môn Gotama là người phá hoại sự sống”. Vì sao vậy? Thánh điển của chúng tôi đã truyền lại như vậy.

– Ông nghĩ thế nào, này Magandiya? Ở đây, có người trước kia đam mê các sắc pháp do mắt nhận thức, các sắc pháp này là khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Người ấy sau một thời gian, sau khi như chơn biết được sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các sắc pháp, sau khi đoạn tận sắc ái, sau khi trừ diệt nhiệt não đối với sắc pháp, người này trú với khát ái được đoạn trừ, với nội tâm an tịnh. Này Magandiya, Ông có nói gì về người này?

– Không có gì, Tôn giả Gotama.

– Ông nghĩ thế nào? Này Magandiya, ở đây, có người trước kia đam mê các tiếng do tai nhận thức… các hương do mũi nhận thức… các vị do lưỡi nhận thức… các xúc do thân nhận thức, các xúc này là khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Người ấy sau một thời gian, sau khi như chơn biết được sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các xúc, sau khi đoạn tận xúc ái, sau khi trừ diệt nhiệt não đối với các xúc, người này trú với khát ái được đoạn trừ, với nội tâm an tịnh. Này Magandiya, Ông có nói gì về người này?

– Không có gì, Tôn giả Gotama.

– Này Magandiya, Ta thuở trước, khi còn là tại gia, Ta sống hưởng thụ một cách đầy đủ, một cách sung mãn, năm dục trưởng dưỡng, các sắc pháp do mắt nhận thức, các sắc pháp này là khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Các tiếng do tai nhận thức… các hương do mũi nhận thức… các vị do lưỡi nhận thức… các xúc do thân nhận thức, các xúc này là khả ái, khả hỷ, khả lạc, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Này Magandiya, Ta có ba tòa lâu đài, một cho mùa mưa, một cho mùa đông, một cho mùa hạ. Này Magandiya, trong bốn tháng mùa mưa, Ta sống hưởng thụ trong lâu đài mùa mưa, được những nữ nhạc công giúp vui và không bước xuống khỏi lâu đài ấy.

Rồi Ta sau một thời gian, sau khi như chơn biết được sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các dục vọng, sau khi đoạn tận dục ái, sau khi trừ diệt nhiệt não của các dục, Ta trú với khát ái được đoạn trừ, với nội tâm an tịnh. Rồi Ta thấy các chúng sanh khác, chưa xả ly tham ái đối với các dục đang bị các dục ái nhai nghiến, đang bị dục nhiệt não thiêu đốt, đang chạy theo các dục. Ta không ước vọng được như họ; ở đây, Ta không ham thích. Vì sao vậy? Vì rằng, này Magandiya, có hỷ lạc này, ly dục, ly bất thiện pháp, sau khi chứng đạt Thiên lạc, được an trú, hoan hỷ trong hỷ lạc ấy. Ta không ao ước cái gì thấp kém; ở đây, Ta không ham thích.

Ví như, này Magandiya, một gia chủ hay con một người gia chủ, giàu sang, tài vật nhiều, sở hữu nhiều, sống thọ hưởng một cách đầy đủ, một cách sung mãn, năm dục trưởng dưỡng, các sắc pháp do mắt nhận thức, khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp dẫn, các tiếng do tai nhận thức… các hương do mũi nhận thức… các vị do lưỡi nhận thức… các xúc do thân nhận thức, khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Vị ấy, sau khi làm thiện thân hành, sau khi làm thiện khẩu hành, sau khi làm thiện ý hành, khi thân hoại mạng chung, được sanh lên thiện thú, Thiên giới, đời này, cọng trú với chư Thiên ở cõi trời Ba mươi ba. Vị ấy ở đây, trong rừng Nandana, được chúng Thiên nữ vây quanh, thọ hưởng năm thiên dục trưởng dưỡng một cách đầy đủ, một cách sung mãn. Vị ấy thấy người gia chủ hay con người gia chủ đang thọ hưởng năm dục trưởng dưỡng một cách đầy đủ, một cách sung mãn. Này Magandiya, Ông nghĩ thế nào? Thiên tử ấy, được chúng Thiên nữ vây quanh, thọ hưởng năm thiên dục trưởng dưỡng một cách đầy đủ, một cách sung mãn, vị ấy có ước vọng được như người gia chủ ấy, hay con người gia chủ ấy; hay năm dục trưởng dưỡng thuộc loài Người, hay trở lui về với các dục thuộc loài Người?

– Không có vậy, thưa Tôn giả Gotama! Vì sao vậy? Vì thiên dục, thưa Tôn giả Gotama, là kỳ diệu hơn, là vi diệu hơn nhân dục.

– Cũng vậy, này Magandiya, Ta thuở trước, khi còn là tại gia. Ta hưởng thụ một cách đầy đủ, một cách sung mãn các dục trưởng dưỡng các sắc pháp do mắt nhận thức, các sắc pháp này là khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp dẫn, các tiếng do tai nhận thức… các hương do mũi nhận thức… các vị do lưỡi nhận thức… các xúc do thân nhận thức, các xúc này là khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Rồi Ta sau một thời gian, sau khi chơn biết được sự tập khởi, sự diệt trừ, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các dục, sau khi đoạn tận dục ái, sau khi trừ diệt nhiệt não của các dục, Ta trú với khát ái được đoạn trừ, với nội tâm an tịnh. Rồi Ta thấy các chúng sanh khác chưa xả ly tham ái đối với các dục, đang bị các dục ái nhai nghiến, đang bị dục nhiệt não thiêu đốt, đang chạy theo các dục. Ta không ước vọng được như họ; ở đây, Ta không ham thích. Vì sao vậy? Vì rằng, này Magandiya, có hỷ lạc này, ly dục, ly bất thiện pháp, sau khi chứng đạt thiên lạc được an trú, hoan hỷ trong hỷ lạc ấy. Ta không ao ước cái gì thấp kém; ở đây, Ta không ham thích.

