SN 10. Yakkhasaṁyutta
Saṁyutta Nikāya 10.1
10.1 Indakasutta
1. Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati indakūṭe pabbate, indakassa yakkhassa bhavane.
Atha kho indako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
2. “Rūpaṁ na jīvanti vadanti buddhā,
Kathaṁ nvayaṁ vindatimaṁ sarīraṁ;
Kutassa aṭṭhīyakapiṇḍameti,
Kathaṁ nvayaṁ sajjati gabbharasmin”ti.
3. “Paṭhamaṁ kalalaṁ hoti,
kalalā hoti abbudaṁ;
Abbudā jāyate pesi,
pesi nibbattatī ghano;
Ghanā pasākhā jāyanti,
kesā lomā nakhāpi ca.
4. Yañcassa bhuñjatī mātā,
annaṁ pānañca bhojanaṁ;
Tena so tattha yāpeti,
mātukucchigato naro”ti.
10.2 Sakkanāmasutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.
Atha kho sakkanāmako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
2. “Sabbaganthappahīnassa,
vippamuttassa te sato;
Samaṇassa na taṁ sādhu,
yadaññamanusāsasī”ti.
3. “Yena kenaci vaṇṇena,
saṁvāso sakka jāyati;
Na taṁ arahati sappañño,
manasā anukampituṁ.
4. Manasā ce pasannena,
yadaññamanusāsati;
Na tena hoti saṁyutto,
yānukampā anuddayā”ti.
10.3 Sūcilomasutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā gayāyaṁ viharati ṭaṅkitamañce sūcilomassa yakkhassa bhavane.
Tena kho pana samayena kharo ca yakkho sūcilomo ca yakkho bhagavato avidūre atikkamanti.
Atha kho kharo yakkho sūcilomaṁ yakkhaṁ etadavoca: “eso samaṇo”ti.
“Neso samaṇo, samaṇako eso. Yāva jānāmi yadi vā so samaṇo yadi vā pana so samaṇako”ti.
2. Atha kho sūcilomo yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato kāyaṁ upanāmesi. api ca tvaṁ, āvuso, puccha yadā kaṅkhasī”ti. (…)
Atha kho bhagavā kāyaṁ apanāmesi.
Atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṁ etadavoca: “bhāyasi maṁ, samaṇā”ti?
“Na khvāhaṁ taṁ, āvuso, bhāyāmi; api ca te samphasso pāpako”ti.
“Pañhaṁ taṁ, samaṇa, pucchissāmi. Sace me na byākarissasi, cittaṁ vā te khipissāmi, hadayaṁ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipissāmī”ti.
“Na khvāhaṁ taṁ, āvuso, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yo me cittaṁ vā khipeyya hadayaṁ vā phāleyya pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipeyya;
“Rāgo ca doso ca kutonidānā,
Aratī ratī lomahaṁso kutojā;
Kuto samuṭṭhāya manovitakkā,
Kumārakā dhaṅkamivossajantī”ti.
4. “Rāgo ca doso ca itonidānā,
Aratī ratī lomahaṁso itojā;
Ito samuṭṭhāya manovitakkā,
Kumārakā dhaṅkamivossajanti.
5. Snehajā attasambhūtā,
nigrodhasseva khandhajā;
Puthū visattā kāmesu,
māluvāva vitatā vane.
6. Ye naṁ pajānanti yatonidānaṁ,
Te naṁ vinodenti suṇohi yakkha;
Te duttaraṁ oghamimaṁ taranti,
Atiṇṇapubbaṁ apunabbhavāyā”ti.
10.4 Maṇibhaddasutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu viharati maṇimālike cetiye maṇibhaddassa yakkhassa bhavane.
Atha kho maṇibhaddo yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
2. “Satīmato sadā bhaddaṁ,
satimā sukhamedhati;
Satīmato suve seyyo,
verā ca parimuccatī”ti.
3. “Satīmato sadā bhaddaṁ,
satimā sukhamedhati;
Satīmato suve seyyo,
verā na parimuccati.
4. Yassa sabbamahorattaṁ,
ahiṁsāya rato mano;
Mettaṁso sabbabhūtesu,
veraṁ tassa na kenacī”ti.
10.5 Sānusutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
Tena kho pana samayena aññatarissā upāsikāya sānu nāma putto yakkhena gahito hoti. Atha kho sā upāsikā paridevamānā tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi:
10. Kukkuḷā ubbhato tāta,
kukkuḷaṁ patitumicchasi;
Narakā ubbhato tāta,
narakaṁ patitumicchasi.
11. Abhidhāvatha bhaddante,
kassa ujjhāpayāmase;
Ādittā nīhataṁ bhaṇḍaṁ,
puna ḍayhitumicchasī”ti.
