SN 7. Brāhmaṇasaṁyutta
Saṁyutta Nikāya 7.1
7.1 Dhanañjānīsutta
1. Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
Tena kho pana samayena aññatarassa bhāradvājagottassa brāhmaṇassa dhanañjānī nāma brāhmaṇī abhippasannā hoti buddhe ca dhamme ca saṅghe ca. Atha kho dhanañjānī brāhmaṇī bhāradvājagottassa brāhmaṇassa bhattaṁ upasaṁharantī upakkhalitvā tikkhattuṁ udānaṁ udānesi:
10. Alattha kho bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ. Acirūpasampanno kho panāyasmā bhāradvājo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.
“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṁ ahosīti.
2. “Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
3. Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
4. Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassā”ti.
5. Evaṁ vutte, bhāradvājagotto brāhmaṇo dhanañjāniṁ brāhmaṇiṁ etadavoca:
“evamevaṁ panāyaṁ vasalī yasmiṁ vā tasmiṁ vā tassa muṇḍakassa samaṇassa vaṇṇaṁ bhāsati. Idāni tyāhaṁ, vasali, tassa satthuno vādaṁ āropessāmī”ti.
“Na khvāhaṁ taṁ, brāhmaṇa, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yo tassa bhagavato vādaṁ āropeyya arahato sammāsambuddhassa. Api ca tvaṁ, brāhmaṇa, gaccha, gantvā vijānissasī”ti.
6. Atha kho bhāradvājagotto brāhmaṇo kupito anattamano yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi. Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
7. “Kiṁsu chetvā sukhaṁ seti,
kiṁsu chetvā na socati;
Kissassu ekadhammassa,
vadhaṁ rocesi gotamā”ti.
8. “Kodhaṁ chetvā sukhaṁ seti,
kodhaṁ chetvā na socati;
Kodhassa visamūlassa,
madhuraggassa brāhmaṇa;
Vadhaṁ ariyā pasaṁsanti,
tañhi chetvā na socatī”ti.
9. Evaṁ vutte, bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama. Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Labheyyāhaṁ bhoto gotamassa santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.
7.2 Akkosasutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
Assosi kho akkosakabhāradvājo brāhmaṇo: “bhāradvājagotto kira brāhmaṇo samaṇassa gotamassa santike agārasmā anagāriyaṁ pabbajito”ti kupito anattamano yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosati paribhāsati. Evaṁ vutte, bhagavā akkosakabhāradvājaṁ brāhmaṇaṁ etadavoca:
2. Tavevetaṁ, brāhmaṇa, hoti; tavevetaṁ, brāhmaṇa, hoti.
“Taṁ kiṁ maññasi, brāhmaṇa, api nu kho te āgacchanti mittāmaccā ñātisālohitā atithiyo”ti?
“Appekadā me, bho gotama, āgacchanti mittāmaccā ñātisālohitā atithiyo”ti.
“Taṁ kiṁ maññasi, brāhmaṇa, api nu tesaṁ anuppadesi khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā sāyanīyaṁ vā”ti?
“Appekadā nesāhaṁ, bho gotama, anuppademi khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā sāyanīyaṁ vā”ti.
“Sace kho pana te, brāhmaṇa, nappaṭiggaṇhanti, kassa taṁ hotī”ti?
“Sace te, bho gotama, nappaṭiggaṇhanti, amhākameva taṁ hotī”ti.
“Evameva kho, brāhmaṇa, yaṁ tvaṁ amhe anakkosante akkosasi, arosente rosesi, abhaṇḍante bhaṇḍasi, taṁ te mayaṁ nappaṭiggaṇhāma. Yo kho, brāhmaṇa, akkosantaṁ paccakkosati, rosentaṁ paṭiroseti, bhaṇḍantaṁ paṭibhaṇḍati, ayaṁ vuccati, brāhmaṇa, sambhuñjati vītiharatīti. Te mayaṁ tayā neva sambhuñjāma na vītiharāma. Tavevetaṁ, brāhmaṇa, hoti; tavevetaṁ, brāhmaṇa, hotī”ti.
3. “Bhavantaṁ kho gotamaṁ sarājikā parisā evaṁ jānāti: ‘arahaṁ samaṇo gotamo’ti. Atha ca pana bhavaṁ gotamo kujjhatī”ti.
4. “Akkodhassa kuto kodho,
dantassa samajīvino;
Sammadaññā vimuttassa,
upasantassa tādino.
5. Tasseva tena pāpiyo,
yo kuddhaṁ paṭikujjhati;
Kuddhaṁ appaṭikujjhanto,
saṅgāmaṁ jeti dujjayaṁ.
6. Ubhinnamatthaṁ carati,
attano ca parassa ca;
Paraṁ saṅkupitaṁ ñatvā,
yo sato upasammati.
7. Ubhinnaṁ tikicchantānaṁ,
attano ca parassa ca;
Janā maññanti bāloti,
ye dhammassa akovidā”ti.
8. Evaṁ vutte, akkosakabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama …pe… esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Labheyyāhaṁ, bhante, bhoto gotamassa santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.
9. Alattha kho akkosakabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ. Acirūpasampanno kho panāyasmā akkosakabhāradvājo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.
“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṁ ahosīti.
7.3 Asurindakasutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Assosi kho asurindakabhāradvājo brāhmaṇo: “bhāradvājagotto brāhmaṇo kira samaṇassa gotamassa santike agārasmā anagāriyaṁ pabbajito”ti kupito anattamano yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ asabbhāhi pharusāhi vācāhi akkosati paribhāsati.