13. Này Māgaṇḍiya, giống như một người bị bệnh cùi, thân thể lở loét, mưng mủ, bị dòi bọ ăn mòn, dùng móng tay cào rách các miệng vết thương và hơ nướng thân mình trên một hố than hồng. Bạn bè, người thân và họ hàng của người cùi ấy mời một bác sĩ phẫu thuật đến. Vị bác sĩ phẫu thuật ấy chế tạo thuốc cho người ấy. Nhờ loại thuốc đó, người cùi ấy khỏi bệnh cùi, trở nên khỏe mạnh, hạnh phúc, tự do, tự chủ, muốn đi đâu thì đi. Người ấy nhìn thấy một người bệnh cùi khác, thân thể lở loét, mưng mủ, bị dòi bọ ăn mòn, dùng móng tay cào rách các miệng vết thương và hơ nướng thân mình trên một hố than hồng.

Này Māgaṇḍiya, ông nghĩ thế nào, người ấy có ghen tị với người bệnh cùi kia về hố than hồng hay việc sử dụng thuốc không?"

“Không đâu, thưa tôn giả Gotama. Vì sao vậy? Thưa tôn giả Gotama, vì khi có bệnh thì mới cần dùng thuốc, khi không có bệnh thì không cần dùng thuốc.”

14. "Cũng vậy, này Māgaṇḍiya, trước đây khi còn sống đời sống gia đình, Ta đã được cung cấp đầy đủ và đắm chìm trong năm sợi dây trói buộc của bản năng, Ta đã vui thú với những hình ảnh được nhận biết bởi mắt, [những hình ảnh] khả ái, dễ thương, hấp dẫn, dễ chịu, kích thích bản năng và đầy sự quyến rũ; với những âm thanh được nhận biết bởi tai […lặp lại…] với những mùi được nhận biết bởi mũi… với những vị được nhận biết bởi lưỡi… với những xúc chạm được nhận biết bởi thân, [những xúc chạm] khả ái, dễ thương, hấp dẫn, dễ chịu, kích thích bản năng và đầy sự quyến rũ. Sau một thời gian, Ta biết rõ như thật sự hình thành, sự biến mất, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự thoát khỏi những bản năng ấy, Ta từ bỏ mong muốn đối với bản năng, xua tan sự thiêu đốt đối với bản năng, dứt sạch cơn khát và sống với tâm lắng dịu bên trong. Ta nhìn thấy những chúng sinh khác chưa cạn hết đắm nhiễm đối với bản năng, đang bị ăn mòn bởi mong muốn đối với bản năng, đang bị thiêu đốt bởi sự thiêu đốt của bản năng, đang chạy theo bản năng. Ta không ghen tị với họ, không tìm thấy sự hoan hỉ trong đó. Vì sao vậy? Này Māgaṇḍiya, vì có một niềm hoan hỉ khác tách biệt khỏi bản năng, tách biệt khỏi những điều không thiện—thậm chí vượt qua cả hạnh phúc của chư thiên—khi tận hưởng niềm hoan hỉ ấy, Ta không ghen tị với những thứ thấp kém, không tìm thấy sự hoan hỉ trong đó.

15. Này Māgaṇḍiya, giống như một người bị bệnh cùi, thân thể lở loét, mưng mủ, bị dòi bọ ăn mòn, dùng móng tay cào rách các miệng vết thương và hơ nướng thân mình trên một hố than hồng. Bạn bè, người thân và họ hàng của người ấy mời một bác sĩ phẫu thuật đến. Vị bác sĩ phẫu thuật ấy chế tạo thuốc cho người ấy. Nhờ loại thuốc đó, người ấy khỏi bệnh cùi, trở nên khỏe mạnh, hạnh phúc, tự do, tự chủ, muốn đi đâu thì đi. Rồi có hai người đàn ông khỏe mạnh nắm lấy hai cánh tay của người ấy và kéo về phía hố than hồng.

Này Māgaṇḍiya, ông nghĩ thế nào, người ấy có uốn éo thân mình qua lại không?"

“Có chứ, thưa tôn giả Gotama. Vì sao vậy? Thưa tôn giả Gotama, vì ngọn lửa đó mang lại cảm thọ khó chịu (thọ khổ / dukkhasamphasso), sức nóng khủng khiếp và sự thiêu đốt dữ dội.”

“Này Māgaṇḍiya, ông nghĩ thế nào, chỉ bây giờ ngọn lửa đó mới mang lại cảm thọ khó chịu, sức nóng khủng khiếp và sự thiêu đốt dữ dội, hay trước đây ngọn lửa đó cũng mang lại cảm thọ khó chịu, sức nóng khủng khiếp và sự thiêu đốt dữ dội?”

“Thưa tôn giả Gotama, cả bây giờ và trước đây ngọn lửa đó mang lại cảm thọ khó chịu, sức nóng khủng khiếp và sự thiêu đốt dữ dội. Nhưng thưa tôn giả Gotama, người bệnh cùi kia, thân thể lở loét, mưng mủ, bị dòi bọ ăn mòn, dùng móng tay cào rách các miệng vết thương, do các giác quan bị hỏng, nên đã có Nhận Thức sai lệch rằng ngọn lửa mang lại cảm thọ khó chịu ấy là hạnh phúc.”

16. "Cũng vậy, này Māgaṇḍiya, trong quá khứ, bản năng mang lại cảm thọ khó chịu, sức nóng khủng khiếp và sự thiêu đốt dữ dội; trong tương lai, bản năng mang lại cảm thọ khó chịu, sức nóng khủng khiếp và sự thiêu đốt dữ dội; và ngay hiện tại, bản năng mang lại cảm thọ khó chịu, sức nóng khủng khiếp và sự thiêu đốt dữ dội. Nhưng này Māgaṇḍiya, những chúng sinh này chưa cạn hết đắm nhiễm đối với bản năng, đang bị ăn mòn bởi mong muốn đối với bản năng, đang bị thiêu đốt bởi sự thiêu đốt của bản năng, do các giác quan bị hỏng, nên đã có Nhận Thức sai lệch rằng bản năng mang lại cảm thọ khó chịu ấy là hạnh phúc.

