MN 111. KINH TỪNG BƯỚC NỐI TIẾP

(Anupadasutta)

1. Tôi đã nghe như vầy - một thời Thế Tôn ở Sāvatthī, tại rừng Jeta, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đó, Thế Tôn gọi các tỳ kheo: – Này các tỳ kheo.

Các tỳ kheo ấy thưa đáp Thế Tôn: – Bạch Thế Tôn.

Thế Tôn nói điều này:

2. – Này các tỳ kheo, Sāriputta là bậc sáng suốt; này các tỳ kheo, Sāriputta có trí tuệ lớn; này các tỳ kheo, Sāriputta có trí tuệ rộng; này các tỳ kheo, Sāriputta có trí tuệ nhạy bén (tiếu tuệ / hāsapañño); này các tỳ kheo, Sāriputta có trí tuệ nhanh nhạy (tốc tuệ / javanapañño); này các tỳ kheo, Sāriputta có trí tuệ sắc bén (lợi tuệ / tikkhapañño); này các tỳ kheo, Sāriputta có trí tuệ thấu suốt (thể nhập tuệ / nibbedhikapañño). Này các tỳ kheo, trong nửa tháng, Sāriputta thực hành quan sát thấu suốt từng hiện tượng nối tiếp nhau (bất đoạn pháp quán / anupadadhammavipassanaṁ). Này các tỳ kheo, việc quan sát thấu suốt từng hiện tượng nối tiếp nhau của Sāriputta diễn ra như sau:

3. Ở đây, này các tỳ kheo, Sāriputta rời bỏ khỏi (ly / vivicca) các bản năng (dục / kāmehi), rời bỏ khỏi những điều không thiện, chứng và trú Thiền-na (thiền / jhānaṁ) thứ nhất, một trạng thái có chủ động hướng sự chú ý và nỗ lực duy trì sự chú ý (tầm và tứ / savitakkaṁ savicāraṁ), có phấn chấn (hỷ / pīti) và sung sướng (lạc / sukhaṁ) sinh ra từ sự rời bỏ (viễn ly / viveka). Và những Điều (pháp / dhammā) có mặt trong Thiền-na thứ nhất gồm: chủ động hướng sự chú ý, nỗ lực duy trì sự chú ý, phấn chấn, sung sướng và sự tập trung tâm vào một điểm (tâm nhất cảnh tính / cittekaggatā); cùng với Xúc (xúc / phasso), Cảm Thọ (thọ / vedanā), Tư duy (tưởng / saññā), chủ ý (tư / cetanā), tâm, mong muốn (dục / chando), sự kiên định (thắng giải / adhimokkho), sự nỗ lực (tinh tấn / vīriyaṁ), tập trung chú ý (niệm / sati), sự bình thản (xả / upekkhā), [và] suy nghĩ (tác ý / manasikāro) - những điều ấy được xác định rõ theo từng bước nối tiếp (được an lập theo thứ lớp / anupadavavatthitā) đối với vị ấy. Đối với vị ấy, những điều ấy khi khởi lên đều được biết rõ, khi hiện diện đều được biết rõ, khi biến mất đều được biết rõ. Vị ấy biết rõ (tuệ tri / pajānāti) như sau: ‘Thật vậy, những điều này chưa từng có nay hình thành, có rồi lại mất đi’. Đối với những điều ấy, vị ấy sống không thiên vị, không chống đối, không lệ thuộc, không bị trói buộc, đã giải thoát, đã tách rời, với tâm không còn ranh giới hạn hẹp. Vị ấy biết rõ: ‘Có sự thoát khỏi (xuất ly / nissaraṇan) cao hơn nữa’. Do thực hành nhiều lần [trạng thái ấy], vị ấy khẳng định chắc chắn là có [sự thoát khỏi cao hơn].

