(Mahāgopālakasutta) Bản tóm tắt→
1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú tại Sāvatthī, trong rừng Jeta, tại tu viện của Anāthapiṇḍika. Tại đó, Thế Tôn gọi các tỳ kheo: “Này các tỳ kheo”.
“Thưa vâng, bạch Thế Tôn”, các tỳ kheo ấy đáp lời Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:
(Mahàgopàlaka Sutta)
Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn ở tại Savatthi (Xá-vệ), Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika (Cấp Cô Ðộc). Ở tại đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:
– Này các Tỷ-kheo.
– Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn thuyết giảng như sau:
2. "Này các tỳ kheo, một người chăn bò (gopālaka) hội đủ mười một yếu tố [khuyết điểm] sau thì không thể chăm sóc và làm cho đàn bò phát triển. Mười một yếu tố nào? Ở đây, này các tỳ kheo, người chăn bò không hiểu về hình dáng (tri sắc / rūpaññū), không khéo nhận biết đặc điểm (thiện xảo về tướng / lakkhaṇakusalo), không loại bỏ ký sinh trùng (trứng ruồi / āsāṭika), không băng bó vết thương (vaṇa), không biết hun khói (dhūma), không biết chỗ có thể lội qua (tittha), không biết chỗ uống nước (pīta), không biết đường đi (vīthi), không khéo biết bãi chăn thả (chỗ hành xứ / gocara), vắt kiệt sữa (anavasesadohī), và đối với những con bò đực đầu đàn, những con bò dẫn đường, người ấy không dành cho chúng sự tôn trọng đặc biệt (cúng dường đặc biệt / atirekapūjāya). Này các tỳ kheo, một người chăn bò hội đủ mười một yếu tố này thì không thể chăm sóc và làm cho đàn bò phát triển.
3. Cũng như vậy, này các tỳ kheo, một tỳ kheo hội đủ mười một Điều (pháp / dhamma) thì không thể đạt được sự tăng trưởng, phát triển và viên mãn trong Giáo pháp và Luật này. Mười một Điều nào? Ở đây, này các tỳ kheo, tỳ kheo không hiểu về hình dáng, không khéo nhận biết đặc điểm, không loại bỏ ký sinh trùng, không che đậy vết thương, không biết hun khói, không biết chỗ có thể lội qua, không biết chỗ uống nước, không biết đường đi, không khéo biết bãi chăn thả, vắt kiệt sữa, và đối với những tỳ kheo trưởng lão, những vị tu lâu năm, xuất gia từ lâu, những bậc cha của Tăng chúng, những người dẫn dắt Tăng chúng, vị ấy không dành cho họ sự tôn trọng đặc biệt.
4. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo không hiểu về hình dáng? Ở đây, này các tỳ kheo, đối với bất kỳ vật chất (sắc / rūpa) nào, toàn bộ vật chất đó, tỳ kheo không thấy rõ (tuệ tri / pajānāti) đúng như thật rằng: ‘Đó là bốn đặc tính lớn (tứ đại / cattāri mahābhūtāni) và vật chất phái sinh (sở tạo sắc / upādāyarūpa) từ bốn đặc tính lớn’. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo không hiểu về hình dáng.
5. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo không khéo nhận biết đặc điểm? Ở đây, này các tỳ kheo, tỳ kheo không thấy rõ đúng như thật rằng: ‘Kẻ ngu có đặc điểm qua hành động, người trí có đặc điểm qua hành động’. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo không khéo nhận biết đặc điểm.
6. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo không loại bỏ ký sinh trùng? Ở đây, này các tỳ kheo, tỳ kheo chấp nhận suy nghĩ về bản năng (dục tầm / kāmavitakka) đã sinh khởi, không từ bỏ (đoạn trừ / pajahati), không loại trừ (trừ diệt / vinodeti), không chấm dứt, không làm cho tan biến. Chấp nhận suy nghĩ ác ý hãm hại (sân tầm / byāpādavitakka) đã sinh khởi, không từ bỏ, không loại trừ, không chấm dứt, không làm cho tan biến. Chấp nhận suy nghĩ tàn ác (hại tầm / vihiṁsāvitakka) đã sinh khởi, không từ bỏ, không loại trừ, không chấm dứt, không làm cho tan biến. Chấp nhận những điều không thiện (bất thiện pháp / akusale dhamme) liên tục sinh khởi, không từ bỏ, không loại trừ, không chấm dứt, không làm cho tan biến. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo không loại bỏ ký sinh trùng.
7. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo không che đậy vết thương? Ở đây, này các tỳ kheo, khi mắt thấy hình ảnh (sắc / rūpa), tỳ kheo bám chấp vào hình dáng tổng thể (nắm giữ tướng chung / nimittaggāhī) và bám chấp vào chi tiết (nắm giữ tướng riêng / anubyañjanaggāhī). Nếu giác quan mắt (nhãn căn / cakkhundriya) không được bảo vệ (thu thúc / saṁvara), lòng tham (tham / abhijjhā) và ưu phiền (ưu / domanassa), cùng những điều không thiện sẽ rỉ chảy vào, vị ấy không thực hành sự bảo vệ nó, không giữ gìn giác quan mắt, không đạt được sự bảo vệ giác quan mắt. Khi tai nghe âm thanh, tỳ kheo bám chấp vào hình dáng tổng thể và bám chấp vào chi tiết. Nếu giác quan tai không được bảo vệ, lòng tham và ưu phiền, cùng những điều không thiện sẽ rỉ chảy vào, vị ấy không thực hành sự bảo vệ nó, không giữ gìn giác quan tai, không đạt được sự bảo vệ giác quan tai. Khi mũi ngửi mùi, tỳ kheo bám chấp vào hình dáng tổng thể và bám chấp vào chi tiết. Nếu giác quan mũi không được bảo vệ, lòng tham và ưu phiền, cùng những điều không thiện sẽ rỉ chảy vào, vị ấy không thực hành sự bảo vệ nó, không giữ gìn giác quan mũi, không đạt được sự bảo vệ giác quan mũi. Khi lưỡi nếm vị, tỳ kheo bám chấp vào hình dáng tổng thể và bám chấp vào chi tiết. Nếu giác quan lưỡi không được bảo vệ, lòng tham và ưu phiền, cùng những điều không thiện sẽ rỉ chảy vào, vị ấy không thực hành sự bảo vệ nó, không giữ gìn giác quan lưỡi, không đạt được sự bảo vệ giác quan lưỡi. Khi thân chạm vào vật xúc chạm, tỳ kheo bám chấp vào hình dáng tổng thể và bám chấp vào chi tiết. Nếu giác quan thân không được bảo vệ, lòng tham và ưu phiền, cùng những điều không thiện sẽ rỉ chảy vào, vị ấy không thực hành sự bảo vệ nó, không giữ gìn giác quan thân, không đạt được sự bảo vệ giác quan thân. Khi giác quan trí não (ý căn / manasā) nhận biết các Điều (pháp / dhamma), tỳ kheo bám chấp vào hình dáng tổng thể và bám chấp vào chi tiết. Nếu giác quan trí não không được bảo vệ, lòng tham và ưu phiền, cùng những điều không thiện sẽ rỉ chảy vào, vị ấy không thực hành sự bảo vệ nó, không giữ gìn giác quan trí não, không đạt được sự bảo vệ giác quan trí não. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo không che đậy vết thương.
8. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo không biết hun khói? Ở đây, này các tỳ kheo, tỳ kheo không giảng dạy chi tiết Giáo pháp cho người khác đúng như đã nghe, đúng như đã học. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo không biết hun khói.
9. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo không biết chỗ có thể lội qua? Ở đây, này các tỳ kheo, tỳ kheo không thỉnh thoảng đến gần những tỳ kheo có học (đa văn / bahussutā), nắm giữ kinh điển, nắm giữ Giáo pháp, nắm giữ luật, nắm giữ các bản tóm tắt (mātikādharā) để thưa hỏi, để chất vấn: ‘Thưa tôn giả, điều này là thế nào? Ý nghĩa của điều này là gì?’. Những tôn giả ấy không mở rộng những gì chưa được mở rộng, không làm sáng tỏ những gì chưa được làm sáng tỏ, và không loại trừ sự nghi ngờ đối với nhiều Điều còn gây nghi ngờ. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo không biết chỗ có thể lội qua.
10. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo không biết chỗ uống nước? Ở đây, này các tỳ kheo, khi Giáo pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết được giảng dạy, tỳ kheo không có được niềm vui trong ý nghĩa, không có được niềm vui trong Giáo pháp, không có được sự hân hoan (pāmojja) đi liền với Giáo pháp. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo không biết chỗ uống nước.
11. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo không biết đường đi? Ở đây, này các tỳ kheo, tỳ kheo không thấy rõ đúng như thật về Tám Bước Thiện (Bát chánh đạo / ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ). Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo không biết đường đi.
12. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo không khéo biết bãi chăn thả? Ở đây, này các tỳ kheo, tỳ kheo không thấy rõ đúng như thật về bốn nơi chú tâm (tứ niệm xứ / cattāro satipaṭṭhāne). Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo không khéo biết bãi chăn thả.
13. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo vắt kiệt sữa? Ở đây, này các tỳ kheo, khi các gia chủ có niềm tin mang đến cúng dường y phục, thức ăn, chỗ ở, và thuốc men chữa bệnh, tỳ kheo không biết chừng mực khi nhận lãnh. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo vắt kiệt sữa.
14. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo không dành sự tôn trọng đặc biệt cho những tỳ kheo trưởng lão, những vị tu lâu năm, xuất gia từ lâu, những bậc cha của Tăng chúng, những người dẫn dắt Tăng chúng? Ở đây, này các tỳ kheo, đối với những tỳ kheo trưởng lão, những vị tu lâu năm, xuất gia từ lâu, những bậc cha của Tăng chúng, những người dẫn dắt Tăng chúng, tỳ kheo không thiết lập Tâm yêu thương (từ / metta) qua hành động của thân, cả trước mặt lẫn sau lưng; không thiết lập Tâm yêu thương qua lời nói, cả trước mặt lẫn sau lưng; không thiết lập Tâm yêu thương qua ý nghĩ, cả trước mặt lẫn sau lưng. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo không dành sự tôn trọng đặc biệt cho những tỳ kheo trưởng lão, những vị tu lâu năm, xuất gia từ lâu, những bậc cha của Tăng chúng, những người dẫn dắt Tăng chúng.
Này các tỳ kheo, một tỳ kheo hội đủ mười một Điều này thì không thể đạt được sự tăng trưởng, phát triển và viên mãn trong Giáo pháp và Luật này.
– Này các Tỷ-kheo, nếu không đầy đủ mười một đức tánh này, một người chăn bò không thể chăn giữ đàn bò, không thể khiến đàn bò được hưng thịnh. Thế nào là mười một? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một người chăn bò không biết rõ sắc, không khéo (phân biệt) các tướng, không từ bỏ trứng con bò chét, không băng bó vết thương, không có xông khói, không biết chỗ nước có thể lội qua, không biết chỗ nước uống, không biết con đường, không khéo léo đối với các chỗ đàn bò có thể ăn cỏ, là người vắt sữa cho đến khô kiệt, là người không chú ý, không săn sóc đặc biệt những con bò đực già và đầu đàn. Này các Tỷ-kheo, người chăn bò nào không đầy đủ mười một đức tánh như vậy, không thể chăn giữ đàn bò, không thể khiến đàn bò được hưng thịnh.