Evaṁ vutte, bhagavā tuṇhī ahosi.
Atha kho asurindakabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “jitosi, samaṇa, jitosi, samaṇā”ti.
2. “Jayaṁ ve maññati bālo,
vācāya pharusaṁ bhaṇaṁ;
Jayañcevassa taṁ hoti,
yā titikkhā vijānato.
3. Tasseva tena pāpiyo,
yo kuddhaṁ paṭikujjhati;
Kuddhaṁ appaṭikujjhanto,
saṅgāmaṁ jeti dujjayaṁ.
4. Ubhinnamatthaṁ carati,
attano ca parassa ca;
Paraṁ saṅkupitaṁ ñatvā,
yo sato upasammati.
5. Ubhinnaṁ tikicchantānaṁ,
attano ca parassa ca;
Janā maññanti bāloti,
ye dhammassa akovidā”ti.
6. Evaṁ vutte, asurindakabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama …pe… abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṁ ahosīti.
7.4 Bilaṅgikasutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Assosi kho bilaṅgikabhāradvājo brāhmaṇo: “bhāradvājagotto kira brāhmaṇo samaṇassa gotamassa santike agārasmā anagāriyaṁ pabbajito”ti kupito anattamano yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tuṇhībhūto ekamantaṁ aṭṭhāsi.
Atha kho bhagavā bilaṅgikassa bhāradvājassa brāhmaṇassa cetasā cetoparivitakkamaññāya bilaṅgikaṁ bhāradvājaṁ brāhmaṇaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
2. “Yo appaduṭṭhassa narassa dussati,
Suddhassa posassa anaṅgaṇassa;
Tameva bālaṁ pacceti pāpaṁ,
Sukhumo rajo paṭivātaṁva khitto”ti.
3. Evaṁ vutte, bilaṅgikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama …pe… abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṁ ahosīti.
7.5 Ahiṁsakasutta
1. Sāvatthinidānaṁ.
Atha kho ahiṁsakabhāradvājo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho ahiṁsakabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “ahiṁsakāhaṁ, bho gotama, ahiṁsakāhaṁ, bho gotamā”ti.
2. “Yathā nāmaṁ tathā cassa,
siyā kho tvaṁ ahiṁsako;
Yo ca kāyena vācāya,
manasā ca na hiṁsati;
Sa ve ahiṁsako hoti,
yo paraṁ na vihiṁsatī”ti.
3. Evaṁ vutte, ahiṁsakabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama …pe… abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā ahiṁsakabhāradvājo arahataṁ ahosīti.
7.6 Jaṭāsutta
1. Sāvatthinidānaṁ.
Atha kho jaṭābhāradvājo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho jaṭābhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
2. “Antojaṭā bahijaṭā,
Jaṭāya jaṭitā pajā;
Taṁ taṁ gotama pucchāmi,
Ko imaṁ vijaṭaye jaṭan”ti.
3. “Sīle patiṭṭhāya naro sapañño,
Cittaṁ paññañca bhāvayaṁ;
Ātāpī nipako bhikkhu,
So imaṁ vijaṭaye jaṭaṁ.
4. Yesaṁ rāgo ca doso ca,
avijjā ca virājitā;
Khīṇāsavā arahanto,
tesaṁ vijaṭitā jaṭā.
5. Yattha nāmañca rūpañca,
asesaṁ uparujjhati;
Paṭighaṁ rūpasaññā ca,
etthesā chijjate jaṭā”ti.
6. Evaṁ vutte, jaṭābhāradvājo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama …pe… aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṁ ahosī”ti.
7.7 Suddhikasutta
1. Sāvatthinidānaṁ.
Atha kho suddhikabhāradvājo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho suddhikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavato santike imaṁ gāthaṁ ajjhabhāsi:
2. “Na brāhmaṇo sujjhati koci,
Loke sīlavāpi tapokaraṁ;
Vijjācaraṇasampanno,
So sujjhati na aññā itarā pajā”ti.
3. “Bahumpi palapaṁ jappaṁ,
na jaccā hoti brāhmaṇo;
Antokasambu saṅkiliṭṭho,
kuhanaṁ upanissito.
4. Khattiyo brāhmaṇo vesso,
Suddo caṇḍālapukkuso;
Āraddhavīriyo pahitatto,
Niccaṁ daḷhaparakkamo;
Pappoti paramaṁ suddhiṁ,
Evaṁ jānāhi brāhmaṇā”ti.
5. Evaṁ vutte, suddhikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama …pe… aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṁ ahosīti.
7.8 Aggikasutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
Tena kho pana samayena aggikabhāradvājassa brāhmaṇassa sappinā pāyaso sannihito hoti: “aggiṁ juhissāmi, aggihuttaṁ paricarissāmī”ti.
10. Evaṁ vutte, aggikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama …pe… aññataro ca panāyasmā aggikabhāradvājo arahataṁ ahosīti.
2. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ piṇḍāya pāvisi. Rājagahe sapadānaṁ piṇḍāya caramāno yena aggikabhāradvājassa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
Addasā kho aggikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ piṇḍāya ṭhitaṁ. Disvāna bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
3. “Tīhi vijjāhi sampanno,
jātimā sutavā bahū;
Vijjācaraṇasampanno,
somaṁ bhuñjeyya pāyasan”ti.
4. “Bahumpi palapaṁ jappaṁ,
na jaccā hoti brāhmaṇo;
Antokasambu saṅkiliṭṭho,
kuhanāparivārito.
