MN 57. KINH NGƯỜI THỰC HÀNH HẠNH CON CHÓ

(Kukkuravatikasutta) Bản tóm tắt→

1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời Thế Tôn trú ở những người Koliya, tại một thị trấn của người Koliya tên là Haliddavasana.

2. Khi ấy, Puṇṇa con trai dòng Koliya, một người thực hành hạnh con bò (govatiko) và Seniya một tu sĩ trần truồng, một người thực hành hạnh con chó (kukkuravatiko) đi đến nơi Thế Tôn ở; sau khi đến, Puṇṇa con trai dòng Koliya, người thực hành hạnh con bò, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Còn tu sĩ trần truồng Seniya, người thực hành hạnh con chó, trao đổi những lời chào hỏi thân hữu với Thế Tôn. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi và thăm hỏi thân thiện, vị ấy ngồi cuộn tròn như một con chó ở một bên.

Ngồi một bên, Puṇṇa con trai dòng Koliya, người thực hành hạnh con bò, nói với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, tu sĩ trần truồng Seniya này, người thực hành hạnh con chó, làm những việc khó làm, ăn thức ăn ném trên mặt đất. Hạnh con chó ấy đã được vị ấy thọ trì trọn vẹn trong một thời gian dài. Tương lai của vị ấy ra sao, điểm đến tiếp theo là gì?”

“Thôi đi, Puṇṇa, hãy dừng lại điều này; đừng hỏi Ta điều này.”

Lần thứ hai, Puṇṇa con trai dòng Koliya, người thực hành hạnh con bò […lặp lại…] Lần thứ ba, Puṇṇa con trai dòng Koliya, người thực hành hạnh con bò, nói với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, tu sĩ trần truồng Seniya này, người thực hành hạnh con chó, làm những việc khó làm, ăn thức ăn ném trên mặt đất. Hạnh con chó ấy đã được vị ấy thọ trì trọn vẹn trong một thời gian dài. Tương lai của vị ấy ra sao, điểm đến tiếp theo là gì?”

"Chắc chắn Ta không thể ngăn cản được ngươi, Puṇṇa. ‘Thôi đi, Puṇṇa, hãy dừng lại điều này; đừng hỏi Ta điều này’; nhưng Ta sẽ trả lời cho ngươi.

3. Ở đây, này Puṇṇa, có người luyện tập (tu tập / bhāveti) hạnh con chó một cách trọn vẹn không gián đoạn, luyện tập thói quen con chó một cách trọn vẹn không gián đoạn, luyện tập tâm trí con chó một cách trọn vẹn không gián đoạn, luyện tập hành vi con chó một cách trọn vẹn không gián đoạn. Sau khi luyện tập hạnh con chó một cách trọn vẹn không gián đoạn, luyện tập thói quen con chó một cách trọn vẹn không gián đoạn, luyện tập tâm trí con chó một cách trọn vẹn không gián đoạn, luyện tập hành vi con chó một cách trọn vẹn không gián đoạn, sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy tái sinh (sanh / upapajjati) vào thế giới của loài chó. Nhưng nếu vị ấy có quan điểm (kiến / diṭṭhi) như sau: ‘Do thói quen này, hạnh này, khổ hạnh này hoặc đời sống thánh thiện (phạm hạnh / brahmacariyena) này, ta sẽ trở thành một vị chư thiên hay một vị chư thiên nào đó’, thì đó là quan điểm sai (tà kiến / micchādiṭṭhi) của vị ấy. Đối với người có quan điểm sai, này Puṇṇa, Ta tuyên bố một trong hai điểm đến: địa ngục hoặc cõi súc sinh. Như vậy, này Puṇṇa, hạnh con chó nếu thành tựu sẽ dẫn đến thế giới loài chó, nếu thất bại sẽ dẫn đến địa ngục."