17. Này Māgaṇḍiya, giống như một người bị bệnh cùi, thân thể lở loét, mưng mủ, bị dòi bọ ăn mòn, dùng móng tay cào rách các miệng vết thương và hơ nướng thân mình trên một hố than hồng. Này Māgaṇḍiya, người bệnh cùi ấy, thân thể lở loét, mưng mủ, bị dòi bọ ăn mòn, dùng móng tay cào rách các miệng vết thương và hơ nướng thân mình trên hố than hồng càng nhiều bao nhiêu, thì các miệng vết thương của người ấy càng trở nên dơ bẩn, hôi thối và thối rữa bấy nhiêu, nhưng lại có một chút thỏa mãn và dễ chịu tạm thời—đó là do việc gãi các miệng vết thương; cũng vậy, này Māgaṇḍiya, những chúng sinh chưa cạn hết đắm nhiễm đối với bản năng, đang bị ăn mòn bởi mong muốn đối với bản năng và bị thiêu đốt bởi sự thiêu đốt của bản năng, vẫn chạy theo bản năng. Này Māgaṇḍiya, những chúng sinh chưa cạn hết đắm nhiễm đối với bản năng, đang bị ăn mòn bởi mong muốn đối với bản năng và bị thiêu đốt bởi sự thiêu đốt của bản năng, chạy theo bản năng càng nhiều bao nhiêu, thì mong muốn đối với bản năng của những chúng sinh ấy càng tăng trưởng bấy nhiêu, họ càng bị thiêu đốt bởi sự thiêu đốt của bản năng bấy nhiêu, nhưng lại có một chút thỏa mãn và dễ chịu tạm thời—đó là do phụ thuộc vào năm sợi dây trói buộc của bản năng.

18. Này Māgaṇḍiya, ông nghĩ thế nào, ông đã từng thấy hay nghe nói về một vị vua hay đại thần, được cung cấp đầy đủ và đắm chìm trong năm sợi dây trói buộc của bản năng, đang vui thú, không từ bỏ mong muốn đối với bản năng, không cố gắn xua đuổi sự thiêu đốt của bản năng, lại có thể dứt sạch cơn khát và sống với tâm lắng dịu bên trong, đã từng sống, đang sống hay sẽ sống như vậy chưa?"

“Không đâu, thưa tôn giả Gotama.”

“Tốt lắm, này Māgaṇḍiya. Ta cũng chưa từng thấy hay nghe nói về một vị vua hay đại thần, được cung cấp đầy đủ và đắm chìm trong năm sợi dây trói buộc của bản năng, đang vui thú, mà không từ bỏ mong muốn đối với bản năng, không cố gắn xua đuổi sự thiêu đốt của bản năng, lại có thể dứt sạch cơn khát và sống với tâm lắng dịu bên trong, đã từng sống, đang sống hay sẽ sống như vậy. Nhưng này Māgaṇḍiya, bất kỳ sa-môn hay Bà-la-môn nào đã dứt sạch cơn khát, sống với tâm lắng dịu bên trong, đã từng sống, đang sống hay sẽ sống như vậy, tất cả họ đều đã biết rõ như thật sự hình thành, sự biến mất, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự thoát khỏi những bản năng ấy, từ bỏ mong muốn đối với bản năng, xua tan sự thiêu đốt đối với bản năng, dứt sạch cơn khát và sống với tâm lắng dịu bên trong, đã từng sống, đang sống hay sẽ sống như vậy.”

Ví như, này Magandiya, một người bị bệnh cùi; với thân (đầy) những lở lói, với thân hư thối, nứt chảy, bị các loại trùng đục khoét, đang cào rách miệng các vết thương với móng tay, hơ đốt thân mình trên hố than hừng. Các bạn bè thân hữu, bà con huyết thống của người ấy mời một y sĩ khoa mổ xẻ. Vị y sĩ khoa mổ xẻ này cho người ấy thuốc. Người ấy dùng thuốc, được khỏi bệnh cùi, không bệnh, an lạc, tự do, tự tại, có thể đi chỗ nào người ấy muốn. Người ấy thấy một người bị bệnh cùi khác, với thân (đầy) những lở lói, với thân hư thối, nứt chảy, bị cái loài trùng đục khoét, đang cào rách miệng các vết thương với móng tay, hơ đốt thân mình trên hố than hừng. Này Magandiya, Ông nghĩ thế nào? Người ấy có ước vọng được như người cùi kia, hố than hừng, hay sự thọ dụng dược liệu không?

– Không, thưa Tôn giả Gotama. Vì sao vậy? Thưa Tôn giả Gotama, khi có bệnh thời cần thuốc trị bệnh, khi không bệnh, thời không cần thuốc trị bệnh.

– Cũng vậy, này Magandiya, Ta thuở trước, khi còn là tại gia, Ta hưởng thụ một cách đầy đủ, một cách sung mãn, các dục trưởng dưỡng, các sắc pháp do mắt nhận thức, các sắc pháp này là khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp dẫn, các tiếng do tai nhận thức… các hương do mũi nhận thức… các vị do lưỡi nhận thức… các xúc đo thân nhận thức, các xúc ấy là khả ái, khả hỷ, khả lạc, khả ý, liên hệ đến dục, hấp dẫn. Rồi Ta sau một thời gian, sau khi như chơn biết được sự tập khởi, sự diệt trừ, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các dục, sau khi đoạn tận dục ái, sau khi trừ diệt nhiệt não của các dục, Ta trú với khát ái được đoạn trừ, với nội tâm an tịnh. Rồi Ta thấy các chúng sanh khác chưa xả ly tham ái đối với các dục, đang bị các dục ái nhai nghiến, đang bị dục nhiệt não thiêu đốt, đang chạy theo các dục. Ta không ước vọng được như họ; ở đây, Ta không ham thích. Vì sao vậy? Vì rằng, này Magandiya, có hỷ lạc này, ly dục, ly bất thiện pháp, sau khi chứng đạt thiên lạc, được an trú, hoan hỷ trong hỷ lạc ấy. Ta không ao ước cái gì thấp kém; ở đây Ta không ham thích.

Ví như, này Magandiya, một người bị bệnh cùi, với thân (đầy) những lở lói, với thân hư thối, nứt chảy, bị các loại trùng đục khoét, đang cào rách miệng các vết thương với móng tay, hơ đốt thân mình trên hố than hừng. Các bạn bè thân hữu, bà con huyết thống của người ấy mời một y sĩ khoa mổ xẻ. Vị y sĩ khoa mổ xẻ này cho người ấy thuốc. Người ấy dùng thuốc được khỏi bệnh cùi, không bệnh, an lạc, tự do, tự tại, có thể đi chỗ nào người ấy muốn. Rồi có hai lực sĩ, nắm chặt (hai) cánh tay người ấy và lôi kéo người ấy đến hố than hừng. Này Magandiya, Ông nghĩ thế nào? Người ấy có co rút thân, vật qua vật lại phía này phía kia không?