2. “Cātuddasiṁ pañcadasiṁ,
yā ca pakkhassa aṭṭhamī;
Pāṭihāriyapakkhañca,
aṭṭhaṅgasusamāgataṁ.
3. Uposathaṁ upavasanti,
brahmacariyaṁ caranti ye;
Na tehi yakkhā kīḷanti,
iti me arahataṁ sutaṁ;
Sā dāni ajja passāmi,
yakkhā kīḷanti sānunā”ti.
4. “Cātuddasiṁ pañcadasiṁ,
yā ca pakkhassa aṭṭhamī;
Pāṭihāriyapakkhañca,
aṭṭhaṅgasusamāgataṁ;
5. Uposathaṁ upavasanti,
brahmacariyaṁ caranti ye.
Na tehi yakkhā kīḷanti,
sāhu te arahataṁ sutaṁ;
6. Sānuṁ pabuddhaṁ vajjāsi,
yakkhānaṁ vacanaṁ idaṁ;
Mākāsi pāpakaṁ kammaṁ,
āvi vā yadi vā raho.
7. Sace ca pāpakaṁ kammaṁ,
karissasi karosi vā;
Na te dukkhā pamutyatthi,
uppaccāpi palāyato”ti.
8. “Mataṁ vā amma rodanti,
yo vā jīvaṁ na dissati;
Jīvantaṁ amma passantī,
kasmā maṁ amma rodasī”ti.
9. “Mataṁ vā putta rodanti,
yo vā jīvaṁ na dissati;
Yo ca kāme cajitvāna,
punarāgacchate idha;
Taṁ vāpi putta rodanti,
puna jīvaṁ mato hi so.
10.6 Piyaṅkarasutta
1. Ekaṁ samayaṁ āyasmā anuruddho sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
Tena kho pana samayena āyasmā anuruddho rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya dhammapadāni bhāsati. Atha kho piyaṅkaramātā yakkhinī puttakaṁ evaṁ tosesi:
2. “Mā saddaṁ kari piyaṅkara,
Bhikkhu dhammapadāni bhāsati;
Api ca dhammapadaṁ vijāniya,
Paṭipajjema hitāya no siyā.
3. Pāṇesu ca saṁyamāmase,
Sampajānamusā na bhaṇāmase;
Sikkhema susīlyamattano,
Api muccema pisācayoniyā”ti.
10.7 Punabbasusutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhū nibbānapaṭisaṁyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti. Te ca bhikkhū aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasotā dhammaṁ suṇanti.
Atha kho punabbasumātā yakkhinī puttake evaṁ tosesi:
10. Punabbasu sukhī hohi,
ajjāhamhi samuggatā;
Diṭṭhāni ariyasaccāni,
uttarāpi suṇātu me”ti.
2. “Tuṇhī uttarike hohi,
tuṇhī hohi punabbasu;
Yāvāhaṁ buddhaseṭṭhassa,
dhammaṁ sossāmi satthuno.
3. Nibbānaṁ bhagavā āha,
sabbaganthappamocanaṁ;
Ativelā ca me hoti,
asmiṁ dhamme piyāyanā.
4. Piyo loke sako putto,
piyo loke sako pati;
Tato piyatarā mayhaṁ,
assa dhammassa magganā.
5. Na hi putto pati vāpi,
piyo dukkhā pamocaye;
Yathā saddhammassavanaṁ,
dukkhā moceti pāṇinaṁ.
6. Loke dukkhaparetasmiṁ,
Jarāmaraṇasaṁyute;
Jarāmaraṇamokkhāya,
Yaṁ dhammaṁ abhisambudhaṁ;
Taṁ dhammaṁ sotumicchāmi,
Tuṇhī hohi punabbasū”ti.
7. “Ammā na byāharissāmi,
tuṇhībhūtāyamuttarā;
Dhammameva nisāmehi,
saddhammassavanaṁ sukhaṁ;
Saddhammassa anaññāya,
ammā dukkhaṁ carāmase.
8. Esa devamanussānaṁ,
sammūḷhānaṁ pabhaṅkaro;
Buddho antimasārīro,
dhammaṁ deseti cakkhumā”ti.
9. “Sādhu kho paṇḍito nāma,
putto jāto uresayo;
Putto me buddhaseṭṭhassa,
dhammaṁ suddhaṁ piyāyati.
10.8 Sudattasutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati sītavane.
Amanussā dvāraṁ vivariṁsu.
Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa nagaramhā nikkhamantassa āloko antaradhāyi, andhakāro pāturahosi, bhayaṁ chambhitattaṁ lomahaṁso udapādi, tatova puna nivattitukāmo ahosi.
Atha kho sivako yakkho antarahito saddamanussāvesi:
Tena kho pana samayena anāthapiṇḍiko gahapati rājagahaṁ anuppatto hoti kenacideva karaṇīyena. Assosi kho anāthapiṇḍiko gahapati: “buddho kira loke uppanno”ti.