4. Khi được nói như vậy, tu sĩ trần truồng Seniya, người thực hành hạnh con chó, khóc lóc và rơi nước mắt.

Khi ấy, Thế Tôn nói với Puṇṇa con trai dòng Koliya, người thực hành hạnh con bò, điều này: “Ta đã không ngăn được ngươi điều này, Puṇṇa. ‘Thôi đi, Puṇṇa, hãy dừng lại điều này; đừng hỏi Ta điều này’.”

“Bạch Thế Tôn, con không khóc vì những gì Thế Tôn đã nói với con; nhưng vì hạnh con chó này đã được con thọ trì trọn vẹn trong một thời gian dài. Bạch Thế Tôn, đây là Puṇṇa con trai dòng Koliya, người thực hành hạnh con bò. Hạnh con bò ấy đã được vị ấy thọ trì trọn vẹn trong một thời gian dài. Tương lai của vị ấy ra sao, điểm đến tiếp theo là gì?”

“Thôi đi, Seniya, hãy dừng lại điều này; đừng hỏi Ta điều này.”

Lần thứ hai, tu sĩ trần truồng Seniya […lặp lại…] Lần thứ ba, tu sĩ trần truồng Seniya, người thực hành hạnh con chó, nói với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, đây là Puṇṇa con trai dòng Koliya, người thực hành hạnh con bò. Hạnh con bò ấy đã được vị ấy thọ trì trọn vẹn trong một thời gian dài. Tương lai của vị ấy ra sao, điểm đến tiếp theo là gì?”

"Chắc chắn Ta không thể ngăn cản được ngươi, Seniya. ‘Thôi đi, Seniya, hãy dừng lại điều này; đừng hỏi Ta điều này’; nhưng Ta sẽ trả lời cho ngươi.

5. Ở đây, này Seniya, có người luyện tập hạnh con bò một cách trọn vẹn không gián đoạn, luyện tập thói quen con bò một cách trọn vẹn không gián đoạn, luyện tập tâm trí con bò một cách trọn vẹn không gián đoạn, luyện tập hành vi con bò một cách trọn vẹn không gián đoạn. Sau khi luyện tập hạnh con bò một cách trọn vẹn không gián đoạn, luyện tập thói quen con bò một cách trọn vẹn không gián đoạn, luyện tập tâm trí con bò một cách trọn vẹn không gián đoạn, luyện tập hành vi con bò một cách trọn vẹn không gián đoạn, sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy tái sinh vào thế giới của loài bò. Nhưng nếu vị ấy có quan điểm như sau: ‘Do thói quen này, hạnh này, khổ hạnh này hoặc đời sống thánh thiện này, ta sẽ trở thành một vị chư thiên hay một vị chư thiên nào đó’, thì đó là quan điểm sai của vị ấy. Đối với người có quan điểm sai, này Seniya, Ta tuyên bố một trong hai điểm đến: địa ngục hoặc cõi súc sinh. Như vậy, này Seniya, hạnh con bò nếu thành tựu sẽ dẫn đến thế giới loài bò, nếu thất bại sẽ dẫn đến địa ngục."

6. Khi được nói như vậy, Puṇṇa con trai dòng Koliya, người thực hành hạnh con bò, khóc lóc và rơi nước mắt.

Khi ấy, Thế Tôn nói với tu sĩ trần truồng Seniya, người thực hành hạnh con chó, điều này: “Ta đã không ngăn được ngươi điều này, Seniya. ‘Thôi đi, Seniya, hãy dừng lại điều này; đừng hỏi Ta điều này’.”

“Bạch Thế Tôn, con không khóc vì những gì Thế Tôn đã nói với con; nhưng vì hạnh con bò này đã được con thọ trì trọn vẹn trong một thời gian dài. Bạch Thế Tôn, con có niềm tin tuyệt đối (tịnh tín / pasanno) nơi Thế Tôn như thế này; Thế Tôn có khả năng giảng dạy Giáo pháp (pháp / dhamma) sao cho con có thể từ bỏ (đoạn trừ / pajaheyyaṁ) hạnh con bò này và tu sĩ trần truồng Seniya, người thực hành hạnh con chó này, có thể từ bỏ hạnh con chó ấy.”