– Thưa Tôn giả Gotama, có. Vì sao vậy? Vì sự xúc phạm với lửa, là đau khổ, thưa Tôn giả Gotama, rất là nồng cháy, rất là nhiệt não.

– Này Magandiya, Ông nghĩ thế nào? Có phải chỉ hiện tại sự xúc chạm với lửa ấy là đau khổ, rất là nồng cháy, rất là nhiệt não, hay là trước đây, sự xúc chạm với lửa ấy đã là đau khổ, rất là nồng cháy, rất là nhiệt não?

– Thưa Tôn giả Gotama, hiện tại sự xúc chạm với lửa ấy là đau khổ, rất là nồng cháy, rất là nhiệt não, và xưa kia, sự xúc chạm với lửa ấy đã là đau khổ, rất là nồng cháy và rất là nhiệt não. Tuy vậy, thưa Tôn giả Gotama, kẻ bị bệnh cùi này, với thân (đầy) những lở lói, với thân hư thối nứt chảy, bị các loài trùng đục khoét, đang cào rách miệng các vết thương với móng tay, với các căn bị hư hoại do sự xúc chạm đau khổ với ngọn lửa, lại có phản tưởng là được lạc thọ.

– Cũng vậy, này Magandiya, sự xúc chạm với các dục trong thời quá khứ cũng là đau khổ, rất là nồng cháy, rất là nhiệt não, và sự xúc chạm với các dục trong thời vị lai cũng là đau khổ, rất là nồng cháy, rất là nhiệt não, và sự xúc chạm với các dục trong thời hiện lại cũng là đau khổ, rất là nồng cháy, rất là nhiệt não. Và này Magandiya, những chúng sanh này chưa đoạn trừ tham ái đối với các dục, đang bị các dục ái nhai nghiến, đang bị dục nhiệt não thiêu đốt, với các căn bị hư hoại, do sự xúc chạm đau khổ với các dục, lại có phản tưởng là được lạc thọ.

Ví như, này Magandiya, một người bị bệnh cùi thân (đầy) lở lói, thân bị hư thối nứt chảy, bị các loài trùng đục khoét, đang cào rách miệng các vết thương với móng tay, hơ đốt thân mình trên hố than hừng. Này Magandiya, người bị bệnh cùi với thân (đầy) lở lói, thân bị hư thối nứt chảy, bị các loài trùng đục khoét, càng cào rách miệng các vết thương với các móng tay, càng hơ đốt thân mình trên hố than hừng chừng nào thời miệng các vết thương ấy lại càng thêm bất tịnh, càng thêm hôi thối và càng thêm thối nát, và người ấy chỉ có cảm giác dễ chịu, thỏa thích do nhân duyên gãi ngứa miệng các vết thương; cũng vậy, này Magandiya, các chúng sanh, chưa đoạn trừ tham ái đối với các dục, đang bị các dục ái nhai nghiến, đang bị dục nhiệt não thiêu đốt, chạy theo các dục. Này Magandiya các chúng sanh, chưa đoạn trừ tham ái đối với các dục, đang bị các dục ái nhai nghiến, đang bị dục nhiệt não thiêu đốt, càng chạy theo dục chừng nào, thời dục ái các chúng sanh ấy càng tăng trưởng, càng bị dục nhiệt não thiêu đốt, và họ chỉ có cảm giác dễ chịu, thỏa thích do duyên năm dục trưởng dưỡng.

Này Magandiya, Ông nghĩ thế nào? Ông có thấy hay nghe một vị vua hay vị đại thần của vua hưởng thụ một cách đầy đủ, một cách sung mãn năm dục trưởng dưỡng, dục ái chưa được đoạn tận, dục nhiệt não

chưa được trừ diệt, đã trú, đang trú hay sẽ trú với khát ái được đoạn trừ, với nội tâm an tịnh không?

– Thưa không, Tôn giả Gotama.

– Lành thay, này Magandiya! Này Magandiya, Ta cũng không thấy, cũng không nghe một vị vua hay vị đại thần của vua hưởng thụ một cách đầy đủ, một cách sung mãn năm dục trưởng dưỡng, dục ái chưa được đoạn tận, dục nhiệt não chưa được trừ diệt, đã trú, đang trú hay sẽ trú với khát ái được đoạn trừ, với nội tâm an tịnh. Nhưng này Magandiya, những vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào đã sống, đang sống hay sẽ sống với khát ái được đoạn trừ, với nội tâm an tịnh, tất cả những vị này, sau khi như chơn biết sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của các dục ấy, với dục ái được đoạn tận, với dục nhiệt não được trừ diệt, đã trú, đang trú hay sẽ trú với khát ái được đoạn trừ, với nội tâm được an tịnh.

19. Rồi Thế Tôn vào lúc ấy thốt lên lời cảm hứng này:

Khỏe mạnh lợi ích nhất,
Niết-bàn lạc tối thượng;
Bát chánh đạo thù thắng,
Đưa đến cõi bất tử.

Khi được nói như vậy, du sĩ Māgaṇḍiya nói với Thế Tôn: “Thật kỳ diệu, thưa tôn giả Gotama; thật phi thường, thưa tôn giả Gotama. Lời này của tôn giả Gotama được nói ra thật khéo léo: ‘Khỏe mạnh lợi ích nhất, Niết-bàn lạc tối thượng’. Thưa tôn giả Gotama, tôi cũng từng nghe các du sĩ đời trước, những bậc thầy của các bậc thầy nói rằng: ‘Khỏe mạnh lợi ích nhất, Niết-bàn lạc tối thượng’; điều này, thưa tôn giả Gotama, hoàn toàn phù hợp.”

“Này Māgaṇḍiya, điều mà ông đã nghe các du sĩ đời trước, những bậc thầy của các bậc thầy nói rằng: ‘Khỏe mạnh lợi ích nhất, Niết-bàn lạc tối thượng’, vậy sự khỏe mạnh đó là gì, Niết-bàn đó là gì?” Khi được hỏi như vậy, du sĩ Māgaṇḍiya dùng tay xoa bóp tay chân của mình:

“Đây là sự khỏe mạnh đó, thưa tôn giả Gotama, đây là Niết-bàn đó. Thưa tôn giả Gotama, hiện tại tôi đang khỏe mạnh, hạnh phúc, không có bệnh tật gì làm phiền tôi.”