Tāvadeva ca pana bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamitukāmo hoti. Athassa anāthapiṇḍikassa gahapatissa etadahosi: “akālo kho ajja bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ. Sve dānāhaṁ kālena bhagavantaṁ dassanāya gamissāmī”ti buddhagatāya satiyā nipajji.
Rattiyā sudaṁ tikkhattuṁ vuṭṭhāsi pabhātanti maññamāno. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena sivathikadvāraṁ tenupasaṅkami. Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa andhakāro antaradhāyi, āloko pāturahosi, yaṁ ahosi bhayaṁ chambhitattaṁ lomahaṁso, so paṭippassambhi. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena sītavanaṁ yena bhagavā tenupasaṅkami.
11. Tena kho pana samayena bhagavā rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya abbhokāse caṅkamati. Addasā kho bhagavā anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ dūratova āgacchantaṁ. Disvāna caṅkamā orohitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ etadavoca: “ehi, sudattā”ti.
Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati, nāmena maṁ bhagavā ālapatīti, haṭṭho udaggo tattheva bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavoca: “kacci, bhante, bhagavā sukhamasayitthā”ti?
12. “Sabbadā ve sukhaṁ seti,
brāhmaṇo parinibbuto;
Yo na limpati kāmesu,
sītibhūto nirūpadhi.
13. Sabbā āsattiyo chetvā,
vineyya hadaye daraṁ;
Upasanto sukhaṁ seti,
santiṁ pappuyya cetasā”ti.
2. “Sataṁ hatthī sataṁ assā,
Sataṁ assatarīrathā;
Sataṁ kaññāsahassāni,
Āmukkamaṇikuṇḍalā;
Ekassa padavītihārassa,
Kalaṁ nāgghanti soḷasiṁ.
3. Abhikkama gahapati,
abhikkama gahapati;
Abhikkamanaṁ te seyyo,
no paṭikkamanan”ti.
4. Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa andhakāro antaradhāyi, āloko pāturahosi, yaṁ ahosi bhayaṁ chambhitattaṁ lomahaṁso, so paṭippassambhi.
Dutiyampi kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa āloko antaradhāyi, andhakāro pāturahosi, bhayaṁ chambhitattaṁ lomahaṁso udapādi, tatova puna nivattitukāmo ahosi.
Dutiyampi kho sivako yakkho antarahito saddamanussāvesi:
5. “Sataṁ hatthī sataṁ assā,
…pe…
Kalaṁ nāgghanti soḷasiṁ.
6. Abhikkama gahapati,
abhikkama gahapati;
Abhikkamanaṁ te seyyo,
no paṭikkamanan”ti.
7. Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa andhakāro antaradhāyi, āloko pāturahosi, yaṁ ahosi bhayaṁ chambhitattaṁ lomahaṁso, so paṭippassambhi.
Tatiyampi kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa āloko antaradhāyi, andhakāro pāturahosi, bhayaṁ chambhitattaṁ lomahaṁso udapādi, tatova puna nivattitukāmo ahosi.
Tatiyampi kho sivako yakkho antarahito saddamanussāvesi:
8. “Sataṁ hatthī sataṁ assā,
…pe…
Kalaṁ nāgghanti soḷasiṁ.
9. Abhikkama gahapati,
abhikkama gahapati;
Abhikkamanaṁ te seyyo,
no paṭikkamanan”ti.
10.9 Paṭhamasukkāsutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
Tena kho pana samayena sukkā bhikkhunī mahatiyā parisāya parivutā dhammaṁ deseti. Atha kho sukkāya bhikkhuniyā abhippasanno yakkho rājagahe rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ upasaṅkamitvā tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi:
2. “Kiṁ me katā rājagahe manussā,
Madhupītāva seyare;
Ye sukkaṁ na payirupāsanti,
Desentiṁ amataṁ padaṁ.
3. Tañca pana appaṭivānīyaṁ,
Asecanakamojavaṁ;
Pivanti maññe sappaññā,
Valāhakamiva panthagū”ti.
10.10 Dutiyasukkāsutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
Tena kho pana samayena aññataro upāsako sukkāya bhikkhuniyā bhojanaṁ adāsi. Atha kho sukkāya bhikkhuniyā abhippasanno yakkho rājagahe rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ upasaṅkamitvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ gāthaṁ abhāsi:
2. “Puññaṁ vata pasavi bahuṁ,
Sappañño vatāyaṁ upāsako;
Yo sukkāya adāsi bhojanaṁ,
Sabbaganthehi vippamuttiyā”ti.