“Vậy thì, này Puṇṇa, hãy lắng nghe, hãy suy nghĩ (tác ý / manasi karohi) kỹ lưỡng, Ta sẽ nói.”

“Thưa vâng, bạch Thế Tôn,” Puṇṇa con trai dòng Koliya, người thực hành hạnh con bò, vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

7. "Này Puṇṇa, có bốn loại hành động (nghiệp / kammāni) này đã được Ta tự mình hiểu toàn bộ (thắng tri / abhiññā), trực tiếp chứng nghiệm (chứng ngộ / sacchikatvā) và tuyên bố. Bốn loại nào? Này Puṇṇa, có hành động đen mang lại kết quả đen; này Puṇṇa, có hành động trắng mang lại kết quả trắng; này Puṇṇa, có hành động đen trắng mang lại kết quả đen trắng; này Puṇṇa, có hành động không đen không trắng mang lại kết quả không đen không trắng, dẫn đến sự cạn kiệt (đoạn tận / khayāya) hành động.

8. Và này Puṇṇa, thế nào là hành động đen mang lại kết quả đen? Ở đây, này Puṇṇa, có người tạo ra hoạt động (hành / saṅkhāra) của thân có tính gây hại (có tỳ vết / sabyābajjhaṁ), tạo ra hoạt động của lời nói có tính gây hại, tạo ra hoạt động của trí não có tính gây hại. Sau khi tạo ra hoạt động của thân có tính gây hại, tạo ra hoạt động của lời nói có tính gây hại, tạo ra hoạt động của trí não có tính gây hại, vị ấy tái sinh vào một thế giới có tính gây hại. Khi đã tái sinh vào thế giới có tính gây hại, những Xúc (xúc / phassā) có tính gây hại chạm vào vị ấy. Bị chạm bởi những Xúc có tính gây hại, vị ấy trải nghiệm trực tiếp (thọ / vedeti) Cảm thọ (thọ / vedanaṁ) có tính gây hại, hoàn toàn là đau khổ (khổ / dukkhaṁ), giống như các chúng sinh trong địa ngục. Như vậy, này Puṇṇa, sự tái sinh của một sinh thể đến từ những gì đã trở thành; người ấy làm gì thì tái sinh bởi điều đó, khi đã tái sinh, các Xúc chạm vào người ấy. Do đó, này Puṇṇa, Ta tuyên bố: ‘Chúng sinh là người thừa tự của hành động’. Đây gọi là, này Puṇṇa, hành động đen mang lại kết quả đen.

9. Và này Puṇṇa, thế nào là hành động trắng mang lại kết quả trắng? Ở đây, này Puṇṇa, có người tạo ra hoạt động của thân không gây hại (không tỳ vết / abyābajjhaṁ), tạo ra hoạt động của lời nói không gây hại, tạo ra hoạt động của trí não không gây hại. Sau khi tạo ra hoạt động của thân không gây hại, tạo ra hoạt động của lời nói không gây hại, tạo ra hoạt động của trí não không gây hại, vị ấy tái sinh vào một thế giới không gây hại. Khi đã tái sinh vào thế giới không gây hại, những Xúc không gây hại chạm vào vị ấy. Bị chạm bởi những Xúc không gây hại, vị ấy trải nghiệm trực tiếp Cảm thọ không gây hại, hoàn toàn là hạnh phúc (lạc / sukhaṁ), giống như chư thiên cõi Biến Tịnh. Như vậy, này Puṇṇa, sự tái sinh của một sinh thể đến từ những gì đã trở thành; người ấy làm gì thì tái sinh bởi điều đó, khi đã tái sinh, các Xúc chạm vào người ấy. Do đó, này Puṇṇa, Ta tuyên bố: ‘Chúng sinh là người thừa tự của hành động’. Đây gọi là, này Puṇṇa, hành động trắng mang lại kết quả trắng.