5. Pubbenivāsaṁ yo vedī,
saggāpāyañca passati;
Atho jātikkhayaṁ patto,
abhiññāvosito muni.
6. Etāhi tīhi vijjāhi,
tevijjo hoti brāhmaṇo;
Vijjācaraṇasampanno,
somaṁ bhuñjeyya pāyasan”ti.
7. “Bhuñjatu bhavaṁ gotamo. Brāhmaṇo bhavan”ti.
8. “Gāthābhigītaṁ me abhojaneyyaṁ,
Sampassataṁ brāhmaṇa nesa dhammo;
Gāthābhigītaṁ panudanti buddhā,
Dhamme sati brāhmaṇa vuttiresā.
9. Aññena ca kevalinaṁ mahesiṁ,
Khīṇāsavaṁ kukkuccavūpasantaṁ;
Annena pānena upaṭṭhahassu,
Khettañhi taṁ puññapekkhassa hotī”ti.
7.9 Sundarikasutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu viharati sundarikāya nadiyā tīre.
“muṇḍāpi hi idhekacce brāhmaṇā bhavanti; yannūnāhaṁ taṁ upasaṅkamitvā jātiṁ puccheyyan”ti.
Tena kho pana samayena sundarikabhāradvājo brāhmaṇo sundarikāya nadiyā tīre aggiṁ juhati, aggihuttaṁ paricarati.
Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo aggiṁ juhitvā aggihuttaṁ paricaritvā uṭṭhāyāsanā samantā catuddisā anuvilokesi: “ko nu kho imaṁ habyasesaṁ bhuñjeyyā”ti?
Addasā kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ aññatarasmiṁ rukkhamūle sasīsaṁ pārutaṁ nisinnaṁ. Disvāna vāmena hatthena habyasesaṁ gahetvā dakkhiṇena hatthena kamaṇḍaluṁ gahetvā yena bhagavā tenupasaṅkami. Atha kho bhagavā sundarikabhāradvājassa brāhmaṇassa padasaddena sīsaṁ vivari.
Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo “muṇḍo ayaṁ bhavaṁ, muṇḍako ayaṁ bhavan”ti tatova puna nivattitukāmo ahosi.
Atha kho sundarikabhāradvājassa brāhmaṇassa etadahosi: Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo taṁ habyasesaṁ appāṇake udake opilāpesi. Atha kho so habyaseso udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati. Seyyathāpi nāma phālo divasaṁsantatto udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati; evameva so habyaseso udake pakkhitto cicciṭāyati ciṭiciṭāyati sandhūpāyati sampadhūpāyati.
11. Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo saṁviggo lomahaṭṭhajāto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho sundarikabhāradvājaṁ brāhmaṇaṁ bhagavā gāthāhi ajjhabhāsi:
12. “Mā brāhmaṇa dāru samādahāno,
Suddhiṁ amaññi bahiddhā hi etaṁ;
Na hi tena suddhiṁ kusalā vadanti,
Yo bāhirena parisuddhimicche.
13. Hitvā ahaṁ brāhmaṇa dārudāhaṁ,
Ajjhattamevujjalayāmi jotiṁ;
Niccagginī niccasamāhitatto,
Arahaṁ ahaṁ brahmacariyaṁ carāmi.
14. Māno hi te brāhmaṇa khāribhāro,
Kodho dhumo bhasmani mosavajjaṁ;
Jivhā sujā hadayaṁ jotiṭhānaṁ,
Attā sudanto purisassa joti.
15. Dhammo rahado brāhmaṇa sīlatittho,
Anāvilo sabbhi sataṁ pasattho;
Yattha have vedaguno sinātā,
Anallagattāva taranti pāraṁ.
16. Saccaṁ dhammo saṁyamo brahmacariyaṁ,
Majjhe sitā brāhmaṇa brahmapatti;
Sa tujjubhūtesu namo karohi,
Tamahaṁ naraṁ dhammasārīti brūmī”ti.
17. Evaṁ vutte, sundarikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama …pe… aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṁ ahosīti.
2. Atha kho sundarikabhāradvājo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca: “kiṁjacco bhavan”ti?
3. “Mā jātiṁ puccha caraṇañca puccha,
Kaṭṭhā have jāyati jātavedo;
Nīcākulīnopi muni dhitimā,
Ājānīyo hoti hirīnisedho.
4. Saccena danto damasā upeto,
Vedantagū vusitabrahmacariyo;
Yaññopanīto tamupavhayetha,
Kālena so juhati dakkhiṇeyye”ti.
5. “Addhā suyiṭṭhaṁ suhutaṁ mama yidaṁ,
Yaṁ tādisaṁ vedagumaddasāmi;
Tumhādisānañhi adassanena,
Añño jano bhuñjati habyasesan”ti.
6. “Bhuñjatu bhavaṁ gotamo. Brāhmaṇo bhavan”ti.
7. “Gāthābhigītaṁ me abhojaneyyaṁ,
Sampassataṁ brāhmaṇa nesa dhammo;
Gāthābhigītaṁ panudanti buddhā,
Dhamme sati brāhmaṇa vuttiresā.
8. Aññena ca kevalinaṁ mahesiṁ,
Khīṇāsavaṁ kukkuccavūpasantaṁ;
Annena pānena upaṭṭhahassu,
Khettañhi taṁ puññapekkhassa hotī”ti.
9. “Atha kassa cāhaṁ, bho gotama, imaṁ habyasesaṁ dammī”ti?
