SN 1. Devatāsaṁyutta

Saṁyutta Nikāya 1.1

1.1 Oghataraṇasutta

1. Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṁ etadavoca: “kathaṁ nu tvaṁ, mārisa, oghamatarī”ti?

“Appatiṭṭhaṁ khvāhaṁ, āvuso, anāyūhaṁ oghamatarin”ti.

“Yathākathaṁ pana tvaṁ, mārisa, appatiṭṭhaṁ anāyūhaṁ oghamatarī”ti?

“Yadāsvāhaṁ, āvuso, santiṭṭhāmi tadāssu saṁsīdāmi; yadāsvāhaṁ, āvuso, āyūhāmi tadāssu nibbuyhāmi. Evaṁ khvāhaṁ, āvuso, appatiṭṭhaṁ anāyūhaṁ oghamatarin”ti.

2. “Cirassaṁ vata passāmi,
brāhmaṇaṁ parinibbutaṁ;
Appatiṭṭhaṁ anāyūhaṁ,
tiṇṇaṁ loke visattikan”ti.

3. Idamavoca sā devatā. Samanuñño satthā ahosi. Atha kho sā devatā: “samanuñño me satthā”ti bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyīti.

1.2 Nimokkhasutta

1. Sāvatthinidānaṁ.

Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṁ etadavoca: “Jānāsi no tvaṁ, mārisa, sattānaṁ nimokkhaṁ pamokkhaṁ vivekan”ti?

3. “Jānāmi khvāhaṁ, āvuso, sattānaṁ nimokkhaṁ pamokkhaṁ vivekan”ti.

4. “Yathākathaṁ pana tvaṁ, mārisa, jānāsi sattānaṁ nimokkhaṁ pamokkhaṁ vivekan”ti?

5. “Nandībhavaparikkhayā, Saññāviññāṇasaṅkhayā; Vedanānaṁ nirodhā upasamā, Evaṁ khvāhaṁ āvuso jānāmi; Sattānaṁ nimokkhaṁ pamokkhaṁ vivekan”ti.

1.3 Upanīyasutta

1. Sāvatthinidānaṁ.

Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

2. “Upanīyati jīvitamappamāyu,
Jarūpanītassa na santi tāṇā;
Etaṁ bhayaṁ maraṇe pekkhamāno,
Puññāni kayirātha sukhāvahānī”ti.

3. “Upanīyati jīvitamappamāyu,
Jarūpanītassa na santi tāṇā;
Etaṁ bhayaṁ maraṇe pekkhamāno,
Lokāmisaṁ pajahe santipekkho”ti.

1.4 Accentisutta

1. Sāvatthinidānaṁ.

Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

2. “Accenti kālā tarayanti rattiyo,
Vayoguṇā anupubbaṁ jahanti;
Etaṁ bhayaṁ maraṇe pekkhamāno,
Puññāni kayirātha sukhāvahānī”ti.

3. “Accenti kālā tarayanti rattiyo,
Vayoguṇā anupubbaṁ jahanti;
Etaṁ bhayaṁ maraṇe pekkhamāno,
Lokāmisaṁ pajahe santipekkho”ti.

1.5 Katichindasutta

1. Sāvatthinidānaṁ.

Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

2. “Kati chinde kati jahe,
kati cuttari bhāvaye;
Kati saṅgātigo bhikkhu,
oghatiṇṇoti vuccatī”ti.

3. “Pañca chinde pañca jahe,
pañca cuttari bhāvaye;
Pañca saṅgātigo bhikkhu,
oghatiṇṇoti vuccatī”ti.

1.6 Jāgarasutta

1. Sāvatthinidānaṁ.

Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

2. “Kati jāgarataṁ suttā,
kati suttesu jāgarā;
Katibhi rajamādeti,
katibhi parisujjhatī”ti.

3. “Pañca jāgarataṁ suttā,
pañca suttesu jāgarā;
Pañcabhi rajamādeti,
pañcabhi parisujjhatī”ti.

1.7 Appaṭividitasutta

1. Sāvatthinidānaṁ.

Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

2. “Yesaṁ dhammā appaṭividitā,
Paravādesu nīyare;
Suttā te nappabujjhanti,
Kālo tesaṁ pabujjhitun”ti.

3. “Yesaṁ dhammā suppaṭividitā,
Paravādesu na nīyare;
Te sambuddhā sammadaññā,
Caranti visame saman”ti.

1.8 Susammuṭṭhasutta

1. Sāvatthinidānaṁ.

Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

2. “Yesaṁ dhammā susammuṭṭhā,
paravādesu nīyare;
Suttā te nappabujjhanti,
kālo tesaṁ pabujjhitun”ti.

3. “Yesaṁ dhammā asammuṭṭhā,
paravādesu na nīyare;
Te sambuddhā sammadaññā,
caranti visame saman”ti.

1.9 Mānakāmasutta

1. Sāvatthinidānaṁ.

Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

2. “Na mānakāmassa damo idhatthi,
Na monamatthi asamāhitassa;
Eko araññe viharaṁ pamatto,
Na maccudheyyassa tareyya pāran”ti.

3. “Mānaṁ pahāya susamāhitatto,
Sucetaso sabbadhi vippamutto;
Eko araññe viharaṁ appamatto,
Sa maccudheyyassa tareyya pāran”ti.

1.10 Araññasutta

1. Sāvatthinidānaṁ.

Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:

2. “Araññe viharantānaṁ,
santānaṁ brahmacārinaṁ;
Ekabhattaṁ bhuñjamānānaṁ,
kena vaṇṇo pasīdatī”ti.

3. “Atītaṁ nānusocanti,
nappajappanti nāgataṁ;
Paccuppannena yāpenti,
tena vaṇṇo pasīdati.

4. Anāgatappajappāya,
atītassānusocanā;
Etena bālā sussanti,
naḷova harito luto”ti.

Naḷavaggo paṭhamo.