20. "Này Māgaṇḍiya, giống như một người mù bẩm sinh; người ấy không thể nhìn thấy các hình ảnh màu đen hay trắng, không thể nhìn thấy các hình ảnh màu xanh, không thể nhìn thấy các hình ảnh màu vàng, không thể nhìn thấy các hình ảnh màu đỏ, không thể nhìn thấy các hình ảnh màu hồng, không thể nhìn thấy chỗ bằng phẳng hay gồ ghề, không thể nhìn thấy các vì sao, không thể nhìn thấy mặt trăng và mặt trời. Người ấy nghe một người sáng mắt nói: ‘Thật tuyệt vời thay, thưa các bạn, một tấm vải trắng đẹp đẽ, không tì vết, sạch sẽ’. Người ấy liền đi tìm một tấm vải trắng. Rồi một người khác lừa người ấy bằng một tấm vải thô dính đầy dầu mỡ: ‘Này anh bạn, đây là tấm vải trắng đẹp đẽ, không tì vết, sạch sẽ dành cho anh’. Người mù nhận lấy nó, sau khi nhận thì mặc vào, sau khi mặc thì cảm thấy hoan hỉ và thốt lên lời hoan hỉ: ‘Thật tuyệt vời thay, thưa các bạn, một tấm vải trắng đẹp đẽ, không tì vết, sạch sẽ’.

Này Māgaṇḍiya, ông nghĩ thế nào, người mù bẩm sinh kia có biết và thấy tấm vải thô dính đầy dầu mỡ đó khi nhận lấy nó, mặc nó vào, cảm thấy hoan hỉ và thốt lên lời hoan hỉ: ‘Thật tuyệt vời thay, thưa các bạn, một tấm vải trắng đẹp đẽ, không tì vết, sạch sẽ’ không, hay là do tin tưởng vào người sáng mắt?"

“Thưa tôn giả Gotama, người mù bẩm sinh kia không biết và không thấy tấm vải thô dính đầy dầu mỡ đó khi nhận lấy nó, mặc nó vào, cảm thấy hoan hỉ và thốt lên lời hoan hỉ: ‘Thật tuyệt vời thay, thưa các bạn, một tấm vải trắng đẹp đẽ, không tì vết, sạch sẽ’, mà là do tin tưởng vào người sáng mắt.”

21. "Cũng vậy, này Māgaṇḍiya, các du sĩ ngoại đạo bị mù, không có mắt, không biết sự khỏe mạnh, không thấy Niết-bàn, nhưng lại đọc bài kệ này: ‘Khỏe mạnh lợi ích nhất, Niết-bàn lạc tối thượng’. Này Māgaṇḍiya, bài kệ này đã được các bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đời trước nói ra:

Khỏe mạnh lợi ích nhất,
Niết-bàn lạc tối thượng;
Bát chánh đạo thù thắng,
Đưa đến cõi bất tử.

Bây giờ nó đã dần trở thành bài kệ của những người thường. Này Māgaṇḍiya, cái thân này là một căn bệnh, một khối u, một mũi tên, một nỗi đau, một sự ốm đau, vậy mà ông lại nói về cái thân là căn bệnh, khối u, mũi tên, nỗi đau, sự ốm đau này rằng: ‘Đây là sự khỏe mạnh đó, thưa tôn giả Gotama, đây là Niết-bàn đó’. Này Māgaṇḍiya, ông không có con mắt của bậc thánh để bằng con mắt của bậc thánh đó, ông có thể biết được sự khỏe mạnh, thấy được Niết-bàn."

22. “Tôi có niềm tin tuyệt đối vào tôn giả Gotama như thế này. Tôn giả Gotama có khả năng giảng dạy Giáo pháp cho tôi theo cách để tôi có thể biết được sự khỏe mạnh, thấy được Niết-bàn.”

“Này Māgaṇḍiya, giống như một người mù bẩm sinh; người mù ấy không thể nhìn thấy các hình ảnh màu đen hay trắng, không thể nhìn thấy các hình ảnh màu xanh, không thể nhìn thấy các hình ảnh màu vàng, không thể nhìn thấy các hình ảnh màu đỏ, không thể nhìn thấy các hình ảnh màu hồng, không thể nhìn thấy chỗ bằng phẳng hay gồ ghề, không thể nhìn thấy các vì sao, không thể nhìn thấy mặt trăng và mặt trời. Bạn bè, người thân và họ hàng của người mù ấy mời một bác sĩ phẫu thuật đến. Vị bác sĩ phẫu thuật ấy chế tạo thuốc cho người mù ấy. Nhưng nhờ loại thuốc đó, mắt người mù ấy không sáng ra, mắt không được chữa lành. Này Māgaṇḍiya, ông nghĩ thế nào, vị bác sĩ đó chỉ nhận lấy sự mệt mỏi và phiền toái thôi phải không?”

“Đúng vậy, thưa tôn giả Gotama.”

“Cũng vậy, này Māgaṇḍiya, nếu Ta giảng dạy Giáo pháp cho ông: ‘Đây là sự khỏe mạnh, đây là Niết-bàn’, mà ông không biết được sự khỏe mạnh, không thấy được Niết-bàn. Điều đó sẽ là sự mệt mỏi cho Ta, điều đó sẽ là sự phiền toái cho Ta.”

23. “Tôi có niềm tin tuyệt đối vào tôn giả Gotama như thế này. Tôn giả Gotama có khả năng giảng dạy Giáo pháp cho tôi theo cách để tôi có thể biết được sự khỏe mạnh, thấy được Niết-bàn.”

"Này Māgaṇḍiya, giống như một người mù bẩm sinh; người mù ấy không thể nhìn thấy các hình ảnh màu đen hay trắng, không thể nhìn thấy các hình ảnh màu xanh, không thể nhìn thấy các hình ảnh màu vàng, không thể nhìn thấy các hình ảnh màu đỏ, không thể nhìn thấy các hình ảnh màu hồng, không thể nhìn thấy chỗ bằng phẳng hay gồ ghề, không thể nhìn thấy các vì sao, không thể nhìn thấy mặt trăng và mặt trời. Người mù ấy nghe một người sáng mắt nói: ‘Thật tuyệt vời thay, thưa các bạn, một tấm vải trắng đẹp đẽ, không tì vết, sạch sẽ’.

