Text:

AAA

Pali (vi) [link]

HT Thích Minh Châu [link]

MN 9. KINH NHÌN THẤY THIỆN

Tôi đã nghe như vầy - một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthi, tại tu viện Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đó, Tôn giả Sāriputta gọi các tỳ-kheo: “Này các hiền giả tỳ-kheo”.

“Thưa hiền giả,” các tỳ-kheo ấy đáp lời Tôn giả Sāriputta. Tôn giả Sāriputta nói như sau:

“Người ta nói rằng: ‘Nhìn thấy Thiện (chánh kiến / sammādiṭṭhi), Nhìn thấy Thiện’. Này các hiền giả, cho đến mức độ nào thì một đệ tử bậc thánh (thánh đệ tử / ariyasāvako) có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối (tịnh tín / aveccappasādena) vào Điều dạy (pháp / dhamma) và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này?”

“Thưa hiền giả, dù từ nơi xa xôi, chúng tôi cũng muốn đến gặp Tôn giả Sāriputta để hiểu rõ ý nghĩa của lời nói này. Thật tốt đẹp thay nếu Tôn giả Sāriputta giải thích ý nghĩa của lời nói này. Sau khi nghe Tôn giả Sāriputta, các tỳ-kheo sẽ ghi nhớ.”

“Vậy thì, này các hiền giả, hãy lắng nghe và suy nghĩ (tác ý / manasi karotha) thật kỹ, tôi sẽ nói.”

“Vâng, thưa hiền giả,” các tỳ-kheo ấy đáp lời Tôn giả Sāriputta. Tôn giả Sāriputta nói như sau:

MN 9. KINH CHÁNH TRI KIẾN

(Sammàditthi Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika (Cấp Cô Ðộc). Lúc bấy giờ, Tôn giả Sariputta (Xá-lợi-phất) gọi các Tỷ-kheo: “Này các Tỷ-kheo”.–“Hiền giả”, các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sariputta. Tôn giả Sariputta nói như sau:

– Chư Hiền, chánh tri kiến, chánh tri kiến, được gọi là như vậy. Chư Hiền, cho đến như thế nào, một Thánh đệ tử có chánh tri kiến, có tri kiến chánh trực, có lòng tin Pháp tuyệt đối và thành tựu diệu pháp này?

– Chúng tôi từ xa đến để được hiểu ý nghĩa lời nói ấy từ Tôn giả Sariputta. Thật lành thay, nếu Tôn giả Sariputta giảng cho ý nghĩa lời nói ấy. Sau khi nghe Tôn giả Sariputta, các Tỷ-kheo sẽ thọ trì.

– Chư Hiền, vậy hãy nghe, hãy khéo tác ý. Ta sẽ giảng.

– Thưa vâng, Hiền giả! - Các Tỷ-kheo vâng đáp Tôn giả Sariputta.

Tôn giả Sariputta nói như sau:

"Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ (tuệ tri / pajānāti) điều không thiện (bất thiện / akusala), thấy rõ gốc rễ (căn / mūla) của điều không thiện, thấy rõ điều thiện (thiện / kusala), và thấy rõ gốc rễ của điều thiện - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này.

Nhưng này các hiền giả, thế nào là điều không thiện, thế nào là gốc rễ của điều không thiện, thế nào là điều thiện, thế nào là gốc rễ của điều thiện? Giết hại sinh mệnh, này các hiền giả, là điều không thiện; lấy của không cho là điều không thiện; hành vi sai trái trong bản năng (dục / kāma) là điều không thiện; nói dối là điều không thiện; lời nói chia rẽ là điều không thiện; lời nói thô ác là điều không thiện; lời nói phù phiếm là điều không thiện; lòng tham (ái dục / abhijjhā) là điều không thiện; ác ý hãm hại (sân hận / byāpādo) là điều không thiện; quan điểm sai (tà kiến / micchādiṭṭhi) là điều không thiện - đây gọi là điều không thiện.

Và này các hiền giả, thế nào là gốc rễ của điều không thiện? Ám ảnh dễ chịu (tham / lobha) là gốc rễ của điều không thiện, ám ảnh khó chịu (sân / dosa) là gốc rễ của điều không thiện, sự u mê (si / moha) là gốc rễ của điều không thiện - đây gọi là gốc rễ của điều không thiện.

Và này các hiền giả, thế nào là điều thiện? Tránh xa việc giết hại sinh mệnh là điều thiện; tránh xa việc lấy của không cho là điều thiện; tránh xa hành vi sai trái trong bản năng là điều thiện; tránh xa việc nói dối là điều thiện; tránh xa lời nói chia rẽ là điều thiện; tránh xa lời nói thô ác là điều thiện; tránh xa lời nói phù phiếm là điều thiện; không có lòng tham là điều thiện; không có ác ý hãm hại là điều thiện; Nhìn thấy Thiện là điều thiện - đây gọi là điều thiện.

Và này các hiền giả, thế nào là gốc rễ của điều thiện? Không có ám ảnh dễ chịu là gốc rễ của điều thiện, không có ám ảnh khó chịu là gốc rễ của điều thiện, không có sự u mê là gốc rễ của điều thiện - đây gọi là gốc rễ của điều thiện.

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ điều không thiện như vậy, thấy rõ gốc rễ của điều không thiện như vậy, thấy rõ điều thiện như vậy, thấy rõ gốc rễ của điều thiện như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ (đoạn trừ / pahāya) xu hướng ngầm (tùy miên / anusaya) của sự đắm nhiễm (tham / rāga), loại trừ (trừ diệt / paṭivinodetvā) xu hướng ngầm của sự ghét bỏ và hận thù (sân / paṭigha), nhổ tận gốc xu hướng ngầm của sự ngạo mạn (mạn / māna) và quan điểm sai cho rằng ‘tôi là’, từ bỏ sự không hiểu biết (vô minh / avijjā), làm sinh khởi sự hiểu biết (minh / vijjā), trở thành người chấm dứt đau khổ (khổ / dukkha) ngay trong hiện tại - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

(Thiện và bất thiện)

– Chư Hiền, khi Thánh đệ tử tuệ tri được bất thiện và tuệ tri được căn bổn bất thiện, tuệ tri được thiện và tuệ tri được căn bổn thiện, chư Hiền, khi ấy Thánh đệ tử có chánh tri kiến, có tri kiến chánh trực, có lòng tin Pháp tuyệt đối và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là bất thiện, thế nào là căn bổn bất thiện, thế nào là thiện, thế nào là căn bổn thiện? Chư Hiền, sát sanh là bất thiện, lấy của không cho là bất thiện, tà hạnh trong các dục là bất thiện, nói láo là bất thiện, nói hai lưỡi là bất thiện, ác khẩu là bất thiện, nói phù phiếm là bất thiện, tham dục là bất thiện, sân là bất thiện, tà kiến là bất thiện. Chư Hiền, như vậy gọi là bất thiện.

Và chư Hiền, thế nào là căn bổn bất thiện? Tham là căn bổn bất thiện, sân là căn bổn bất thiện, si là căn bổn bất thiện. Chư Hiền, như vậy gọi là căn bổn bất thiện.

Và này chư Hiền, thế nào là thiện? Từ bỏ sát sanh là thiện, từ bỏ lấy của không cho là thiện, từ bỏ tà hạnh trong các dục là thiện, từ bỏ nói láo là thiện, từ bỏ nói hai lưỡi là thiện, từ bỏ ác khẩu là thiện, từ bỏ nói phù phiếm là thiện, không tham dục là thiện, không sân là thiện, chánh tri kiến là thiện. Chư Hiền, như vậy gọi là thiện.

