Text:

AAA

Pali (vi) [link]

HT Thích Minh Châu [link]

MN 93. KINH ASSALĀYANA

1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú tại Sāvatthī, trong khu rừng Jeta, tu viện của Anāthapiṇḍika.

2. Lúc bấy giờ, có khoảng năm trăm Bà-la-môn từ nhiều vùng khác nhau đang cư trú tại Sāvatthī vì một vài công việc. Rồi các Bà-la-môn ấy suy nghĩ thế này: “Sa-môn Gotama này tuyên bố (thi thiết / paññapeti) sự trong sạch của cả bốn giai cấp (tứ đẳng thanh tịnh / cātuvaṇṇiṁ suddhiṁ). Ai có khả năng cùng Sa-môn Gotama tranh luận về lời nói này?”

3. Lúc bấy giờ, có thanh niên tên là Assalāyana đang cư trú tại Sāvatthī, trẻ tuổi, cạo đầu, mười sáu tuổi, thông thạo ba bộ Vệ-đà cùng với các từ vựng, nghi lễ, ngữ âm học, từ nguyên học và lịch sử là thứ năm; là người hiểu biết từ ngữ, ngữ pháp, không thiếu sót trong triết học tự nhiên và các dấu hiệu của bậc đại nhân.

Rồi các Bà-la-môn ấy suy nghĩ thế này: “Có thanh niên Assalāyana này đang cư trú tại Sāvatthī, trẻ tuổi, cạo đầu, mười sáu tuổi, thông thạo ba bộ Vệ-đà […lặp lại…] không thiếu sót. Vị ấy có khả năng cùng Sa-môn Gotama tranh luận về lời nói này”.

4. Rồi các Bà-la-môn ấy đi đến chỗ thanh niên Assalāyana; sau khi đến, họ nói với thanh niên Assalāyana thế này: “Thưa tôn giả Assalāyana, Sa-môn Gotama này tuyên bố sự trong sạch của cả bốn giai cấp. Mong tôn giả Assalāyana hãy đến tranh luận với Sa-môn Gotama về lời nói này”.

Khi được nói vậy, thanh niên Assalāyana nói với các Bà-la-môn ấy thế này: “Thưa các tôn giả, Sa-môn Gotama là người nói theo Quy luật (pháp ngữ / dhammavādī); mà những người nói theo Quy luật thì khó tranh luận (khó đối đáp / duppaṭimantiyā). Tôi không có khả năng cùng Sa-môn Gotama tranh luận về lời nói này”.

Lần thứ hai, các Bà-la-môn ấy nói với thanh niên Assalāyana thế này: “Thưa tôn giả Assalāyana, Sa-môn Gotama này tuyên bố sự trong sạch của cả bốn giai cấp. Mong tôn giả Assalāyana hãy đến tranh luận với Sa-môn Gotama về lời nói này. Tôn giả Assalāyana đã từng thực hành lối sống du sĩ cơ mà”. Lần thứ hai, thanh niên Assalāyana nói với các Bà-la-môn ấy thế này: “Thưa các tôn giả, Sa-môn Gotama là người nói theo Quy luật; mà những người nói theo Quy luật thì khó tranh luận. Tôi không có khả năng cùng Sa-môn Gotama tranh luận về lời nói này”.

Lần thứ ba, các Bà-la-môn ấy nói với thanh niên Assalāyana thế này: “Thưa tôn giả Assalāyana, Sa-môn Gotama này tuyên bố sự trong sạch của cả bốn giai cấp. Mong tôn giả Assalāyana hãy đến tranh luận với Sa-môn Gotama về lời nói này. Tôn giả Assalāyana đã từng thực hành lối sống du sĩ cơ mà. Tôn giả Assalāyana chớ có chịu thất bại khi chưa chiến đấu”.

Khi được nói vậy, thanh niên Assalāyana nói với các Bà-la-môn ấy thế này: “Chắc chắn tôi không thể thuyết phục được các tôn giả. Thưa các tôn giả, Sa-môn Gotama là người nói theo Quy luật; mà những người nói theo Quy luật thì khó tranh luận. Tôi không có khả năng cùng Sa-môn Gotama tranh luận về lời nói này. Tuy nhiên, theo lời yêu cầu của các tôn giả, tôi sẽ đi”.

5. Rồi thanh niên Assalāyana cùng với một nhóm đông Bà-la-môn đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy chào hỏi Thế Tôn. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, thanh niên Assalāyana nói với Thế Tôn thế này:

— Thưa tôn giả Gotama, các Bà-la-môn nói thế này: ‘Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp cao quý nhất, giai cấp khác là thấp kém; chỉ có Bà-la-môn là giai cấp da trắng, giai cấp khác là da đen; chỉ có Bà-la-môn mới được trong sạch, không phải những người phi Bà-la-môn; chỉ có Bà-la-môn là con ruột của Phạm thiên, sinh ra từ miệng, do Phạm thiên sinh ra, do Phạm thiên tạo ra, là người thừa tự của Phạm thiên (Phạm thiên di sản / brahmadāyādā)’. Về điều này, tôn giả Gotama nói thế nào?

— Này Assalāyana, người ta vẫn thấy các nữ Bà-la-môn có kinh nguyệt, mang thai, sinh con và cho con bú. Vậy mà các Bà-la-môn sinh ra từ tử cung ấy lại nói thế này: ‘Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp cao quý nhất, giai cấp khác là thấp kém; chỉ có Bà-la-môn là giai cấp da trắng, giai cấp khác là da đen; chỉ có Bà-la-môn mới được trong sạch, không phải những người phi Bà-la-môn; chỉ có Bà-la-môn là con ruột của Phạm thiên, sinh ra từ miệng, do Phạm thiên sinh ra, do Phạm thiên tạo ra, là người thừa tự của Phạm thiên’.

6. — Dù tôn giả Gotama nói như vậy, nhưng ở đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ thế này: ‘Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp cao quý nhất, giai cấp khác là thấp kém […lặp lại…] là người thừa tự của Phạm thiên’.

— Này Assalāyana, ông nghĩ thế nào, ông có nghe nói rằng: ‘Ở các quốc gia Yona, Kamboja và các quốc gia biên địa khác, chỉ có hai giai cấp là chủ và tớ; làm chủ rồi có thể thành tớ, làm tớ rồi có thể thành chủ’ không?

— Thưa vâng, tôi có nghe điều đó: ‘Ở các quốc gia Yona, Kamboja và các quốc gia biên địa khác, chỉ có hai giai cấp là chủ và tớ; làm chủ rồi có thể thành tớ, làm tớ rồi có thể thành chủ’.

— Này Assalāyana, ở đây các Bà-la-môn có sức mạnh gì, có chỗ dựa nào mà lại nói thế này: ‘Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp cao quý nhất, giai cấp khác là thấp kém […lặp lại…] là người thừa tự của Phạm thiên’?