“Na khvāhaṁ, brāhmaṇa, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yasseso habyaseso bhutto sammā pariṇāmaṁ gaccheyya aññatra, brāhmaṇa, tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā. Tena hi tvaṁ, brāhmaṇa, taṁ habyasesaṁ appaharite vā chaḍḍehi appāṇake vā udake opilāpehī”ti.
7.10 Bahudhītarasutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu viharati aññatarasmiṁ vanasaṇḍe.
Tena kho pana samayena aññatarassa bhāradvājagottassa brāhmaṇassa catuddasa balībaddā naṭṭhā honti. Atha kho bhāradvājagotto brāhmaṇo te balībadde gavesanto yena so vanasaṇḍo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā addasa bhagavantaṁ tasmiṁ vanasaṇḍe nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā. Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi:
10. Na hi mayhaṁ brāhmaṇa,
tilākhettasmi pāpakā;
Ekapaṇṇā dupaṇṇā ca,
tenāhaṁ brāhmaṇā sukhī.
11. Na hi mayhaṁ brāhmaṇa,
tucchakoṭṭhasmi mūsikā;
Ussoḷhikāya naccanti,
tenāhaṁ brāhmaṇā sukhī.
12. Na hi mayhaṁ brāhmaṇa,
santhāro sattamāsiko;
Uppāṭakehi sañchanno,
tenāhaṁ brāhmaṇā sukhī.
13. Na hi mayhaṁ brāhmaṇa,
vidhavā satta dhītaro;
Ekaputtā duputtā ca,
tenāhaṁ brāhmaṇā sukhī.
14. Na hi mayhaṁ brāhmaṇa,
piṅgalā tilakāhatā;
Sottaṁ pādena bodheti,
tenāhaṁ brāhmaṇā sukhī.
15. Na hi mayhaṁ brāhmaṇa,
paccūsamhi iṇāyikā;
Detha dethāti codenti,
tenāhaṁ brāhmaṇā sukhī”ti.
16. Evaṁ vutte, bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama. Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evameva bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Labheyyāhaṁ bhoto gotamassa santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.
17. Alattha kho bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ. Acirūpasampanno panāyasmā bhāradvājo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.
“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā bhāradvājo arahataṁ ahosīti.
Arahantavaggo paṭhamo.
18. Tassuddānaṁ
Dhanañjānī ca akkosaṁ,
asurindaṁ bilaṅgikaṁ;
Ahiṁsakaṁ jaṭā ceva,
suddhikañceva aggikā;
Sundarikaṁ bahudhīta—
rena ca te dasāti.
2. “Na hi nūnimassa samaṇassa,
Balībaddā catuddasa;
Ajjasaṭṭhiṁ na dissanti,
Tenāyaṁ samaṇo sukhī.
3. Na hi nūnimassa samaṇassa,
Tilākhettasmi pāpakā;
Ekapaṇṇā dupaṇṇā ca,
Tenāyaṁ samaṇo sukhī.
4. Na hi nūnimassa samaṇassa,
Tucchakoṭṭhasmi mūsikā;
Ussoḷhikāya naccanti,
Tenāyaṁ samaṇo sukhī.
5. Na hi nūnimassa samaṇassa,
Santhāro sattamāsiko;
Uppāṭakehi sañchanno,
Tenāyaṁ samaṇo sukhī.
6. Na hi nūnimassa samaṇassa,
Vidhavā satta dhītaro;
Ekaputtā duputtā ca,
Tenāyaṁ samaṇo sukhī.
7. Na hi nūnimassa samaṇassa,
Piṅgalā tilakāhatā;
Sottaṁ pādena bodheti,
Tenāyaṁ samaṇo sukhī.
8. Na hi nūnimassa samaṇassa,
Paccūsamhi iṇāyikā;
Detha dethāti codenti,
Tenāyaṁ samaṇo sukhī”ti.
9. “Na hi mayhaṁ brāhmaṇa,
balībaddā catuddasa;
Ajjasaṭṭhiṁ na dissanti,
tenāhaṁ brāhmaṇā sukhī.
7.11 Kasibhāradvājasutta
1. Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu viharati dakkhiṇāgirismiṁ ekanāḷāyaṁ brāhmaṇagāme.
Tena kho pana samayena kasibhāradvājassa brāhmaṇassa pañcamattāni naṅgalasatāni payuttāni honti vappakāle. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena kasibhāradvājassa brāhmaṇassa kammanto tenupasaṅkami.
10. Aññena ca kevalinaṁ mahesiṁ,
Khīṇāsavaṁ kukkuccavūpasantaṁ;
Annena pānena upaṭṭhahassu,
Khettañhi taṁ puññapekkhassa hotī”ti.
11. Evaṁ vutte, kasibhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama …pe… ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
2. Tena kho pana samayena kasibhāradvājassa brāhmaṇassa parivesanā vattati. Atha kho kasibhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
Atha kho bhagavā yena parivesanā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
Addasā kho kasibhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ piṇḍāya ṭhitaṁ. Disvā bhagavantaṁ etadavoca: “ahaṁ kho, samaṇa, kasāmi ca vapāmi ca, kasitvā ca vapitvā ca bhuñjāmi. Tvampi, samaṇa, kasassu ca vapassu ca, kasitvā ca vapitvā ca bhuñjassū”ti.
“Ahampi kho, brāhmaṇa, kasāmi ca vapāmi ca, kasitvā ca vapitvā ca bhuñjāmī”ti.