10.11 Cīrāsutta
1. Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
Tena kho pana samayena aññataro upāsako cīrāya bhikkhuniyā cīvaraṁ adāsi. Atha kho cīrāya bhikkhuniyā abhippasanno yakkho rājagahe rathikāya rathikaṁ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ upasaṅkamitvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ gāthaṁ abhāsi:
2. “Puññaṁ vata pasavi bahuṁ,
Sappañño vatāyaṁ upāsako;
Yo cīrāya adāsi cīvaraṁ,
Sabbayogehi vippamuttiyā”ti.
10.12 Āḷavakasutta
1. Evaṁ me sutaṁ—“Sādhāvuso”ti bhagavā nikkhami.
“Pavisa, samaṇā”ti.
“Sādhāvuso”ti bhagavā pāvisi.
Tatiyampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṁ etadavoca: “nikkhama, samaṇā”ti.
“Sādhāvuso”ti bhagavā nikkhami.
“Pavisa, samaṇā”ti.
“Sādhāvuso”ti bhagavā pāvisi.
Catutthampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṁ etadavoca:
“nikkhama, samaṇā”ti.
ekaṁ samayaṁ bhagavā āḷaviyaṁ viharati āḷavakassa yakkhassa bhavane.
“Na khvāhaṁ taṁ, āvuso, nikkhamissāmi. Yaṁ te karaṇīyaṁ taṁ karohī”ti.
“Pañhaṁ taṁ, samaṇa, pucchissāmi. Sace me na byākarissasi, cittaṁ vā te khipissāmi, hadayaṁ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipissāmī”ti.
“Na khvāhaṁ taṁ, āvuso, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yo me cittaṁ vā khipeyya hadayaṁ vā phāleyya, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipeyya. Api ca tvaṁ, āvuso, puccha yadā kaṅkhasī”ti (…).
Atha kho āḷavako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca: “nikkhama, samaṇā”ti.
“Sādhāvuso”ti bhagavā nikkhami.
“Pavisa, samaṇā”ti.
“Sādhāvuso”ti bhagavā pāvisi.
Dutiyampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṁ etadavoca: “nikkhama, samaṇā”ti.
10. Iṅgha aññepi pucchassu,
puthū samaṇabrāhmaṇe;
Yadi saccā dhammā cāgā,
khantyā bhiyyodha vijjatī”ti.
11. “Kathaṁ nu dāni puccheyyaṁ,
puthū samaṇabrāhmaṇe;
Yohaṁ ajja pajānāmi,
yo attho samparāyiko.
12. Atthāya vata me buddho,
vāsāyāḷavimāgamā;
Yohaṁ ajja pajānāmi,
yattha dinnaṁ mahapphalaṁ.
13. So ahaṁ vicarissāmi,
Gāmā gāmaṁ purā puraṁ;
Namassamāno sambuddhaṁ,
Dhammassa ca sudhammatan”ti.
Indakavaggo paṭhamo.
14. Tassuddānaṁ
Indako sakka sūci ca,
Maṇibhaddo ca sānu ca;
Piyaṅkara punabbasu sudatto ca,
Dve sukkā cīraāḷavīti dvādasa.
Yakkhasaṁyuttaṁ samattaṁ.
2. “Kiṁsūdha vittaṁ purisassa seṭṭhaṁ,
Kiṁsu suciṇṇaṁ sukhamāvahāti;
Kiṁsu have sādutaraṁ rasānaṁ,
Kathaṁjīviṁ jīvitamāhu seṭṭhan”ti.
3. “Saddhīdha vittaṁ purisassa seṭṭhaṁ,
Dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti;
Saccaṁ have sādutaraṁ rasānaṁ,
Paññājīviṁ jīvitamāhu seṭṭhan”ti.
4. “Kathaṁsu tarati oghaṁ,
kathaṁsu tarati aṇṇavaṁ;
Kathaṁsu dukkhamacceti,
kathaṁsu parisujjhatī”ti.
5. “Saddhāya tarati oghaṁ,
appamādena aṇṇavaṁ;
Vīriyena dukkhamacceti,
paññāya parisujjhatī”ti.
6. “Kathaṁsu labhate paññaṁ,
kathaṁsu vindate dhanaṁ;
Kathaṁsu kittiṁ pappoti,
kathaṁ mittāni ganthati;
Asmā lokā paraṁ lokaṁ,
kathaṁ pecca na socatī”ti.
7. “Saddahāno arahataṁ,
dhammaṁ nibbānapattiyā;
Sussūsaṁ labhate paññaṁ,
appamatto vicakkhaṇo.
8. Patirūpakārī dhuravā,
uṭṭhātā vindate dhanaṁ;
Saccena kittiṁ pappoti,
dadaṁ mittāni ganthati;
Asmā lokā paraṁ lokaṁ,
evaṁ pecca na socati.
9. Yassete caturo dhammā,
saddhassa gharamesino;
Saccaṁ dhammo dhiti cāgo,
sa ve pecca na socati.