7. — Dù tôn giả Gotama nói như vậy, nhưng ở đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ thế này: ‘Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp cao quý nhất, giai cấp khác là thấp kém […lặp lại…] là người thừa tự của Phạm thiên’.

— Này Assalāyana, ông nghĩ thế nào, có phải chỉ có người Sát-đế-lỵ sát hại sinh mệnh, lấy của không cho, có hành vi sai trái trong bản năng (tà dâm / kāmesumicchācārī), nói dối, nói lời chia rẽ, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm, có lòng tham (ái dục / abhijjhālu), có tâm ác ý, có Nhìn nhận sai (tà kiến / micchādiṭṭhi), sau khi thân hoại mạng chung mới sinh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục, còn người Bà-la-môn thì không? Có phải chỉ có người Phệ-xá […lặp lại…] có phải chỉ có người Thủ-đà-la sát hại sinh mệnh, lấy của không cho, có hành vi sai trái trong bản năng, nói dối, nói lời chia rẽ, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm, có lòng tham, có tâm ác ý, có Nhìn nhận sai, sau khi thân hoại mạng chung mới sinh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục, còn người Bà-la-môn thì không?

— Thưa tôn giả Gotama, không phải vậy. Thưa tôn giả Gotama, người Sát-đế-lỵ sát hại sinh mệnh, lấy của không cho, có hành vi sai trái trong bản năng, nói dối, nói lời chia rẽ, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm, có lòng tham, có tâm ác ý, có Nhìn nhận sai, sau khi thân hoại mạng chung cũng sinh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Thưa tôn giả Gotama, người Bà-la-môn cũng vậy […lặp lại…] người Phệ-xá cũng vậy […lặp lại…] người Thủ-đà-la cũng vậy […lặp lại…] Thưa tôn giả Gotama, cả bốn giai cấp nếu sát hại sinh mệnh, lấy của không cho, có hành vi sai trái trong bản năng, nói dối, nói lời chia rẽ, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm, có lòng tham, có tâm ác ý, có Nhìn nhận sai, sau khi thân hoại mạng chung đều sinh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

8. — Dù tôn giả Gotama nói như vậy, nhưng ở đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ thế này: ‘Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp cao quý nhất, giai cấp khác là thấp kém […lặp lại…] là người thừa tự của Phạm thiên’.

— Này Assalāyana, ông nghĩ thế nào, có phải chỉ có người Bà-la-môn từ bỏ sát hại sinh mệnh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ hành vi sai trái trong bản năng, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có lòng tham, không có tâm ác ý, có Nhìn nhận Thiện (chánh kiến / sammādiṭṭhi), sau khi thân hoại mạng chung mới sinh vào cõi lành, thiên giới, còn người Sát-đế-lỵ thì không, người Phệ-xá thì không, người Thủ-đà-la thì không?

— Thưa tôn giả Gotama, không phải vậy. Thưa tôn giả Gotama, người Sát-đế-lỵ từ bỏ sát hại sinh mệnh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ hành vi sai trái trong bản năng, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có lòng tham, không có tâm ác ý, có Nhìn nhận Thiện, sau khi thân hoại mạng chung cũng sinh vào cõi lành, thiên giới. Thưa tôn giả Gotama, người Bà-la-môn cũng vậy […lặp lại…] người Phệ-xá cũng vậy […lặp lại…] người Thủ-đà-la cũng vậy […lặp lại…] Thưa tôn giả Gotama, cả bốn giai cấp nếu từ bỏ sát hại sinh mệnh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ hành vi sai trái trong bản năng, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời chia rẽ, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có lòng tham, không có tâm ác ý, có Nhìn nhận Thiện, sau khi thân hoại mạng chung đều sinh vào cõi lành, thiên giới.

9. — Dù tôn giả Gotama nói như vậy, nhưng ở đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ thế này: ‘Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp cao quý nhất, giai cấp khác là thấp kém […lặp lại…] là người thừa tự của Phạm thiên’.

— Này Assalāyana, ông nghĩ thế nào, có phải chỉ có người Bà-la-môn mới có khả năng phát triển tâm yêu thương (từ tâm / mettacittaṁ) không thù hận, không ác ý tại vùng đất này, còn người Sát-đế-lỵ thì không, người Phệ-xá thì không, người Thủ-đà-la thì không?

— Thưa tôn giả Gotama, không phải vậy. Thưa tôn giả Gotama, người Sát-đế-lỵ cũng có khả năng phát triển tâm yêu thương không thù hận, không ác ý tại vùng đất này; thưa tôn giả Gotama, người Bà-la-môn cũng vậy… người Phệ-xá cũng vậy… người Thủ-đà-la cũng vậy… Thưa tôn giả Gotama, cả bốn giai cấp đều có khả năng phát triển tâm yêu thương không thù hận, không ác ý tại vùng đất này.

10. — Dù tôn giả Gotama nói như vậy, nhưng ở đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ thế này: ‘Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp cao quý nhất, giai cấp khác là thấp kém […lặp lại…] là người thừa tự của Phạm thiên’.

— Này Assalāyana, ông nghĩ thế nào, có phải chỉ có người Bà-la-môn mới có khả năng cầm bột tắm đi ra sông để gột rửa bụi bẩn, còn người Sát-đế-lỵ thì không, người Phệ-xá thì không, người Thủ-đà-la thì không?

— Thưa tôn giả Gotama, không phải vậy. Thưa tôn giả Gotama, người Sát-đế-lỵ cũng có khả năng cầm bột tắm đi ra sông để gột rửa bụi bẩn, thưa tôn giả Gotama, người Bà-la-môn cũng vậy… người Phệ-xá cũng vậy… người Thủ-đà-la cũng vậy… Thưa tôn giả Gotama, cả bốn giai cấp đều có khả năng cầm bột tắm đi ra sông để gột rửa bụi bẩn.

11. — Dù tôn giả Gotama nói như vậy, nhưng ở đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ thế này: ‘Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp cao quý nhất, giai cấp khác là thấp kém […lặp lại…] là người thừa tự của Phạm thiên’.

— Này Assalāyana, ông nghĩ thế nào, giả sử ở đây có một vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, tập hợp một trăm người thuộc nhiều dòng dõi khác nhau lại và nói: ‘Này các vị, những ai sinh ra trong dòng dõi Sát-đế-lỵ, dòng dõi Bà-la-môn, dòng dõi hoàng gia, hãy lấy thanh củi tạo lửa làm từ cây sāla, cây salaḷa, cây đàn hương hoặc cây sen để tạo ra lửa, làm cho sức nóng hiện ra. Còn những ai sinh ra trong dòng dõi Chiên-đà-la, dòng dõi thợ săn, dòng dõi thợ đan tre, dòng dõi thợ làm xe, dòng dõi quét rác, hãy lấy thanh củi tạo lửa làm từ máng ăn của chó, máng ăn của lợn, máng giặt đồ hoặc cây thầu dầu để tạo ra lửa, làm cho sức nóng hiện ra’.