5. Lại nữa, này các tỳ kheo, khi chủ động hướng sự chú ý và nỗ lực duy trì sự chú ý đã lắng dịu (diệt / vūpasamā), Sāriputta chứng và trú Thiền-na thứ hai, một trạng thái có sự lắng trong nội tại (nội tĩnh / ajjhattaṁ sampasādanaṁ), tâm hợp thành một (nhất tâm / cetaso ekodibhāvaṁ), không còn chủ động hướng sự chú ý và nỗ lực duy trì sự chú ý (vô tầm vô tứ / avitakkaṁ avicāraṁ), có phấn chấn và sung sướng sinh ra từ định.

6. Và những điều có mặt trong Thiền-na thứ hai gồm: sự lắng trong nội tại, phấn chấn, sung sướng và sự tập trung tâm vào một điểm; cùng với Xúc, Cảm Thọ, Tư duy, chủ ý, tâm, mong muốn, sự kiên định, sự nỗ lực, tập trung chú ý, sự bình thản, [và] suy nghĩ - những điều ấy được xác định rõ theo từng bước nối tiếp đối với vị ấy. Đối với vị ấy, những điều ấy khi khởi lên đều được biết rõ, khi hiện diện đều được biết rõ, khi biến mất đều được biết rõ. Vị ấy biết rõ như sau: ‘Thật vậy, những điều này chưa từng có nay hình thành, có rồi lại mất đi’. Đối với những điều ấy, vị ấy sống không thiên vị, không chống đối, không lệ thuộc, không bị trói buộc, đã giải thoát, đã tách rời, với tâm không còn ranh giới hạn hẹp. Vị ấy biết rõ: ‘Có sự thoát khỏi cao hơn nữa’. Do thực hành nhiều lần [trạng thái ấy], vị ấy khẳng định chắc chắn là có [sự thoát khỏi cao hơn].

7. Lại nữa, này các tỳ kheo, do cạn đắm nhiễm (ly tham / virāgā) đối với phấn chấn, Sāriputta sống với sự bình thản, chú tâm và nhận biết rõ ràng (tỉnh giác / sampajāno), và cảm nhận sự sung sướng bằng thân; vị ấy chứng và trú Thiền-na thứ ba, trạng thái mà các bậc thánh gọi là: ‘Người chú tâm (chánh niệm giả / satimā), có sự bình thản, sống sung sướng’.

8. Và những điều có mặt trong Thiền-na thứ ba gồm: sung sướng, tập trung chú ý, sự nhận biết rõ ràng và sự tập trung tâm vào một điểm; cùng với Xúc, Cảm Thọ, Tư duy, chủ ý, tâm, mong muốn, sự kiên định, sự nỗ lực, tập trung chú ý, sự bình thản, [và] suy nghĩ - những điều ấy được xác định rõ theo từng bước nối tiếp đối với vị ấy, đối với vị ấy, những điều ấy khi khởi lên đều được biết rõ, khi hiện diện đều được biết rõ, khi biến mất đều được biết rõ. Vị ấy biết rõ như sau: ‘Thật vậy, những điều này chưa từng có nay hình thành, có rồi lại mất đi’. Đối với những điều ấy, vị ấy sống không thiên vị, không chống đối, không lệ thuộc, không bị trói buộc, đã giải thoát, đã tách rời, với tâm không còn ranh giới hạn hẹp. Vị ấy biết rõ: ‘Có sự thoát khỏi cao hơn nữa’. Do thực hành nhiều lần [trạng thái ấy], vị ấy khẳng định chắc chắn là có [sự thoát khỏi cao hơn].

