MN 67. KINH CĀTUMĀ
(Cātumasutta) Bản tóm tắt→
1. Tôi đã nghe như vầy — một thuở, Đức Thế Tôn trú tại thị trấn Cātumā, trong rừng Amala.
2. Lúc bấy giờ, khoảng năm trăm vị tỳ kheo do Sāriputta và Moggallāna dẫn đầu đã đến Cātumā để gặp Đức Thế Tôn. Những tỳ kheo mới đến (khách tỳ kheo / āgantukā bhikkhū) ấy, đang chào hỏi những tỳ kheo đang trú xứ (thường trú tỳ kheo / nevāsikehi bhikkhūhi), đang sắp xếp chỗ nghỉ, đang thu xếp bình bát và y áo, nên trở nên ồn ào, náo nhiệt (cao thinh đại thinh / uccāsaddā mahāsaddā).
3. Rồi Đức Thế Tôn gọi Tôn giả Ānanda: “Này Ānanda, những ai mà ồn ào, náo nhiệt thế kia, cứ như ngư phủ [đang] vớt cá vậy?”
“Bạch Thế Tôn, đó là khoảng năm trăm vị tỳ kheo do Sāriputta và Moggallāna dẫn đầu đã đến Cātumā để gặp Đức Thế Tôn. Những tỳ kheo mới đến ấy, đang chào hỏi những tỳ kheo đang trú xứ, đang sắp xếp chỗ nghỉ, đang thu xếp bình bát và y áo, nên trở nên ồn ào, náo nhiệt.”
4. “Vậy thì, này Ānanda, nhân danh Ta, hãy gọi các tỳ kheo ấy lại: ‘Bậc Đạo Sư cho gọi các Tôn giả’”.
“Bạch Thế Tôn, vâng” — Tôn giả Ānanda vâng lời Đức Thế Tôn, đi đến chỗ các tỳ kheo ấy; đến nơi, nói với các tỳ kheo ấy: “Bậc Đạo Sư cho gọi các Tôn giả”.
“Này hiền giả, vâng” — các tỳ kheo ấy vâng lời Tôn giả Ānanda, đi đến chỗ Đức Thế Tôn; đến nơi, đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Khi các tỳ kheo ấy đã ngồi xuống một bên, Đức Thế Tôn nói:
“Này các tỳ kheo, sao các ông lại ồn ào, náo nhiệt thế kia, cứ như ngư phủ [đang] vớt cá vậy?”
“Bạch Thế Tôn, đó là khoảng năm trăm vị tỳ kheo do Sāriputta và Moggallāna dẫn đầu đã đến Cātumā để gặp Đức Thế Tôn. Những tỳ kheo mới đến ấy, đang chào hỏi những tỳ kheo đang trú xứ, đang sắp xếp chỗ nghỉ, đang thu xếp bình bát và y áo, nên trở nên ồn ào, náo nhiệt.”
5. “Các ông hãy đi đi, này các tỳ kheo, Ta đuổi các ông đi. Các ông không nên ở gần Ta nữa”.
“Bạch Thế Tôn, vâng” — các tỳ kheo ấy vâng lời Đức Thế Tôn, đứng dậy khỏi chỗ ngồi, đảnh lễ Đức Thế Tôn, đi nhiễu bên phải [Ngài], rồi thu dọn chỗ nghỉ, mang theo bình bát và y áo, ra đi.
6. Lúc bấy giờ, những người Sākyā ở Cātumā đang tụ họp tại giảng đường vì một công việc gì đó. Những người Sākyā ở Cātumā trông thấy các tỳ kheo ấy từ xa đi đến; thấy vậy, họ đi đến chỗ các tỳ kheo ấy; đến nơi, nói với các tỳ kheo ấy: “Nào, các Tôn giả đi đâu vậy?”
“Này hiền giả, Tăng đoàn tỳ kheo đã bị Đức Thế Tôn đuổi đi”.
“Vậy thì các Tôn giả hãy ngồi xuống một lát, may ra chúng tôi có thể làm cho Đức Thế Tôn hài lòng”.
“Này hiền giả, vâng” — các tỳ kheo ấy ưng thuận với những người Sākyā ở Cātumā.
7. Rồi những người Sākyā ở Cātumā đi đến chỗ Đức Thế Tôn; đến nơi, đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, những người Sākyā ở Cātumā nói với Đức Thế Tôn:
“Bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn hoan hỷ với Tăng đoàn tỳ kheo; bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn chấp nhận Tăng đoàn tỳ kheo. Bạch Thế Tôn, như trước kia Đức Thế Tôn đã quan tâm (nhiếp thọ / anuggahīta) đến Tăng đoàn tỳ kheo thế nào, thì nay Đức Thế Tôn cũng hãy quan tâm đến Tăng đoàn tỳ kheo như vậy. Bạch Thế Tôn, ở đây có những tỳ kheo mới tu, vừa mới xuất gia, mới đến với Giáo pháp và Giới luật này. Nếu họ không được gặp Đức Thế Tôn, [tâm họ] có thể thay đổi, có thể biến hoại. Bạch Thế Tôn, ví như những hạt giống non mới nếu không được nước thì có thể thay đổi, có thể biến hoại; cũng vậy, bạch Thế Tôn, ở đây có những tỳ kheo mới tu, vừa mới xuất gia, mới đến với Giáo pháp và Giới luật này — nếu họ không được gặp Đức Thế Tôn, [tâm họ] có thể thay đổi, có thể biến hoại. Bạch Thế Tôn, ví như con bê non không thấy mẹ thì có thể thay đổi, có thể biến hoại; cũng vậy, bạch Thế Tôn, ở đây có những tỳ kheo mới tu, vừa mới xuất gia, mới đến với Giáo pháp và Giới luật này — nếu họ không được gặp Đức Thế Tôn, [tâm họ] có thể thay đổi, có thể biến hoại. Bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn hoan hỷ với Tăng đoàn tỳ kheo; bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn chấp nhận Tăng đoàn tỳ kheo. Bạch Thế Tôn, như trước kia Đức Thế Tôn đã quan tâm đến Tăng đoàn tỳ kheo thế nào, thì nay Đức Thế Tôn cũng hãy quan tâm đến Tăng đoàn tỳ kheo như vậy.”