Này Assalāyana, ông nghĩ thế nào, ngọn lửa do những người sinh ra trong dòng dõi Sát-đế-lỵ, dòng dõi Bà-la-môn, dòng dõi hoàng gia dùng thanh củi làm từ cây sāla, cây salaḷa, cây đàn hương hoặc cây sen tạo ra, làm cho sức nóng hiện ra - ngọn lửa ấy có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, và có thể dùng ngọn lửa ấy để làm những việc cần đến lửa; còn ngọn lửa do những người sinh ra trong dòng dõi Chiên-đà-la, dòng dõi thợ săn, dòng dõi thợ đan tre, dòng dõi thợ làm xe, dòng dõi quét rác dùng thanh củi làm từ máng ăn của chó, máng ăn của lợn, máng giặt đồ hoặc cây thầu dầu tạo ra, làm cho sức nóng hiện ra - ngọn lửa ấy không có ngọn, không có màu sắc, không có ánh sáng, và không thể dùng ngọn lửa ấy để làm những việc cần đến lửa chăng?

— Thưa tôn giả Gotama, không phải vậy. Thưa tôn giả Gotama, ngọn lửa do những người sinh ra trong dòng dõi Sát-đế-lỵ, dòng dõi Bà-la-môn, dòng dõi hoàng gia dùng thanh củi làm từ cây sāla, cây salaḷa, cây đàn hương hoặc cây sen tạo ra, làm cho sức nóng hiện ra - ngọn lửa ấy có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, và có thể dùng ngọn lửa ấy để làm những việc cần đến lửa; và ngọn lửa do những người sinh ra trong dòng dõi Chiên-đà-la, dòng dõi thợ săn, dòng dõi thợ đan tre, dòng dõi thợ làm xe, dòng dõi quét rác dùng thanh củi làm từ máng ăn của chó, máng ăn của lợn, máng giặt đồ hoặc cây thầu dầu tạo ra, làm cho sức nóng hiện ra - ngọn lửa ấy cũng có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, và cũng có thể dùng ngọn lửa ấy để làm những việc cần đến lửa. Thưa tôn giả Gotama, tất cả các ngọn lửa đều có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, và tất cả các ngọn lửa đều có thể dùng để làm những việc cần đến lửa.

— Này Assalāyana, ở đây các Bà-la-môn có sức mạnh gì, có chỗ dựa nào mà lại nói thế này: ‘Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp cao quý nhất, giai cấp khác là thấp kém; chỉ có Bà-la-môn là giai cấp da trắng, giai cấp khác là da đen; chỉ có Bà-la-môn mới được trong sạch, không phải những người phi Bà-la-môn; chỉ có Bà-la-môn là con ruột của Phạm thiên, sinh ra từ miệng, do Phạm thiên sinh ra, do Phạm thiên tạo ra, là người thừa tự của Phạm thiên’?

12. — Dù tôn giả Gotama nói như vậy, nhưng ở đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ thế này: ‘Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp cao quý nhất, giai cấp khác là thấp kém […lặp lại…] là người thừa tự của Phạm thiên’.

— Này Assalāyana, ông nghĩ thế nào, giả sử ở đây có một thanh niên Sát-đế-lỵ chung sống với một thiếu nữ Bà-la-môn, do sự chung sống của họ mà một đứa con được sinh ra; đứa con sinh ra từ thanh niên Sát-đế-lỵ và thiếu nữ Bà-la-môn ấy, nó có thể giống mẹ và cũng có thể giống cha, nó có thể được gọi là ‘Sát-đế-lỵ’ và cũng có thể được gọi là ‘Bà-la-môn’ chăng?

— Thưa tôn giả Gotama, đứa con sinh ra từ thanh niên Sát-đế-lỵ và thiếu nữ Bà-la-môn ấy, nó có thể giống mẹ và cũng có thể giống cha, nó có thể được gọi là ‘Sát-đế-lỵ’ và cũng có thể được gọi là ‘Bà-la-môn’.

13. — Này Assalāyana, ông nghĩ thế nào, giả sử ở đây có một thanh niên Bà-la-môn chung sống với một thiếu nữ Sát-đế-lỵ, do sự chung sống của họ mà một đứa con được sinh ra; đứa con sinh ra từ thanh niên Bà-la-môn và thiếu nữ Sát-đế-lỵ ấy, nó có thể giống mẹ và cũng có thể giống cha, nó có thể được gọi là ‘Sát-đế-lỵ’ và cũng có thể được gọi là ‘Bà-la-môn’ chăng?

— Thưa tôn giả Gotama, đứa con sinh ra từ thanh niên Bà-la-môn và thiếu nữ Sát-đế-lỵ ấy, nó có thể giống mẹ và cũng có thể giống cha, nó có thể được gọi là ‘Sát-đế-lỵ’ và cũng có thể được gọi là ‘Bà-la-môn’.

14. — Này Assalāyana, ông nghĩ thế nào, giả sử ở đây người ta cho một con ngựa cái giao phối với một con lừa đực, do sự giao phối của chúng mà một con non được sinh ra; con non sinh ra từ ngựa cái và lừa đực ấy, nó có thể giống mẹ và cũng có thể giống cha, nó có thể được gọi là ‘ngựa’ và cũng có thể được gọi là ‘lừa’ chăng?

— Thưa tôn giả Gotama, con vật đó là con la. Thưa tôn giả Gotama, trong trường hợp này tôi thấy có sự khác biệt; nhưng trong các trường hợp kia tôi không thấy có sự khác biệt nào.

15. — Này Assalāyana, ông nghĩ thế nào, giả sử ở đây có hai thanh niên là anh em ruột, một người có học Vệ-đà và đã làm lễ nhập môn, một người không học Vệ-đà và chưa làm lễ nhập môn. Trong các dịp cúng giỗ, cúng cơm, tế lễ hay mời khách, các Bà-la-môn sẽ mời ai ăn trước?

— Thưa tôn giả Gotama, người thanh niên nào có học Vệ-đà và đã làm lễ nhập môn, các Bà-la-môn sẽ mời người ấy ăn trước trong các dịp cúng giỗ, cúng cơm, tế lễ hay mời khách. Thưa tôn giả Gotama, làm sao việc bố thí cho người không học Vệ-đà, chưa làm lễ nhập môn lại có thể mang lại quả lớn được?