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào không đầy đủ mười một pháp, không thể lớn mạnh, tăng thịnh, thành mãn trong Pháp và Luật này. Thế nào là mười một? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không biết sắc, không khéo (phân biệt) các tướng, không từ bỏ trứng con bò chét, không băng bó vết thương, không có xông khói, không biết chỗ nước có thể lội qua, không biết chỗ nước uống, không biết con đường, không khéo léo đối với các chỗ đàn bò có thể ăn cỏ, là người vắt sữa cho đến khô kiệt, đối với những Thượng Tọa trưởng lão, xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới, không có sự tôn kính, tôn trọng đặc biệt.
Chư Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không biết rõ các sắc? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đối với sắc pháp không như thật biết tất cả loại sắc thuộc bốn đại và sắc do bốn đại hợp thành. Như vậy, này các Tỷ- kheo, Tỷ-kheo không biết rõ các sắc.
Chư Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không khéo (phân biệt) các tướng? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không như thật biết kẻ ngu và nghiệp tướng của người đó, kẻ trí và nghiệp tướng của người đó. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không khéo (phân biệt) các tướng.
Chư Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không trừ bỏ trứng con bò chét? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thọ dụng dục tầm khởi lên, không từ bỏ, không tránh né, không chấm dứt, không làm cho không tồn tại,. Tỷ kheo thọ dụng sân tầm khởi lên … thọ dụng hại tầm khởi lên … thọ dụng các ác, bất thiện pháp khởi lên, không từ bỏ, không tránh né, không chấm dứt, không làm cho không tồn tại. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không trừ bỏ trứng con bò chét.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không băng bó vết thương? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo, khi mắt thấy sắc, nắm giữ tướng chung, nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì làm con mắt không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên; Tỷ-kheo không tự chế ngự nguyên nhân ấy, không hộ trì con mắt, không thực hành sự hộ trì con mắt. Khi tai nghe tiếng… mũi ngửi hương… lưỡi nếm vị… thân cảm xúc… ý nhận thức các pháp, vị ấy nắm giữ tướng chung, nắm giữ tướng
riêng. Những nguyên nhân gì khiến ý căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên; Tỷ-kheo không chế ngự nguyên nhân ấy, không hộ trì ý căn, không thực hành sự hộ trì ý căn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không băng bó vết thương.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không xông khói? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không có thuyết giảng rộng rãi cho các người khác biết Chánh pháp mình được nghe, được thọ trì. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không xông khói.
Và này, các Tỷ-kheo, như thế nào là Tỷ-kheo không biết chỗ nước có thể lội qua? Ở đây, này các Tỷ- kheo, Tỷ-kheo thỉnh thoảng có đến gặp những Tỷ-kheo đa văn được trao cho truyền thống giáo điển, những bậc trì Pháp, trì Luật, trì matika (các bản tóm tắt) nhưng không hỏi, không trả lời các vị ấy: “Thưa Tôn giả, điểm này là thế nào? ý nghĩa này là gì?” Những bậc Tôn giả ấy không làm cho hiển lộ những điều chưa hiển lộ, không làm cho rõ ràng những điều chưa được rõ ràng, và đối với những nghi vấn về Chánh pháp, các vị ấy không đoạn trừ nghi hoặc. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không biết chỗ nước có thể lội qua.
Và chư Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không biết rõ chỗ nước uống? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo, trong khi Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết được giảng dạy, không chứng đạt nghĩa tín thọ, pháp tín thọ, không chứng đạt sự hân hoan liên hệ đến Pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không biết chỗ nước uống.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không biết về con đường. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không như thật biết con đường Thánh đạo Tám ngành. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không biết đến con đường.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không khéo léo với các chỗ đàn bò có thể ăn cỏ? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không như thật biết về Bốn Niệm xứ. Như vậy này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không khéo léo với các chỗ đàn bò có thể ăn cỏ.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo vắt sữa cho đến khô kiệt? Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi các vị tại gia vì lòng tin cúng dường các vật dụng, như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, Tỷ- kheo không biết nhận lãnh cho được vừa đủ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo vắt sữa cho đến khô kiệt.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo, đối với những Thượng tọa trưởng lão, xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới, không có sự tôn kính, sự tôn trọng đặc biệt? Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với Thượng tọa, trưởng lão, xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới, không có thân nghiệp đầy lòng từ đối với các vị ấy, trước mặt và sau lưng, không có khẩu nghiệp đầy lòng từ đối với các vị ấy, trước mặt và sau lưng, không có ý nghiệp đầy lòng từ đối với các vị ấy, trước mặt và sau lưng. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đối với những Thượng tọa, trưởng lão, xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới, không có sự tôn kính, sự tôn trọng đặc biệt.
Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào không đầy đủ mười một pháp này, thì không thể lớn mạnh, tăng thịnh, thành mãn trong Pháp, Luật này.
15. Này các tỳ kheo, một người chăn bò hội đủ mười một yếu tố thì có thể chăm sóc và làm cho đàn bò phát triển. Mười một yếu tố nào? Ở đây, này các tỳ kheo, người chăn bò hiểu về hình dáng, khéo nhận biết đặc điểm, loại bỏ ký sinh trùng, băng bó vết thương, biết hun khói, biết chỗ có thể lội qua, biết chỗ uống nước, biết đường đi, khéo biết bãi chăn thả, vắt sữa có chừa lại, và đối với những con bò đực đầu đàn, những con bò dẫn đường, người ấy dành cho chúng sự tôn trọng đặc biệt. Này các tỳ kheo, một người chăn bò hội đủ mười một yếu tố này thì có thể chăm sóc và làm cho đàn bò phát triển.
16. Cũng như vậy, này các tỳ kheo, một tỳ kheo hội đủ mười một Điều thì có thể đạt được sự tăng trưởng, phát triển và viên mãn trong Giáo pháp và Luật này. Mười một Điều nào? Ở đây, này các tỳ kheo, tỳ kheo hiểu về hình dáng, khéo nhận biết đặc điểm, loại bỏ ký sinh trùng, che đậy vết thương, biết hun khói, biết chỗ có thể lội qua, biết chỗ uống nước, biết đường đi, khéo biết bãi chăn thả, nhận lãnh có chừng mực, và đối với những tỳ kheo trưởng lão, những vị tu lâu năm, xuất gia từ lâu, những bậc cha của Tăng chúng, những người dẫn dắt Tăng chúng, vị ấy dành cho họ sự tôn trọng đặc biệt.
17. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo hiểu về hình dáng? Ở đây, này các tỳ kheo, đối với bất kỳ vật chất nào, toàn bộ vật chất đó, tỳ kheo thấy rõ đúng như thật rằng: ‘Đó là bốn đặc tính lớn và vật chất phái sinh từ bốn đặc tính lớn’. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo hiểu về hình dáng.
18. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo khéo nhận biết đặc điểm? Ở đây, này các tỳ kheo, tỳ kheo thấy rõ đúng như thật rằng: ‘Kẻ ngu có đặc điểm qua hành động, người trí có đặc điểm qua hành động’. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo khéo nhận biết đặc điểm.
19. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo loại bỏ ký sinh trùng? Ở đây, này các tỳ kheo, tỳ kheo không chấp nhận suy nghĩ về bản năng đã sinh khởi, từ bỏ, loại trừ, chấm dứt, làm cho tan biến. Không chấp nhận suy nghĩ ác ý hãm hại đã sinh khởi, từ bỏ, loại trừ, chấm dứt, làm cho tan biến. Không chấp nhận suy nghĩ tàn ác đã sinh khởi, từ bỏ, loại trừ, chấm dứt, làm cho tan biến. Không chấp nhận những điều không thiện liên tục sinh khởi, từ bỏ, loại trừ, chấm dứt, làm cho tan biến. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo loại bỏ ký sinh trùng.
20. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo che đậy vết thương? Ở đây, này các tỳ kheo, khi mắt thấy hình ảnh, tỳ kheo không bám chấp vào hình dáng tổng thể và không bám chấp vào chi tiết. Nếu giác quan mắt không được bảo vệ, lòng tham và ưu phiền, cùng những điều không thiện sẽ rỉ chảy vào, vị ấy thực hành sự bảo vệ nó, giữ gìn giác quan mắt, đạt được sự bảo vệ giác quan mắt. Khi tai nghe âm thanh, tỳ kheo không bám chấp vào hình dáng tổng thể và không bám chấp vào chi tiết. Nếu giác quan tai không được bảo vệ, lòng tham và ưu phiền, cùng những điều không thiện sẽ rỉ chảy vào, vị ấy thực hành sự bảo vệ nó, giữ gìn giác quan tai, đạt được sự bảo vệ giác quan tai. Khi mũi ngửi mùi, tỳ kheo không bám chấp vào hình dáng tổng thể và không bám chấp vào chi tiết. Nếu giác quan mũi không được bảo vệ, lòng tham và ưu phiền, cùng những điều không thiện sẽ rỉ chảy vào, vị ấy thực hành sự bảo vệ nó, giữ gìn giác quan mũi, đạt được sự bảo vệ giác quan mũi. Khi lưỡi nếm vị, tỳ kheo không bám chấp vào hình dáng tổng thể và không bám chấp vào chi tiết. Nếu giác quan lưỡi không được bảo vệ, lòng tham và ưu phiền, cùng những điều không thiện sẽ rỉ chảy vào, vị ấy thực hành sự bảo vệ nó, giữ gìn giác quan lưỡi, đạt được sự bảo vệ giác quan lưỡi. Khi thân chạm vào vật xúc chạm, tỳ kheo không bám chấp vào hình dáng tổng thể và không bám chấp vào chi tiết. Nếu giác quan thân không được bảo vệ, lòng tham và ưu phiền, cùng những điều không thiện sẽ rỉ chảy vào, vị ấy thực hành sự bảo vệ nó, giữ gìn giác quan thân, đạt được sự bảo vệ giác quan thân. Khi giác quan trí não nhận biết các Điều, tỳ kheo không bám chấp vào hình dáng tổng thể và không bám chấp vào chi tiết. Nếu giác quan trí não không được bảo vệ, lòng tham và ưu phiền, cùng những điều không thiện sẽ rỉ chảy vào, vị ấy thực hành sự bảo vệ nó, giữ gìn giác quan trí não, đạt được sự bảo vệ giác quan trí não. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo che đậy vết thương.
21. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo biết hun khói? Ở đây, này các tỳ kheo, tỳ kheo giảng dạy chi tiết Giáo pháp cho người khác đúng như đã nghe, đúng như đã học. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo biết hun khói.
22. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo biết chỗ có thể lội qua? Ở đây, này các tỳ kheo, tỳ kheo thỉnh thoảng đến gần những tỳ kheo có học, nắm giữ kinh điển, nắm giữ Giáo pháp, nắm giữ luật, nắm giữ các bản tóm tắt để thưa hỏi, để chất vấn: ‘Thưa tôn giả, điều này là thế nào? Ý nghĩa của điều này là gì?’. Những tôn giả ấy mở rộng những gì chưa được mở rộng, làm sáng tỏ những gì chưa được làm sáng tỏ, và loại trừ sự nghi ngờ đối với nhiều Điều còn gây nghi ngờ. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo biết chỗ có thể lội qua.
23. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo biết chỗ uống nước? Ở đây, này các tỳ kheo, khi Giáo pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết được giảng dạy, tỳ kheo có được niềm vui trong ý nghĩa, có được niềm vui trong Giáo pháp, có được sự hân hoan đi liền với Giáo pháp. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo biết chỗ uống nước.
24. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo biết đường đi? Ở đây, này các tỳ kheo, tỳ kheo thấy rõ đúng như thật về Tám Bước Thiện. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo biết đường đi.
25. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo khéo biết bãi chăn thả? Ở đây, này các tỳ kheo, tỳ kheo thấy rõ đúng như thật về bốn nơi chú tâm. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo khéo biết bãi chăn thả.
26. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo nhận lãnh có chừng mực? Ở đây, này các tỳ kheo, khi các gia chủ có niềm tin mang đến cúng dường y phục, thức ăn, chỗ ở, và thuốc men chữa bệnh, tỳ kheo biết chừng mực khi nhận lãnh. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo nhận lãnh có chừng mực.
27. Và này các tỳ kheo, thế nào là tỳ kheo dành sự tôn trọng đặc biệt cho những tỳ kheo trưởng lão, những vị tu lâu năm, xuất gia từ lâu, những bậc cha của Tăng chúng, những người dẫn dắt Tăng chúng? Ở đây, này các tỳ kheo, đối với những tỳ kheo trưởng lão, những vị tu lâu năm, xuất gia từ lâu, những bậc cha của Tăng chúng, những người dẫn dắt Tăng chúng, tỳ kheo thiết lập Tâm yêu thương qua hành động của thân, cả trước mặt lẫn sau lưng; thiết lập Tâm yêu thương qua lời nói, cả trước mặt lẫn sau lưng; thiết lập Tâm yêu thương qua ý nghĩ, cả trước mặt lẫn sau lưng. Như vậy, này các tỳ kheo, là tỳ kheo dành sự tôn trọng đặc biệt cho những tỳ kheo trưởng lão, những vị tu lâu năm, xuất gia từ lâu, những bậc cha của Tăng chúng, những người dẫn dắt Tăng chúng.
Này các tỳ kheo, một tỳ kheo hội đủ mười một Điều này thì có thể đạt được sự tăng trưởng, phát triển và viên mãn trong Giáo pháp và Luật này."
Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. Các tỳ kheo ấy hoan hỷ, vui mừng đón nhận (abhinandunti) lời Thế Tôn dạy.
Kết thúc Kinh Đại Người Chăn Bò, bài thứ ba.
Này các Tỷ-kheo, người chăn bò đầy đủ mười một đức tánh này có thể chăn giữ đàn bò, khiến đàn bò trở thành hưng thịnh. Thế nào là mười một? Ở đây, này các Tỷ-kheo, người chăn bò biết rõ sắc, khéo (phân biệt) các tướng, trừ bỏ trứng con bò chét, băng bó vết thương, có xông khói, biết chỗ nước có thể lội qua, biết chỗ nước uống, biết con đường, khéo léo đối với các chỗ đàn bò có thể ăn cỏ, không vắt sữa cho đến khô kiệt, là người chú ý săn sóc đặc biệt, những con bò đực già và đầu đàn. Này các Tỷ-kheo, người chăn bò đầy đủ mười một đức tánh này có thể chăn giữ đàn bò và làm cho đàn bò trở thành hưng thịnh.
Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo đầy đủ mười một pháp này có thể lớn mạnh, tăng thịnh, thành mãn trong Pháp, Luật này. Thế nào là mười một? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo, biết rõ sắc, khéo (phân biệt) các tướng, trừ bỏ trứng con bò chét, băng bó vết thương, có xông khói, biết chỗ nước có thể lội qua, biết chỗ nước uống, biết con đường khéo léo đối với các chỗ đàn bò có thể ăn cỏ, không phải là người vắt sữa cho đến khô kiệt, đối với những Thượng tọa, trưởng lảo, xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới, có sự tôn kính, tôn trọng đặc biệt.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết rõ các sắc? Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với sắc pháp như thật biết tất cả loại sắc thuộc bốn đại và sắc do bốn đại hợp thành. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết rõ các sắc.
Chư Tỷ-kheo thế nào là Tỷ-kheo khéo (phân biệt) các tướng? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật biết kẻ ngu và nghiệp tướng kẻ ngu, kẻ trí và nghiệp tướng kẻ trí. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo khéo (phân biệt) các tướng.
Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo trừ bỏ trứng con bò chét? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo không thọ dụng dục tầm khởi lên, từ bỏ, tránh né, chấm dứt, làm cho không tồn tại. Tỷ kheo không thọ dụng sân tầm khởi lên … không thọ dụng hại tầm khởi lên … không thọ dụng các ác, bất thiện pháp khởi lên, từ bỏ, tránh né, chấm dứt, làm cho không tồn tại. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo trừ bỏ trứng con bò chét.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo băng bó vết thương? Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi mắt thấy sắc, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến con mắt không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên; Tỷ-kheo chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì con mắt, thực hành sự hộ trì con mắt. Khi tai nghe tiếng… mũi ngửi hương… lưỡi nếm vị… thân cảm xúc… ý nhận thức các pháp, vị ấy không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Những nguyên nhân gì khiến ý căn không được chế ngự, khiến tham ái, ưu bi, các ác, bất thiện pháp khởi lên; Tỷ-kheo chế ngự nguyên nhân ấy, hộ trì ý căn, thực hành sự hộ trì ý căn. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo băng bó vết thương.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo có xông khói? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo có thuyết giảng rộng rãi cho các người khác biết Chánh pháp mình được nghe, được thọ trì. Như vậy, này các Tỷ- kheo, là Tỷ-kheo có xông khói.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết chỗ nước có thể lội qua. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thỉnh thoảng có đến gặp những Tỷ-kheo đa văn, được trao cho truyền thống giáo điển, những bậc trì Pháp, trì Luật, trì matika (các bản tóm tắt) có hỏi, có trả lời các vị ấy: "Thưa Tôn giả, điểm này là thế nào? Ý nghĩa này là gì? những bậc Tôn giả ấy làm cho hiển lộ những điều chưa được hiển lộ, làm cho rõ ràng những điều chưa được rõ ràng, và đối với những nghi vấn về Chánh pháp, các vị đoạn trừ nghi hoặc. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết rõ chỗ nước có thể lội qua.
Và chư Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết rõ chỗ nước uống? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết, giảng dạy, chứng đạt nghĩa tín thọ, chứng đạt pháp tín thọ, chứng đạt sự hân hoan liên hệ đến Pháp. Như vậy, là Tỷ-kheo biết chỗ nước uống.
Và các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo biết rõ về con đường? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật biết con đường Thánh đạo Tám ngành. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo biết rõ con đường.
Và này, các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo khéo léo đối với các chỗ đàn bò có thể ăn cỏ. Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo như thật biết về Bốn Niệm xứ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo khéo léo đối với các chỗ đàn bò có thể ăn cỏ.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo không vắt sữa cho đến khô kiệt? Ở đây, này các Tỷ-kheo, khi các vị tại gia vì lòng tin cúng dường các vật dụng như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, Tỷ-kheo biết nhận lãnh cho được vừa đủ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo không vắt sữa cho đến khô kiệt.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo, đối với những Thượng tọa trưởng lão, xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới, có sự tôn kính, sự tôn trọng đặc biệt. Ở đây, này các Tỷ-kheo, đối với các Thượng tọa trưởng lão, xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới, có thân nghiệp đầy lòng từ đối với các vị ấy, trước mặt và sau lưng, có khẩu nghiệp, đầy lòng từ đối với các vị ấy, trước mặt và sau lưng, có ý nghiệp đầy lòng từ đối với các vị ấy, trước mặt và sau lưng. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo đối với những Thượng tọa trưởng lão, xuất gia đã lâu ngày, bậc tôn túc trong Tăng giới, bậc lãnh đạo trong Tăng giới, có sự tôn kính, có sự tôn trọng đặc biệt.
Này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo nào đầy đủ mười một pháp này, thì có thể lớn mạnh, tăng thịnh, thành mãn trong Pháp, Luật này.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy, các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.
-ooOoo-