5. Tassuddānaṁ

Oghaṁ nimokkhaṁ upaneyyaṁ,
Accenti katichindi ca;
Jāgaraṁ appaṭividitā,
Susammuṭṭhā mānakāminā;
Araññe dasamo vutto,
Vaggo tena pavuccati.

1.11 Nandanasutta

1. Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “bhikkhavo”ti.

“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca:

2. “Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, aññatarā tāvatiṁsakāyikā devatā nandane vane accharāsaṅghaparivutā dibbehi pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricārayamānā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ gāthaṁ abhāsi:

3. ‘Na te sukhaṁ pajānanti,
ye na passanti nandanaṁ;
Āvāsaṁ naradevānaṁ,
tidasānaṁ yasassinan’ti.

4. Evaṁ vutte, bhikkhave, aññatarā devatā taṁ devataṁ gāthāya paccabhāsi:

5. ‘Na tvaṁ bāle pajānāsi,
yathā arahataṁ vaco;
Aniccā sabbasaṅkhārā,
uppādavayadhammino;
Uppajjitvā nirujjhanti,
tesaṁ vūpasamo sukho’”ti.

1.12 Nandatisutta

1. Sāvatthinidānaṁ.

Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

2. “Nandati puttehi puttimā,
Gomā gohi tatheva nandati;
Upadhīhi narassa nandanā,
Na hi so nandati yo nirūpadhī”ti.

3. “Socati puttehi puttimā,
Gomā gohi tatheva socati;
Upadhīhi narassa socanā,
Na hi so socati yo nirūpadhī”ti.

1.13 Natthiputtasamasutta

1. Sāvatthinidānaṁ.

Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

2. “Natthi puttasamaṁ pemaṁ,
natthi gosamitaṁ dhanaṁ;
Natthi sūriyasamā ābhā,
samuddaparamā sarā”ti.

3. “Natthi attasamaṁ pemaṁ,
natthi dhaññasamaṁ dhanaṁ;
Natthi paññāsamā ābhā,
vuṭṭhi ve paramā sarā”ti.

1.14 Khattiyasutta

1. “Khattiyo dvipadaṁ seṭṭho,
balībaddo catuppadaṁ;
Komārī seṭṭhā bhariyānaṁ,
yo ca puttāna pubbajo”ti.

2. “Sambuddho dvipadaṁ seṭṭho,
ājānīyo catuppadaṁ;
Sussūsā seṭṭhā bhariyānaṁ,
yo ca puttānamassavo”ti.

1.15 Saṇamānasutta

1. “Ṭhite majjhanhike kāle,
sannisīvesu pakkhisu;
Saṇateva brahāraññaṁ,
taṁ bhayaṁ paṭibhāti man”ti.

2. “Ṭhite majjhanhike kāle,
sannisīvesu pakkhisu;
Saṇateva brahāraññaṁ,
sā rati paṭibhāti man”ti.

1.16 Niddātandīsutta

1. “Niddā tandī vijambhitā,
Aratī bhattasammado;
Etena nappakāsati,
Ariyamaggo idha pāṇinan”ti.

2. “Niddaṁ tandiṁ vijambhitaṁ,
Aratiṁ bhattasammadaṁ;
Vīriyena naṁ paṇāmetvā,
Ariyamaggo visujjhatī”ti.

1.17 Dukkarasutta

1. “Dukkaraṁ duttitikkhañca,
abyattena ca sāmaññaṁ;
Bahūhi tattha sambādhā,
yattha bālo visīdatī”ti.

2. “Katihaṁ careyya sāmaññaṁ,
cittañce na nivāraye;
Pade pade visīdeyya,
saṅkappānaṁ vasānugoti.

3. Kummova aṅgāni sake kapāle,
Samodahaṁ bhikkhu manovitakke;
Anissito aññamaheṭhayāno,
Parinibbuto nūpavadeyya kañcī”ti.

1.18 Hirīsutta

1. “Hirīnisedho puriso,
koci lokasmiṁ vijjati;
Yo nindaṁ apabodhati,
asso bhadro kasāmivā”ti.

2. “Hirīnisedhā tanuyā,
ye caranti sadā satā;
Antaṁ dukkhassa pappuyya,
caranti visame saman”ti.

1.19 Kuṭikāsutta

1. “Kacci te kuṭikā natthi,
kacci natthi kulāvakā;
Kacci santānakā natthi,
kacci muttosi bandhanā”ti.

2. “Taggha me kuṭikā natthi,
taggha natthi kulāvakā;
Taggha santānakā natthi,
taggha muttomhi bandhanā”ti.

3. “Kintāhaṁ kuṭikaṁ brūmi,
kiṁ te brūmi kulāvakaṁ;
Kiṁ te santānakaṁ brūmi,
kintāhaṁ brūmi bandhanan”ti.

4. “Mātaraṁ kuṭikaṁ brūsi,
bhariyaṁ brūsi kulāvakaṁ;
Putte santānake brūsi,
taṇhaṁ me brūsi bandhanan”ti.

5. “Sāhu te kuṭikā natthi,
sāhu natthi kulāvakā;
Sāhu santānakā natthi,
sāhu muttosi bandhanā”ti.

1.20 Samiddhisutta

1. Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati tapodārāme.

Atha kho āyasmā samiddhi rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṁ. Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno.

Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ tapodaṁ obhāsetvā yena āyasmā samiddhi tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vehāsaṁ ṭhitā āyasmantaṁ samiddhiṁ gāthāya ajjhabhāsi:

10. ‘Abhutvā bhikkhasi bhikkhu,
na hi bhutvāna bhikkhasi;
Bhutvāna bhikkhu bhikkhassu,
mā taṁ kālo upaccagā’ti.

11. Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, taṁ devataṁ gāthāya paccabhāsiṁ:

12. ‘Kālaṁ vohaṁ na jānāmi,
channo kālo na dissati;
Tasmā abhutvā bhikkhāmi,
mā maṁ kālo upaccagā’ti.