“Na kho mayaṁ passāma bhoto gotamassa yugaṁ vā naṅgalaṁ vā phālaṁ vā pācanaṁ vā balībadde vā, atha ca pana bhavaṁ gotamo evamāha: ‘ahampi kho, brāhmaṇa, kasāmi ca vapāmi ca, kasitvā ca vapitvā ca bhuñjāmī’”ti.
3. “Kassako paṭijānāsi,
na ca passāmi te kasiṁ;
Kassako pucchito brūhi,
kathaṁ jānemu taṁ kasin”ti.
4. “Saddhā bījaṁ tapo vuṭṭhi,
paññā me yuganaṅgalaṁ;
Hirī īsā mano yottaṁ,
sati me phālapācanaṁ.
5. Kāyagutto vacīgutto,
āhāre udare yato;
Saccaṁ karomi niddānaṁ,
soraccaṁ me pamocanaṁ.
6. Vīriyaṁ me dhuradhorayhaṁ,
yogakkhemādhivāhanaṁ;
Gacchati anivattantaṁ,
yattha gantvā na socati.
7. Evamesā kasī kaṭṭhā,
sā hoti amatapphalā;
Etaṁ kasiṁ kasitvāna,
sabbadukkhā pamuccatī”ti.
8. “Bhuñjatu bhavaṁ gotamo. Kassako bhavaṁ. Yañhi bhavaṁ gotamo amatapphalampi kasiṁ kasatī”ti.
9. “Gāthābhigītaṁ me abhojaneyyaṁ,
Sampassataṁ brāhmaṇa nesa dhammo;
Gāthābhigītaṁ panudanti buddhā,
Dhamme sati brāhmaṇa vuttiresā.
7.12 Udayasutta
1. Sāvatthinidānaṁ.
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena udayassa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkami. Atha kho udayo brāhmaṇo bhagavato pattaṁ odanena pūresi. Dutiyampi kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena udayassa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkami …pe…
tatiyampi kho udayo brāhmaṇo bhagavato pattaṁ odanena pūretvā bhagavantaṁ etadavoca: “pakaṭṭhakoyaṁ samaṇo gotamo punappunaṁ āgacchatī”ti.
2. “Punappunañceva vapanti bījaṁ,
Punappunaṁ vassati devarājā;
Punappunaṁ khettaṁ kasanti kassakā,
Punappunaṁ dhaññamupeti raṭṭhaṁ.
3. Punappunaṁ yācakā yācayanti,
Punappunaṁ dānapatī dadanti;
Punappunaṁ dānapatī daditvā,
Punappunaṁ saggamupenti ṭhānaṁ.
4. Punappunaṁ khīranikā duhanti,
Punappunaṁ vaccho upeti mātaraṁ;
Punappunaṁ kilamati phandati ca,
Punappunaṁ gabbhamupeti mando.
5. Punappunaṁ jāyati mīyati ca,
Punappunaṁ sivathikaṁ haranti;
Maggañca laddhā apunabbhavāya,
Na punappunaṁ jāyati bhūripañño”ti.
6. Evaṁ vutte, udayo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama …pe… upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
7.13 Devahitasutta
1. Sāvatthinidānaṁ.
Tena kho pana samayena bhagavā vātehābādhiko hoti; āyasmā ca upavāṇo bhagavato upaṭṭhāko hoti.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ upavāṇaṁ āmantesi: “iṅgha me tvaṁ, upavāṇa, uṇhodakaṁ jānāhī”ti.
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā upavāṇo bhagavato paṭissutvā nivāsetvā pattacīvaramādāya yena devahitassa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tuṇhībhūto ekamantaṁ aṭṭhāsi.
Addasā kho devahito brāhmaṇo āyasmantaṁ upavāṇaṁ tuṇhībhūtaṁ ekamantaṁ ṭhitaṁ. Disvāna āyasmantaṁ upavāṇaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
10. Evaṁ vutte, devahito brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama …pe… upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
2. “Tuṇhībhūto bhavaṁ tiṭṭhaṁ,
muṇḍo saṅghāṭipāruto;
Kiṁ patthayāno kiṁ esaṁ,
kiṁ nu yācitumāgato”ti.
3. “Arahaṁ sugato loke,
vātehābādhiko muni;
Sace uṇhodakaṁ atthi,
munino dehi brāhmaṇa.
4. Pūjito pūjaneyyānaṁ,
sakkareyyāna sakkato;
Apacito apaceyyānaṁ,
tassa icchāmi hātave”ti.
5. Atha kho devahito brāhmaṇo uṇhodakassa kājaṁ purisena gāhāpetvā phāṇitassa ca puṭaṁ āyasmato upavāṇassa pādāsi.
Atha kho āyasmā upavāṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ uṇhodakena nhāpetvā uṇhodakena phāṇitaṁ āloletvā bhagavato pādāsi. Atha kho bhagavato ābādho paṭippassambhi.
6. Atha kho devahito brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi. Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho devahito brāhmaṇo bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
7. “Kattha dajjā deyyadhammaṁ,
kattha dinnaṁ mahapphalaṁ;
Kathañhi yajamānassa,
kathaṁ ijjhati dakkhiṇā”ti.
8. “Pubbenivāsaṁ yo vedī,
saggāpāyañca passati;
Atho jātikkhayaṁ patto,
abhiññāvosito muni.
9. Ettha dajjā deyyadhammaṁ,
ettha dinnaṁ mahapphalaṁ;
Evañhi yajamānassa,
evaṁ ijjhati dakkhiṇā”ti.