Chư Hiền, thế nào là căn bổn thiện? Không tham là căn bổn thiện, không sân là căn bổn thiện, không si là căn bổn thiện. Chư Hiền, như vậy gọi là căn bổn thiện.

Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri bất thiện như vậy, tuệ tri căn bổn bất thiện như vậy, tuệ tri thiện như vậy, tuệ tri căn bổn thiện như vậy, khi ấy, vị ấy đoạn trừ tất cả tham tùy miên, tẩy sạch sân tùy miên, nhổ tận gốc kiến mạn tùy miên “Tôi là”, đoạn trừ vô minh, khiến minh khởi lên, diệt tận khổ đau ngay trong hiện tại. Chư Hiền, như vậy Thánh đệ tử có chánh tri kiến, có tri kiến chánh trực, có lòng tin pháp tuyệt đối và thành tựu diệu pháp này.

“Thật tốt đẹp, thưa hiền giả,” các tỳ-kheo ấy vui mừng đón nhận và tán thán lời nói của Tôn giả Sāriputta, rồi hỏi thêm Tôn giả Sāriputta: “Thưa hiền giả, liệu có một phương pháp (pháp môn / pariyāyo) nào khác để đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này không?”

"Có thể có, này các hiền giả. Khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ nguồn nuôi dưỡng (thực / āhāra), thấy rõ sự hình thành (tập / samudaya) của nguồn nuôi dưỡng, thấy rõ sự chấm dứt (diệt / nirodha) của nguồn nuôi dưỡng, và thấy rõ con đường (đạo / paṭipadā) đưa đến sự chấm dứt nguồn nuôi dưỡng - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này.

Nhưng này các hiền giả, thế nào là nguồn nuôi dưỡng, thế nào là sự hình thành của nguồn nuôi dưỡng, thế nào là sự chấm dứt của nguồn nuôi dưỡng, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt nguồn nuôi dưỡng? Có bốn nguồn nuôi dưỡng này để duy trì các sinh vật đã sinh ra, hoặc để hỗ trợ cho những sinh vật đang tìm chỗ sinh ra. Bốn loại đó là gì? Thức ăn vật lý (đoàn thực / kabaḷīkāro āhāro) dù thô hay tế, Xúc (xúc / phassa) là thứ hai, ý chí của trí não (tư niệm thực / manosañcetanā) là thứ ba, ‘Cái Biết’ (thức / viññāṇa) là thứ tư. Từ sự hình thành của mong muốn (ái / taṇhā) dẫn đến sự hình thành của nguồn nuôi dưỡng; từ sự chấm dứt của mong muốn dẫn đến sự chấm dứt của nguồn nuôi dưỡng; chính Tám Bước Thiện (Bát chánh đạo / ariyo aṭṭhaṅgiko maggo) này là con đường đưa đến sự chấm dứt nguồn nuôi dưỡng, đó là - Nhìn thấy Thiện, Suy nghĩ Thiện (chánh tư duy / sammāsaṅkappo), Lời nói Thiện (chánh ngữ / sammāvācā), Hành động Thiện (chánh nghiệp / sammākammanto), Đời sống Thiện (chánh mạng / sammāājīvo), Nỗ lực Thiện (chánh tinh tấn / sammāvāyāmo), Trí nhớ không quên Thiện (chánh niệm / sammāsati), Định thiện (chánh định / sammāsamādhi).

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ nguồn nuôi dưỡng như vậy, thấy rõ sự hình thành của nguồn nuôi dưỡng như vậy, thấy rõ sự chấm dứt của nguồn nuôi dưỡng như vậy, thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt nguồn nuôi dưỡng như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ xu hướng ngầm của sự đắm nhiễm, loại trừ xu hướng ngầm của sự ghét bỏ và hận thù, nhổ tận gốc xu hướng ngầm của sự ngạo mạn và quan điểm sai cho rằng ‘tôi là’, từ bỏ sự không hiểu biết, làm sinh khởi sự hiểu biết, trở thành người chấm dứt đau khổ ngay trong hiện tại - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

(Thức ăn)

– Lành thay, Hiền giả!

Các Tỷ-kheo ấy, sau khi hoan hỷ, tín thọ lời nói Tôn giả Sariputta và hỏi thêm Tôn giả Sariputta câu hỏi như sau:

– Này Hiền giả, có thể có pháp môn nào khác, nhờ pháp môn này vị Thánh đệ tử có chánh tri kiến, có tri kiến chánh trực, có lòng tin Pháp tuyệt đối và thành tựu diệu pháp này?

– Chư Hiền, có thể có. Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri thức ăn, tuệ tri tập khởi của thức ăn, tuệ tri đoạn diệt của thức ăn, và tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của thức ăn, chư Hiền khi ấy Thánh đệ tử có chánh tri kiến, có tri kiến chánh trực, có lòng tin Pháp tuyệt đối và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là thức ăn, thế nào là tập khởi của thức ăn, thế nào là đoạn diệt của thức ăn, thế nào là con đường đưa đến đoạn diệt của thức ăn? Chư Hiền, có bốn loại thức ăn này, khiến các loài chúng sanh đã sanh được an trú hay các loài hữu tình sẽ sanh được hỗ trợ cho sanh. Thế nào là bốn? Ðoàn thực, loại thô hay loại tế, xúc thực là thứ hai, tư niệm thực là thứ ba, thức thực là thứ tư. Từ tập khởi của ái có tập khởi của thức ăn, từ đoạn diệt của ái có đoạn diệt của thức ăn. Thánh Ðạo Tám Ngành này là con đường đưa đến đoạn diệt của thức ăn, tức là: Chánh Tri kiến, Chánh Tư duy, Chánh Ngữ, Chánh Nghiệp, Chánh Mạng, Chánh Tinh tấn, Chánh Niệm, Chánh Ðịnh.

Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri thức ăn như vậy, tuệ tri tập khởi của thức ăn như vậy, tuệ tri đoạn diệt của thức ăn như vậy, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của thức ăn như vậy, khi ấy, vị ấy đoạn trừ tất cả tham tùy miên, tẩy sạch sân tùy miên, nhổ tận gốc kiến mạn tùy miên “Tôi là”, đoạn trừ vô minh, khiến minh khởi lên, diệt tận khổ đau ngay trong hiện tại. Chư Hiền, như vậy Thánh đệ tử có chánh tri kiến, có tri kiến chánh trực, có lòng tin Pháp tuyệt đối và thành tựu diệu pháp này.

“Thật tốt đẹp, thưa hiền giả,” các tỳ-kheo ấy vui mừng đón nhận và tán thán lời nói của Tôn giả Sāriputta, rồi hỏi thêm Tôn giả Sāriputta: “Thưa hiền giả, liệu có một phương pháp nào khác để đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này không?”