13. Atha kho, bhante, sā devatā pathaviyaṁ patiṭṭhahitvā maṁ etadavoca: ‘daharo tvaṁ, bhikkhu, pabbajito susu kāḷakeso, bhadrena yobbanena samannāgato, paṭhamena vayasā, anikkīḷitāvī kāmesu. Bhuñja, bhikkhu, mānusake kāme; mā sandiṭṭhikaṁ hitvā kālikaṁ anudhāvī’ti.

14. Evaṁ vuttāhaṁ, bhante, taṁ devataṁ etadavocaṁ: ‘na khvāhaṁ, āvuso, sandiṭṭhikaṁ hitvā kālikaṁ anudhāvāmi; kālikañca khvāhaṁ, āvuso, hitvā sandiṭṭhikaṁ anudhāvāmi. Kālikā hi, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā; ādīnavo ettha bhiyyo. Sandiṭṭhiko ayaṁ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti.

15. Evaṁ vutte, bhante, sā devatā maṁ etadavoca: ‘kathañca, bhikkhu, kālikā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā; ādīnavo ettha bhiyyo? Kathaṁ sandiṭṭhiko ayaṁ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti?

16. Evaṁ vuttāhaṁ, bhante, taṁ devataṁ etadavocaṁ: ‘ahaṁ kho, āvuso, navo acirapabbajito adhunāgato imaṁ dhammavinayaṁ, na tāhaṁ sakkomi vitthārena ācikkhituṁ. Ayaṁ so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho rājagahe viharati tapodārāme. Taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccha. Yathā te bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāsī’ti.

17. Evaṁ vutte, bhante, sā devatā maṁ etadavoca: ‘na kho, bhikkhu, sukaro so bhagavā amhehi upasaṅkamituṁ, aññāhi mahesakkhāhi devatāhi parivuto. Sace kho tvaṁ, bhikkhu, taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccheyyāsi, mayampi āgaccheyyāma dhammassavanāyā’ti. Sace, bhante, tassā devatāya saccaṁ vacanaṁ, idheva sā devatā avidūre”ti.

18. Evaṁ vutte, sā devatā āyasmantaṁ samiddhiṁ etadavoca: “puccha, bhikkhu, puccha, bhikkhu, yamahaṁ anuppattā”ti.

19. Atha kho bhagavā taṁ devataṁ gāthāhi ajjhabhāsi:

2. “Abhutvā bhikkhasi bhikkhu,
na hi bhutvāna bhikkhasi;
Bhutvāna bhikkhu bhikkhassu,
mā taṁ kālo upaccagā”ti.

20. “Akkheyyasaññino sattā,
akkheyyasmiṁ patiṭṭhitā;
Akkheyyaṁ apariññāya,
yogamāyanti maccuno.

21. Akkheyyañca pariññāya,
Akkhātāraṁ na maññati;
Tañhi tassa na hotīti,
Yena naṁ vajjā na tassa atthi;

Sace vijānāsi vadehi yakkhā”ti.

22. “Na khvāhaṁ, bhante, imassa bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānāmi. Sādhu me, bhante, bhagavā tathā bhāsatu yathāhaṁ imassa bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ jāneyyan”ti.

23. “Samo visesī uda vā nihīno,
Yo maññatī so vivadetha tena;
Tīsu vidhāsu avikampamāno,
Samo visesīti na tassa hoti;

Sace vijānāsi vadehi yakkhā”ti.

24. “Imassapi khvāhaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa na vitthārena atthaṁ ājānāmi. Sādhu me, bhante, bhagavā tathā bhāsatu yathāhaṁ imassa bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ jāneyyan”ti.

25. “Pahāsi saṅkhaṁ na vimānamajjhagā,
Acchecchi taṇhaṁ idha nāmarūpe;
Taṁ chinnaganthaṁ anighaṁ nirāsaṁ,
Pariyesamānā nājjhagamuṁ;
Devā manussā idha vā huraṁ vā,
Saggesu vā sabbanivesanesu.

26. Sace vijānāsi vadehi yakkhā”ti.

27. “Imassa khvāhaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi—

28. Pāpaṁ na kayirā vacasā manasā,
Kāyena vā kiñcana sabbaloke;
Kāme pahāya satimā sampajāno,
Dukkhaṁ na sevetha anatthasaṁhitan”ti.

Nandanavaggo dutiyo.

29. Tassuddānaṁ

Nandanā nandati ceva,
Natthiputtasamena ca;
Khattiyo saṇamāno ca,
Niddātandī ca dukkaraṁ;
Hirī kuṭikā navamo,
Dasamo vutto samiddhināti.

3. “Kālaṁ vohaṁ na jānāmi,
channo kālo na dissati;
Tasmā abhutvā bhikkhāmi,
mā maṁ kālo upaccagā”ti.

4. Atha kho sā devatā pathaviyaṁ patiṭṭhahitvā āyasmantaṁ samiddhiṁ etadavoca: “daharo tvaṁ, bhikkhu, pabbajito susu kāḷakeso, bhadrena yobbanena samannāgato, paṭhamena vayasā, anikkīḷitāvī kāmesu. Bhuñja, bhikkhu, mānusake kāme; mā sandiṭṭhikaṁ hitvā kālikaṁ anudhāvī”ti.

5. “Na khvāhaṁ, āvuso, sandiṭṭhikaṁ hitvā kālikaṁ anudhāvāmi. Kālikañca khvāhaṁ, āvuso, hitvā sandiṭṭhikaṁ anudhāvāmi. Kālikā hi, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā; ādīnavo ettha bhiyyo. Sandiṭṭhiko ayaṁ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī”ti.

6. “Kathañca, bhikkhu, kālikā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo? Kathaṁ sandiṭṭhiko ayaṁ dhammo akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī”ti?

7. “Ahaṁ kho, āvuso, navo acirapabbajito adhunāgato imaṁ dhammavinayaṁ. Na tāhaṁ sakkomi vitthārena ācikkhituṁ. Ayaṁ so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho rājagahe viharati tapodārāme. Taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccha. Yathā te bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāsī”ti.