7.14 Mahāsālasutta
1. Sāvatthinidānaṁ.
Atha kho aññataro brāhmaṇamahāsālo lūkho lūkhapāvuraṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ brāhmaṇamahāsālaṁ bhagavā etadavoca: “kiṁ nu tvaṁ, brāhmaṇa, lūkho lūkhapāvuraṇo”ti?
“Idha me, bho gotama, cattāro puttā. Te maṁ dārehi sampuccha gharā nikkhāmentī”ti.
“Tena hi tvaṁ, brāhmaṇa, imā gāthāyo pariyāpuṇitvā sabhāyaṁ mahājanakāye sannipatite puttesu ca sannisinnesu bhāsassu:
10. Assova jiṇṇo nibbhogo,
khādanā apanīyati;
Bālakānaṁ pitā thero,
parāgāresu bhikkhati.
11. Daṇḍova kira me seyyo,
yañce puttā anassavā;
Caṇḍampi goṇaṁ vāreti,
atho caṇḍampi kukkuraṁ.
12. Andhakāre pure hoti,
gambhīre gādhamedhati;
Daṇḍassa ānubhāvena,
khalitvā patitiṭṭhatī”ti.
13. Atha kho naṁ brāhmaṇamahāsālaṁ puttā gharaṁ netvā nhāpetvā paccekaṁ dussayugena acchādesuṁ. Atha kho so brāhmaṇamahāsālo ekaṁ dussayugaṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi. Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho brāhmaṇamahāsālo bhagavantaṁ etadavoca:
“mayaṁ, bho gotama, brāhmaṇā nāma ācariyassa ācariyadhanaṁ pariyesāma. Paṭiggaṇhatu me bhavaṁ gotamo ācariyadhanan”ti. Paṭiggahesi bhagavā anukampaṁ upādāya. Atha kho so brāhmaṇamahāsālo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama …pe… upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
2. ‘Yehi jātehi nandissaṁ,
yesañca bhavamicchisaṁ;
Te maṁ dārehi sampuccha,
sāva vārenti sūkaraṁ.
3. Asantā kira maṁ jammā,
tāta tātāti bhāsare;
Rakkhasā puttarūpena,
te jahanti vayogataṁ.
4. Assova jiṇṇo nibbhogo,
khādanā apanīyati;
Bālakānaṁ pitā thero,
parāgāresu bhikkhati.
5. Daṇḍova kira me seyyo,
yañce puttā anassavā;
Caṇḍampi goṇaṁ vāreti,
atho caṇḍampi kukkuraṁ.
6. Andhakāre pure hoti,
gambhīre gādhamedhati;
Daṇḍassa ānubhāvena,
khalitvā patitiṭṭhatī’”ti.
7. Atha kho so brāhmaṇamahāsālo bhagavato santike imā gāthāyo pariyāpuṇitvā sabhāyaṁ mahājanakāye sannipatite puttesu ca sannisinnesu abhāsi:
8. “Yehi jātehi nandissaṁ,
yesañca bhavamicchisaṁ;
Te maṁ dārehi sampuccha,
sāva vārenti sūkaraṁ.
9. Asantā kira maṁ jammā,
tāta tātāti bhāsare;
Rakkhasā puttarūpena,
te jahanti vayogataṁ.
7.15 Mānatthaddhasutta
1. Sāvatthinidānaṁ.
Atha kho mānatthaddho brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tuṇhībhūto ekamantaṁ aṭṭhāsi. Atha kho bhagavā taṁ nālapi.
Atha kho mānatthaddho brāhmaṇo: “nāyaṁ samaṇo gotamo kiñci jānātī”ti tatova puna nivattitukāmo ahosi.
Atha kho bhagavā mānatthaddhassa brāhmaṇassa cetasā cetoparivitakkamaññāya mānatthaddhaṁ brāhmaṇaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
Tena kho pana samayena mānatthaddho nāma brāhmaṇo sāvatthiyaṁ paṭivasati. So neva mātaraṁ abhivādeti, na pitaraṁ abhivādeti, na ācariyaṁ abhivādeti, na jeṭṭhabhātaraṁ abhivādeti. Tena kho pana samayena bhagavā mahatiyā parisāya parivuto dhammaṁ deseti.
Atha kho mānatthaddhassa brāhmaṇassa etadahosi: “ayaṁ kho samaṇo gotamo mahatiyā parisāya parivuto dhammaṁ deseti. Yannūnāhaṁ yena samaṇo gotamo tenupasaṅkameyyaṁ. Sace maṁ samaṇo gotamo ālapissati, ahampi taṁ ālapissāmi. No ce maṁ samaṇo gotamo ālapissati, ahampi nālapissāmī”ti.
2. “Na mānaṁ brāhmaṇa sādhu,
atthikassīdha brāhmaṇa;
Yena atthena āgacchi,
tamevamanubrūhaye”ti.
3. Atha kho mānatthaddho brāhmaṇo: Yato te mayi cittaṁ pasannan”ti.
Atha kho mānatthaddho brāhmaṇo sake āsane nisīditvā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
“cittaṁ me samaṇo gotamo jānātī”ti tattheva bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavato pādāni mukhena ca paricumbati pāṇīhi ca parisambāhati, nāmañca sāveti: “mānatthaddhāhaṁ, bho gotama, mānatthaddhāhaṁ, bho gotamā”ti.