MN 111. KINH BẤT ÐOẠN

(Anupada Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi (Xá-vệ), tại Jetavana (Kỳ-đà-lâm), tinh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Ðộc). Ở đấy, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: “Này các Tỷ-kheo” --“Thưa vâng, bạch Thế Tôn”. Các vị Tỷ- kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Này các Tỷ-kheo, Sariputta (Xá-lợi-phất) là bậc Hiền trí; này các Tỷ-kheo, Sariputta là bậc Ðại tuệ; này các Tỷ-kheo, Sariputta là bậc Quảng tuệ; này các Tỷ-kheo, Sariputta là bậc Hỷ tuệ (Hasupanna); này các Tỷ-kheo, Sariputta là bậc Tiệp tuệ (javanapanna); này các Tỷ-kheo, Sariputta là bậc Lợi tuệ (tikkhapanna); này các Tỷ-kheo, Sariputta là bậc Quyết trạch tuệ (nibbedhikapanna). Này các Tỷ-kheo, cho đến nửa tháng, Sariputta quán bất đoạn pháp quán. Này các Tỷ-kheo, đây là do bất đoạn pháp quán của Sariputta:

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Sariputta ly dục, ly bất thiện pháp, chứng đạt và an trú sơ Thiền, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ.

Và những pháp thuộc về Thiền thứ nhất như tầm, tứ, hỷ, lạc, nhứt tâm, và xúc, thọ, tưởng, tư, tâm, dục, thắng giải, tinh tấn, niệm, xả, tác ý; các pháp ấy được an trú bất đoạn. Các pháp ấy được Sariputta biết đến khi chúng khởi lên, được Sariputta biết đến khi an trú, được Sariputta biết đến khi đoạn diệt. Sariputta biết rõ như sau: “Như vậy các pháp ấy trước không có nơi ta, nay có hiện hữu, sau khi hiện hữu, chúng đoạn diệt”. Sariputta đối với những pháp ấy, cảm thấy không luyến ái, không chống đối, độc lập, không trói buộc, giải thoát, không hệ lụy, an trú với tâm không có hạn chế. Sariputta biết: “Còn có sự giải thoát hơn thế nữa. Ðối với Sariputta, còn có nhiều việc phải làm hơn nữa”.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Sariputta diệt tầm và tứ, chứng đạt và an trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhứt tâm. Và những pháp thuộc về Thiền thứ hai như nội tĩnh, hỷ, lạc, nhứt tâm, và xúc, thọ, tưởng, tư, tâm, dục, thắng giải, tinh tấn, niệm, xả, tác ý, những pháp ấy được an trú bất đoạn. Các pháp ấy được Sariputta biết đến khi chúng khởi lên, được Sariputta biết đến khi chúng an trú, được Sariputta biết đến khi chúng đoạn diệt. Sariputta biết rõ như sau: “Như vậy các pháp ấy trước không có nơi ta, nay có hiện hữu, sau khi hiện hữu, chúng đoạn diệt”. Sariputta đối với những pháp ấy, không luyến ái, không chống đối, độc lập, không trói buộc, giải thoát, không hệ lụy, an trú với tâm không có hạn chế. Sariputta biết: “Còn có sự giải thoát hơn thế nữa. Ðối với Sariputta, còn có nhiều việc phải làm hơn thế nữa”.

Lại nữa, này các Tỷ-kheo, Sariputta ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và an trú Thiền thứ ba.

Và những pháp thuộc về Thiền thứ ba, như xả, lạc, niệm, tỉnh giác, nhứt tâm, và xúc, thọ, tưởng, tư, tâm, dục, thắng giải, tinh tấn, xả, tác ý; những pháp ấy được Sariputta an trú bất đoạn, các pháp ấy được Sariputta biết đến khi chúng khởi lên, được Sariputta biết đến khi chúng an trú, được Sariputta biết đến khi chúng đoạn diệt. Sariputta đối với những pháp ấy, không luyến ái, không chống đối, độc lập, không trói buộc, giải thoát không hệ lụy, an trú với tâm không có hạn chế. Sariputta biết: “Còn có sự giải thoát hơn thế nữa. Ðối với Sariputta, còn có nhiều việc phải làm hơn thế nữa”.