8. “Na kho, bhikkhu, sukaro so bhagavā amhehi upasaṅkamituṁ, aññāhi mahesakkhāhi devatāhi parivuto. Sace kho tvaṁ, bhikkhu, taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccheyyāsi, mayampi āgaccheyyāma dhammassavanāyā”ti.

“Evamāvuso”ti kho āyasmā samiddhi tassā devatāya paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā samiddhi bhagavantaṁ etadavoca:

9. “Idhāhaṁ, bhante, rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkamiṁ gattāni parisiñcituṁ. Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsiṁ gattāni pubbāpayamāno. Atha kho, bhante, aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ tapodaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vehāsaṁ ṭhitā imāya gāthāya ajjhabhāsi:

1.21 Sattisutta

1. Sāvatthinidānaṁ.

Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

2. “Sattiyā viya omaṭṭho,
ḍayhamānova matthake;
Kāmarāgappahānāya,
sato bhikkhu paribbaje”ti.

3. “Sattiyā viya omaṭṭho,
ḍayhamānova matthake;
Sakkāyadiṭṭhippahānāya,
sato bhikkhu paribbaje”ti.

1.22 Phusatisutta

1. “Nāphusantaṁ phusati ca,
phusantañca tato phuse;
Tasmā phusantaṁ phusati,
appaduṭṭhapadosinan”ti.

2. “Yo appaduṭṭhassa narassa dussati,
Suddhassa posassa anaṅgaṇassa;
Tameva bālaṁ pacceti pāpaṁ,
Sukhumo rajo paṭivātaṁva khitto”ti.

1.23 Jaṭāsutta

1. “Antojaṭā bahijaṭā,
Jaṭāya jaṭitā pajā;
Taṁ taṁ gotama pucchāmi,
Ko imaṁ vijaṭaye jaṭan”ti.

2. “Sīle patiṭṭhāya naro sapañño,
Cittaṁ paññañca bhāvayaṁ;
Ātāpī nipako bhikkhu,
So imaṁ vijaṭaye jaṭaṁ.

3. Yesaṁ rāgo ca doso ca,
avijjā ca virājitā;
Khīṇāsavā arahanto,
tesaṁ vijaṭitā jaṭā.

4. Yattha nāmañca rūpañca,
asesaṁ uparujjhati;
Paṭighaṁ rūpasaññā ca,
etthesā chijjate jaṭā”ti.

1.24 Manonivāraṇasutta

1. “Yato yato mano nivāraye,
Na dukkhameti naṁ tato tato;
Sa sabbato mano nivāraye,
Sa sabbato dukkhā pamuccatī”ti.

2. “Na sabbato mano nivāraye,
Na mano saṁyatattamāgataṁ;
Yato yato ca pāpakaṁ,
Tato tato mano nivāraye”ti.

1.25 Arahantasutta

1. “Yo hoti bhikkhu arahaṁ katāvī,
Khīṇāsavo antimadehadhārī;
Ahaṁ vadāmītipi so vadeyya,
Mamaṁ vadantītipi so vadeyyā”ti.

2. “Yo hoti bhikkhu arahaṁ katāvī,
Khīṇāsavo antimadehadhārī;
Ahaṁ vadāmītipi so vadeyya,
Mamaṁ vadantītipi so vadeyya;
Loke samaññaṁ kusalo viditvā,
Vohāramattena so vohareyyā”ti.

3. “Yo hoti bhikkhu arahaṁ katāvī,
Khīṇāsavo antimadehadhārī;
Mānaṁ nu kho so upagamma bhikkhu,
Ahaṁ vadāmītipi so vadeyya;
Mamaṁ vadantītipi so vadeyyā”ti.

4. “Pahīnamānassa na santi ganthā,
Vidhūpitā mānaganthassa sabbe;
Sa vītivatto maññataṁ sumedho,
Ahaṁ vadāmītipi so vadeyya.

5. Mamaṁ vadantītipi so vadeyya,
Loke samaññaṁ kusalo viditvā;
Vohāramattena so vohareyyā”ti.

1.26 Pajjotasutta

1. “Kati lokasmiṁ pajjotā,
Tehi loko pakāsati;
Bhagavantaṁ puṭṭhumāgamma,
Kathaṁ jānemu taṁ mayan”ti.

2. “Cattāro loke pajjotā,
pañcamettha na vijjati;
Divā tapati ādicco,
rattimābhāti candimā.

3. Atha aggi divārattiṁ,
tattha tattha pakāsati;
Sambuddho tapataṁ seṭṭho,
esā ābhā anuttarā”ti.

1.27 Sarasutta

1. “Kuto sarā nivattanti,
kattha vaṭṭaṁ na vattati;
Kattha nāmañca rūpañca,
asesaṁ uparujjhatī”ti.

2. “Yattha āpo ca pathavī,
tejo vāyo na gādhati;

Ato sarā nivattanti,
ettha vaṭṭaṁ na vattati;
Ettha nāmañca rūpañca,
asesaṁ uparujjhatī”ti.

1.28 Mahaddhanasutta

1. “Mahaddhanā mahābhogā,
raṭṭhavantopi khattiyā;
Aññamaññābhigijjhanti,
kāmesu analaṅkatā.

2. Tesu ussukkajātesu,
bhavasotānusārisu;
Kedha taṇhaṁ pajahiṁsu,
ke lokasmiṁ anussukā”ti.

3. “Hitvā agāraṁ pabbajitā,
hitvā puttaṁ pasuṁ piyaṁ;
Hitvā rāgañca dosañca,
avijjañca virājiya;
Khīṇāsavā arahanto,
te lokasmiṁ anussukā”ti.

1.29 Catucakkasutta

1. “Catucakkaṁ navadvāraṁ,
puṇṇaṁ lobhena saṁyutaṁ;
Paṅkajātaṁ mahāvīra,
kathaṁ yātrā bhavissatī”ti.