"Có thể có, này các hiền giả. Khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ đau khổ, thấy rõ sự hình thành của đau khổ, thấy rõ sự chấm dứt của đau khổ, và thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt đau khổ - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này. Nhưng này các hiền giả, thế nào là đau khổ, thế nào là sự hình thành của đau khổ, thế nào là sự chấm dứt của đau khổ, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt đau khổ? Sinh ra là đau khổ, già yếu là đau khổ, chết là đau khổ, sầu, bi, khổ, ưu, não là đau khổ, phải chung đụng với những gì không ưa thích là đau khổ, phải xa lìa những gì ưa thích là đau khổ, mong muốn mà không đạt được là đau khổ, tóm lại, năm tập hợp bị bám giữ (thủ uẩn / upādānakkhandhā) là đau khổ - đây gọi là đau khổ. Và này các hiền giả, thế nào là sự hình thành của đau khổ? Chính là mong muốn này dẫn đến tái sinh, đi kèm với sự vui thú chạy theo (hỷ / nandī) và đắm nhiễm, vui thú chạy theo chỗ này chỗ kia, đó là - mong muốn bản năng (dục ái / kāmataṇhā), mong muốn tồn tại (hữu ái / bhavataṇhā), mong muốn không tồn tại (phi hữu ái / vibhavataṇhā) - đây gọi là sự hình thành của đau khổ. Và này các hiền giả, thế nào là sự chấm dứt của đau khổ? Đó là sự cạn hết đắm nhiễm và chấm dứt hoàn toàn chính mong muốn ấy, sự cho đi (xả ly / cāgā), sự từ bỏ (paṭinissaggo), sự giải thoát, sự không dính mắc - đây gọi là sự chấm dứt của đau khổ. Và này các hiền giả, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt đau khổ? Chính là Tám Bước Thiện này, đó là - Nhìn thấy Thiện […lặp lại…] Định thiện - đây gọi là con đường đưa đến sự chấm dứt đau khổ.

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ đau khổ như vậy, thấy rõ sự hình thành của đau khổ như vậy, thấy rõ sự chấm dứt của đau khổ như vậy, thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt đau khổ như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ xu hướng ngầm của sự đắm nhiễm, loại trừ xu hướng ngầm của sự ghét bỏ và hận thù, nhổ tận gốc xu hướng ngầm của sự ngạo mạn và quan điểm sai cho rằng ‘tôi là’, từ bỏ sự không hiểu biết, làm sinh khởi sự hiểu biết, trở thành người chấm dứt đau khổ ngay trong hiện tại - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

(Tứ diệu đế)

– Lành thay, Hiền giả!

Các Tỷ-kheo ấy, sau khi hoan hỷ, tín thọ lời nói Tôn giả Sariputta liền hỏi thêm Tôn giả Sariputta câu hỏi như sau:

– Này Hiền giả, có pháp môn nào khác, nhờ pháp môn này Thánh đệ tử có chánh tri kiến, có tri kiến chánh trực, có lòng tin Pháp tuyệt đối và thành tựu diệu pháp này?

– Chư Hiền, có thể có. Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri Khổ, tuệ tri Tập khởi của khổ, tuệ tri Ðoạn diệt của khổ, tuệ tri con Ðường đưa đến đoạn diệt của khổ, chư Hiền, khi ấy Thánh đệ tử có chánh tri kiến, có tri kiến chánh trực, có lòng tin Pháp tuyệt đối và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là Khổ, thế nào là Tập khởi của khổ, thế nào là Ðoạn diệt của khổ, thế nào là con Ðường đưa đến đoạn diệt của khổ? Sanh là khổ, già là khổ, bệnh là khổ, chết là khổ, sầu bi khổ ưu não là khổ, cầu không được là khổ, tóm lại năm thủ uẩn là khổ. Chư Hiền, như vậy gọi là Khổ.

Chư Hiền, thế nào là Tập khởi của khổ? Chính là ái đưa đến tái sanh, cùng khởi hỷ dục và tham hướng đến tái sanh, cùng khởi hỷ dục và tham, tìm cầu hỷ lạc chỗ này chỗ kia, tức là dục ái, hữu ái, phi hữu ái. Chư Hiền, như vậy gọi là Tập khởi của khổ.

Chư Hiền, thế nào là Ðoạn diệt của khổ? Ðó là sự đoạn diệt ly tham, không có dư tàn, sự quăng bỏ, sự từ bỏ, sự giải thoát, sự vô chấp khát ái ấy.

Chư Hiền, thế nào là con Ðường đưa đến đoạn diệt của khổ? Chính là Thánh Ðạo Tám Ngành đưa đến khổ diệt, tức là Chánh tri kiến… Chánh Ðịnh.

Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri Khổ như vậy, tuệ tri Tập khởi của khổ như vậy, tuệ tri Ðoạn diệt của khổ như vậy, tuệ tri con Ðường đưa đến đoạn diệt của khổ như vậy, khi ấy vị ấy đoạn trừ tất cả tham tùy miên, tẩy sạch sân tùy miên,… (như trên)… và thành tựu diệu pháp này.

"Có thể có, này các hiền giả. Khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ già-chết (lão tử / jarāmaraṇa), thấy rõ sự hình thành của già-chết, thấy rõ sự chấm dứt của già-chết, và thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt già-chết - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này. Nhưng này các hiền giả, thế nào là già-chết, thế nào là sự hình thành của già-chết, thế nào là sự chấm dứt của già-chết, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt già-chết? Sự già yếu, sự suy tàn, răng rụng, tóc bạc, da nhăn, tuổi thọ hao mòn, sự suy yếu của các giác quan của các sinh vật này hay sinh vật khác trong từng nhóm sinh vật - đây gọi là già. Và này các hiền giả, thế nào là chết? Sự từ bỏ cõi đời, sự rơi rụng, sự tan vỡ, sự biến mất, tử thần, cái chết, sự kết thúc thời gian, sự tan vỡ của các tập hợp (uẩn / khandhā), sự vứt bỏ tử thi, sự cắt đứt mạng sống của các sinh vật này hay sinh vật khác từ từng nhóm sinh vật - đây gọi là chết. Như vậy, đây là già và đây là chết - đây gọi là già-chết. Từ sự hình thành của sự Tái sinh (sanh / jāti) dẫn đến sự hình thành của già-chết; từ sự chấm dứt của sự Tái sinh dẫn đến sự chấm dứt của già-chết; chính Tám Bước Thiện này là con đường đưa đến sự chấm dứt già-chết, đó là - Nhìn thấy Thiện […lặp lại…] Định thiện.

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ già-chết như vậy, thấy rõ sự hình thành của già-chết như vậy, thấy rõ sự chấm dứt của già-chết như vậy, thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt già-chết như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ xu hướng ngầm của sự đắm nhiễm […lặp lại…] trở thành người chấm dứt đau khổ ngay trong hiện tại - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

(Già và chết)

– Lành thay, Hiền giả… (như trên)… Này Hiền giả, có thể có pháp môn nào khác, nhờ pháp môn này Thánh đệ tử… (như trên)… thành tựu diệu pháp này?

– Chư Hiền, có thể có. Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri già chết, tuệ tri tập khởi của già chết, tuệ tri đoạn diệt của già chết, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của già chết, chư Hiền, khi ấy Thánh đệ tử có chánh tri kiến,… (như trên)… và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là già chết, thế nào là tập khởi của già chết, thế nào là đoạn diệt của già chết, thế nào là con đường đưa đến đoạn diệt của già chết? Thuộc bất kỳ hữu tình giới nào, trong từng mỗi loại hữu tình, sự già cả, suy lão, rụng răng, tóc bạc da nhăn, tuổi thọ ngày một hao mòn, bại hoại các căn; chư Hiền, như vậy gọi là già. Chư Hiền thế nào là chết? Thuộc bất kỳ hữu tình giới nào trong từng mỗi loại hữu tình, sự mệnh một, từ trần, hủy hoại, hoại diệt, tử biệt, mệnh chung, hủy hoại các uẩn, vất bỏ hình hài; chư Hiền, như vậy gọi là chết. Già như vậy và chết như vậy, chư Hiền, như vậy gọi là già chết. Từ sự tập khởi của sanh, có sự tập khởi của già chết, từ sự đoạn diệt của sanh, có sự đoạn diệt của già chết. Thánh Ðạo Tám Ngành này là con đường đưa đến đoạn diệt của già chết, tức là: Chánh Tri kiến… (như trên)… Chánh Ðịnh.

Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri già chết như vậy, tuệ tri tập khởi của già chết như vậy, tuệ tri đoạn diệt của già chết như vậy, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của già chết như vậy, khi ấy, vị ấy đoạn trừ tất cả tham tùy miên, tẩy sạch sân tùy miên… (như trên)…, và thành tựu diệu pháp này.

“Thật tốt đẹp, thưa hiền giả” […lặp lại…] hỏi thêm - “Thưa hiền giả, liệu có […lặp lại…]”

"Có thể có, này các hiền giả. Khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ sự Tái sinh, thấy rõ sự hình thành của sự Tái sinh, thấy rõ sự chấm dứt của sự Tái sinh, và thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt sự Tái sinh - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này. Nhưng này các hiền giả, thế nào là sự Tái sinh, thế nào là sự hình thành của sự Tái sinh, thế nào là sự chấm dứt của sự Tái sinh, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt sự Tái sinh? Sự sinh ra, sự xuất hiện, sự nhập thai, sự tái sinh, sự xuất hiện của các tập hợp, sự có được các trường (xứ / āyatana) của các sinh vật này hay sinh vật khác trong từng nhóm sinh vật - đây gọi là sự Tái sinh. Từ sự hình thành của lực tồn tại (hữu / bhava) dẫn đến sự hình thành của sự Tái sinh; từ sự chấm dứt của lực tồn tại dẫn đến sự chấm dứt của sự Tái sinh; chính Tám Bước Thiện này là con đường đưa đến sự chấm dứt sự Tái sinh, đó là - Nhìn thấy Thiện […lặp lại…] Định thiện.

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ sự Tái sinh như vậy, thấy rõ sự hình thành của sự Tái sinh như vậy, thấy rõ sự chấm dứt của sự Tái sinh như vậy, thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt sự Tái sinh như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ xu hướng ngầm của sự đắm nhiễm […lặp lại…] trở thành người chấm dứt đau khổ ngay trong hiện tại - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

(Sanh)

– Lành thay, Hiền giả… (như trên)… Này Hiền giả, có thể có pháp môn nào khác…?

– Chư Hiền, có thể có. Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri sanh, tuệ tri tập khởi của sanh, tuệ tri đoạn diệt của sanh, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của sanh, chư Hiền, khi ấy vị Thánh đệ tử có chánh tri kiến… (như trên)… và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là sanh, thế nào là tập khởi của sanh, thế nào là đoạn diệt của sanh, thế nào là con đường đưa đến đoạn diệt của sanh? Thuộc bất kỳ hữu tình giới nào trong từng mỗi loại hữu tình, sự sanh, hiện khởi, xuất hiện, hiện diện, hiện hành các uẩn, tụ đắc các xứ; Chư Hiền, như vậy gọi là sanh. Từ sự tập khởi của hữu có sự tập khởi của sanh, từ sự đoạn diệt của hữu, có sự đoạn diệt của sanh, và Thánh Ðạo Tám Ngành này là con đường đưa đến đoạn diệt của sanh, tức là: Chánh Tri kiến… Chánh Ðịnh.

Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri được sanh như vậy, tuệ tri được tập khởi của sanh như vậy, tuệ tri được đoạn diệt của sanh như vậy, tuệ tri được con đường đưa đến đoạn diệt của sanh như vậy, khi ấy, vị

ấy đoạn trừ tất cả tham tùy miên… (như trên)… như vậy… (như trên)… và thành tựu diệu pháp này.

“Thật tốt đẹp, thưa hiền giả” […lặp lại…] hỏi thêm - “Thưa hiền giả, liệu có […lặp lại…]”

"Có thể có, này các hiền giả. Khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ lực tồn tại, thấy rõ sự hình thành của lực tồn tại, thấy rõ sự chấm dứt của lực tồn tại, và thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt lực tồn tại - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này. Nhưng này các hiền giả, thế nào là lực tồn tại, thế nào là sự hình thành của lực tồn tại, thế nào là sự chấm dứt của lực tồn tại, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt lực tồn tại? Có ba lực tồn tại này, này các hiền giả - tồn tại cõi dục (kāmabhavo), tồn tại cõi vật chất (rūpabhavo), tồn tại cõi phi vật chất (arūpabhavo). Từ sự hình thành của sự bám giữ (thủ / upādāna) dẫn đến sự hình thành của lực tồn tại; từ sự chấm dứt của sự bám giữ dẫn đến sự chấm dứt của lực tồn tại; chính Tám Bước Thiện này là con đường đưa đến sự chấm dứt lực tồn tại, đó là - Nhìn thấy Thiện […lặp lại…] Định thiện.

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ lực tồn tại như vậy, thấy rõ sự hình thành của lực tồn tại như vậy, thấy rõ sự chấm dứt của lực tồn tại như vậy, thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt lực tồn tại như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ xu hướng ngầm của sự đắm nhiễm […lặp lại…] trở thành người chấm dứt đau khổ ngay trong hiện tại. Cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

(Hữu)

– Lành thay, Hiền giả… (như trên)… Này Hiền giả, có pháp môn nào khác…?

– Chư Hiền, có thể có. Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri hữu, tuệ tri tập khởi của hữu, tuệ tri đoạn diệt của hữu, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của hữu, chư Hiền, khi ấy vị Thánh đệ tử có chánh tri kiến… (như trên)… và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là hữu, thế nào là tập khởi của hữu, thế nào là đoạn diệt của hữu, thế nào là con đường đưa đến đoạn diệt của hữu? Chư Hiền, có ba hữu này: dục hữu, sắc hữu, vô sắc hữu. Từ tập khởi của thủ, có tập khởi của hữu; từ đoạn diệt của thủ có đoạn diệt của hữu và Thánh Ðạo Tám Ngành này là con đường đưa đến đoạn diệt của hữu, tức là: Chánh Tri kiến… Chánh Ðịnh.

Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri hữu như vậy, tuệ tri tập khởi của hữu như vậy, tuệ tri đoạn diệt của hữu như vậy, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của hữu như vậy, khi ấy, vị ấy đoạn trừ tất cả tham tùy miên… và thành tựu diệu pháp này.

“Thật tốt đẹp, thưa hiền giả” […lặp lại…] hỏi thêm - “Thưa hiền giả, liệu có […lặp lại…]”

"Có thể có, này các hiền giả. Khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ sự bám giữ, thấy rõ sự hình thành của sự bám giữ, thấy rõ sự chấm dứt của sự bám giữ, và thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt sự bám giữ - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này. Nhưng này các hiền giả, thế nào là sự bám giữ, thế nào là sự hình thành của sự bám giữ, thế nào là sự chấm dứt của sự bám giữ, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt sự bám giữ? Có bốn sự bám giữ này, này các hiền giả - bám giữ vào bản năng (kāmupādānaṁ), bám giữ vào quan điểm sai (diṭṭhupādānaṁ), bám giữ vào mê tín và giáo điều (sīlabbatupādānaṁ), bám giữ vào học thuyết về tự ngã (attavādupādānaṁ). Từ sự hình thành của mong muốn dẫn đến sự hình thành của sự bám giữ; từ sự chấm dứt của mong muốn dẫn đến sự chấm dứt của sự bám giữ; chính Tám Bước Thiện này là con đường đưa đến sự chấm dứt sự bám giữ, đó là - Nhìn thấy Thiện […lặp lại…] Định thiện.