10. Và này Puṇṇa, thế nào là hành động đen trắng mang lại kết quả đen trắng? Ở đây, này Puṇṇa, có người tạo ra hoạt động của thân vừa có tính gây hại vừa không gây hại, tạo ra hoạt động của lời nói vừa có tính gây hại vừa không gây hại, tạo ra hoạt động của trí não vừa có tính gây hại vừa không gây hại. Sau khi tạo ra hoạt động của thân vừa có tính gây hại vừa không gây hại, tạo ra hoạt động của lời nói vừa có tính gây hại vừa không gây hại, tạo ra hoạt động của trí não vừa có tính gây hại vừa không gây hại, vị ấy tái sinh vào một thế giới vừa có tính gây hại vừa không gây hại. Khi đã tái sinh vào thế giới vừa có tính gây hại vừa không gây hại, những Xúc vừa có tính gây hại vừa không gây hại chạm vào vị ấy. Bị chạm bởi những Xúc vừa có tính gây hại vừa không gây hại, vị ấy trải nghiệm trực tiếp Cảm thọ vừa có tính gây hại vừa không gây hại, pha trộn giữa hạnh phúc và đau khổ, giống như loài người, một số chư thiên và một số chúng sinh ở cõi đọa xứ. Như vậy, này Puṇṇa, sự tái sinh của một sinh thể đến từ những gì đã trở thành; người ấy làm gì thì tái sinh bởi điều đó. Khi đã tái sinh, các Xúc chạm vào người ấy. Do đó, này Puṇṇa, Ta tuyên bố: ‘Chúng sinh là người thừa tự của hành động’. Đây gọi là, này Puṇṇa, hành động đen trắng mang lại kết quả đen trắng.

11. Và này Puṇṇa, thế nào là hành động không đen không trắng mang lại kết quả không đen không trắng, dẫn đến sự cạn kiệt hành động? Ở đây, này Puṇṇa, ý định (tư / cetanā) nhằm từ bỏ hành động đen mang lại kết quả đen này, ý định nhằm từ bỏ hành động trắng mang lại kết quả trắng này, ý định nhằm từ bỏ hành động đen trắng mang lại kết quả đen trắng này—đây gọi là, này Puṇṇa, hành động không đen không trắng mang lại kết quả không đen không trắng, dẫn đến sự cạn kiệt hành động.

Này Puṇṇa, bốn loại hành động này đã được Ta tự mình hiểu toàn bộ, trực tiếp chứng nghiệm và tuyên bố."

12. Khi được nói như vậy, Puṇṇa con trai dòng Koliya, người thực hành hạnh con bò, nói với Thế Tôn điều này: “Thật tuyệt vời, bạch Thế Tôn! Thật tuyệt vời, bạch Thế Tôn! Giống như, bạch Thế Tôn […lặp lại…] mong Thế Tôn nhận con làm cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con xin trọn đời quy y.”

13. Còn tu sĩ trần truồng Seniya, người thực hành hạnh con chó, nói với Thế Tôn điều này: “Thật tuyệt vời, bạch Thế Tôn! Thật tuyệt vời, bạch Thế Tôn! Giống như, bạch Thế Tôn […lặp lại…] đã được làm sáng tỏ. Con xin quy y Thế Tôn, Giáo pháp và hội chúng tỳ kheo. Bạch Thế Tôn, mong con được xuất gia dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, mong con được thọ đại giới.”

14. “Này Seniya, ai trước đây từng là ngoại đạo, nay mong muốn xuất gia trong Giáo pháp và Luật này, mong muốn thọ đại giới, người ấy phải chịu thử thách bốn tháng. Sau khi qua bốn tháng, nếu các tỳ kheo hài lòng, họ sẽ cho xuất gia và thọ đại giới để trở thành tỳ kheo. Tuy nhiên, Ta biết có sự khác biệt giữa các cá nhân trong vấn đề này.”