2. “Chetvā naddhiṁ varattañca,
icchā lobhañca pāpakaṁ;
Samūlaṁ taṇhamabbuyha,
evaṁ yātrā bhavissatī”ti.

1.30 Eṇijaṅghasutta

1. “Eṇijaṅghaṁ kisaṁ vīraṁ,
appāhāraṁ alolupaṁ;
Sīhaṁvekacaraṁ nāgaṁ,
kāmesu anapekkhinaṁ;
Upasaṅkamma pucchāma,
kathaṁ dukkhā pamuccatī”ti.

2. “Pañca kāmaguṇā loke,
manochaṭṭhā paveditā;
Ettha chandaṁ virājetvā,
evaṁ dukkhā pamuccatī”ti.

Sattivaggo tatiyo.

3. Tassuddānaṁ

Sattiyā phusati ceva,
jaṭā manonivāraṇā;
Arahantena pajjoto,
sarā mahaddhanena ca;
Catucakkena navamaṁ,
eṇijaṅghena te dasāti.

1.31 Sabbhisutta

1. Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Atha kho sambahulā satullapakāyikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

10. “Sabbhireva samāsetha,
sabbhi kubbetha santhavaṁ;
Sataṁ saddhammamaññāya,
sattā gacchanti suggatin”ti.

11. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

12. “Sabbhireva samāsetha,
sabbhi kubbetha santhavaṁ;
Sataṁ saddhammamaññāya,
sattā tiṭṭhanti sātatan”ti.

13. Atha kho aparā devatā bhagavantaṁ etadavoca: “kassa nu kho, bhagavā, subhāsitan”ti?

14. “Sabbāsaṁ vo subhāsitaṁ pariyāyena, api ca mamapi suṇātha—

15. Sabbhireva samāsetha,
sabbhi kubbetha santhavaṁ;
Sataṁ saddhammamaññāya,
sabbadukkhā pamuccatī”ti.

16. Idamavoca bhagavā. Attamanā tā devatāyo bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyiṁsūti.

2. “Sabbhireva samāsetha,
sabbhi kubbetha santhavaṁ;
Sataṁ saddhammamaññāya,
seyyo hoti na pāpiyo”ti.

3. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

4. “Sabbhireva samāsetha,
sabbhi kubbetha santhavaṁ;
Sataṁ saddhammamaññāya,
paññā labbhati nāññato”ti.

5. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

6. “Sabbhireva samāsetha,
sabbhi kubbetha santhavaṁ;
Sataṁ saddhammamaññāya,
sokamajjhe na socatī”ti.

7. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

8. “Sabbhireva samāsetha,
sabbhi kubbetha santhavaṁ;
Sataṁ saddhammamaññāya,
ñātimajjhe virocatī”ti.

9. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

1.32 Maccharisutta

1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Atha kho sambahulā satullapakāyikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

10. “Duddadaṁ dadamānānaṁ,
dukkaraṁ kamma kubbataṁ;
Asanto nānukubbanti,
sataṁ dhammo duranvayo.

11. Tasmā satañca asataṁ,
nānā hoti ito gati;
Asanto nirayaṁ yanti,
santo saggaparāyanā”ti.

12. Atha kho aparā devatā bhagavato santike etadavoca: “kassa nu kho, bhagavā, subhāsitan”ti?

13. “Sabbāsaṁ vo subhāsitaṁ pariyāyena; api ca mamapi suṇātha—

14. Dhammaṁ care yopi samuñjakaṁ care,
Dārañca posaṁ dadamappakasmiṁ;
Sataṁ sahassānaṁ sahassayāginaṁ,
Kalampi nāgghanti tathāvidhassa te”ti.

15. Atha kho aparā devatā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:

16. “Kenesa yañño vipulo mahaggato,
Samena dinnassa na agghameti;
Kathaṁ sataṁ sahassānaṁ sahassayāginaṁ,
Kalampi nāgghanti tathāvidhassa te”ti.

17. “Dadanti heke visame niviṭṭhā,
Chetvā vadhitvā atha socayitvā;
Sā dakkhiṇā assumukhā sadaṇḍā,
Samena dinnassa na agghameti.

18. Evaṁ sataṁ sahassānaṁ sahassayāginaṁ,
Kalampi nāgghanti tathāvidhassa te”ti.

2. “Maccherā ca pamādā ca,
evaṁ dānaṁ na dīyati;
Puññaṁ ākaṅkhamānena,
deyyaṁ hoti vijānatā”ti.

3. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi:

4. “Yasseva bhīto na dadāti maccharī,
Tadevādadato bhayaṁ;
Jighacchā ca pipāsā ca,
Yassa bhāyati maccharī;
Tameva bālaṁ phusati,
Asmiṁ loke paramhi ca.

5. Tasmā vineyya maccheraṁ,
dajjā dānaṁ malābhibhū;
Puññāni paralokasmiṁ,
patiṭṭhā honti pāṇinan”ti.

6. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi:

7. “Te matesu na mīyanti,
panthānaṁva sahabbajaṁ;
Appasmiṁ ye pavecchanti,
esa dhammo sanantano.

8. Appasmeke pavecchanti,
bahuneke na dicchare;
Appasmā dakkhiṇā dinnā,
sahassena samaṁ mitā”ti.

9. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi:

1.33 Sādhusutta

1. Sāvatthinidānaṁ.

Atha kho sambahulā satullapakāyikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṁ udānaṁ udānesi:

10. Yo dhammaladdhassa dadāti dānaṁ,
Uṭṭhānavīriyādhigatassa jantu;
Atikkamma so vetaraṇiṁ yamassa,
Dibbāni ṭhānāni upeti macco”ti.

11. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ udānaṁ udānesi:

12. “Sādhu kho mārisa dānaṁ,
Appakasmimpi sāhu dānaṁ;
Saddhāyapi sāhu dānaṁ,
Dhammaladdhassāpi sāhu dānaṁ;
Api ca viceyya dānampi sāhu dānaṁ.