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ sự bám giữ như vậy, thấy rõ sự hình thành của sự bám giữ như vậy, thấy rõ sự chấm dứt của sự bám giữ như vậy, thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt sự bám giữ như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ xu hướng ngầm của sự đắm nhiễm […lặp lại…] trở thành người chấm dứt đau khổ ngay trong hiện tại - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

(Thủ)

– Lành thay, Hiền giả… (như trên)… Này Hiền giả, có thể có pháp môn nào khác…?

Chư Hiền, có thể có. Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri tập khởi của thủ, tuệ tri đoạn diệt của thủ, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của thủ, khi ấy Thánh đệ tử có chánh tri kiến… và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là thủ, thế nào là tập khởi của thủ, thế nào là đoạn diệt của thủ, thế nào là con đường đưa đến đoạn diệt của thủ? Chư Hiền, có bốn thủ này: dục thủ, kiến thủ, giới cấm thủ, ngã luận thủ. Từ tập khởi của ái, có tập khởi của thủ; từ đoạn diệt của ái, có đoạn diệt của thủ; và Thánh Ðạo Tám Ngành này là con đường đưa đến đoạn diệt của thủ, tức là: Chánh Tri kiến… Chánh Ðịnh.

Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri thủ như vậy, tuệ tri tập khởi của thủ như vậy, tuệ tri đoạn diệt của thủ như vậy, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của thủ như vậy, khi ấy, vị ấy đoạn trừ tất cả tham tùy miên và thành tựu diệu pháp này.

“Thật tốt đẹp, thưa hiền giả” […lặp lại…] hỏi thêm - “Thưa hiền giả, liệu có […lặp lại…]”

"Có thể có, này các hiền giả. Khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ mong muốn, thấy rõ sự hình thành của mong muốn, thấy rõ sự chấm dứt của mong muốn, và thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt mong muốn - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này. Nhưng này các hiền giả, thế nào là mong muốn, thế nào là sự hình thành của mong muốn, thế nào là sự chấm dứt của mong muốn, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt mong muốn? Có sáu nhóm mong muốn này, này các hiền giả - mong muốn hình ảnh (rūpataṇhā), mong muốn âm thanh (saddataṇhā), mong muốn mùi (gandhataṇhā), mong muốn vị (rasataṇhā), mong muốn xúc chạm (phoṭṭhabbataṇhā), mong muốn các Điều (dhammataṇhā). Từ sự hình thành của cảm giác (thọ / vedanā) dẫn đến sự hình thành của mong muốn; từ sự chấm dứt của cảm giác dẫn đến sự chấm dứt của mong muốn; chính Tám Bước Thiện này là con đường đưa đến sự chấm dứt mong muốn, đó là - Nhìn thấy Thiện […lặp lại…] Định thiện.

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ mong muốn như vậy, thấy rõ sự hình thành của mong muốn như vậy, thấy rõ sự chấm dứt của mong muốn như vậy, thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt mong muốn như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ xu hướng ngầm của sự đắm nhiễm […lặp lại…] trở thành người chấm dứt đau khổ ngay trong hiện tại - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

(Ái)

– Lành thay, Hiền giả… (như trên)… Này Hiền giả, có pháp môn nào khác…?

– Chư Hiền, có thể có. Chư Hiền khi nào Thánh đệ tử tuệ tri ái, tuệ tri tập khởi của ái, tuệ tri đoạn diệt của ái, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của ái, khi ấy Thánh đệ tử có chánh tri kiến… và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là ái, thế nào là tập khởi của ái, thế nào là đoạn diệt của ái, thế nào là con đường đưa đến đoạn diệt của ái? Chư Hiền, có sáu loại ái này: sắc ái, thanh ái, hương ái, vị ái, xúc ái, pháp ái. Từ tập khởi của thọ, có tập của ái, từ đoạn diệt của thọ, có đoạn diệt của ái, và Thánh Ðạo Tám Ngành này là con đường đưa đến đoạn diệt của ái, tức là: Chánh Tri kiến… Chánh Ðịnh.

Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri ái như vậy, tuệ tri tập khởi của ái như vậy, tuệ tri đoạn diệt của ái

như vậy, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của ái như vậy, khi ấy, vị ấy, đoạn trừ tất cả tham tùy miên… và thành tựu diệu pháp.

“Thật tốt đẹp, thưa hiền giả” […lặp lại…] hỏi thêm - “Thưa hiền giả, liệu có […lặp lại…]”

"Có thể có, này các hiền giả. Khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ cảm giác, thấy rõ sự hình thành của cảm giác, thấy rõ sự chấm dứt của cảm giác, và thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt cảm giác - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này. Nhưng này các hiền giả, thế nào là cảm giác, thế nào là sự hình thành của cảm giác, thế nào là sự chấm dứt của cảm giác, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt cảm giác? Có sáu nhóm cảm giác này, này các hiền giả - cảm giác sinh ra từ Xúc ở mắt, cảm giác sinh ra từ Xúc ở tai, cảm giác sinh ra từ Xúc ở mũi, cảm giác sinh ra từ Xúc ở lưỡi, cảm giác sinh ra từ Xúc ở thân, cảm giác sinh ra từ Xúc ở trí não. Từ sự hình thành của Xúc dẫn đến sự hình thành của cảm giác; từ sự chấm dứt của Xúc dẫn đến sự chấm dứt của cảm giác; chính Tám Bước Thiện này là con đường đưa đến sự chấm dứt cảm giác, đó là - Nhìn thấy Thiện […lặp lại…] Định thiện.

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ cảm giác như vậy, thấy rõ sự hình thành của cảm giác như vậy, thấy rõ sự chấm dứt của cảm giác như vậy, thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt cảm giác như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ xu hướng ngầm của sự đắm nhiễm […lặp lại…] trở thành người chấm dứt đau khổ ngay trong hiện tại - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

(Thọ)

– Lành thay, Hiền giả… (như trên)… Này Hiền giả, có thể có pháp môn nào khác…?

– Chư Hiền, có thể có. Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri thọ, tuệ tri tập khởi của thọ, tuệ tri đoạn diệt của thọ, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của thọ, khi ấy Thánh đệ tử có chánh tri kiến… và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là thọ, thế nào là tập khởi của thọ, thế nào là đoạn diệt của thọ, thế nào là con đường đưa đến đoạn diệt của thọ? Chư Hiền, có sáu loại thọ này: thọ do nhãn xúc sanh, thọ do nhĩ xúc sanh, thọ do tỷ xúc sanh, thọ do thiệt xúc sanh, thọ do thân xúc sanh, thọ do ý xúc sanh. Từ tập khởi của xúc, có tập khởi của thọ; từ đoạn diệt của xúc, có đoạn diệt của thọ; và Thánh Ðạo Tám Ngành này là con đường đưa đến đoạn diệt của thọ, tức là: Chánh Tri kiến… Chánh Ðịnh.

Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri thọ như vậy, tuệ tri tập khởi của thọ như vậy, tuệ tri đoạn diệt của thọ như vậy, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của thọ như vậy, khi ấy, vị ấy đoạn trừ tất cả tham tùy miên… và thành tựu diệu pháp này.