16. — Này Assalāyana, ông nghĩ thế nào, giả sử ở đây có hai thanh niên là anh em ruột, một người có học Vệ-đà, đã làm lễ nhập môn nhưng lại phá giới, có ác pháp; một người không học Vệ-đà, chưa làm lễ nhập môn nhưng lại giữ giới, có thiện pháp. Trong các dịp cúng giỗ, cúng cơm, tế lễ hay mời khách, các Bà-la-môn sẽ mời ai ăn trước?

— Thưa tôn giả Gotama, người thanh niên nào không học Vệ-đà, chưa làm lễ nhập môn nhưng giữ giới, có thiện pháp, các Bà-la-môn sẽ mời người ấy ăn trước trong các dịp cúng giỗ, cúng cơm, tế lễ hay mời khách. Thưa tôn giả Gotama, làm sao việc bố thí cho người phá giới, có ác pháp lại có thể mang lại quả lớn được?

17. — Này Assalāyana, trước tiên ông dựa vào nguồn gốc sinh ra; sau khi dựa vào nguồn gốc sinh ra, ông chuyển sang dựa vào các câu thần chú; sau khi dựa vào các câu thần chú, ông chuyển sang dựa vào sự khổ hạnh; sau khi dựa vào sự khổ hạnh, ông lại quay về với sự trong sạch của cả bốn giai cấp mà Ta đã tuyên bố. Khi được nói vậy, thanh niên Assalāyana ngồi im lặng, bối rối, rũ vai, cúi đầu, trầm ngâm, không thốt nên lời.

18. Rồi Thế Tôn biết thanh niên Assalāyana đang ngồi im lặng, bối rối, rũ vai, cúi đầu, trầm ngâm, không thốt nên lời, liền nói với thanh niên Assalāyana thế này:

— Này Assalāyana, thuở xưa, có bảy vị đạo sĩ Bà-la-môn đang tụ tập trong những túp lều lá ở một khu rừng, họ khởi lên một Nhìn nhận sai ác hại thế này: ‘Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp cao quý nhất, giai cấp khác là thấp kém […lặp lại…] là người thừa tự của Phạm thiên’.

Này Assalāyana, đạo sĩ Asita Devala nghe tin: ‘Có bảy vị đạo sĩ Bà-la-môn đang tụ tập trong những túp lều lá ở một khu rừng, họ khởi lên một Nhìn nhận sai ác hại thế này: Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp cao quý nhất […lặp lại…] là người thừa tự của Phạm thiên’. Rồi này Assalāyana, đạo sĩ Asita Devala cạo râu tóc, mặc y phục màu đỏ thẫm, mang đôi guốc gỗ, cầm cây gậy bằng vàng, xuất hiện tại khoảng sân của bảy vị đạo sĩ Bà-la-môn. Rồi này Assalāyana, đạo sĩ Asita Devala đi kinh hành qua lại trên khoảng sân của bảy vị đạo sĩ Bà-la-môn và nói thế này: ‘Chà, các tôn giả đạo sĩ Bà-la-môn này đi đâu rồi; chà, các tôn giả đạo sĩ Bà-la-môn này đi đâu rồi?’

Rồi này Assalāyana, bảy vị đạo sĩ Bà-la-môn suy nghĩ thế này: ‘Kẻ nào trông như một gã nhà quê đang đi kinh hành qua lại trên khoảng sân của bảy vị đạo sĩ Bà-la-môn và nói thế này: “Chà, các tôn giả đạo sĩ Bà-la-môn này đi đâu rồi; chà, các tôn giả đạo sĩ Bà-la-môn này đi đâu rồi?” Nào, chúng ta hãy nguyền rủa hắn’.

Rồi này Assalāyana, bảy vị đạo sĩ Bà-la-môn nguyền rủa đạo sĩ Asita Devala: ‘Hãy thành tro bụi, tên khốn cùng; hãy thành tro bụi, tên khốn cùng’. Này Assalāyana, bảy vị đạo sĩ Bà-la-môn càng nguyền rủa đạo sĩ Asita Devala bao nhiêu, thì đạo sĩ Asita Devala lại càng trở nên khôi ngô hơn, đẹp đẽ hơn và đáng mến hơn bấy nhiêu.

Rồi này Assalāyana, bảy vị đạo sĩ Bà-la-môn suy nghĩ thế này: ‘Thật uổng công sự khổ hạnh của chúng ta, thật vô ích đời sống phạm hạnh. Trước đây khi chúng ta nguyền rủa ai: “Hãy thành tro bụi, tên khốn cùng; hãy thành tro bụi, tên khốn cùng”, thì kẻ đó liền biến thành tro bụi. Nhưng người này, chúng ta càng nguyền rủa bao nhiêu, thì lại càng trở nên khôi ngô hơn, đẹp đẽ hơn và đáng mến hơn bấy nhiêu’.

‘Sự khổ hạnh của các tôn giả không uổng công, đời sống phạm hạnh không vô ích. Này các tôn giả, hãy từ bỏ (đoạn trừ / pajahathā) ác ý đối với tôi’.

‘Chúng tôi sẽ từ bỏ ác ý. Nhưng tôn giả là ai?’

‘Các tôn giả có nghe nói đến đạo sĩ Asita Devala không?’

‘Thưa vâng, chúng tôi có nghe’.

‘Thưa các tôn giả, tôi chính là người đó’. Rồi này Assalāyana, bảy vị đạo sĩ Bà-la-môn tiến đến đảnh lễ đạo sĩ Asita Devala.

Rồi này Assalāyana, đạo sĩ Asita Devala nói với bảy vị đạo sĩ Bà-la-môn thế này: ‘Thưa các tôn giả, tôi nghe nói rằng bảy vị đạo sĩ Bà-la-môn đang tụ tập trong những túp lều lá ở một khu rừng, khởi lên một Nhìn nhận sai ác hại thế này: Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp cao quý nhất, giai cấp khác là thấp kém; chỉ có Bà-la-môn là giai cấp da trắng, giai cấp khác là da đen; chỉ có Bà-la-môn mới được trong sạch, không phải những người phi Bà-la-môn; chỉ có Bà-la-môn là con ruột của Phạm thiên, sinh ra từ miệng, do Phạm thiên sinh ra, do Phạm thiên tạo ra, là người thừa tự của Phạm thiên’.

‘Thưa vâng, đúng vậy’.

‘Nhưng các tôn giả có biết chắc rằng: người mẹ sinh ra mình chỉ chung chạ với người Bà-la-môn, không chung chạ với người phi Bà-la-môn không?’

‘Thưa không’.

‘Các tôn giả có biết chắc rằng: mẹ của người mẹ sinh ra mình, cho đến bảy đời tổ tiên bên ngoại, chỉ chung chạ với người Bà-la-môn, không chung chạ với người phi Bà-la-môn không?’

‘Thưa không’.