13. Viceyya dānaṁ sugatappasatthaṁ,
Ye dakkhiṇeyyā idha jīvaloke;
Etesu dinnāni mahapphalāni,
Bījāni vuttāni yathā sukhette”ti.

14. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ udānaṁ udānesi:

15. “Sādhu kho mārisa dānaṁ,
Appakasmimpi sāhu dānaṁ;
Saddhāyapi sāhu dānaṁ,
Dhammaladdhassāpi sāhu dānaṁ;
Viceyya dānampi sāhu dānaṁ,
Api ca pāṇesupi sādhu saṁyamo.

16. Yo pāṇabhūtāni aheṭhayaṁ caraṁ,
Parūpavādā na karonti pāpaṁ;
Bhīruṁ pasaṁsanti na hi tattha sūraṁ,
Bhayā hi santo na karonti pāpan”ti.

17. Atha kho aparā devatā bhagavantaṁ etadavoca: “kassa nu kho, bhagavā, subhāsitan”ti?

18. “Sabbāsaṁ vo subhāsitaṁ pariyāyena, api ca mamapi suṇātha—

19. Saddhā hi dānaṁ bahudhā pasatthaṁ,
Dānā ca kho dhammapadaṁva seyyo;
Pubbe ca hi pubbatare ca santo,
Nibbānamevajjhagamuṁ sapaññā”ti.

2. “Sādhu kho mārisa dānaṁ,
maccherā ca pamādā ca;
Evaṁ dānaṁ na dīyati,
puññaṁ ākaṅkhamānena;
Deyyaṁ hoti vijānatā”ti.

3. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ udānaṁ udānesi:

4. “Sādhu kho mārisa dānaṁ,
Api ca appakasmimpi sāhu dānaṁ.

5. Appasmeke pavecchanti,
bahuneke na dicchare;
Appasmā dakkhiṇā dinnā,
sahassena samaṁ mitā”ti.

6. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ udānaṁ udānesi:

7. “Sādhu kho mārisa dānaṁ,
Appakasmimpi sāhu dānaṁ;
Api ca saddhāyapi sāhu dānaṁ,
Dānañca yuddhañca samānamāhu;
Appāpi santā bahuke jinanti,
Appampi ce saddahāno dadāti;
Teneva so hoti sukhī paratthā”ti.

8. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ udānaṁ udānesi:

9. “Sādhu kho mārisa dānaṁ,
Appakasmimpi sāhu dānaṁ;
Saddhāyapi sāhu dānaṁ,
Api ca dhammaladdhassāpi sāhu dānaṁ.

1.34 Nasantisutta

1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Atha kho sambahulā satullapakāyikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

2. “Na santi kāmā manujesu niccā,
Santīdha kamanīyāni yesu baddho;
Yesu pamatto apunāgamanaṁ,
Anāgantā puriso maccudheyyā”ti.

3. “Chandajaṁ aghaṁ chandajaṁ dukkhaṁ, Chandavinayā aghavinayo; Aghavinayā dukkhavinayo”ti.

4. “Na te kāmā yāni citrāni loke,
Saṅkapparāgo purisassa kāmo;
Tiṭṭhanti citrāni tatheva loke,
Athettha dhīrā vinayanti chandaṁ.

5. Kodhaṁ jahe vippajaheyya mānaṁ,
Saṁyojanaṁ sabbamatikkameyya;
Taṁ nāmarūpasmimasajjamānaṁ,
Akiñcanaṁ nānupatanti dukkhā.

6. Pahāsi saṅkhaṁ na vimānamajjhagā,
Acchecchi taṇhaṁ idha nāmarūpe;
Taṁ chinnaganthaṁ anighaṁ nirāsaṁ,
Pariyesamānā nājjhagamuṁ;
Devā manussā idha vā huraṁ vā,
Saggesu vā sabbanivesanesū”ti.

7. “Tañce hi nāddakkhuṁ tathāvimuttaṁ,
(iccāyasmā mogharājā)
Devā manussā idha vā huraṁ vā;
Naruttamaṁ atthacaraṁ narānaṁ,
Ye taṁ namassanti pasaṁsiyā te”ti.

8. “Pasaṁsiyā tepi bhavanti bhikkhū,
(mogharājāti bhagavā)
Ye taṁ namassanti tathāvimuttaṁ;
Aññāya dhammaṁ vicikicchaṁ pahāya,
Saṅgātigā tepi bhavanti bhikkhū”ti.

1.35 Ujjhānasaññisutta

1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Atha kho sambahulā ujjhānasaññikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā vehāsaṁ aṭṭhaṁsu. Vehāsaṁ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

10. “Tathāgatassa buddhassa,
sabbabhūtānukampino;
Tassaccayā na vijjanti,
tassa natthi apāgataṁ;
So na sammohamāpādi,
sova dhīro sadā satoti.

11. Accayaṁ desayantīnaṁ,
yo ce na paṭigaṇhati;
Kopantaro dosagaru,
sa veraṁ paṭimuñcati;
Taṁ veraṁ nābhinandāmi,
paṭiggaṇhāmi voccayan”ti.

2. “Aññathā santamattānaṁ,
aññathā yo pavedaye;
Nikacca kitavasseva,
bhuttaṁ theyyena tassa taṁ.

3. Yañhi kayirā tañhi vade,
yaṁ na kayirā na taṁ vade;
Akarontaṁ bhāsamānaṁ,
parijānanti paṇḍitā”ti.

4. “Na yidaṁ bhāsitamattena,
ekantasavanena vā;
Anukkamitave sakkā,
yāyaṁ paṭipadā daḷhā;
Yāya dhīrā pamuccanti,
jhāyino mārabandhanā.

5. Na ve dhīrā pakubbanti,
viditvā lokapariyāyaṁ;
Aññāya nibbutā dhīrā,
tiṇṇā loke visattikan”ti.

6. Atha kho tā devatāyo pathaviyaṁ patiṭṭhahitvā bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavocuṁ: “accayo no, bhante, accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yā mayaṁ bhagavantaṁ āsādetabbaṁ amaññimhā. Tāsaṁ no, bhante, bhagavā accayaṁ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṁ saṁvarāyā”ti.