9. Lại nữa, này các tỳ kheo, do từ bỏ (xả / pahānā) sung sướng và từ bỏ đau khổ (khổ / dukkhassa), cùng với sự tan biến (diệt / atthaṅgamā) của an lạc (hỷ / somanassa) và ưu phiền (ưu / domanassānaṁ) từ trước, Sāriputta chứng và trú Thiền-na thứ tư, một trạng thái không dễ chịu không khó chịu (bất lạc bất khổ / adukkhamasukhaṁ), có sự quan sát thanh tịnh nhờ sự bình thản (xả niệm thanh tịnh / upekkhāsatipārisuddhiṁ).

10. Và những điều có mặt trong Thiền-na thứ tư gồm: sự bình thản, Cảm Thọ không dễ chịu không khó chịu, sự không bận tâm của tâm do đã lắng dịu (tâm vô công dụng do khinh an / passaddhattā cetaso anābhogo), sự thanh tịnh của tập trung chú ý và sự tập trung tâm vào một điểm; cùng với Xúc, Cảm Thọ, Tư duy, chủ ý, tâm, mong muốn, sự kiên định, sự nỗ lực, tập trung chú ý, sự bình thản, [và] suy nghĩ - những điều ấy được xác định rõ theo từng bước nối tiếp đối với vị ấy. Đối với vị ấy, những điều ấy khi khởi lên đều được biết rõ, khi hiện diện đều được biết rõ, khi biến mất đều được biết rõ. Vị ấy biết rõ như sau: ‘Thật vậy, những điều này chưa từng có nay hình thành, có rồi lại mất đi’. Đối với những điều ấy, vị ấy sống không thiên vị, không chống đối, không lệ thuộc, không bị trói buộc, đã giải thoát, đã tách rời, với tâm không còn ranh giới hạn hẹp. Vị ấy biết rõ: ‘Có sự thoát khỏi cao hơn nữa’. Do thực hành nhiều lần [trạng thái ấy], vị ấy khẳng định chắc chắn là có [sự thoát khỏi cao hơn].

11. Lại nữa, này các tỳ kheo, do vượt qua hoàn toàn các tư duy về vật chất (sắc tưởng / rūpasaññānaṁ), do sự tan biến của các tư duy về sự chống đối (hữu đối tưởng / paṭighasaññānaṁ), do không suy nghĩ đến các tư duy về sự sai khác (dị tưởng / nānattasaññānaṁ), với nhận thức: ‘Không gian là vô tận’, Sāriputta chứng và trú xứ Không Gian là Vô Tận (không vô biên xứ / ākāsānañcāyatanaṁ).

12. Và những điều có mặt trong xứ Không Gian là Vô Tận gồm: Tư duy về xứ Không Gian là Vô Tận và sự tập trung tâm vào một điểm; cùng với Xúc, Cảm Thọ, Tư duy, chủ ý, tâm, mong muốn, sự kiên định, sự nỗ lực, tập trung chú ý, sự bình thản, [và] suy nghĩ - những điều ấy được xác định rõ theo từng bước nối tiếp đối với vị ấy. Đối với vị ấy, những điều ấy khi khởi lên đều được biết rõ, khi hiện diện đều được biết rõ, khi biến mất đều được biết rõ. Vị ấy biết rõ như sau: ‘Thật vậy, những điều này chưa từng có nay hình thành, có rồi lại mất đi’. Đối với những điều ấy, vị ấy sống không thiên vị, không chống đối, không lệ thuộc, không bị trói buộc, đã giải thoát, đã tách rời, với tâm không còn ranh giới hạn hẹp. Vị ấy biết rõ: ‘Có sự thoát khỏi cao hơn nữa’. Do thực hành nhiều lần [trạng thái ấy], vị ấy khẳng định chắc chắn là có [sự thoát khỏi cao hơn].