Atha kho sā parisā abbhutavittajātā ahosi: “acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho. Ayañhi mānatthaddho brāhmaṇo neva mātaraṁ abhivādeti, na pitaraṁ abhivādeti, na ācariyaṁ abhivādeti, na jeṭṭhabhātaraṁ abhivādeti; atha ca pana samaṇe gotame evarūpaṁ paramanipaccakāraṁ karotī”ti.
Atha kho bhagavā mānatthaddhaṁ brāhmaṇaṁ etadavoca:
“alaṁ, brāhmaṇa, uṭṭhehi, sake āsane nisīda.
“Kesu na mānaṁ kayirātha,
kesu cassa sagāravo;
Kyassa apacitā assu,
kyassu sādhu supūjitā”ti.
5. “Mātari pitari cāpi,
atho jeṭṭhamhi bhātari;
Ācariye catutthamhi,
tesu na mānaṁ kayirātha;
Tesu assa sagāravo,
tyassa apacitā assu;
Tyassu sādhu supūjitā.
6. Arahante sītībhūte,
katakicce anāsave;
Nihacca mānaṁ athaddho,
te namasse anuttare”ti.
7. Evaṁ vutte, mānatthaddho brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama …pe… upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
7.16 Paccanīkasutta
1. Sāvatthinidānaṁ.
Tena kho pana samayena paccanīkasāto nāma brāhmaṇo sāvatthiyaṁ paṭivasati.
Atha kho paccanīkasātassa brāhmaṇassa etadahosi: “yannūnāhaṁ yena samaṇo gotamo tenupasaṅkameyyaṁ. Yaṁ yadeva samaṇo gotamo bhāsissati taṁ tadevassāhaṁ paccanīkāssan”ti.
Tena kho pana samayena bhagavā abbhokāse caṅkamati.
Atha kho paccanīkasāto brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ caṅkamantaṁ etadavoca: “bhaṇa samaṇadhamman”ti.
2. “Na paccanīkasātena,
suvijānaṁ subhāsitaṁ;
Upakkiliṭṭhacittena,
sārambhabahulena ca.
3. Yo ca vineyya sārambhaṁ,
appasādañca cetaso;
Āghātaṁ paṭinissajja,
sa ve jaññā subhāsitan”ti.
4. Evaṁ vutte, paccanīkasāto brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama …pe… upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
7.17 Navakammikasutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu viharati aññatarasmiṁ vanasaṇḍe.
Tena kho pana samayena navakammikabhāradvājo brāhmaṇo tasmiṁ vanasaṇḍe kammantaṁ kārāpeti. Addasā kho navakammikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ aññatarasmiṁ sālarukkhamūle nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
Disvānassa etadahosi: “ahaṁ kho imasmiṁ vanasaṇḍe kammantaṁ kārāpento ramāmi. Ayaṁ samaṇo gotamo kiṁ kārāpento ramatī”ti?
Atha kho navakammikabhāradvājo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami. upasaṅkamitvā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
2. “Ke nu kammantā karīyanti,
bhikkhu sālavane tava;
Yadekako araññasmiṁ,
ratiṁ vindati gotamo”ti.
3. “Na me vanasmiṁ karaṇīyamatthi,
Ucchinnamūlaṁ me vanaṁ visūkaṁ;
Svāhaṁ vane nibbanatho visallo,
Eko rame aratiṁ vippahāyā”ti.
4. Evaṁ vutte, navakammikabhāradvājo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama …pe… upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
7.18 Kaṭṭhahārasutta
1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu viharati aññatarasmiṁ vanasaṇḍe.
Tena kho pana samayena aññatarassa bhāradvājagottassa brāhmaṇassa sambahulā antevāsikā kaṭṭhahārakā māṇavakā yena vanasaṇḍo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā addasaṁsu bhagavantaṁ tasmiṁ vanasaṇḍe nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā. Disvāna yena bhāradvājagotto brāhmaṇo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhāradvājagottaṁ brāhmaṇaṁ etadavocuṁ: “yagghe bhavaṁ jāneyyāsi. Asukasmiṁ vanasaṇḍe samaṇo nisinno pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā”.
Atha kho bhāradvājagotto brāhmaṇo tehi māṇavakehi saddhiṁ yena so vanasaṇḍo tenupasaṅkami. Addasā kho bhagavantaṁ tasmiṁ vanasaṇḍe nisinnaṁ pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
2. “Gambhīrarūpe bahubherave vane,
Suññaṁ araññaṁ vijanaṁ vigāhiya;
Aniñjamānena ṭhitena vaggunā,
Sucārurūpaṁ vata bhikkhu jhāyasi.
3. Na yattha gītaṁ napi yattha vāditaṁ,
Eko araññe vanavassito muni;
Accherarūpaṁ paṭibhāti maṁ idaṁ,
Yadekako pītimano vane vase.
4. Maññāmahaṁ lokādhipatisahabyataṁ,
Ākaṅkhamāno tidivaṁ anuttaraṁ;
Kasmā bhavaṁ vijanamaraññamassito,
Tapo idha kubbasi brahmapattiyā”ti.
5. “Yā kāci kaṅkhā abhinandanā vā,
Anekadhātūsu puthū sadāsitā;
Aññāṇamūlappabhavā pajappitā,
Sabbā mayā byantikatā samūlikā.
6. Svāhaṁ akaṅkho asito anūpayo,
Sabbesu dhammesu visuddhadassano;
Pappuyya sambodhimanuttaraṁ sivaṁ,
Jhāyāmahaṁ brahma raho visārado”ti.