“Bạch Thế Tôn, nếu những ai trước đây từng là ngoại đạo, nay mong muốn xuất gia trong Giáo pháp và Luật này, mong muốn thọ đại giới, họ phải chịu thử thách bốn tháng, sau khi qua bốn tháng, nếu các tỳ kheo hài lòng, họ sẽ cho xuất gia và thọ đại giới để trở thành tỳ kheo, thì con sẽ chịu thử thách bốn năm. Sau khi qua bốn năm, nếu các tỳ kheo hài lòng, xin hãy cho con xuất gia và thọ đại giới để trở thành tỳ kheo.”

15. Tu sĩ trần truồng Seniya, người thực hành hạnh con chó, đã được xuất gia dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, đã được thọ đại giới. Không lâu sau khi thọ đại giới, Tôn giả Seniya sống một mình, rời bỏ (viễn ly / vūpakaṭṭho), không sao nhãng (bất phóng dật / appamatto), nhiệt tâm, quyết tâm, và không bao lâu—mục đích vô thượng của đời sống thánh thiện mà các thiện nam tử đã chân chính rời bỏ gia đình sống không nhà để hướng tới—vị ấy ngay trong hiện tại đã tự mình hiểu toàn bộ, trực tiếp chứng nghiệm và đạt đến.

Vị ấy nhận biết: “sự Tái sinh (sinh / jāti) đã cạn kiệt (đoạn tận / khīṇā), đời sống thánh thiện đã hoàn tất, những việc cần làm đã làm xong, không còn trở lại trạng thái này nữa.” Và Tôn giả Seniya trở thành một trong những vị A-la-hán.

Kinh Người Thực Hành Hạnh Con Chó thứ bảy đã kết thúc.

MN 57. KINH HẠNH CON CHÓ

(Kukkuravatika Sutta)

Như vầy tôi nghe.

Một thời Thế Tôn ở giữa dân chúng Koliya Haliddavasana là tên một thị trấn của dân chúng Koliya.

Rồi Punna Koliyaputta, hành trì hạnh con bò, và lõa thể Seniya, hành trì hạnh con chó, cùng đi đến Thế Tôn, sau khi đến Punna Koliyaputta, hành trì hạnh con bò, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Còn lõa thể Seniya, hành trì hạnh con chó, nói lời hỏi thăm với Thế Tôn, sau khi nói lên lời hỏi thăm thân hữu, rồi ngồi xuống một bên, ngồi chõ hỏ như con chó. Sau khi ngồi một bên, Punna Koliyaputta, hành trì hạnh con bò bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, lõa thể Seniya, hành trì hạnh con chó, thực hành những hạnh khó hành, ăn đồ ăn quăng xuống đất, chấp nhận và hành trì hạnh con chó trong một thời gian dài, vậy sanh thú ông ấy thế nào, vận mạng ông ấy thế nào?

– Thôi vừa rồi Punna, hãy dừng lại đây, chớ có hỏi Ta nữa.

Lần thứ hai… (như trên)… Lần thứ ba Punna Koliyaputta, hành trì hạnh con bò bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, lõa thể Seniya hành trì hạnh con chó, thực hành những hạnh khó hành, ăn đồ ăn quăng dưới đất, chấp nhận và hành trì hạnh con chó trong một thời gian dài, vậy sanh thú ông ấy thế nào, vận mạng ông ấy thế nào?

– Này Punna, thật sự Ta đã không chấp nhận (câu hỏi) của Ông và đã nói: “Thôi vừa rồi Punna, hãy dừng lại đây, chớ có hỏi Ta nữa”. Tuy vậy, Ta sẽ trả lời cho Ông. Ở đây, này Punna, người nào hành trì hạnh con chó một cách hoàn toàn viên mãn, hành trì giới con chó một cách hoàn toàn viên mãn, hành trì tâm con chó một cách hoàn toàn viên mãn, hành trì uy nghi con chó một cách hoàn toàn viên mãn, sau khi thân hoại mạng chung sẽ sanh thân hữu cùng với các loài chó. Nếu Ông ấy có tà kiến như sau: “Do giới này, hạnh này, khổ hạnh này, hay phạm hạnh này, ta sẽ sanh thành chư Thiên này, hay chư Thiên khác”, thời này Punna, đối với kẻ có tà kiến, Ta nói có một trong hai sanh thú như sau: địa ngục hay bàng sanh. Như vậy, này Punna, nếu hạnh con chó được thành tựu, thời được sanh trong loài chó, nếu không được thành tựu, thời được sanh trong địa ngục.