13. Lại nữa, này các tỳ kheo, do vượt qua hoàn toàn xứ Không Gian là Vô Tận, với nhận thức: ‘Nguồn thức là vô tận’, Sāriputta chứng và trú xứ Nguồn thức Là Vô Tận (thức vô biên xứ / viññāṇañcāyatanaṁ).

14. Và những điều có mặt trong xứ Nguồn thức Là Vô Tận gồm: Tư duy về xứ Nguồn thức Là Vô Tận và sự tập trung tâm vào một điểm; cùng với Xúc, Cảm Thọ, Tư duy, chủ ý, tâm, mong muốn, sự kiên định, sự nỗ lực, tập trung chú ý, sự bình thản, [và] suy nghĩ - những điều ấy được xác định rõ theo từng bước nối tiếp đối với vị ấy. Đối với vị ấy, những điều ấy khi khởi lên đều được biết rõ, khi hiện diện đều được biết rõ, khi biến mất đều được biết rõ. Vị ấy biết rõ như sau: ‘Thật vậy, những điều này chưa từng có nay hình thành, có rồi lại mất đi’. Đối với những điều ấy, vị ấy sống không thiên vị, không chống đối, không lệ thuộc, không bị trói buộc, đã giải thoát, đã tách rời, với tâm không còn ranh giới hạn hẹp. Vị ấy biết rõ: ‘Có sự thoát khỏi cao hơn nữa’. Do thực hành nhiều lần [trạng thái ấy], vị ấy khẳng định chắc chắn là có [sự thoát khỏi cao hơn].

15. Lại nữa, này các tỳ kheo, do vượt qua hoàn toàn xứ Nguồn thức Là Vô Tận, với nhận thức: ‘Không có vật gì’, Sāriputta chứng và trú xứ Không Có Vật Gì (vô sở hữu xứ / ākiñcaññāyatanaṁ).

16. Và những điều có mặt trong xứ Không Có Vật Gì gồm: Tư duy về xứ Không Có Vật Gì và sự tập trung tâm vào một điểm; cùng với Xúc, Cảm Thọ, Tư duy, chủ ý, tâm, mong muốn, sự kiên định, sự nỗ lực, tập trung chú ý, sự bình thản, [và] suy nghĩ - những điều ấy được xác định rõ theo từng bước nối tiếp đối với vị ấy. Đối với vị ấy, những điều ấy khi khởi lên đều được biết rõ, khi hiện diện đều được biết rõ, khi biến mất đều được biết rõ. Vị ấy biết rõ như sau: ‘Thật vậy, những điều này chưa từng có nay hình thành, có rồi lại mất đi’. Đối với những điều ấy, vị ấy sống không thiên vị, không chống đối, không lệ thuộc, không bị trói buộc, đã giải thoát, đã tách rời, với tâm không còn ranh giới hạn hẹp. Vị ấy biết rõ: ‘Có sự thoát khỏi cao hơn nữa’. Do thực hành nhiều lần [trạng thái ấy], vị ấy khẳng định chắc chắn là có [sự thoát khỏi cao hơn].

17. Lại nữa, này các tỳ kheo, do vượt qua hoàn toàn xứ Không Có Vật Gì, Sāriputta chứng và trú xứ Không Phải “có tư duy”; Cũng Không Phải “không có tư duy” (phi tưởng phi phi tưởng xứ / nevasaññānāsaññāyatanaṁ).

18. Vị ấy chú tâm xuất khỏi tầng thiền chứng ấy. Sau khi chú tâm xuất khỏi tầng thiền chứng ấy, những điều nào đã qua đi, đã chấm dứt (diệt / niruddhā), đã biến đổi, vị ấy quan sát những điều ấy: ‘Thật vậy, những điều này chưa từng có nay hình thành, có rồi lại mất đi’. Đối với những điều ấy, vị ấy sống không thiên vị, không chống đối, không lệ thuộc, không bị trói buộc, đã giải thoát, đã tách rời, với tâm không còn ranh giới hạn hẹp. Vị ấy biết rõ: ‘Có sự thoát khỏi cao hơn nữa’. Do thực hành nhiều lần [trạng thái ấy], vị ấy khẳng định chắc chắn là có [sự thoát khỏi cao hơn].

