MN 25. KINH MỒI NHỬ
(Nivāpasutta) Bản tóm tắt→
1. Tôi đã nghe như vầy—một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthi (Xá-vệ), tại Kỳ Viên, trong tu viện của Anāthapiṇḍika (Cấp Cô Độc). Tại đó, Thế Tôn gọi các tỳ kheo: “Này các tỳ kheo.”
“Thưa vâng, bạch Thế Tôn,” các tỳ kheo ấy đáp lời Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:
2. "Này các tỳ kheo, người thợ săn không gieo mồi nhử cho bầy nai (migajātānaṁ) với suy nghĩ: ‘Mong rằng bầy nai ăn mồi nhử do ta gieo xuống sẽ được sống lâu, có sắc vóc, và duy trì mạng sống trong một thời gian dài.’ Mà này các tỳ kheo, người thợ săn gieo mồi nhử cho bầy nai với suy nghĩ: ‘Bầy nai xâm nhập vào và mê mẩn (mucchitā) ăn mồi nhử do ta gieo xuống; khi xâm nhập và mê mẩn ăn, chúng sẽ trở nên say sưa (madaṁ āpajjissanti); khi đã say sưa, chúng sẽ sao nhãng (phóng dật / pamādaṁ); khi đã sao nhãng, chúng sẽ bị thao túng theo ý muốn (yathākāmakaraṇīyā) của ta ngay tại mồi nhử này.’
3. Ở đó, này các tỳ kheo, bầy nai thứ nhất xâm nhập vào và mê mẩn ăn mồi nhử do người thợ săn gieo xuống; tại đó, khi xâm nhập và mê mẩn ăn, chúng trở nên say sưa; khi đã say sưa, chúng sao nhãng; khi đã sao nhãng, chúng bị thao túng theo ý muốn của người thợ săn ngay tại mồi nhử ấy. Như vậy, này các tỳ kheo, bầy nai thứ nhất đã không thoát khỏi quyền lực (thần lực / iddhānubhāvā) của người thợ săn.
4. Ở đó, này các tỳ kheo, bầy nai thứ hai suy nghĩ như sau: ‘Những con nai thuộc bầy thứ nhất kia đã xâm nhập vào và mê mẩn ăn mồi nhử do người thợ săn gieo xuống. Tại đó, khi xâm nhập và mê mẩn ăn, chúng trở nên say sưa; khi đã say sưa, chúng sao nhãng; khi đã sao nhãng, chúng bị thao túng theo ý muốn của người thợ săn ngay tại mồi nhử ấy. Như vậy, bầy thứ nhất kia đã không thoát khỏi quyền lực của người thợ săn. Hay là chúng ta hãy hoàn toàn tránh xa thức ăn là mồi nhử, sợ hãi việc thụ hưởng (bhayabhogā), đi sâu vào những khu rừng sâu (araññāyatanāni) và sinh sống tại đó.’ Chúng hoàn toàn tránh xa thức ăn là mồi nhử, sợ hãi việc thụ hưởng, đi sâu vào những khu rừng sâu và sinh sống tại đó. Vào tháng cuối của mùa hè, khi cỏ và nước cạn kiệt, cơ thể chúng trở nên vô cùng gầy gò ốm yếu. Vì cơ thể vô cùng gầy gò ốm yếu, sức mạnh và nỗ lực (balavīriyaṁ) của chúng bị suy giảm. Khi sức mạnh và nỗ lực bị suy giảm, chúng quay trở lại chính mồi nhử do người thợ săn gieo xuống. Tại đó, chúng xâm nhập vào và mê mẩn ăn. Tại đó, khi xâm nhập và mê mẩn ăn, chúng trở nên say sưa; khi đã say sưa, chúng sao nhãng; khi đã sao nhãng, chúng bị thao túng theo ý muốn của người thợ săn ngay tại mồi nhử ấy. Như vậy, này các tỳ kheo, bầy nai thứ hai cũng không thoát khỏi quyền lực của người thợ săn.