Người mù liền đi tìm một tấm vải trắng. Rồi một người khác lừa người mù ấy bằng một tấm vải thô dính đầy dầu mỡ: ‘Này anh bạn, đây là tấm vải trắng đẹp đẽ, không tì vết, sạch sẽ dành cho anh’. Người mù ấy nhận lấy nó, sau khi nhận thì mặc vào. Bạn bè, người thân và họ hàng của người mù ấy mời một bác sĩ phẫu thuật đến. Vị bác sĩ phẫu thuật ấy chế tạo thuốc cho người mù ấy—thuốc nôn, thuốc xổ, thuốc nhỏ mắt, thuốc mỡ bôi mắt, thuốc nhỏ mũi. Nhờ loại thuốc đó, mắt người mù ấy sáng ra, mắt được chữa lành. Cùng với việc mắt sáng ra, sự yêu đắm (dục tham / chandarāga) của người ấy đối với tấm vải thô dính đầy dầu mỡ kia bị loại bỏ. Người mù xưa kia có thể coi người lừa đảo kia là kẻ thù, coi là đối thủ, thậm chí nghĩ rằng cần phải tước đoạt mạng sống của hắn: ‘Thật sự, thưa các bạn, trong một thời gian dài tôi đã bị người đàn ông này lừa gạt, dối trá, dụ dỗ bằng tấm vải thô dính đầy dầu mỡ này—này anh bạn, đây là tấm vải trắng đẹp đẽ, không tì vết, sạch sẽ dành cho anh’.

24. Cũng vậy, này Māgaṇḍiya, nếu Ta giảng dạy Giáo pháp cho ông: ‘Đây là sự khỏe mạnh, đây là Niết-bàn’. Ông sẽ biết được sự khỏe mạnh, thấy được Niết-bàn. Cùng với việc mắt sáng ra, tham đắm của ông đối với năm Uẩn bám giữ (ngũ thủ uẩn / pañcasupādānakkhandhesu) sẽ bị loại bỏ; hơn nữa, ông sẽ nghĩ như sau: ‘Thật sự, thưa các bạn, trong một thời gian dài tôi đã bị cái tâm này lừa gạt, dối trá, dụ dỗ. Vì tôi đã bám giữ vật chất (sắc / rūpa), bám giữ Cảm Thọ (thọ / vedanā), bám giữ Nhận Thức (tưởng / saññā), bám giữ hoạt động (hành / saṅkhāra), bám giữ Nhận Biết (thức / viññāṇa). Với sự Bám giữ (thủ / upādāna) của tôi làm điều kiện (duyên / paccaya), lực [mong muốn] tồn tại (hữu / bhava) sinh ra; với lực tồn tại là điều kiện, sự Tái sinh (sinh / jāti) sinh ra; với sự Tái sinh là điều kiện, già-chết (lão tử / jarāmaraṇa), sầu, bi, khổ, ưu, não sinh ra; như vậy là sự hình thành của toàn bộ khối đau khổ này’."

25. “Tôi có niềm tin tuyệt đối vào tôn giả Gotama như thế này. Tôn giả Gotama có khả năng giảng dạy Giáo pháp cho tôi theo cách để tôi có thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi này mà không còn bị mù nữa.”

“Nếu vậy, này Māgaṇḍiya, ông hãy kết bạn với những bậc chân nhân. Này Māgaṇḍiya, khi ông kết bạn với những bậc chân nhân, thì này Māgaṇḍiya, ông sẽ nghe được Giáo pháp chân chính; này Māgaṇḍiya, khi ông nghe được Giáo pháp chân chính, thì này Māgaṇḍiya, ông sẽ thực hành Giáo pháp đúng theo Giáo pháp; này Māgaṇḍiya, khi ông thực hành Giáo pháp đúng theo Giáo pháp, thì này Māgaṇḍiya, ông sẽ tự mình biết, tự mình thấy—đây là những căn bệnh, khối u, mũi tên; ở đây những căn bệnh, khối u, mũi tên bị chặn đứng hoàn toàn. Do sự Bám giữ của tôi bị chặn (diệt / nirodhā), lực tồn tại bị chặn; do lực tồn tại bị chặn, sự Tái sinh bị chặn; do sự Tái sinh bị chặn, già-chết, sầu, bi, khổ, ưu, não bị chặn; như vậy là sự chấm dứt của toàn bộ khối đau khổ này.”

26. Khi được nói như vậy, du sĩ Māgaṇḍiya nói với Thế Tôn: “Thật tuyệt vời, thưa tôn giả Gotama! Thật tuyệt vời, thưa tôn giả Gotama! Thưa tôn giả Gotama, giống như người dựng đứng lại những gì bị lật úp, phơi bày ra những gì bị che khuất, chỉ đường cho người bị lạc, hay cầm ngọn đèn sáng đi vào bóng tối để những người có mắt có thể nhìn thấy các hình ảnh; cũng vậy, Giáo pháp đã được tôn giả Gotama làm sáng tỏ qua nhiều phương pháp. Tôi xin quy y tôn giả Gotama, quy y Giáo pháp và quy y Tăng đoàn. Xin cho tôi được xuất gia dưới sự hướng dẫn của tôn giả Gotama, xin cho tôi được thọ giới cụ túc.”

27. “Này Māgaṇḍiya, ai trước đây là du sĩ ngoại đạo mà mong muốn xuất gia trong Giáo pháp và Luật này, mong muốn thọ giới cụ túc, người ấy phải chịu thử thách trong bốn tháng; sau khi hết bốn tháng, các tỳ kheo nếu thấy hài lòng sẽ cho xuất gia, cho thọ giới cụ túc để trở thành tỳ kheo. Tuy nhiên, Ta nhận thấy có sự khác biệt giữa các cá nhân trong vấn đề này.”

“Bạch Thế Tôn, nếu những ai trước đây là du sĩ ngoại đạo mà mong muốn xuất gia trong Giáo pháp và Luật này, mong muốn thọ giới cụ túc, phải chịu thử thách trong bốn tháng; sau khi hết bốn tháng, các tỳ kheo nếu thấy hài lòng sẽ cho xuất gia, cho thọ giới cụ túc để trở thành tỳ kheo; con xin chịu thử thách trong bốn năm, sau khi hết bốn năm, các tỳ kheo nếu thấy hài lòng hãy cho con xuất gia, cho thọ giới cụ túc để trở thành tỳ kheo.”