19. Lại nữa, này các tỳ kheo, do vượt qua hoàn toàn xứ Không Phải “có tư duy”; Cũng Không Phải “không có tư duy”, Sāriputta chứng và trú sự làm ngưng tư duy và cảm nhận (diệt thọ tưởng định / saññāvedayitanirodhaṁ). Và sau khi thấy bằng trí tuệ, các nguồn ác (lậu hoặc / āsavā) của vị ấy đã bị cạn kiệt (đoạn tận / parikkhīṇā) hoàn toàn.

20. Vị ấy chú tâm xuất khỏi tầng thiền chứng ấy. Sau khi chú tâm xuất khỏi tầng thiền chứng ấy, những điều nào đã qua đi, đã chấm dứt, đã biến đổi, vị ấy quan sát những điều ấy: ‘Thật vậy, những điều này chưa từng có nay hình thành, có rồi lại mất đi’. Đối với những điều ấy, vị ấy sống không thiên vị, không chống đối, không lệ thuộc, không bị trói buộc, đã giải thoát, đã tách rời, với tâm không còn ranh giới hạn hẹp. Vị ấy biết rõ: ‘Không còn sự thoát khỏi nào cao hơn nữa’. Do thực hành nhiều lần [trạng thái ấy], vị ấy khẳng định chắc chắn là không còn [sự thoát khỏi nào cao hơn nữa].

21. Này các tỳ kheo, nếu có ai khi nói một cách chân chính sẽ nói rằng: ‘[Vị ấy] đã đạt đến sự làm chủ (đắc tự tại / vasippatto), đã đạt đến đỉnh cao (đắc ba-la-mật / pāramippatto) trong đạo đức của bậc thánh; đã đạt đến sự làm chủ, đã đạt đến đỉnh cao trong định của bậc thánh; đã đạt đến sự làm chủ, đã đạt đến đỉnh cao trong trí tuệ của bậc thánh; đã đạt đến sự làm chủ, đã đạt đến đỉnh cao trong sự giải thoát của bậc thánh’, thì chính đối với Sāriputta, người ấy khi nói một cách chân chính sẽ nói rằng: ‘[Vị ấy] đã đạt đến sự làm chủ, đã đạt đến đỉnh cao trong đạo đức của bậc thánh; đã đạt đến sự làm chủ, đã đạt đến đỉnh cao trong định của bậc thánh; đã đạt đến sự làm chủ, đã đạt đến đỉnh cao trong trí tuệ của bậc thánh; đã đạt đến sự làm chủ, đã đạt đến đỉnh cao trong sự giải thoát của bậc thánh’.

22. Này các tỳ kheo, nếu có ai khi nói một cách chân chính sẽ nói rằng: ‘[Vị ấy] là người con ruột của Thế Tôn, sinh ra từ miệng, sinh ra từ Giáo pháp, được tạo thành từ Giáo pháp, là người thừa kế Giáo pháp (pháp tự / dhammadāyādo) chứ không phải là người thừa kế vật chất (tài tự / āmisadāyādo)’, thì chính đối với Sāriputta, người ấy khi nói một cách chân chính sẽ nói rằng: ‘[Vị ấy] là người con ruột của Thế Tôn, sinh ra từ miệng, sinh ra từ Giáo pháp, được tạo thành từ Giáo pháp, là người thừa kế Giáo pháp chứ không phải là người thừa kế vật chất’.

23. Này các tỳ kheo, bánh xe Giáo pháp (pháp luân / dhammacakkaṁ) tối thượng do Người Đến Như Vậy (Như Lai / tathāgatena) chuyển vận, Sāriputta đã tiếp tục chuyển vận một cách chân chính.