Atha kho bhagavā sitaṁ pātvākāsi.

Atha kho tā devatāyo bhiyyoso mattāya ujjhāyantiyo vehāsaṁ abbhuggañchuṁ. Ekā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

7. “Accayaṁ desayantīnaṁ,
yo ce na paṭigaṇhati;
Kopantaro dosagaru,
sa veraṁ paṭimuñcatī”ti.

8. “Accayo ce na vijjetha,
nocidhāpagataṁ siyā;
Verāni na ca sammeyyuṁ,
kenīdha kusalo siyā”ti.

9. “Kassaccayā na vijjanti,
kassa natthi apāgataṁ;
Ko na sammohamāpādi,
ko ca dhīro sadā sato”ti.

1.36 Saddhāsutta

1. Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Atha kho sambahulā satullapakāyikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

2. “Saddhā dutiyā purisassa hoti,
No ce assaddhiyaṁ avatiṭṭhati;
Yaso ca kittī ca tatvassa hoti,
Saggañca so gacchati sarīraṁ vihāyā”ti.

3. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi:

4. “Kodhaṁ jahe vippajaheyya mānaṁ,
Saṁyojanaṁ sabbamatikkameyya;
Taṁ nāmarūpasmimasajjamānaṁ,
Akiñcanaṁ nānupatanti saṅgā”ti.

5. “Pamādamanuyuñjanti,
bālā dummedhino janā;
Appamādañca medhāvī,
dhanaṁ seṭṭhaṁva rakkhati.

6. Mā pamādamanuyuñjetha,
mā kāmarati santhavaṁ;
Appamatto hi jhāyanto,
pappoti paramaṁ sukhan”ti.

1.37 Samayasutta

1. Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ mahāvane mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi; dasahi ca lokadhātūhi devatā yebhuyyena sannipatitā honti bhagavantaṁ dassanāya bhikkhusaṅghañca.

Atha kho catunnaṁ suddhāvāsakāyikānaṁ devatānaṁ etadahosi: “ayaṁ kho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ mahāvane mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi; dasahi ca lokadhātūhi devatā yebhuyyena sannipatitā honti bhagavantaṁ dassanāya bhikkhusaṅghañca. Yannūna mayampi yena bhagavā tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā bhagavato santike paccekaṁ gāthaṁ bhāseyyāmā”ti.

2. Atha kho tā devatā—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—suddhāvāsesu devesu antarahitā bhagavato purato pāturahesuṁ. Atha kho tā devatā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

3. “Mahāsamayo pavanasmiṁ,
Devakāyā samāgatā;
Āgatamha imaṁ dhammasamayaṁ,
Dakkhitāye aparājitasaṅghan”ti.

4. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

5. “Tatra bhikkhavo samādahaṁsu,
Cittamattano ujukaṁ akaṁsu;
Sārathīva nettāni gahetvā,
Indriyāni rakkhanti paṇḍitā”ti.

6. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

7. “Chetvā khīlaṁ chetvā palighaṁ,
Indakhīlaṁ ūhacca manejā;
Te caranti suddhā vimalā,
Cakkhumatā sudantā susunāgā”ti.

8. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:

9. “Ye keci buddhaṁ saraṇaṁ gatāse,
Na te gamissanti apāyabhūmiṁ;
Pahāya mānusaṁ dehaṁ,
Devakāyaṁ paripūressantī”ti.

1.38 Sakalikasutta

1. Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati maddakucchismiṁ migadāye.

Tena kho pana samayena bhagavato pādo sakalikāya khato hoti. Bhusā sudaṁ bhagavato vedanā vattanti sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā; tā sudaṁ bhagavā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno. Atha kho bhagavā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpetvā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappeti pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno.

10. Taṇhādhipannā vatasīlabaddhā,
Lūkhaṁ tapaṁ vassasataṁ carantā;
Cittañca nesaṁ na sammā vimuttaṁ,
Hīnattharūpā na pāraṅgamā te.

11. Na mānakāmassa damo idhatthi,
Na monamatthi asamāhitassa;
Eko araññe viharaṁ pamatto,
Na maccudheyyassa tareyya pāran”ti.

12. “Mānaṁ pahāya susamāhitatto,
Sucetaso sabbadhi vippamutto;
Eko araññe viharamappamatto,
Sa maccudheyyassa tareyya pāran”ti.

2. Atha kho sattasatā satullapakāyikā devatāyo abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ maddakucchiṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.

Ekamantaṁ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṁ udānaṁ udānesi: “nāgo vata, bho, samaṇo gotamo; nāgavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno”ti.

3. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ udānaṁ udānesi: “sīho vata, bho, samaṇo gotamo; sīhavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno”ti.

4. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ udānaṁ udānesi: “ājānīyo vata, bho, samaṇo gotamo; ājānīyavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno”ti.

5. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ udānaṁ udānesi: “nisabho vata, bho, samaṇo gotamo; nisabhavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno”ti.

6. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ udānaṁ udānesi: “dhorayho vata, bho, samaṇo gotamo; dhorayhavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno”ti.

7. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ udānaṁ udānesi: “danto vata, bho, samaṇo gotamo; dantavatā ca samuppannā sārīrikā vedanā dukkhā tibbā kharā kaṭukā asātā amanāpā sato sampajāno adhivāseti avihaññamāno”ti.

8. Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ udānaṁ udānesi: “passa samādhiṁ subhāvitaṁ cittañca suvimuttaṁ, na cābhinataṁ na cāpanataṁ na ca sasaṅkhāraniggayhavāritagataṁ. Yo evarūpaṁ purisanāgaṁ purisasīhaṁ purisaājānīyaṁ purisanisabhaṁ purisadhorayhaṁ purisadantaṁ atikkamitabbaṁ maññeyya kimaññatra adassanā”ti.