“Thật tốt đẹp, thưa hiền giả” […lặp lại…] hỏi thêm - “Thưa hiền giả, liệu có […lặp lại…]”

"Có thể có, này các hiền giả. Khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ Xúc, thấy rõ sự hình thành của Xúc, thấy rõ sự chấm dứt của Xúc, và thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt Xúc - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này. Nhưng này các hiền giả, thế nào là Xúc, thế nào là sự hình thành của Xúc, thế nào là sự chấm dứt của Xúc, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt Xúc? Có sáu nhóm Xúc này, này các hiền giả - Xúc ở mắt, Xúc ở tai, Xúc ở mũi, Xúc ở lưỡi, Xúc ở thân, Xúc ở trí não. Từ sự hình thành của sáu Trường giao tiếp (lục nhập / saḷāyatana) dẫn đến sự hình thành của Xúc; từ sự chấm dứt của sáu Trường giao tiếp dẫn đến sự chấm dứt của Xúc; chính Tám Bước Thiện này là con đường đưa đến sự chấm dứt Xúc, đó là - Nhìn thấy Thiện […lặp lại…] Định thiện.

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ Xúc như vậy, thấy rõ sự hình thành của Xúc như vậy, thấy rõ sự chấm dứt của Xúc như vậy, thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt Xúc như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ xu hướng ngầm của sự đắm nhiễm […lặp lại…] trở thành người chấm dứt đau khổ ngay trong hiện tại - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

(Xúc)

– Lành thay, Hiền giả… (như trên)… Này Hiền giả, có thể có pháp môn nào khác…?

– Chư Hiền, có thể có. Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri xúc, tuệ tri tập khởi của xúc, tuệ tri đoạn diệt của xúc, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của xúc, khi ấy Thánh đệ tử có chánh tri kiến… và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là xúc, thế nào là tập khởi của xúc, thế nào là đoạn diệt của xúc, thế nào là con đường đưa đến đoạn diệt của xúc? Chư Hiền, có sau loại xúc này: nhãn xúc, nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc. Từ tập khởi của sáu nhập, có tập khởi từ xúc; từ đoạn diệt của sáu nhập, có đoạn diệt của xúc, và Thánh Ðạo Tám Ngành này là con đường đưa đến đoạn diệt của xúc, tức là: Chánh Tri kiến… Chánh Ðịnh. Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri xúc như vậy, tuệ tri tập khởi của xúc như vậy, tuệ tri đoạn diệt của xúc như vậy, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của xúc như vậy, khi ấy, vị ấy đoạn trừ tất cả tham tùy miên… và thành tựu diệu pháp này.

“Thật tốt đẹp, thưa hiền giả” […lặp lại…] hỏi thêm - “Thưa hiền giả, liệu có […lặp lại…]”

"Có thể có, này các hiền giả. Khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ sáu Trường giao tiếp, thấy rõ sự hình thành của sáu Trường giao tiếp, thấy rõ sự chấm dứt của sáu Trường giao tiếp, và thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt sáu Trường giao tiếp - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này. Nhưng này các hiền giả, thế nào là sáu Trường giao tiếp, thế nào là sự hình thành của sáu Trường giao tiếp, thế nào là sự chấm dứt của sáu Trường giao tiếp, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt sáu Trường giao tiếp? Có sáu trường này, này các hiền giả - trường mắt, trường tai, trường mũi, trường lưỡi, trường thân, trường trí não. Từ sự hình thành của Danh-sắc (nāmarūpa) dẫn đến sự hình thành của sáu Trường giao tiếp; từ sự chấm dứt của Danh-sắc dẫn đến sự chấm dứt của sáu Trường giao tiếp; chính Tám Bước Thiện này là con đường đưa đến sự chấm dứt sáu Trường giao tiếp, đó là - Nhìn thấy Thiện […lặp lại…] Định thiện.

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ sáu Trường giao tiếp như vậy, thấy rõ sự hình thành của sáu Trường giao tiếp như vậy, thấy rõ sự chấm dứt của sáu Trường giao tiếp như vậy, thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt sáu Trường giao tiếp như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ xu hướng ngầm của sự đắm nhiễm […lặp lại…] trở thành người chấm dứt đau khổ ngay trong hiện tại - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

(Nhập)

– Lành thay, Hiền giả…câu hỏi như sau: Hiền giả, có thể có pháp môn nào khác…?

– Chư Hiền, có thể có. Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri sáu nhập, tuệ tri tập khởi của sáu nhập, tuệ tri đoạn diệt của sáu nhập, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của sáu nhập, khi ấy Thánh đệ tử có chánh tri kiến… và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là sáu nhập, thế nào là tập khởi của sáu nhập, thế nào là đoạn diệt của sáu nhập, thế nào là con đường đưa đến đoạn diệt của sáu nhập? Chư Hiền, có sáu nhập này: nhãn nhập, nhĩ nhập, tỷ nhập, thiệt nhập, thân nhập, ý nhập. Từ tập khởi của danh sắc có tập khởi của sáu nhập; từ đoạn diệt của danh sắc có đoạn diệt của sáu nhập; và Thánh Ðạo Tám Ngành này là con đường đưa đến đoạn diệt của sáu nhập, tức là: Chánh Tri kiến… Chánh Ðịnh.

Chư Hiền, khi nào vị Thánh đệ tử tuệ tri sáu nhập như vậy, tuệ tri tập khởi của sáu nhập như vậy, tuệ tri đoạn diệt của sáu nhập như vậy, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của sáu nhập như vậy, khi ấy, vị ấy đoạn trừ tất cả tham tùy miên… và thành tựu diệu hạnh pháp này.

“Thật tốt đẹp, thưa hiền giả” […lặp lại…] hỏi thêm - “Thưa hiền giả, liệu có […lặp lại…]”

"Có thể có, này các hiền giả. Khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ Danh-sắc, thấy rõ sự hình thành của Danh-sắc, thấy rõ sự chấm dứt của Danh-sắc, và thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt Danh-sắc - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này. Nhưng này các hiền giả, thế nào là Danh-sắc, thế nào là sự hình thành của Danh-sắc, thế nào là sự chấm dứt của Danh-sắc, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt Danh-sắc? Cảm giác, nhận thức (tưởng / saññā), ý chí, Xúc, suy nghĩ (tác ý / manasikāro) - đây gọi là Danh; bốn đặc tính lớn (tứ đại / mahābhūtāni) và vật chất bám giữ vào bốn đặc tính lớn - đây gọi là Sắc. Như vậy, đây là Danh và đây là Sắc - đây gọi là Danh-sắc. Từ sự hình thành của ‘Cái Biết’ dẫn đến sự hình thành của Danh-sắc; từ sự chấm dứt của ‘Cái Biết’ dẫn đến sự chấm dứt của Danh-sắc; chính Tám Bước Thiện này là con đường đưa đến sự chấm dứt Danh-sắc, đó là - Nhìn thấy Thiện […lặp lại…] Định thiện.

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ Danh-sắc như vậy, thấy rõ sự hình thành của Danh-sắc như vậy, thấy rõ sự chấm dứt của Danh-sắc như vậy, thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt Danh-sắc như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ xu hướng ngầm của sự đắm nhiễm […lặp lại…] trở thành người chấm dứt đau khổ ngay trong hiện tại - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

(Danh sắc)

– Lành thay, Hiền giả… (như trên)… Này Hiền giả, có thể có pháp môn nào khác…?