Thế Tôn đã nói điều này. Các tỳ kheo ấy hài lòng, vui mừng đón nhận lời Thế Tôn dạy.

Kinh Từng Bước Nối Tiếp (Anupadasutta) thứ nhất kết thúc.

Lại nữa này các Tỷ-kheo, Sariputta xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm, thanh tịnh.

Và những pháp thuộc về Thiền thứ tư, như xả, bất khổ bất lạc thọ, thọ (passivedana), vô quán niệm tâm (Cetaso anabhogo), thanh tịnh nhờ niệm, nhứt tâm, và xúc, thọ, tưởng, tư, tâm, dục, thắng giải, tinh tấn, niệm, xả, tác ý; những pháp ấy được Sariputta an trú bất đoạn, các pháp ấy được Sariputta biết đến khi chúng khởi lên, được Sariputta biết đến khi chúng an trú, được Sariputta biết đến khi chúng đoạn diệt. Sariputta đối với những pháp ấy, không luyến ái, không chống đối, độc lập, không trói buộc, giải thoát, không hệ lụy, an trú với tâm không có hạn chế. Sariputta biết: “Còn có sự giải thoát hơn thế nữa. Ðối với Sariputta, còn có nhiều việc phải làm hơn thế nữa”.

Lại nữa này các Tỷ-kheo, Sariputta vượt lên hoàn toàn sắc tưởng, diệt trừ mọi chướng ngại tưởng, không tác ý đối với dị tưởng, nghĩ rằng: “Hư không là vô biên”, chứng và trú Không vô biên xứ.

Và những pháp thuộc về Không vô biên xứ như hư không, vô biên xứ tưởng, nhứt tâm, và xúc, thọ, tưởng, tư, tâm, dục, thắng giải, tinh tấn, niệm, xả, tác ý; những pháp ấy được Sariputta an trú bất đoạn, các pháp ấy được Sariputta biết đến khi chúng khởi lên, được Sariputta biết đến khi chúng an trú, được Sariputta biết đến khi chúng đoạn diệt. Sariputta đối với những pháp ấy, không luyến ái, không chống đối, độc lập, không trói buộc, giải thoát, không hệ lụy, an trú với tâm không có hạn chế. Sariputta biết: “Còn có sự giải thoát hơn thế nữa. Ðối với Sariputta, còn có nhiều việc phải làm hơn thế nữa”.

Lại nữa này các Tỷ-kheo, Sariputta vượt lên hoàn toàn Không vô biên xứ, nghĩ rằng: “Thức là vô biên”, chứng và trú Thức vô biên xứ.

Và những pháp thuộc về Thức vô biên xứ như Thức vô biên xứ tưởng, nhất tâm, và xúc, thọ, tưởng, tư, tâm, dục, thắng giải, tinh tấn, niệm, xả, tác ý; những pháp ấy được Sariputta an trú bất đoạn; các pháp ấy được Sariputta biết đến khi chúng khởi lên, được Sariputta biết đến khi chúng đoạn diệt. Sariputta đối với những pháp ấy không luyến ái, không chống đối, độc lập, không trói buộc, giải thoát, không hệ lụy, an trú với tâm không có hạn chế. Sariputta biết: “Còn có sự giải thoát hơn thế nữa. Ðối với Sariputta, còn có nhiều việc phải làm hơn thế nữa”.

Lại nữa này các Tỷ-kheo, Sariputta vượt lên hoàn toàn Thức vô biên xứ, nghĩ rằng: “Không có vật gì”, chứng và trú Vô sở hữu xứ.