7. Evaṁ vutte, bhāradvājagotto brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama …pe… ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
7.19 Mātuposakasutta
1. Sāvatthinidānaṁ.
Atha kho mātuposako brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho mātuposako brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “ahañhi, bho gotama, dhammena bhikkhaṁ pariyesāmi, dhammena bhikkhaṁ pariyesitvā mātāpitaro posemi. Kaccāhaṁ, bho gotama, evaṅkārī kiccakārī homī”ti?
“Taggha tvaṁ, brāhmaṇa, evaṅkārī kiccakārī hosi. Yo kho, brāhmaṇa, dhammena bhikkhaṁ pariyesati, dhammena bhikkhaṁ pariyesitvā mātāpitaro poseti, bahuṁ so puññaṁ pasavatīti.
2. Yo mātaraṁ pitaraṁ vā,
macco dhammena posati;
Tāya naṁ pāricariyāya,
mātāpitūsu paṇḍitā;
Idheva naṁ pasaṁsanti,
pecca sagge pamodatī”ti.
3. Evaṁ vutte, mātuposako brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama …pe… upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
7.20 Bhikkhakasutta
1. Sāvatthinidānaṁ.
Atha kho bhikkhako brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho bhikkhako brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “ahampi kho, bho gotama, bhikkhako, bhavampi bhikkhako, idha no kiṁ nānākaraṇan”ti?
2. “Na tena bhikkhako hoti,
yāvatā bhikkhate pare;
Vissaṁ dhammaṁ samādāya,
bhikkhu hoti na tāvatā.
3. Yodha puññañca pāpañca,
bāhitvā brahmacariyaṁ;
Saṅkhāya loke carati,
sa ve bhikkhūti vuccatī”ti.
4. Evaṁ vutte, bhikkhako brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama …pe… upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
7.21 Saṅgāravasutta
1. Sāvatthinidānaṁ.
Tena kho pana samayena saṅgāravo nāma brāhmaṇo sāvatthiyaṁ paṭivasati udakasuddhiko, udakena parisuddhiṁ pacceti, sāyaṁ pātaṁ udakorohanānuyogamanuyutto viharati. Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi.
Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca: “idha, bhante, saṅgāravo nāma brāhmaṇo sāvatthiyaṁ paṭivasati udakasuddhiko, udakena suddhiṁ pacceti, sāyaṁ pātaṁ udakorohanānuyogamanuyutto viharati. Sādhu, bhante, bhagavā yena saṅgāravassa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā”ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
2. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena saṅgāravassa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho saṅgāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho saṅgāravaṁ brāhmaṇaṁ bhagavā etadavoca: “saccaṁ kira tvaṁ, brāhmaṇa, udakasuddhiko, udakena suddhiṁ paccesi, sāyaṁ pātaṁ udakorohanānuyogamanuyutto viharasī”ti?
“Evaṁ, bho gotama”.
“Kiṁ pana tvaṁ, brāhmaṇa, atthavasaṁ sampassamāno udakasuddhiko, udakasuddhiṁ paccesi, sāyaṁ pātaṁ udakorohanānuyogamanuyutto viharasī”ti?
“Idha me, bho gotama, yaṁ divā pāpakammaṁ kataṁ hoti, taṁ sāyaṁ nhānena pavāhemi, yaṁ rattiṁ pāpakammaṁ kataṁ hoti taṁ pātaṁ nhānena pavāhemi. Imaṁ khvāhaṁ, bho gotama, atthavasaṁ sampassamāno udakasuddhiko, udakena suddhiṁ paccemi, sāyaṁ pātaṁ udakorohanānuyogamanuyutto viharāmī”ti.
3. “Dhammo rahado brāhmaṇa sīlatittho,
Anāvilo sabbhi sataṁ pasattho;
Yattha have vedaguno sinātā,
Anallagattāva taranti pāran”ti.
4. Evaṁ vutte, saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama …pe… upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
7.22 Khomadussasutta
1. Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati khomadussaṁ nāmaṁ sakyānaṁ nigamo.
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya khomadussaṁ nigamaṁ piṇḍāya pāvisi. Tena kho pana samayena khomadussakā brāhmaṇagahapatikā sabhāyaṁ sannipatitā honti kenacideva karaṇīyena, devo ca ekamekaṁ phusāyati.
Atha kho bhagavā yena sā sabhā tenupasaṅkami. Addasaṁsu khomadussakā brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ. Disvāna etadavocuṁ: “ke ca muṇḍakā samaṇakā, ke ca sabhādhammaṁ jānissantī”ti?
Atha kho bhagavā khomadussake brāhmaṇagahapatike gāthāya ajjhabhāsi:
2. “Nesā sabhā yattha na santi santo,
Santo na te ye na vadanti dhammaṁ;
Rāgañca dosañca pahāya mohaṁ,
Dhammaṁ vadantā ca bhavanti santo”ti.
3. Evaṁ vutte, khomadussakā brāhmaṇagahapatikā bhagavantaṁ etadavocuṁ: “abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama. Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Ete mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsake no bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṁ gate”ti.
Upāsakavaggo dutiyo.
4. Tassuddānaṁ
Kasi udayo devahito,
Aññataramahāsālaṁ;
Mānatthaddhaṁ paccanīkaṁ,
Navakammi kaṭṭhahāraṁ;
Mātuposakaṁ bhikkhako,
Saṅgāravo ca khomadussena dvādasāti.
Brāhmaṇasaṁyuttaṁ samattaṁ.