Khi được nói vậy, lõa thể Seniya, hành trì hạnh con chó, khóc than chảy nước mắt. Rồi Thế Tôn nói với Punna Koliyaputta, hành trì hạnh con bò:

– Này Punna, Ta đã không chấp nhận (câu hỏi) của ông và đã nói: “Thôi vừa rồi Punna, hãy dừng lại đây, chớ có hỏi Ta nữa”.

– Bạch Thế Tôn, con khóc như vậy không phải vì lời Thế Tôn nói về con. Nhưng vì bạch Thế Tôn, con đã chấp nhận và hành trì hạnh con chó này trong một thời gian dài. Bạch Thế Tôn, Punna Koliyaputta, hành trì hạnh con bò này, đã chấp nhận và hành trì hạnh con bò này, trong một thời gian dài, vậy sanh thú của ông ấy thế nào, vận mạng của ông ấy thế nào?

– Thôi vừa rồi Seniya, hãy dừng lại đây, chớ có hỏi Ta nữa.

Lần thứ hai… (như trên)… Lần thứ ba, lõa thể Seniya, hành trì hạnh con chó bạch Thế Tôn:

– Bạch Thế Tôn, Punna Koliyaputta này đã chấp nhận và hành trì hạnh con bò này trong một thời gian dài, vậy sanh thú của ông ấy thế nào, vận mạng của ông ấy thế nào?

– Này Seniya, thật sự Ta đã không chấp nhận (câu hỏi) của Ông và đã nói: “Thôi vừa rồi Seniya, hãy dừng lại đây, chớ có hỏi Ta nữa”. Tuy vậy ta sẽ trả lời cho Ông. Ở đây, này Seniya, người nào hạnh trì hạnh con bò một cách hoàn toàn viên mãn, hành trì giới con bò một cách hoàn toàn viên mãn, hành trì tâm con bò một cách hoàn toàn viên mãn, hành trì uy nghi con bò một cách hoàn toàn viên mãn, sau khi thân hoại mạng chung, sẽ sanh thân hữu cũng với các loài bò. Nếu Ông ấy có tà kiến như sau: “Do giới này, hạnh này, khổ hạnh này, hay phạm hạnh này, ta sẽ sanh thành chư Thiên này hay chư Thiên khác”, thời này Seniya, đối với kẻ có tà kiến, Ta nói có một trong hai sanh thú như sau: địa ngục hay bàng sanh. Như vậy, này Seniya, nếu hạnh con bò được thành tựu, thời được sanh trong loài bò, nếu không được thành tựu, thời được sanh trong địa ngục.

Khi được nói vậy, Punna Koliyaputta, hành trì hạnh con bò, khóc than, chảy nước mắt. Rồi Thế Tôn nói với lõa thể Seniya, hành trì hạnh con chó:

– Này Seniya, Ta đã không chấp nhận (câu hỏi) của Ông và đã nói: “Thồi vừa rồi Seniya, hãy dừng lại đây, chớ có hỏi Ta nữa”.

– Bạch Thế Tôn, con khóc như vậy không phải vì lời Thế Tôn nói về con. Nhưng vì, bạch Thế Tôn, con đã chấp nhận và hành trì hạnh con bò này trong một thời gian dài. Bạch Thế Tôn, con có lòng tin tưởng đối với Thế Tôn: Thế Tôn có thể thuyết pháp cho con để con có thể từ bỏ hạnh con bò này và để lõa thể Seniya, hành trì hạnh con chó có thể bỏ hạnh con chó này.