8. Rồi Phạm thiên Sahampati, với tâm của mình biết được suy nghĩ trong tâm của Đức Thế Tôn — ví như một người lực lưỡng co cánh tay đang duỗi ra, hay duỗi cánh tay đang co lại, cũng vậy — biến mất khỏi cõi Phạm thiên, hiện ra trước Đức Thế Tôn. Rồi Phạm thiên Sahampati đắp thượng y lên một bên vai, chắp tay hướng về Đức Thế Tôn, và nói với Đức Thế Tôn:
9. “Bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn hoan hỷ với Tăng đoàn tỳ kheo; bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn chấp nhận Tăng đoàn tỳ kheo. Bạch Thế Tôn, như trước kia Đức Thế Tôn đã quan tâm đến Tăng đoàn tỳ kheo thế nào, thì nay Đức Thế Tôn cũng hãy quan tâm đến Tăng đoàn tỳ kheo như vậy. Bạch Thế Tôn, ở đây có những tỳ kheo mới tu, vừa mới xuất gia, mới đến với Giáo pháp và Giới luật này. Nếu họ không được gặp Đức Thế Tôn, [tâm họ] có thể thay đổi, có thể biến hoại. Bạch Thế Tôn, ví như những hạt giống non mới nếu không được nước thì có thể thay đổi, có thể biến hoại; cũng vậy, bạch Thế Tôn, ở đây có những tỳ kheo mới tu, vừa mới xuất gia, mới đến với Giáo pháp và Giới luật này — nếu họ không được gặp Đức Thế Tôn, [tâm họ] có thể thay đổi, có thể biến hoại. Bạch Thế Tôn, ví như con bê non không thấy mẹ thì có thể thay đổi, có thể biến hoại; cũng vậy, bạch Thế Tôn, ở đây có những tỳ kheo mới tu, vừa mới xuất gia, mới đến với Giáo pháp và Giới luật này — nếu họ không được gặp Đức Thế Tôn, [tâm họ] có thể thay đổi, có thể biến hoại. Bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn hoan hỷ với Tăng đoàn tỳ kheo; bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn chấp nhận Tăng đoàn tỳ kheo. Bạch Thế Tôn, như trước kia Đức Thế Tôn đã quan tâm đến Tăng đoàn tỳ kheo thế nào, thì nay Đức Thế Tôn cũng hãy quan tâm đến Tăng đoàn tỳ kheo như vậy.”
10. Những người Sākyā ở Cātumā và Phạm thiên Sahampati đã làm cho Đức Thế Tôn hài lòng bằng ẩn dụ hạt giống và ẩn dụ con bê non.
11. Rồi Tôn giả Mahāmoggallāna nói với các tỳ kheo: “Này các hiền giả, hãy đứng dậy, mang theo bình bát và y áo. Đức Thế Tôn đã được những người Sākyā ở Cātumā và Phạm thiên Sahampati làm hài lòng bằng ẩn dụ hạt giống và ẩn dụ con bê non rồi”.
12. “Này hiền giả, vâng” — các tỳ kheo ấy vâng lời Tôn giả Mahāmoggallāna, đứng dậy khỏi chỗ ngồi, mang theo bình bát và y áo, đi đến chỗ Đức Thế Tôn; đến nơi, đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Khi Tôn giả Sāriputta đã ngồi xuống một bên, Đức Thế Tôn nói:
“Này Sāriputta, khi Ta đuổi Tăng đoàn tỳ kheo đi, ông đã nghĩ thế nào?”
“Bạch Thế Tôn, con đã nghĩ như vầy: ‘Đức Thế Tôn đã đuổi Tăng đoàn tỳ kheo đi. Nay Đức Thế Tôn sẽ ở yên, không bận rộn, sống an lạc ngay trong hiện tại; và chúng con cũng sẽ ở yên, không bận rộn, sống an lạc ngay trong hiện tại’”.
“Này Sāriputta, khoan đã, này Sāriputta, khoan đã, [về việc] sống an lạc trong hiện tại”.
13. Rồi Đức Thế Tôn gọi Tôn giả Mahāmoggallāna: “Này Moggallāna, khi Ta đuổi Tăng đoàn tỳ kheo đi, ông đã nghĩ thế nào?”
“Bạch Thế Tôn, con đã nghĩ như vầy: ‘Đức Thế Tôn đã đuổi Tăng đoàn tỳ kheo đi. Nay Đức Thế Tôn sẽ ở yên, không bận rộn, sống an lạc ngay trong hiện tại; còn con và Tôn giả Sāriputta sẽ chăm nom Tăng đoàn tỳ kheo’”.
“Lành thay, lành thay, này Moggallāna. Chính Ta, này Moggallāna, hay Sāriputta và Moggallāna, [đều có thể] chăm nom Tăng đoàn tỳ kheo”.