Và những pháp thuộc về Vô sở hữu xứ, như Vô sở hữu xứ tưởng, nhứt tâm, và xúc, thọ, tưởng, tư, tâm, dục, thắng giải, tinh tấn, niệm, xả, tác ý; những pháp ấy được Sariputta an trú bất đoạn; các pháp ấy được Sariputta biết đến khi chúng khởi lên, được Sariputta biết đến khi chúng an trú, được Sariputta biết đến khi chúng đoạn diệt. Sariputta đối với những pháp ấy không luyến ái, không chống đối, độc lập, không trói buộc, giải thoát, không hệ lụy, an trú với tâm không có hạn chế. Sariputta biết: “Còn có sự giải thoát hơn thế nữa. Ðối với Sariputta, còn có nhiều việc phải làm hơn thế nữa”.

Lại nữa này các Tỷ-kheo, Sariputta vượt lên hoàn toàn Vô sở hữu xứ, chứng và trú Phi tưởng phi phi tưởng xứ.

Với chánh niệm, Sariputta xuất khỏi định ấy. Sau khi với chánh niệm xuất khỏi định ấy, Sariputta thấy các pháp ấy thuộc về quá khứ, bị đoạn diệt, bị biến hoại: “Như vậy các pháp ấy trước không có nơi ta, nay có hiện hữu, sau khi hiện hữu chúng đoạn diệt”. Sariputta đối với những pháp ấy cảm thấy không luyến ái, không chống đối, độc lập, không trói buộc, giải thoát, không hệ lụy, an trú với tâm không hạn chế. Sariputta biết: “Còn có sự giải thoát hơn thế nữa. Ðối với Sariputta, còn có nhiều việc phải làm hơn thế nữa”.

Lại nữa này các Tỷ-kheo, Sariputta vượt khỏi hoàn toàn Phi tưởng phi phi tưởng xứ, chứng và an trú Diệt thọ tưởng (định). Sau khi thấy với trí tuệ, các lậu hoặc được đoạn tận.

Với chánh niệm, Sariputta xuất khỏi định ấy. Sau khi với chánh niệm xuất khỏi định ấy, Sariputta thấy các pháp ấy thuộc về quá khứ, bị đoạn diệt, bị biến hoại: “Như vậy các pháp ấy, trước không có nơi ta, sau có hiện hữu, sau khi hiện hữu, chúng đoạn diệt”. Sariputta đối với các pháp ấy cảm thấy không luyến ái, không chống đối, độc lập, không trói buộc, giải thoát, không hệ lụy, an trú với tâm không hạn chế. Sariputta biết: “Không có sự giải thoát nào vô thượng hơn thế nữa. Ðối với Sariputta, không có việc phải làm nhiều hơn thế nữa”.

Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, một người có thể nói về người ấy như sau: "Người này được tự tại, được cứu cánh trong Thánh giới, được tự tại, được cứu cánh trong Thánh định, được tự tại, được cứu cánh trong Thánh tuệ, được tự tại, được cứu cánh trong Thánh giải thoát. Nói một cách chơn chánh về Sariputta, người ấy có thể nói như sau: “Sariputta được tự tại, được cứu cánh trong Thánh giới, được tự tại, được cứu cánh trong Thánh định, được tự tại, được cứu cánh trong Thánh tuệ, được tự tại, được cứu cánh trong Thánh giải thoát”.

Này các Tỷ-kheo, nếu nói một cách chơn chánh, một người có thể nói về người ấy như sau: “Người này là con chánh tông của Thế Tôn, sanh ra từ miệng, sanh ra từ Pháp, do Pháp hóa thành, thừa tự Chánh pháp, không thừa tự vật chất”. Nói một cách chơn chánh về Sariputta, người ấy có thể nói như sau: “(Sariputta) là con chánh tông của Thế Tôn, sanh ra từ miệng, sanh ra từ Pháp, do Pháp hóa thành, thừa tự Chánh pháp, không thừa tự vật chất”.

Sariputta, này các Tỷ-kheo, chơn chánh chuyển Pháp luân vô thượng đã được Như Lai chuyển vận.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các vị Tỷ-kheo hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.

-ooOoo-