– Chư Hiền, có thể có. Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri danh sắc, tuệ tri tập khởi của danh sắc, tuệ tri đoạn diệt của danh sắc, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của danh sắc, khi ấy Thánh đệ tử có chánh tri kiến… và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là danh sắc, thế nào là tập khởi của danh sắc, thế nào là đoạn diệt của danh sắc, thế nào là con đường đưa đến đoạn diệt của danh sắc? Thọ, tưởng, tư, xúc, tác ý, chư Hiền, như vậy gọi là danh; bốn đại và sắc do bốn đại tạo thành, chư Hiền, như vậy gọi là sắc; như vậy đây là danh và đây là sắc, Chư Hiền, như vậy gọi là danh sắc. Từ tập khởi của thức, có tập khởi của danh sắc; từ đoạn diệt của thức, có đoạn diệt của danh sắc; và Thánh Ðạo Tám Ngành này là con đường đưa đến đoạn diệt của danh sắc, tức là: Chánh Tri kiến… Chánh Ðịnh.

Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri danh sắc như vậy, tuệ tri tập khởi của danh sắc như vậy, tuệ tri đoạn diệt của danh sắc như vậy, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của danh sắc như vậy, khi ấy, vị ấy, đoạn trừ tất cả tham tùy miên… và thành tựu diệu pháp này.

“Thật tốt đẹp, thưa hiền giả” […lặp lại…] hỏi thêm - “Thưa hiền giả, liệu có […lặp lại…]”

"Có thể có, này các hiền giả. Khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ ‘Cái Biết’, thấy rõ sự hình thành của ‘Cái Biết’, thấy rõ sự chấm dứt của ‘Cái Biết’, và thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt ‘Cái Biết’ - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này. Nhưng này các hiền giả, thế nào là ‘Cái Biết’, thế nào là sự hình thành của ‘Cái Biết’, thế nào là sự chấm dứt của ‘Cái Biết’, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt ‘Cái Biết’? Có sáu nhóm ‘Cái Biết’ này, này các hiền giả - ‘cái biết’ ở mắt (nhãn thức / cakkhuviññāṇaṁ), ‘cái biết’ ở tai, ‘cái biết’ ở mũi, ‘cái biết’ ở lưỡi, ‘cái biết’ ở thân, ‘Cái Biết’ ở trí não (ý thức / manoviññāṇaṁ). Từ sự hình thành của hoạt động (hành / saṅkhāra) dẫn đến sự hình thành của ‘Cái Biết’; từ sự chấm dứt của hoạt động dẫn đến sự chấm dứt của ‘Cái Biết’; chính Tám Bước Thiện này là con đường đưa đến sự chấm dứt ‘Cái Biết’, đó là - Nhìn thấy Thiện […lặp lại…] Định thiện.

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ ‘Cái Biết’ như vậy, thấy rõ sự hình thành của ‘Cái Biết’ như vậy, thấy rõ sự chấm dứt của ‘Cái Biết’ như vậy, thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt ‘Cái Biết’ như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ xu hướng ngầm của sự đắm nhiễm […lặp lại…] trở thành người chấm dứt đau khổ ngay trong hiện tại -

cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

(Thức)

– Lành thay, Hiền giả… (như trên)… Này Hiền giả, có thể có pháp môn nào khác…?

– Chư Hiền, có thể có. Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri thức, tuệ tri tập khởi của thức, tuệ tri đoạn diệt của thức, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của thức, khi ấy Thánh đệ tử có chánh tri kiến… và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là thức, thế nào là tập khởi của thức, thế nào là đoạn diệt của thức, thế nào là con đường đưa đến đoạn diệt của thức? Chư Hiền, có sáu loại thức này: nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức. Từ tập khởi của hành, có tập khởi của thức; từ đoạn diệt của hành có đoạn diệt của thức; và Thánh Ðạo Tám Ngành này là con đường đưa đến đoạn diệt của thức, tức là: Chánh Tri kiến… Chánh Ðịnh.

Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri thức như vậy, tuệ tri tập khởi của thức như vậy, tuệ tri đoạn diệt của thức như vậy, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của thức như vậy, khi ấy, vị ấy đoạn trừ tất cả tham tùy miên… và thành tựu diệu pháp này.

“Thật tốt đẹp, thưa hiền giả” […lặp lại…] hỏi thêm - “Thưa hiền giả, liệu có […lặp lại…]”

"Có thể có, này các hiền giả. Khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ các hoạt động, thấy rõ sự hình thành của các hoạt động, thấy rõ sự chấm dứt của các hoạt động, và thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt các hoạt động - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này. Nhưng này các hiền giả, thế nào là các hoạt động, thế nào là sự hình thành của các hoạt động, thế nào là sự chấm dứt của các hoạt động, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt các hoạt động? Có ba hoạt động này, này các hiền giả - hoạt động của thân, hoạt động của lời nói, hoạt động của tâm. Từ sự hình thành của sự không hiểu biết dẫn đến sự hình thành của các hoạt động; từ sự chấm dứt của sự không hiểu biết dẫn đến sự chấm dứt của các hoạt động; chính Tám Bước Thiện này là con đường đưa đến sự chấm dứt các hoạt động, đó là - Nhìn thấy Thiện […lặp lại…] Định thiện.

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ các hoạt động như vậy, thấy rõ sự hình thành của các hoạt động như vậy, thấy rõ sự chấm dứt của các hoạt động như vậy, thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt các hoạt động như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ xu hướng ngầm của sự đắm nhiễm, loại trừ xu hướng ngầm của sự ghét bỏ và hận thù, nhổ tận gốc xu hướng ngầm của sự ngạo mạn và quan điểm sai cho rằng ‘tôi là’, từ bỏ sự không hiểu biết, làm sinh khởi sự hiểu biết, trở thành người chấm dứt đau khổ ngay trong hiện tại - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

(Hành)

– Lành thay, Hiền giả… (như trên)… Này Hiền giả, có thể có pháp môn nào khác…?

– Chư Hiền, có thể có. Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri hành, tuệ tri tập khởi của hành, tuệ tri đoạn diệt của hành, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của hành, khi ấy Thánh đệ tử có chánh tri kiến… và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là hành, thế nào là tập khởi của hành, thế nào là đoạn diệt của hành, thế nào là con

đường đưa đến đoạn diệt của hành? Chư Hiền, có ba loại hành này: thân hành, ngữ hành, tâm hành. Từ tập khởi của vô minh, có tập khởi của hành; từ đoạn diệt của vô minh, có đoạn diệt của hành; và Thánh Ðạo Tám Ngành này là con đường đưa đến đoạn diệt của hành, tức là: Chánh Tri kiến… Chánh Ðịnh.

Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri hành như vậy, tuệ tri tập khởi của hành như vậy, tuệ tri đoạn diệt của hành như vậy, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của hành như vậy, khi ấy, vị ấy đoạn trừ tất cả tham tùy miên… và thành tựu diệu pháp này.

“Thật tốt đẹp, thưa hiền giả” […lặp lại…] hỏi thêm - “Thưa hiền giả, liệu có […lặp lại…]”

"Có thể có, này các hiền giả. Khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ sự không hiểu biết, thấy rõ sự hình thành của sự không hiểu biết, thấy rõ sự chấm dứt của sự không hiểu biết, và thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt sự không hiểu biết - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này. Nhưng này các hiền giả, thế nào là sự không hiểu biết, thế nào là sự hình thành của sự không hiểu biết, thế nào là sự chấm dứt của sự không hiểu biết, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt sự không hiểu biết? Này các hiền giả, không biết về đau khổ, không biết về sự hình thành của đau khổ, không biết về sự chấm dứt của đau khổ, không biết về con đường đưa đến sự chấm dứt đau khổ - đây gọi là sự không hiểu biết. Từ sự hình thành của nguồn ác (lậu hoặc / āsava) dẫn đến sự hình thành của sự không hiểu biết; từ sự chấm dứt của nguồn ác dẫn đến sự chấm dứt của sự không hiểu biết; chính Tám Bước Thiện này là con đường đưa đến sự chấm dứt sự không hiểu biết, đó là - Nhìn thấy Thiện […lặp lại…] Định thiện.