‘Các tôn giả có biết chắc rằng: người cha sinh ra mình chỉ chung chạ với nữ Bà-la-môn, không chung chạ với nữ phi Bà-la-môn không?’

‘Thưa không’.

‘Các tôn giả có biết chắc rằng: cha của người cha sinh ra mình, cho đến bảy đời tổ tiên bên nội, chỉ chung chạ với nữ Bà-la-môn, không chung chạ với nữ phi Bà-la-môn không?’

‘Thưa không’.

‘Các tôn giả có biết sự hình thành bào thai diễn ra như thế nào không?’

‘Thưa có, chúng tôi biết sự hình thành bào thai diễn ra như thế nào. Ở đây, cha mẹ có giao hợp, người mẹ đang trong thời kỳ thụ thai, và có một mầm sống (hương ấm / gandhabbo) xuất hiện; do sự kết hợp của ba yếu tố này mà bào thai được hình thành’.

‘Nhưng các tôn giả có biết chắc rằng: mầm sống ấy là Sát-đế-lỵ, hay Bà-la-môn, hay Phệ-xá, hay Thủ-đà-la không?’

‘Thưa không, chúng tôi không biết mầm sống ấy là Sát-đế-lỵ, hay Bà-la-môn, hay Phệ-xá, hay Thủ-đà-la’.

‘Nếu như vậy, thưa các tôn giả, các vị có biết mình thực sự là ai không?’

‘Nếu như vậy, thưa tôn giả, chúng tôi không biết mình thực sự là ai’.

Này Assalāyana, ngay cả bảy vị đạo sĩ Bà-la-môn ấy khi bị đạo sĩ Asita Devala tra vấn, cật vấn, chất vấn về quan điểm giai cấp của chính họ, họ còn không thể đối đáp được; thì làm sao bây giờ ông khi bị Ta tra vấn, cật vấn, chất vấn về quan điểm giai cấp của chính ông, ông lại có thể đối đáp được, khi mà ông còn chưa xứng đáng làm người cầm muôi múc thức ăn cho họ?"

19. Khi được nói vậy, thanh niên Assalāyana nói với Thế Tôn thế này: “Thật tuyệt vời, thưa tôn giả Gotama! […lặp lại…] Mong tôn giả Gotama nhận con làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con xin trọn đời quy y”.

Kinh Assalāyana thứ ba kết thúc.

MN 93. KINH ASSALÀYANA

(Assalàyana Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi, Jetavana, tại tinh xá ông Anathapindika (Cấp Cô Ðộc).

Lúc bấy giờ khoảng năm trăm Bà-la-môn từ nhiều quốc độ khác nhau trú tại Savatthi vì một vài công việc. Những vị Bà-la-môn ấy suy nghĩ: “Sa-môn Gotama này chủ trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Ai có thể cùng với Sa-môn Gotama thảo luận vấn đề này?”

Lúc bấy giờ thanh niên Assalayana trú ở Savatthi, trẻ tuổi, đầu cạo trọc, chỉ có mười sáu tuổi, tinh thông ba tập Veda, với tự vựng, lễ nghi, ngữ nguyên và thứ năm là các cổ truyện, thông hiểu từ ngữ và văn phạm, thâm hiểu Thuận thế luận và Ðại nhân tướng. Rồi các Bà-la-môn ấy suy nghĩ: “Thanh niên Assalayana này trú ở Savatthi, trẻ tuổi, đầu cạo trọc, chỉ có mười sáu tuổi, tinh thông ba tập Veda, với tự vựng, lễ nghi, ngữ nguyên và thứ năm là các cổ truyện, thông hiểu từ ngữ và văn phạm, thâm hiểu Thuận thế luận và Ðại nhân tướng. Vị ấy có thể thảo luận với Sa-môn Gotama về vấn đề này”. Rồi những Bà-la-môn ấy đi đến thanh niên Assalayana, sau khi đến nói với thanh niên Assalayana:

– Tôn giả Assalayana, Sa-môn Gotama chủ trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Tôn giả Assalayana hãy đến thảo luận với Sa-môn Gotama về vấn đề này.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Assalayana nói với các Bà-la-môn ấy:

– Sa-môn Gotama là vị nói đúng pháp. Và những ai nói đúng pháp thật rất khó thảo luận. Tôi không có thể thảo luận với Sa-môn Gotama về vấn đề này.

Lần thứ hai các Bà-la-môn nói với thanh niên Assalayana:

– Tôn giả Assalayana, Sa-môn Gotama này chủ trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Tôn giả Assalayana hãy đến thảo luận với Sa-môn Gotama về vấn đề này. Tôn giả Assalayana đã sống đời sống của vị du hành khất sĩ.

Lần thứ hai, thanh niên Assalayana nói với các vị Bà-la-môn ấy:

– Sa-môn Gotama là bậc nói đúng pháp. Và những người nói đúng pháp thật rất khó thảo luận. Tôi không có thể thảo luận với Sa-môn Gotama về vấn đề này.

Lần thứ ba, những vị Bà-la-môn ấy nói với thanh niên Assalayana:

– Tôn giả Assalayana, Sa-môn Gotama này chủ trương bốn giai cấp đều thanh tịnh. Tôn giả Assalayana, hãy đến thảo luận với Sa-môn Gotama về vấn đề này. Tôn giả Assalayana đã sống đời sống của vị du hành khất sĩ. Tôn giả Assalayana chớ có bị chiến bại trong một cuộc chiến bại không có binh khí chống cự.

Khi nghe nói vậy, thanh niên Assalayana nói với các vị Bà-la-môn ấy:

– Thật sự tôi không chấp nhận được (lời yêu cầu) chư Tôn giả. Tôn giả Gotama là bậc nói đúng pháp. Và những ai nói đúng pháp thật rất khó thảo luận. Tôi không có thể thảo luận với Sa-môn Gotama về vấn đề này. Tuy vậy tôi cũng sẽ đi, như lời chư Tôn giả yêu cầu.

Rồi thanh niên Assalayana cùng với đại chúng Bà-la-môn đi đến Thế Tôn, sau khi đến nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, thanh niên Assalayana bạch Thế Tôn:

– Thưa Tôn giả Gotama, các vị Bà-la-môn nói như sau: “Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt; chỉ có Bà-la-môn là màu da trắng, giai cấp khác là màu da đen; chỉ có Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp phi Bà-la-môn không được như vậy. Chỉ có Bà-la-môn mới là con chính thống Phạm thiên, sanh từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự Phạm thiên”. Ở đây, Tôn giả Gotama nói thế nào?

– Nhưng này Assalayana, các nữ Bà-la-môn, vợ các Bà-la-môn được thấy là có kinh nguyệt, có mang thai, có sanh con, có cho con bú. Dầu vậy, các vị Bà-la-môn ấy sanh ra từ nữ căn lại nói: “Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt. Chỉ có Bà-la-môn là màu da trắng, giai cấp khác là màu da đen; chỉ có Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp phi Bà-la-môn không được như vậy. Chỉ có Bà-la-môn mới là con chính thống Phạm thiên, sanh từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự Phạm thiên”.