28. Du sĩ Māgaṇḍiya đã được xuất gia dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, đã được thọ giới cụ túc. Không lâu sau khi thọ giới cụ túc, tôn giả Māgaṇḍiya sống một mình, rời bỏ (viễn ly / vūpakaṭṭho), không sao nhãng, nhiệt tâm, quyết tâm, và chẳng bao lâu sau—mục đích mà các thiện nam tử xuất gia từ bỏ gia đình sống không gia đình—đó là đích đến cuối cùng của đời sống thánh thiện (vô thượng phạm hạnh / brahmacariyapariyosānaṁ), vị ấy đã tự mình trực tiếp chứng nghiệm (chứng ngộ / sacchikatvā) bằng trí tuệ siêu việt ngay trong hiện tại, đạt được và an trú.

Vị ấy biết rõ: “sự Tái sinh đã cạn kiệt (đoạn tận / khīṇā), đời sống thánh thiện đã hoàn tất, những việc cần làm đã làm xong, không còn trở lại trạng thái này nữa”. Và tôn giả Māgaṇḍiya đã trở thành một trong những vị A-la-hán.

Kinh Māgaṇḍiya thứ năm kết thúc.

Rồi Thế Tôn, thời ấy nói lên cảm hứng ngữ như sau:

Không bệnh, lợi tối thắng,
Niết-bàn, lạc tối thắng,
Bát chánh là độc đạo,
An ổn và bất tử.

Khi được nghe vậy, du sĩ Magandiya bạch Thế Tôn:

– Thật hy hữu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Lời này được Tôn giả Gotama khéo nói:

Không bệnh, lợi tối thắng,
Niết-bàn, lạc tối thắng.

Con cũng vậy, thưa Tôn giả Gotama, con cũng đã được nghe lời này, do các vị Tôn sư, đại Tôn sư các du sĩ đã nói:

Không bệnh, lợi tối thắng,
Niết-bàn, lạc tối thắng.

Như vậy, thưa Tôn giả Gotama, lời nói này lời nói kia phù hợp nhau.

– Nhưng này Magandiya, điều mà Ông đã được nghe do các vị Tôn sư, đại Tôn sư các du sĩ đã nói:

Không bệnh, lợi tối thắng,
Niết-bàn, lạc tối thắng.

Thế nào là không bệnh? Thế nào là Niết-bàn?

Khi được nói vậy, du sĩ Magandiya, tự lấy tay xoa bóp chân tay của mình và nói:

– Thế nào là không bệnh, thưa Tôn giả Gotama? Thế nào là Niết-bàn, thưa Tôn giả Gotama? Tôi nay không bệnh, an lạc, không có bệnh tật gì ở tôi.

– Này Magandiya, ví như người sanh ra đã mù, không thấy sắc đen hay sắc trắng, không thấy sắc xanh, không thấy sắc vàng, không thấy sắc đỏ, không thấy sắc đỏ tía, không thấy cái gì thăng bằng, không thăng bằng, không thấy các vì sao, không thấy mặt trăng, mặt trời. Người ấy nghe một người có mắt nói như sau: “Thật tốt đẹp thay tấm vải trắng, xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh”. Và người ấy tìm tấm vải trắng. Rồi có một người khác đánh lừa người ấy với một tấm y thô, dính dầu và đất và nói: “Này bạn, đây là tấm vải trắng, xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh cho bạn”. Người ấy lấy tấm y ấy, sau khi lấy, đắp trên mình. Sau khi đắp trên mình, người ấy hoan hỷ thốt lên lời nói tự mãn: “Thật tốt đẹp thay tấm vải trắng xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh”. Này Magandiya, Ông nghĩ thế nào? Kẻ sanh ra đã mù kia, do biết, do thấy, lấy tấm y thô, dính dầu và đất ấy để rồi sau khi lấy người ấy đắp trên mình, sau khi đắp trên mình; người ấy hoan hỷ thốt lên lời nói tự mãn: "Thật tốt đẹp thay, tấm vải trắng xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh, hay là do lòng tin người có mắt?

– Thưa Tôn giả Gotama, do không biết, không thấy, kẻ sanh ra đã mù kia lấy tấm y thô, dính dầu và đất ấy để rồi sau khi lấy, người ấy đắp trên mình, sau khi đắp trên mình, người ấy hoan hỷ thốt lên lời nói tự mãn: “Thật tốt đẹp thay tấm vải trắng, xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh” là do lòng tin người có mắt.

– Cũng vậy, này Magandiya, các du sĩ mù lòa, không có mắt, không biết không bệnh, không thấy Niết- bàn nhưng nói lên câu kệ này:

Không bệnh, lợi tối thắng,
Niết-bàn, lạc tối thắng.

Này Magandiya, câu kệ này trong thời quá khứ đã được các bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác nói lên:

Không bệnh, lợi tối thắng,
Niết-bàn, lạc tối thắng.
Bát chánh là độc đạo,
An ổn và bất tử.

Và câu kệ ấy này được dần dần lan tràn đến dân chúng phàm phu. Nhưng này Magandiya, thân này trở thành bệnh khổ, trở thành cục bướu, trở thành mũi tên, trở thành bất hạnh, trở thành bệnh chướng và với thân trở thành bệnh khổ, trở thành cục bướu, trở thành mũi tên, trở thành bất hạnh, trở thành bệnh chướng này, Ông nói: “Thưa Tôn giả Gotama, cái này là không bệnh ấy, cái này là Niết-bàn ấy”. Như vậy, này Magandiya, Ông không có Thánh nhãn ấy, với Thánh nhãn ấy Ông có thể biết không bệnh, có thể thấy Niết-bàn.

– Con có lòng tin Tôn giả Gotama như sau: “Tôn giả Gotama có thể thuyết pháp cho ta để ta có thể biết không bệnh, có thể thấy Niết-bàn”.

– Này Magandiya, ví như người sanh ra đã mù, không thấy sắc đen hay sắc trắng, không thấy sắc xanh, không thấy sắc vàng, không thấy sắc đỏ, không thấy sắc đỏ tía, không thấy cái gì thăng bằng, không thăng bằng, không thấy các vì sao, không thấy mặt trăng, mặt trời. Các bạn bè thân hữu, bà con huyết thống của người ấy mời một y sĩ khoa mổ xẻ. Vị y sĩ khoa mổ xẻ này cho người ấy thuốc. Người ấy sau khi dùng thuốc, mắt không khởi lên, mắt không được sáng tỏ. Này Magandiya, Ông nghĩ thế nào? Có phải vị thầy thuốc ấy cảm thấy mệt mỏi, phiền não không?