– Này Punna, hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.

– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Punna Koliyaputta vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

– Này Punna có bốn loại nghiệp này, Ta đã tự chứng tri, chứng ngộ và tuyên thuyết. Thế nào là bốn? Này Punna, có nghiệp đen (đưa đến) quả báo đen, này Punna, có nghiệp trắng (đưa đến) quả báo trắng, này Punna, có nghiệp đen trắng (đưa đến) quả báo đen trắng, này Punna, có nghiệp không đen trắng (đưa đến) quả báo không đen trắng, nghiệp đưa đến sự đoạn tận các nghiệp.

Và này Punna, thế nào là nghiệp đen đưa đến quả báo đen? Ở đây, này Punna có người tạo ra thân hành có tổn hại, tạo ra khẩu hành có tổn hại, tạo ra ý hành có tổn hại. Sau khi tạo ra thân hành có tổn hại, khẩu hành có tổn hại, ý hành có tổn hại, vị này được sanh vào thế giới có tổn hại. Vì phải sanh vào thế giới có tổn hại, vị này cảm xúc những cảm xúc có tổn hại. Do cảm xúc những cảm xúc có tổn hại, vị này cảm thọ những cảm thọ có tổn hại, thuần nhất khổ thọ, như các chúng sanh trong địa ngục. Như vậy, này Punna, là sự sanh khởi của một chúng sanh tùy thuộc ở chúng sanh, chúng sanh ấy sanh khởi tùy thuộc hành động của mình, và khi chúng sanh ấy đã sanh, thời các cảm xúc kích thích mình. Do vậy, này Punna, Ta nói: “Các chúng sanh là thừa tự hạnh nghiệp (của mình)”. Như vậy, này Punna, được gọi là nghiệp đen đưa đến quả báo đen.

Và này Punna, thế nào là nghiệp trắng (đưa đến) quả báo trắng? Ở đây, này Punna, có người làm thân hành không không có tổn hại, làm khẩu hành không có tổn hại, làm ý hành không không có tổn hại. Sau khi làm thân hành không không có tổn hại, khẩu hành không không có tổn hại, ý hành không không có tổn hại, vị này được sanh vào thế giới không không có tổn hại. Vì phải sanh vào thế giới không không có tổn hại, vị này cảm xúc những cảm xúc không không có tổn hại. Do cảm xúc những cảm xúc không

không có tổn hại, vị này cảm thọ những cảm thọ không không có tổn hại, thuần nhất lạc thọ, như chư Thiên Subhakinha (Biến Tịnh thiên). Như vậy này Punna là sự sanh khởi của một chúng sanh tùy thuộc ở chúng sanh, chúng sanh ấy sanh khởi tùy thuộc hành động của mình; và khi chúng sanh ấy đã sanh, thời các cảm xúc kích thích chúng sanh ấy. Do vậy, này Punna, Ta nói: “Các chúng sanh là thừa tự hạnh nghiệp (của mình)”. Như vậy, này Punna, được gọi là nghiệp trắng đưa đến quả báo trắng.

Và này Punna, thế nào là nghiệp đen trắng đưa đến quả báo đen trắng? Ở đây, này Punna, có người làm các thân hành có tổn hại và không tổn hại, các khẩu hành có tổn hại và không tổn hại, các ý hành có tổn hại và không tổn hại. Sau khi làm các thân hành có tổn hại và không tổn hại, khẩu hành có tổn hại và không tổn hại, ý hành có tổn hại và không tổn hại, vị này được sanh vào thế giới có tổn hại và không tổn hại. Vì phải sanh vào thế giới có tổn hại và không tổn hại, vị này cảm xúc những cảm xúc có tổn hại và không tổn hại. Do cảm xúc những cảm xúc có tổn hại và không tổn hại, vị này cảm thọ những cảm thọ có tổn hại và không tổn hại, có lạc thọ khổ thọ xen lẫn, như một số loài Người, một số chư Thiên và một số chúng sanh trong đọa xứ. Như vậy, này Punna là sự sanh khởi của một chúng sanh tùy thuộc ở chúng sanh, chúng sanh ấy sanh khởi tùy thuộc hành động của mình; và khi chúng sanh ấy đã sanh, thời các cảm xúc kích thích chúng sanh ấy. Do vậy, này Punna, Ta nói: “Các chúng sanh là thừa tự hạnh nghiệp (của mình)”. Như vậy này Punna, được gọi là nghiệp đen trắng đưa đến quả báo đen trắng.