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng các vị Bà-la-môn vẫn tự nghĩ rằng: “Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt… là con cháu thừa tự Phạm thiên”.

– Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ông có nghe chăng? Tại các biên địa quốc độ khác như Yona và Kamboja, chỉ có hai giai cấp: chủ nhân và đầy tớ. Sau khi làm chủ nhân, lại trở thành đầy tớ; sau khi làm đầy tớ, lại trở thành chủ nhân?

– Thưa vâng, con có nghe. Trong các quốc độ biên địa như Yona, Kamboja, chỉ có hai giai cấp: chủ nhân và đầy tớ. Sau khi làm chủ nhân, lại trở thành đầy tớ, sau khi làm đầy tớ, lại trở thành chủ nhân.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do xác tín gì của các Bà-la-môn, mà ở đây các vị Bà-la-môn lại nói: “Chỉ có giai cấp Bà-la-môn là tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt… là con cháu thừa tự Phạm thiên”?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở đây vị Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: “Chỉ có giai cấp Bà-la-môn là tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt… là con cháu thừa tự Phạm thiên”.

– Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có người Khattiya (Sát-đế-lỵ) sát sanh, lấy của không cho, có tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tâm tham, có tâm sân, có tà kiến: sau khi thân hoại mạng chung mới bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Bà-la-môn không phải như vậy? Và chỉ có người Vessa và người Sudda sát sanh, lấy của không cho, có tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tham tâm, có sân tâm, có tà kiến, sau khi thân hoại mang chung, mới bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Các Bà-la-môn không phải như vậy?

– Không phải như vậy, Tôn giả Gotama. Người Khattiya cũng vậy, Tôn giả Gotama, nếu sát sanh, lấy của không cho, có tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tham tâm, có sân tâm, có tà kiến, sau khi thân hoại mạng chung, cũng bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Bà-la-môn cũng vậy, Tôn giả Gotama, Vessa cũng vậy, Tôn giả Gotama, Sudda cũng vậy, Tôn giả Gotama. Tất cả bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, nếu sát sanh, lấy của không cho, có tà hạnh trong các dục, nói láo, nói hai lưỡi, nói ác khẩu, nói lời phù phiếm, có tham tâm, có sân tâm, có tà kiến, sau khi thân hoại mạng chung đều sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do xác tín gì của Bà-la-môn, mà các Bà-la-môn lại nói: “Chỉ có giai cấp Bà-la-môn là tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt… là con cháu thừa tự Phạm thiên”?

– Dầu Tôn giả Sa-môn có nói như vậy, nhưng ở đây, các Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: “Chỉ có Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt… là con cháu thừa tự Phạm thiên”.

– Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có Bà-la-môn từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ ác khẩu, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham tâm, không có sân tâm, (có chánh kiến) sau khi thân hoại mạng chung được sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này. Khattiya không được vậy, Vessa không được vậy, Sudda không được vậy?

– Không phải vậy, Tôn giả Gotama. Khattiya cũng vậy, Tôn giả Gotama, nếu từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ ác khẩu, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham tâm, không có sân tâm, có chánh kiến, thì sau khi thân hoại mạng chung cũng được sanh vào thiện thú, Thiên giới; cõi đời này. Bà-la-môn cũng vậy, Tôn giả Gotama; Vessa cũng vậy, Tôn giả Gotama; Sudda cũng vậy, Tôn giả Gotama. Tất cả bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, nếu từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ ác khẩu, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham tâm, không có sân tâm, có chánh kiến, thì sau khi thân hoại mạng chung, đều được sanh vào thiện thú, Thiên giới, cõi đời này.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do xác tín gì của Bà-la-môn, mà các Bà-la-môn lại nói: “Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt… là con cháu thừa tự Phạm thiên”?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở đây, các Bà-la-môn vẫn nghĩ rằng: “Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt… là con cháu thừa tự Phạm thiên”.

– Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có Bà-la-môn mới có thể trong quốc độ này tu tập từ tâm, không hận, không sân, Khattiya không thể được, Vessa không thể được, Sudda không thể được?

– Không phải vậy, Tôn giả Gotama. Khattiya, Tôn giả Gotama, cũng có thể trong quốc độ này tu tập từ tâm, không hận, không sân. Bà-la-môn cũng vậy, Tôn giả Gotama; Vessa cũng vậy, Tôn giả Gotama; Sudda cũng vậy, Tôn giả Gotama. Tất cả bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, đều có thể trong quốc độ này tu tập từ tâm, không hận, không sân.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do xác tín gì của Bà-la-môn, mà ở đây các Bà-la-môn lại nói như sau: “Bà-la-môn là giai cấp tối thương, giai cấp khác là hạ liệt… là con cháu thừa tự Phạm thiên”?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ rằng: “Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt… là con cháu thừa tự Phạm thiên”.

– Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Chỉ có Bà-la-môn mới có thể, sau khi cầm cào lưng và bột tắm đi đến sông tắm sạch bụi bặm, Khattiya không thể được, Vessa không thể được, Sudda không thể được?

– Không phải vậy, thưa Tôn giả Gotama. Tôn giả Gotama, Khattiya cũng có thể, sau khi cầm cào lưng và bột tắm, đi đến sông tắm sạch bụi bặm. Bà-la-môn cũng vậy Tôn giả Gotama; Vessa cũng vậy, Tôn giả Gotama; Sudda cũng vậy, Tôn giả Gotama. Tất cả bốn giai cấp, Tôn giả Gotama, đều có thể, sau khi cầm cào lưng và bột tắm, đi đến sông tắm sạch bụi bặm.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, xác tín gì của các Bà-la-môn, mà ở đây các Bà-la-môn lại nói như sau: “Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt… là con cháu thừa tự Phạm thiên”?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: “Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt… là con cháu thừa tự Phạm thiên”.

– Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, nếu có vua Khattiya đã làm lễ quán đảnh, cho hội họp một trăm người thuộc nhiều chủng tánh khác nhau và nói: “Quý vị hãy đến đây, quý vị nào thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia đình Bà-la-môn, sanh ra từ hoàng tộc, hãy đem đến phần trên của đồ quay lửa, bằng cây sala, hay cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, quay cho lửa và sức nóng hiện ra. Còn những người thuộc gia đình Chiên-đà-la (hạ tiện), thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia đình đổ phân, hãy đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y lan (elanda: cây thu đủ thầu dầu), và quay cho bậc lửa và sức nóng hiện ra”.

Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Có phải chỉ có ngọn lửa được nhen lên và sức nóng được tạo ra từ người thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia đình Bà-la-môn sanh từ hoàng tộc, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa, làm bằng cây sala, hay cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, chỉ có lửa ấy mới có ngọn, mới có màu sắc, mới có ánh sáng, và chỉ có ngọn lửa ấy mới dùng được vào các công việc do lửa đem lại. Còn ngọn lửa được nhen lên và sức nóng được tạo ra từ người thuộc gia đình hạ tiện, thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia đình làm đổ phân, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-lan, lửa ấy không có ngọn, không có màu sắc, không có ánh sáng, và ngọn lửa ấy không có thể dùng được vào các công việc do lửa đem lại?

– Không phải vậy, thưa Tôn giả Gotama. Ngọn lửa được nhen lên, sức nóng được tạo ra, Tôn giả Gotama, từ người thuộc gia đình Khattiya, thuộc gia đình Bà-la-môn sanh từ hoàng tộc, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa, làm bằng cây sala, hay cây salala, hay cây chiên-đàn, hay cây sen, lửa ấy có ngọn, có màu sắc, có ánh sáng, ngọn lửa ấy dùng được vào các công việc do lửa đem lại. Và ngọn lửa được nhen lên, và sức nóng được tạo ra từ người thuộc gia đình hạ tiện, thuộc gia đình săn bắn, thuộc gia đình làm đồ tre, thuộc gia đình làm xe cộ, thuộc gia đình đổ phân, sau khi đem đến bộ phận trên của đồ quay lửa, làm bằng gỗ máng chó ăn, hay máng heo ăn, hay máng giặt đồ, hay củi khô từ cây y-lan, lửa ấy cũng có ngọn, cũng có màu sắc, cũng có ánh sáng, và ngọn lửa ấy có thể dùng được vào công việc do lửa đem lại. Thưa Tôn giả Gotama, tất cả loại lửa đều có ngọn, đều có màu sắc, đều có ánh sáng; tất cả loại lửa đều có thể được dùng vào các công việc do lửa đem lại.

– Ở đây, này Assalayana, do sức mạnh gì, do xác tín gì của các Bà-la-môn mà các Bà-la-môn ở đây lại nói: “Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt. Chỉ có Bà-la-môn là da trắng, giai cấp khác là da đen. Chỉ có Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp phi Bà-la-môn không phải như vậy. Chỉ có Bà-la-môn mới là con chính thống Phạm thiên, sanh ra từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự Phạm thiên”?

– Dầu Tôn giả Gotama có nói như vậy, nhưng ở đây các Bà-la-môn vẫn nghĩ như sau: “Chỉ có Bà-la- môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt… là con cháu thừa tự Phạm thiên”.

– Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây một nam tử Khattiya cưới một nữ nhân Bà-la-môn làm vợ. Do hôn phối này, họ sanh được đứa con trai. Ðứa con trai ấy sanh ra từ nam tử Khattiya và nữ nhân Bà- la-môn. Nó giống mẹ nó hay giống cha nó; nó được gọi là Khattiya hay được gọi là Ba La Môn?

– Thưa Tôn giả Gotama, đứa con trai ấy sanh ra từ nam tử Khattiya và nữ nhân Bà-la-môn; nó giống mẹ nó và cũng giống cha nó, và được gọi là Khattiya và cũng được gọi là Bà-la-môn.

– Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, một nam tử Bà-la-môn cưới một nữ nhân Khattiya và do

hôn phối này, họ sanh được đứa con trai. Người con trai ấy được sanh từ nam tử Bà-la-môn và nữ nhân Khattiya; nó giống mẹ nó, hay giống cha nó; nó được gọi là Khattiya, (hay) cũng được gọi là Bà-la- môn?

– Thưa Tôn giả Gotama, người con trai sanh ra từ nam tử Bà-la-môn và nữ nhân Khattiya; nó giống mẹ nó; và giống cha nó, và nó được gọi là Khattiya, và cũng được gọi là Bà-la-môn.

– Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có con ngựa cái giao phối với con lừa. Do sự giao phối này, chúng sanh được con la. Con la ấy sanh ra từ con ngựa cái và con lừa; nó giống mẹ nó, hay giống cha nó; nó được gọi là ngựa, hay nó được gọi là lừa?

– Tôn giả Gotama, do sự giao phối khác giống như vậy, nó là con la. Ðó là sự sai khác, thưa Tôn giả Gotama, mà tôi thấy ở đây. Nhưng ở chỗ khác, đối với sự vật khác, tôi không thấy sai biệt gì.

– Này Assalayana, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có hai anh em thanh niên, đồng mẹ khác cha; một người đọc tụng, thông hiểu Thánh điển; một người không đọc tụng, không hiểu Thánh điển. Ở đây, giữa hai vị này, các Bà-la-môn sẽ cúng dường ai trước các vật cúng cho người chết, các thực vật tế đàn, các món ăn trong các lễ hy sinh, các đồ ăn đãi khách?

– Thưa Tôn giả Gotama, vị thanh niên nào đọc tụng, thông hiểu Thánh điển, các Bà-la-môn sẽ cúng dường người ấy trước, các vật cúng cho người chết, các thực vật tế đàn, các món ăn trong các lễ hy sinh, các đồ ăn đãi khách. Bởi vì, thưa Tôn giả Gotama, cúng dường cho người không đọc tụng, không thông hiểu Thánh điển làm sao có quả lớn được.

– Này Assalayana, nhà ngươi nghĩ thế nào? Ở đây, có hai anh em thanh niên (Bà-la-môn) đồng mẹ khác cha; một người đọc tụng thông hiểu Thánh điển, theo ác giới, hành ác pháp; một người không đọc tụng, không thông hiểu Thánh điển, trì giới, hành thiện pháp. Ở đây, các người Bà-la-môn cúng dường cho ai trước các vật cúng cho người chết, các thực vật tế đàn, các món ăn trong các lễ hy sinh, hay các đồ ăn đãi khách?

– Thưa Tôn giả Gotama, vị thanh niên nào không đọc tụng, không thông hiểu Thánh điển, nhưng trì giới, hành thiện pháp; ở đây, các Bà-la-môn cúng dường cho người ấy trước, các vật cúng cho người chết, các thực vật tế đàn, các món ăn trong các lễ hy sinh, hay các đồ ăn đãi khách. Bởi vì, thưa Tôn giả Gotama, cúng dường cho người theo ác giới, hành ác pháp làm sao có quả lớn được!

– Này Assalayana, trước hết Ông đi về sanh chủng. Bỏ sanh chủng, Ông đi về Thánh điển. Bỏ Thánh điển, Ông đi về sự thanh tịnh của bốn giai cấp mà Ta đã chủ trương.

Nghe nói vậy, thanh niên Assalayana ngồi im lặng, ủ rủ, co vai, cúi đầu, sững sờ, mở miệng không ra lời.