5. Ở đó, này các tỳ kheo, bầy nai thứ ba suy nghĩ như sau: ‘Những con nai thuộc bầy thứ nhất kia đã ăn mồi nhử do người thợ săn gieo xuống […lặp lại…] như vậy, bầy thứ nhất kia đã không thoát khỏi quyền lực của người thợ săn. Những con nai thuộc bầy thứ hai kia cũng suy nghĩ như sau: “Những con nai thuộc bầy thứ nhất kia đã ăn mồi nhử do người thợ săn gieo xuống […lặp lại…] như vậy, bầy thứ nhất kia đã không thoát khỏi quyền lực của người thợ săn. Hay là chúng ta hãy hoàn toàn tránh xa thức ăn là mồi nhử, sợ hãi việc thụ hưởng, đi sâu vào những khu rừng sâu và sinh sống tại đó.” Chúng hoàn toàn tránh xa thức ăn là mồi nhử, sợ hãi việc thụ hưởng, đi sâu vào những khu rừng sâu và sinh sống tại đó. Vào tháng cuối của mùa hè, khi cỏ và nước cạn kiệt, cơ thể chúng trở nên vô cùng gầy gò ốm yếu. Vì cơ thể vô cùng gầy gò ốm yếu, sức mạnh và nỗ lực của chúng bị suy giảm. Khi sức mạnh và nỗ lực bị suy giảm, chúng quay trở lại chính mồi nhử do người thợ săn gieo xuống. Tại đó, chúng xâm nhập vào và mê mẩn ăn. Tại đó, khi xâm nhập và mê mẩn ăn, chúng trở nên say sưa; khi đã say sưa, chúng sao nhãng; khi đã sao nhãng, chúng bị thao túng theo ý muốn của người thợ săn ngay tại mồi nhử ấy. Như vậy, bầy thứ hai cũng không thoát khỏi quyền lực của người thợ săn. Hay là chúng ta hãy thiết lập nơi trú ẩn (āsayaṁ) ngay gần mồi nhử do người thợ săn gieo xuống. Sau khi thiết lập nơi trú ẩn tại đó, chúng ta sẽ ăn mồi nhử do người thợ săn gieo xuống mà không xâm nhập, không mê mẩn; khi ăn mà không xâm nhập, không mê mẩn, chúng ta sẽ không trở nên say sưa; khi không say sưa, chúng ta sẽ không sao nhãng; khi không sao nhãng, chúng ta sẽ không bị thao túng theo ý muốn của người thợ săn ngay tại mồi nhử ấy.’ Chúng thiết lập nơi trú ẩn ngay gần mồi nhử do người thợ săn gieo xuống. Sau khi thiết lập nơi trú ẩn tại đó, chúng ăn mồi nhử do người thợ săn gieo xuống mà không xâm nhập, không mê mẩn; tại đó, khi ăn mà không xâm nhập, không mê mẩn, chúng không trở nên say sưa; khi không say sưa, chúng không sao nhãng; khi không sao nhãng, chúng không bị thao túng theo ý muốn của người thợ săn ngay tại mồi nhử ấy.
Khi ấy, này các tỳ kheo, người thợ săn và đoàn tùy tùng của người thợ săn suy nghĩ như sau: ‘Bầy nai thứ ba này thật tinh khôn, xảo quyệt, bầy nai thứ ba này là những kẻ có mánh khóe xa lạ; chúng ăn mồi nhử được gieo xuống này, nhưng chúng ta không biết đường đến hay đường đi của chúng. Hay là chúng ta hãy dùng những hàng rào cọc lớn bao vây toàn bộ khu vực xung quanh mồi nhử được gieo xuống này, biết đâu chúng ta sẽ nhìn thấy nơi trú ẩn của bầy nai thứ ba, nơi chúng đi đến để ẩn nấp.’ Họ dùng những hàng rào cọc lớn bao vây toàn bộ khu vực xung quanh mồi nhử được gieo xuống. Này các tỳ kheo, người thợ săn và đoàn tùy tùng của người thợ săn đã nhìn thấy nơi trú ẩn của bầy nai thứ ba, nơi chúng đi đến để ẩn nấp. Như vậy, này các tỳ kheo, bầy nai thứ ba cũng không thoát khỏi quyền lực của người thợ săn.
6. Ở đó, này các tỳ kheo, bầy nai thứ tư suy nghĩ như sau: ‘Những con nai thuộc bầy thứ nhất kia […lặp lại…] như vậy, bầy thứ nhất kia đã không thoát khỏi quyền lực của người thợ săn. Những con nai thuộc bầy thứ hai kia cũng suy nghĩ như sau: “Những con nai thuộc bầy thứ nhất kia […lặp lại…] như vậy, bầy thứ nhất kia đã không thoát khỏi quyền lực của người thợ săn. Hay là chúng ta hãy hoàn toàn tránh xa thức ăn là mồi nhử, sợ hãi việc thụ hưởng, đi sâu vào những khu rừng sâu và sinh sống tại đó.” Chúng hoàn toàn tránh xa thức ăn là mồi nhử […lặp lại…] như vậy, bầy thứ hai cũng không thoát khỏi quyền lực của người thợ săn. Những con nai thuộc bầy thứ ba kia cũng suy nghĩ như sau: “Những con nai thuộc bầy thứ nhất kia […lặp lại…] như vậy, bầy thứ nhất kia đã không thoát khỏi quyền lực của người thợ săn. Những con nai thuộc bầy thứ hai kia cũng suy nghĩ như sau: ‘Những con nai thuộc bầy thứ nhất kia […lặp lại…] như vậy, bầy thứ nhất kia đã không thoát khỏi quyền lực của người thợ săn. Hay là chúng ta hãy hoàn toàn tránh xa thức ăn là mồi nhử, sợ hãi việc thụ hưởng, đi sâu vào những khu rừng sâu và sinh sống tại đó.’ Chúng hoàn toàn tránh xa thức ăn là mồi nhử […lặp lại…] như vậy, bầy thứ hai cũng không thoát khỏi quyền lực của người thợ săn. Hay là chúng ta hãy thiết lập nơi trú ẩn ngay gần mồi nhử do người thợ săn gieo xuống, sau khi thiết lập nơi trú ẩn tại đó, chúng ta sẽ ăn mồi nhử do người thợ săn gieo xuống mà không xâm nhập, không mê mẩn, khi ăn mà không xâm nhập, không mê mẩn, chúng ta sẽ không trở nên say sưa, khi không say sưa, chúng ta sẽ không sao nhãng, khi không sao nhãng, chúng ta sẽ không bị thao túng theo ý muốn của người thợ săn ngay tại mồi nhử ấy.” Chúng thiết lập nơi trú ẩn ngay gần mồi nhử do người thợ săn gieo xuống, sau khi thiết lập nơi trú ẩn tại đó, chúng ăn mồi nhử do người thợ săn gieo xuống mà không xâm nhập, không mê mẩn, tại đó, khi ăn mà không xâm nhập, không mê mẩn, chúng không trở nên say sưa, khi không say sưa, chúng không sao nhãng, khi không sao nhãng, chúng không bị thao túng theo ý muốn của người thợ săn ngay tại mồi nhử ấy. Khi ấy người thợ săn và đoàn tùy tùng của người thợ săn suy nghĩ như sau: “Bầy nai thứ ba này thật xảo trá, lừa lọc, bầy nai thứ ba này là những kẻ có mánh khóe xa lạ, chúng ăn mồi nhử được gieo xuống này. Nhưng chúng ta không biết đường đến hay đường đi của chúng. Hay là chúng ta hãy dùng những hàng rào cọc lớn bao vây toàn bộ khu vực xung quanh mồi nhử được gieo xuống này, biết đâu chúng ta sẽ nhìn thấy nơi trú ẩn của bầy nai thứ ba, nơi chúng đi đến để ẩn nấp.” Họ dùng những hàng rào cọc lớn bao vây toàn bộ khu vực xung quanh mồi nhử được gieo xuống. Người thợ săn và đoàn tùy tùng của người thợ săn đã nhìn thấy nơi trú ẩn của bầy nai thứ ba, nơi chúng đi đến để ẩn nấp. Như vậy, bầy thứ ba cũng không thoát khỏi quyền lực của người thợ săn. Hay là chúng ta hãy thiết lập nơi trú ẩn ở nơi mà người thợ săn và đoàn tùy tùng của người thợ săn không thể đi tới, sau khi thiết lập nơi trú ẩn tại đó, chúng ta sẽ ăn mồi nhử do người thợ săn gieo xuống mà không xâm nhập, không mê mẩn, khi ăn mà không xâm nhập, không mê mẩn, chúng ta sẽ không trở nên say sưa, khi không say sưa, chúng ta sẽ không sao nhãng, khi không sao nhãng, chúng ta sẽ không bị thao túng theo ý muốn của người thợ săn ngay tại mồi nhử ấy.’ Chúng thiết lập nơi trú ẩn ở nơi mà người thợ săn và đoàn tùy tùng của người thợ săn không thể đi tới. Sau khi thiết lập nơi trú ẩn tại đó, chúng ăn mồi nhử do người thợ săn gieo xuống mà không xâm nhập, không mê mẩn, tại đó, khi ăn mà không xâm nhập, không mê mẩn, chúng không trở nên say sưa, khi không say sưa, chúng không sao nhãng, khi không sao nhãng, chúng không bị thao túng theo ý muốn của người thợ săn ngay tại mồi nhử ấy.
Khi ấy, này các tỳ kheo, người thợ săn và đoàn tùy tùng của người thợ săn suy nghĩ như sau: ‘Bầy nai thứ tư này thật xảo trá, lừa lọc, bầy nai thứ tư này là những kẻ có mánh khóe xa lạ. Chúng ăn mồi nhử được gieo xuống này, nhưng chúng ta không biết đường đến hay đường đi của chúng. Hay là chúng ta hãy dùng những hàng rào cọc lớn bao vây toàn bộ khu vực xung quanh mồi nhử được gieo xuống này, biết đâu chúng ta sẽ nhìn thấy nơi trú ẩn của bầy nai thứ tư, nơi chúng đi đến để ẩn nấp.’ Họ dùng những hàng rào cọc lớn bao vây toàn bộ khu vực xung quanh mồi nhử được gieo xuống. Nhưng này các tỳ kheo, người thợ săn và đoàn tùy tùng của người thợ săn hoàn toàn không nhìn thấy nơi trú ẩn của bầy nai thứ tư, nơi chúng đi đến để ẩn nấp. Khi ấy, này các tỳ kheo, người thợ săn và đoàn tùy tùng của người thợ săn suy nghĩ như sau: ‘Nếu chúng ta quấy rầy bầy nai thứ tư, khi bị quấy rầy chúng sẽ báo động cho những con khác, những con bị báo động sẽ lại báo động cho những con khác nữa. Như vậy, toàn bộ bầy nai sẽ bỏ đi khỏi mồi nhử được gieo xuống này. Hay là chúng ta hãy phớt lờ bầy nai thứ tư.’ Này các tỳ kheo, người thợ săn và đoàn tùy tùng của người thợ săn đã phớt lờ bầy nai thứ tư. Như vậy, này các tỳ kheo, bầy nai thứ tư đã thoát khỏi quyền lực của người thợ săn.