– Thưa vâng, Tôn giả Gotama.

– Cũng vậy, này Magandiya, nếu Ta thuyết pháp cho Ông: “Ðây là không bệnh ấy, đây là Niết-bàn ấy”, và Ông không biết không bệnh, không biết Niết-bàn thời như vậy làm Ta mệt mỏi, làm Ta phiền não.

– Con có lòng tin Tôn giả Gotama như sau: "Tôn giả Gotama có thể thuyết pháp cho ta để ta có thể biết

không bệnh, có thể thấy Niết-bàn".

– Này Magandiya, ví như người sanh ra đã mù, không thấy sắc đen hay sắc trắng, không thấy sắc xanh, không thấy sắc vàng, không thấy sắc đỏ, không thấy sắc đỏ tía, không thấy cái gì thăng bằng, không thăng bằng, không thấy các vì sao, không thấy mặt trăng, mặt trời. Người ấy nghe một người có mắt nói như sau: “Thật tốt đẹp thay tấm vải trắng, xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh”, và người ấy đi tìm tấm vải trắng. Rồi có một người khác đánh lừa người ấy với một tấm y thô, dính dầu và đất và nói: “Này bạn, đây là tấm vải trắng, xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh cho bạn”. Người ấy lấy tấm y ấy. Sau khi lấy, người ấy đắp trên mình, sau khi đắp trên mình người ấy, các bạn bè thân hữu, bà con huyết thống của người ấy mời một y sĩ khoa mổ xẻ. Vị y sĩ khao mổ xẻ này cho người ấy thuốc bài tiết các nhơ bẩn về phía trên, bài tiết các nhơ bẩn về phía dưới, xức thuốc mắt, thoa dầu cho mắt, cho thuốc qua lỗ mũi. Người ấy sau khi dùng thuốc, mắt được khởi lên, mắt được sáng tỏ. Với mắt được khởi lên, người ấy đoạn trừ tham dục đối với tấm y thô, dính dầu và dính đất kia, và người ấy có thể xem người kia là không phải bạn, có thể xem người kia là thù địch và nghĩ đến sát hại sinh mạng (của người kia): "Thật sự trong một thời gian dài, Ta bị người này lường gạt, lừa dối, phỉnh gạt với tấm y thô, dính dầu và đất: “Này bạn, đây là tấm vải trắng, xinh đẹp, không cấu uế, thanh tịnh cho bạn”.

Cũng vậy, này Magandiya, nếu Ta thuyết pháp cho Ông: “Ðây là không bệnh ấy, đây là Niết-bàn ấy”, Ông có thể biết không bệnh, Ông có thể thấy Niết-bàn. Và với mắt được khởi lên cho Ông, lòng tham dục đối với năm thủ uẩn được đoạn trừ; và Ông có thể nghĩ như sau: “Thật sự trong một thời gian dài, ta bị tâm này lường gạt, lừa dối, phỉnh gạt, chấp thủ sắc, ta đã chấp thủ, chấp thủ thọ, ta đã chấp thủ, chấp thủ tưởng, ta đã chấp thủ, chấp thủ các hành, ta đã chấp thủ, chấp thủ thức, ta đã chấp thủ. Do duyên chấp thủ ấy nơi ta, nên có hữu; do duyên hữu, có sanh; do duyên sanh, có già chết, sầu, bi, khổ, ưu, não khởi lên. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ Khổ uẩn”.

– Con có lòng tin Tôn giả Gotama như sau: “Tôn giả Gotama có thể thuyết pháp cho ta khiến ta có thể từ chỗ ngồi này đứng dậy, không còn mù nữa”.

– Vậy này Magandiya, hãy thân cận các vị chân nhân. Này Magandiya, do Ông thân cận các vị chân nhân, thời này Magandiya, Ông sẽ được nghe diệu pháp. Này Magandiya, do Ông được nghe diệu pháp, thời này Magandiya, Ông sẽ sống đúng với Chánh pháp và tùy pháp. Này Magandiya, do Ông sống đúng với Chánh pháp và tùy pháp, thời này Magandiya, Ông sẽ tự mình biết, tự mình thấy: “Ðây là những bệnh chướng, những cục bướu, những mũi tên. Ở đây, những bệnh chướng, những cục bướu, những mũi tên được trừ diệt, không có dư tàn. Do chấp thủ được diệt ở ta, nên hữu diệt; do hữu diệt, sanh diệt; do sanh diệt, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được diệt trừ. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khổ uẩn này”.

Khi được nghe nói vậy, du sĩ Magandiya bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được các Tôn giả Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích. Nay con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tỷ-kheo Tăng. Con xin xuất gia với Tôn giả Gotama, con xin thọ đại giới.

– Này Magandiya, ai trước kia là ngoại đạo nay muốn xuất gia, muốn thọ đại giới trong pháp và luật này phải sống bốn tháng biệt trú. Sau khi sống bốn tháng biệt trú, các Tỷ-kheo nếu đồng ý sẽ cho xuất gia, cho thọ đại giới để thành vị Tỷ-kheo. Nhưng Ta nhận thấy các tánh con người sai biệt nhau.

– Thưa Tôn giả Gotama, nếu những người xưa kia là ngoại đạo, nay muốn xuất gia, muốn thọ đại giới

trong pháp và luật này, phải sống bốn tháng biệt trú, sau khi sống bốn tháng biệt trú, các Tỷ-kheo nếu đồng ý sẽ cho xuất gia, cho thọ đại giới; thời con sẽ xin sống biệt trú bốn năm, sau khi sống biệt trú bốn năm, nếu các Tỷ-kheo đồng ý, hãy cho con xuất gia, hãy cho con thọ đại giới để thành Tỷ-kheo.

Và du sĩ Magandiya được xuất gia với Thế Tôn, được thọ đại giới. Thọ đại giới không bao lâu, Tôn giả Magandiya ở một mình an tịnh, không phóng dật, sống nhiệt tâm, cần mẫn. Và không bao lâu, vị này chứng được mục đích tối cao mà con cháu các lương gia đã xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình hướng đến. Ðó là mục đích của vô thượng Phạm hạnh, ngay trong hiện tại, với thượng trí tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú: “Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những gì nên làm đã làm, sau đời này sẽ không có đời sống khác nữa”. Tôn giả Magandiya hiểu biết như vậy.

Và Tôn giả Magandiya trở thành một vị A-la-hán nữa.

-ooOoo-