Rồi Thế Tôn sau khi biết được thanh niên Assalayana im lặng ủ rủ, co vai, cúi đầu, sững sờ, mở miệng không ra lời, liền nói với thanh niên Assalayana:

– Thuở xưa, này Assalayana, trong khi bảy ẩn sĩ Bà-la-môn thảo luận trong những am thất bằng lá tại một khu rừng, ác kiến sau đây được khởi lên: “Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt… là con cháu thừa tự Phạm thiên”. Này Assalayana, ẩn sĩ Asita Devala được nghe: "Trong khi bảy ẩn sĩ Bà-la-môn thảo luận trong những am thất bằng lá, tại một khu rừng, ác kiến sau đây được khởi lên: “Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt… con cháu thừa tự Phạm thiên”? Ẩn sĩ Asita Devala, sau khi sửa soạn râu tóc, đắp y vải màu đỏ tía, đi dép với nhiều lớp (đường viền) kiên cố, cầm

một cây gậy bằng vàng, liền hiện ra trong hành lang am thất của bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn. Rồi này Assalayana, ẩn sĩ Asita Devala đi qua, đi lại trong hành lang am thất của bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn và nói:

– “Nay những Tôn giả ẩn sĩ Bà-la-môn này đi đâu? Nay những Tôn giả ẩn sĩ Bà-la-môn này đi đâu?”

Rồi này Assalayana, bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn suy nghĩ như sau: “Kẻ kia là ai đang đi qua lại trong hành lang am thất bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn như một con bò đi vòng tròn, lại nói như sau: “Nay những vị ẩn sĩ Bà-la-môn này đi đâu? Nay những vị ẩn sĩ Bà-la-môn này đi đâu?” Chúng ta hãy dùng chú thuật trù yếm Ông ta”. Rồi này Assalayana, bảy ẩn sĩ Bà-la-môn dùng chú thuật trù yếm ẩn sĩ Asita Devala: “Hãy trở thành tro tàn hạ liệt”. Nhưng này Assalayana, bảy ẩn sĩ càng dùng chú thuật trù yếm, ẩn sĩ Asita Devala càng trở thành đẹp đẽ, trở thành dễ nhìn, trở thành khả ái. Rồi này Assalayana, bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn suy nghĩ như sau: “Thật trống rỗng thay, khổ hạnh của chúng ta! Phạm hạnh của chúng ta không có hiệu quả. Trước kia, khi chúng ta dùng chú thuật trù yếm người nào: “Hãy trở thành tro tàn hạ liệt” Người ấy trở thành tro tàn ngay. Nhưng nay chúng ta càng dùng chú thuật trù yếm người này, người này lại càng trở nên đẹp đẽ, trở thành dễ nhìn, trở thành khả ái”.

– “Khổ hạnh, chư Tôn giả, không phải trống rỗng, Phạm hạnh (quý vị) không phải không hiệu quả. Chư Tôn giả, hãy từ bỏ tâm oán hận đối với ta”.

– “Có tâm oán hận nào đối với Tôn giả, chúng tôi sẽ bỏ. Tôn giả là ai?”

– “Chư Tôn giả có nghe nói đến ẩn sĩ Asita Devala không?”

“_ Thưa có nghe, Tôn giả”.

– “Chư Tôn giả, vị ấy là ta”.

Rồi này Assalayana, bảy ẩn sĩ Bà-la-môn đến đảnh lễ ẩn sĩ Asita Devala. Rồi ẩn sĩ Asita Devala nói với bảy ẩn sĩ Bà-la-môn:

– "Chư Tôn giả, tôi có nghe như sau: “Trong khi bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn thảo luận tại am thất bằng lá trong khu rừng, ác tà kiến như sau khởi lên: Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thượng, giai cấp khác là hạ liệt. Chỉ có Bà-la-môn màu da trắng, giai cấp khác màu da đen. Chỉ có Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp phi Bà-la-môn không được như vậy. Chỉ có Bà-la-môn là con chính thống Phạm thiên, sanh ra từ miệng Phạm thiên, do Phạm thiên sanh, do Phạm thiên tạo ra, là con cháu thừa tự Phạm thiên”.

– “Thưa vâng, Tôn giả”.

– “Nhưng chư Tôn giả, chư tôn giả có biết mẹ sanh của họ chỉ giao hợp với các Bà-la-môn, không với phi Bà-la-môn?”

– “Thưa không vậy, Tôn giả”.

– “Nhưng chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết mẹ sanh của họ, cho đến bảy đời tổ mẫu của họ chỉ giao hợp với các Bà-la-môn, không với phi Bà-la-môn?”

– “Thưa không vậy, Tôn giả”.

– “Nhưng chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết cha sanh của họ chỉ giao hợp với các nữ Bà-la-môn không với phi nữ Bà-la-môn?”

– “Thưa không vậy, Tôn giả”

– “Nhưng chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết cha sanh của họ, cho đến bảy đời tổ phụ của họ chỉ giao hợp với các nữ Bà-la-môn, không với phi Bà-la-môn?”

– “Không phải vậy, Tôn giả”.

– “Chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết nhập thai là như thế nào?”

– “Thưa Tôn giả, chúng con biết nhập thai như thế này. Ở đây, mẹ cha phải giao hợp, người mẹ phải trong thời (có thể thọ sanh), hương ấm (gandhabha) phải hiện hữu, ba sự như vậy có hòa hợp, nhập thai mới thành tựu”.

– “Chư Tôn giả, chư Tôn giả có biết hương ấm ấy là Khattiya, hay Bà-la-môn, hay Vessa, hay Sudda?”

– “Thưa Tôn giả, chúng tôi không biết hương ấm ấy là Khattiya, hay Bà-la-môn, hay Vessa, hay Sudda”.

– “Chư Tôn giả, sự tình là như vậy, chư Tôn giả có biết chư Tôn giả là ai không?”

– “Thưa Tôn giả, sự tình là như vậy, chúng tôi không có biết chúng tôi là ai”.

Này Assalayana, bảy vị ẩn sĩ Bà-la-môn ấy bị ẩn sĩ Asita Devala, chất vấn, cật vấn, nạn vấn về vấn đề sanh chủng (jativada) của họ, không có thể ứng đáp được. Làm sao nay Ông bị ta chất vấn, cật vấn, nạn vấn về vấn đề sanh chủng của Ông lại có thể ứng đáp được, khi Ông cùng một Ðạo sư với họ và không có Punna, người biết sử dụng thìa đổ sữa (làm lễ tế tự).

Khi được nói vậy, thanh niên Assalayana bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích. Con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-kheo. Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử, từ nay cho đến mạng chung, con xin trọn đời quy ngưỡng.

-ooOoo-