Và này Punna, thế nào là nghiệp không đen trắng, đưa đến quả báo không đen trắng, nghiệp đưa đến sự đoạn tận các nghiệp? Ở đây, này Punna chỗ nào có ý chí (Cetana: Tư tâm sở) đoạn trừ nghiệp đen đưa đến quả báo đen, chỗ nào có ý chí đoạn trừ nghiệp trắng đưa đến quả báo trắng, chỗ nào có ý chí đoạn trừ nghiệp đen trắng đưa đến quả báo đen trắng. Ở đây, này Punna, chỗ nào có ý chí như vậy, này Punna, được gọi là nghiệp không đen trắng đưa đến quả báo không đen trắng, nghiệp đưa đến sự đoạn tận các nghiệp. Này Punna, bốn loại nghiệp này, Ta đã tự chứng tri, chứng ngộ và tuyên thuyết.

Khi được nói vậy, Punna Koliyaputta, hành trì hạnh con bò bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho những người đi lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích. Con xin quy y Thế Tôn quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong Thế Tôn nhận con làm cư sĩ, từ nay trở đi cho đến mạng chung con trọn đời quy ngưỡng.

Còn lõa thể Seniya, hành trì hạnh con chó, bạch Thế Tôn:

– Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn ! Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn ! Bạch Thế Tôn, như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho những người đi lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích. Con xin quy y Thế Tôn quy y Pháp và quy y chúng Tỷ-kheo Tăng. Mong Thế Tôn cho con được xuất gia với Thế Tôn, mong cho con thọ đại giới.

– Này Seniya, ai trước kia là ngoại đạo nay muốn xuất gia, muốn thọ đại giới trong pháp và luật này phải sống bốn tháng biệt trú. Sau khi sống bốn tháng biệt trú, chúng Tăng nếu đồng ý sẽ cho xuất gia, cho thọ đại giới để thành vị Tỷ-kheo. Nhưng Ta nhận thấy ở đây là tánh con người sai biệt nhau.

– Bạch Thế Tôn, nếu những người xưa kia là ngoại đạo nay muốn xuất gia, muốn thọ đại giới trong pháp và luật này, phải sống bốn tháng biệt trú, sau khi sống bốn tháng biệt trú chúng Tăng nếu đồng ý sẽ cho xuất gia, cho thọ đại giới, để thành vị Tỷ-kheo, thời con sẽ xin sống biệt trú bốn năm. Sau khi sống

biệt trú bốn năm, nếu chư Tỷ-kheo đồng ý, mong chư Tỷ-kheo hãy xuất gia cho con, thọ đại giới cho con để thành vị Tỷ-kheo.

Và lõa Thể Seniya, hành trì hạnh con chó được xuất gia với Thế Tôn, được thọ đại giới. Thọ đại giới không bao lâu, Tôn giả Seniya sống một mình an tịnh, không phóng dật nhiệt tâm, tinh cần. Và không bao lâu vị này chứng được mục đích tối cao mà con cháu các lương gia đã xuất gia từ bỏ gia đình, sống không gia đình hướng đến. Ðó là vô thượng phạm hạnh ngay trong hiện tại, tự mình chứng tri, chứng ngộ, chứng đạt và an trú. Vị ấy biết: “Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những gì nên làm đã làm, sau đời này sẽ không có đời sống khác nữa”. Và Tôn giả Seniya trở thành một vị A-la-hán nữa.

-ooOoo-