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ sự không hiểu biết như vậy, thấy rõ sự hình thành của sự không hiểu biết như vậy, thấy rõ sự chấm dứt của sự không hiểu biết như vậy, thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt sự không hiểu biết như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ xu hướng ngầm của sự đắm nhiễm, loại trừ xu hướng ngầm của sự ghét bỏ và hận thù, nhổ tận gốc xu hướng ngầm của sự ngạo mạn và quan điểm sai cho rằng ‘tôi là’, từ bỏ sự không hiểu biết, làm sinh khởi sự hiểu biết, trở thành người chấm dứt đau khổ ngay trong hiện tại - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

(Vô minh)

– Lành thay, Hiền giả… (như trên)… Này Hiền giả, có thể có pháp môn nào khác…?

– Chư Hiền, có thể có. Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri vô minh, tuệ tri tập khởi của vô minh, tuệ tri đoạn diệt của vô minh, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của vô minh, khi ấy, Thánh đệ tử có chánh tri kiến… (như trên)… và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là vô minh, thế nào là tập khởi của vô minh, thế nào là đoạn diệt của vô minh, thế nào là con đường đưa đến đoạn diệt của vô minh? Sự không tuệ tri về khổ, không tuệ tri về khổ tập, không tuệ tri về khổ diệt, không tuệ tri về con đường đưa đến khổ diệt, Chư Hiền, như vậy gọi là vô minh. Từ tập khởi của lậu hoặc, có tập khởi của vô minh; từ đoạn diệt của lậu hoặc, có đoạn diệt của vô minh; và Thánh Ðạo Tám Ngành này là con đường đưa đến đoạn diệt của vô minh, tức là: Chánh Tri kiến… Chánh Ðịnh.

Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri vô minh như vậy, tuệ tri tập khởi của vô minh như vậy, tuệ tri đoạn diệt của vô minh như vậy, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của vô minh như vậy, khi ấy, vị ấy đoạn trừ tất cả tham tùy miên… và thành tựu diệu pháp này.

"Có thể có, này các hiền giả. Khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ nguồn ác, thấy rõ sự hình thành của nguồn ác, thấy rõ sự chấm dứt của nguồn ác, và thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt nguồn ác - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này.

Nhưng này các hiền giả, thế nào là nguồn ác, thế nào là sự hình thành của nguồn ác, thế nào là sự chấm dứt của nguồn ác, thế nào là con đường đưa đến sự chấm dứt nguồn ác? Có ba nguồn ác này, này các hiền giả - nguồn ác của bản năng (kāmāsavo), nguồn ác của mong muốn hiện hữu (bhavāsavo), nguồn ác của Không Hiểu Biết (avijjāsavo). Từ sự hình thành của sự không hiểu biết dẫn đến sự hình thành của nguồn ác; từ sự chấm dứt của sự không hiểu biết dẫn đến sự chấm dứt của nguồn ác; chính Tám Bước Thiện này là con đường đưa đến sự chấm dứt nguồn ác, đó là - Nhìn thấy Thiện […lặp lại…] Định thiện.

Này các hiền giả, khi nào đệ tử bậc thánh thấy rõ nguồn ác như vậy, thấy rõ sự hình thành của nguồn ác như vậy, thấy rõ sự chấm dứt của nguồn ác như vậy, thấy rõ con đường đưa đến sự chấm dứt nguồn ác như vậy, vị ấy hoàn toàn từ bỏ xu hướng ngầm của sự đắm nhiễm, loại trừ xu hướng ngầm của sự ghét bỏ và hận thù, nhổ tận gốc xu hướng ngầm của sự ngạo mạn và quan điểm sai cho rằng ‘tôi là’, từ bỏ sự không hiểu biết, làm sinh khởi sự hiểu biết, trở thành người chấm dứt đau khổ ngay trong hiện tại - cho đến mức độ này, này các hiền giả, đệ tử bậc thánh có Nhìn thấy Thiện, cái thấy của của vị ấy trở nên ngay thẳng, có niềm tin tuyệt đối vào Điều dạy và thâm nhập trọn vẹn vào Điều dạy chân thật này."

Tôn giả Sāriputta đã nói những lời này. Các tỳ-kheo ấy hoan hỷ, vui mừng đón nhận lời nói của Tôn giả Sāriputta.

Kinh Nhìn thấy Thiện kết thúc, bài thứ chín.

(Lậu hoặc)

– Lành thay, Hiền giả!

Các vị Tỷ-kheo ấy, sau khi hoan hỷ, tín thọ lời nói Tôn giả Sariputta, liền hỏi thêm Tôn giả Sariputta câu hỏi như sau:

– Này Hiền giả, có thể có pháp môn nào khác, nhờ pháp môn này Thánh đệ tử có chánh tri kiến, có tri kiến chánh trực, có lòng tin pháp tuyệt đối và thành tựu diệu pháp này?

– Chư Hiền, có thể có. Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri lậu hoặc, tuệ tri tập khởi của lậu hoặc, tuệ tri đoạn diệt của lậu hoặc, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của lậu hoặc. Chư Hiền, khi ấy Thánh đệ tử có chánh tri kiến, có tri kiến chánh trực, có lòng tin pháp tuyệt đối và thành tựu diệu pháp này.

Chư Hiền, thế nào là lậu hoặc, thế nào là tập khởi của lậu hoặc, thế nào là đoạn diệt của lậu hoặc, thế nào là con đường đưa đến đoạn diệt của lậu hoặc? Chư Hiền, có ba lậu hoặc này: dục lậu, hữu lậu, vô minh lậu. Từ tập khởi của vô minh có tập khởi của lậu hoặc; từ đoạn diệt của vô minh có đoạn diệt của lậu hoặc và Thánh Ðạo Tám Ngành này là con đường đưa đến đoạn diệt của lậu hoặc, tức là: Chánh Tri kiến, Chánh Tư duy, Chánh Ngữ, Chánh Nghiệp, Chánh Mạng, Chánh Tinh tấn, Chánh Niệm, Chánh Ðịnh.

Chư Hiền, khi nào Thánh đệ tử tuệ tri lậu hoặc như vậy, tuệ tri tập khởi của lậu hoặc như vậy, tuệ tri đoạn diệt của lậu hoặc như vậy, tuệ tri con đường đưa đến đoạn diệt của lậu hoặc như vậy, khi ấy, vị ấy

đoạn trừ tất cả tham tùy miên, tẩy sạch sân tùy miên, nhổ tận gốc kiến mạn tùy miên “Tôi là”, đoạn trừ vô minh, khiến minh khởi lên, diệt tận khổ đau ngay trong hiện tại. Chư Hiền, như vậy Thánh đệ tử có chánh tri kiến, có tri kiến chánh trực, có lòng tin pháp tuyệt đối và thành tựu diệu pháp này.

Tôn giả Sariputta thuyết giảng như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời giảng của Tôn giả Sariputta.

-ooOoo-