9. “Pañcavedā sataṁ samaṁ,
Tapassī brāhmaṇā caraṁ;
Cittañca nesaṁ na sammā vimuttaṁ,
Hīnattharūpā na pāraṅgamā te.

1.39 Paṭhamapajjunnadhītusutta

1. Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.

Atha kho kokanadā pajjunnassa dhītā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ mahāvanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā kokanadā pajjunnassa dhītā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi:

2. “Vesāliyaṁ vane viharantaṁ,
Aggaṁ sattassa sambuddhaṁ;
Kokanadāhamasmi abhivande,
Kokanadā pajjunnassa dhītā.

3. Sutameva pure āsi,
Dhammo cakkhumatānubuddho;
Sāhaṁ dāni sakkhi jānāmi,
Munino desayato sugatassa.

4. Ye keci ariyaṁ dhammaṁ,
Vigarahantā caranti dummedhā;
Upenti roruvaṁ ghoraṁ,
Cirarattaṁ dukkhaṁ anubhavanti.

5. Ye ca kho ariye dhamme,
Khantiyā upasamena upetā;
Pahāya mānusaṁ dehaṁ,
Devakāyaṁ paripūressantī”ti.

1.40 Dutiyapajjunnadhītusuttaṁ

1. Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.

Atha kho cūḷakokanadā pajjunnassa dhītā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ mahāvanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā cūḷakokanadā pajjunnassa dhītā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi:

2. “Idhāgamā vijjupabhāsavaṇṇā,
Kokanadā pajjunnassa dhītā;
Buddhañca dhammañca namassamānā,
Gāthācimā atthavatī abhāsi.

3. Bahunāpi kho taṁ vibhajeyyaṁ,
Pariyāyena tādiso dhammo;
Saṅkhittamatthaṁ lapayissāmi,
Yāvatā me manasā pariyattaṁ.

4. Pāpaṁ na kayirā vacasā manasā,
Kāyena vā kiñcana sabbaloke;
Kāme pahāya satimā sampajāno,
Dukkhaṁ na sevetha anatthasaṁhitan”ti.

Satullapakāyikavaggo catuttho.

5. Tassuddānaṁ

Sabbhimaccharinā sādhu,
na santujjhānasaññino;
Saddhā samayo sakalikaṁ,
ubho pajjunnadhītaroti.

1.41 Ādittasutta

1. Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi:

2. “Ādittasmiṁ agārasmiṁ,
yaṁ nīharati bhājanaṁ;
Taṁ tassa hoti atthāya,
no ca yaṁ tattha ḍayhati.

3. Evaṁ ādittako loko,
jarāya maraṇena ca;
Nīharetheva dānena,
dinnaṁ hoti sunīhataṁ.

4. Dinnaṁ sukhaphalaṁ hoti,
nādinnaṁ hoti taṁ tathā;
Corā haranti rājāno,
aggi ḍahati nassati.

5. Atha antena jahati,
Sarīraṁ sapariggahaṁ;
Etadaññāya medhāvī,
Bhuñjetha ca dadetha ca;
Datvā ca bhutvā ca yathānubhāvaṁ,
Anindito saggamupeti ṭhānan”ti.

1.42 Kiṁdadasutta

1. “Kiṁdado balado hoti,
kiṁdado hoti vaṇṇado;
Kiṁdado sukhado hoti,
kiṁdado hoti cakkhudo;
Ko ca sabbadado hoti,
taṁ me akkhāhi pucchito”ti.

2. “Annado balado hoti,
vatthado hoti vaṇṇado;
Yānado sukhado hoti,
dīpado hoti cakkhudo.

3. So ca sabbadado hoti,
yo dadāti upassayaṁ;
Amataṁ dado ca so hoti,
yo dhammamanusāsatī”ti.

1.43 Annasutta

1. “Annamevābhinandanti,
ubhaye devamānusā;
Atha ko nāma so yakkho,
yaṁ annaṁ nābhinandatī”ti.

2. “Ye naṁ dadanti saddhāya,
vippasannena cetasā;
Tameva annaṁ bhajati,
asmiṁ loke paramhi ca.

3. Tasmā vineyya maccheraṁ,
dajjā dānaṁ malābhibhū;
Puññāni paralokasmiṁ,
patiṭṭhā honti pāṇinan”ti.

1.44 Ekamūlasutta

1. “Ekamūlaṁ dvirāvaṭṭaṁ,
timalaṁ pañcapattharaṁ;
Samuddaṁ dvādasāvaṭṭaṁ,
pātālaṁ atarī isī”ti.

1.45 Anomasutta

1. “Anomanāmaṁ nipuṇatthadassiṁ,
Paññādadaṁ kāmālaye asattaṁ;
Taṁ passatha sabbaviduṁ sumedhaṁ,
Ariye pathe kamamānaṁ mahesin”ti.

1.46 Accharāsutta

1. “Accharāgaṇasaṅghuṭṭhaṁ,
pisācagaṇasevitaṁ;
Vanantaṁ mohanaṁ nāma,
kathaṁ yātrā bhavissatī”ti.

2. “Ujuko nāma so maggo,
abhayā nāma sā disā;
Ratho akūjano nāma,
dhammacakkehi saṁyuto.

3. Hirī tassa apālambo,
satyassa parivāraṇaṁ;
Dhammāhaṁ sārathiṁ brūmi,
sammādiṭṭhipurejavaṁ.

4. Yassa etādisaṁ yānaṁ,
itthiyā purisassa vā;
Sa ve etena yānena,
nibbānasseva santike”ti.

1.47 Vanaropasutta

1. “Kesaṁ divā ca ratto ca,
sadā puññaṁ pavaḍḍhati;
Dhammaṭṭhā sīlasampannā,
ke janā saggagāmino”ti.

2. “Ārāmaropā vanaropā,
ye janā setukārakā;
Papañca udapānañca,
ye dadanti upassayaṁ.

3. Tesaṁ divā ca ratto ca,
sadā puññaṁ pavaḍḍhati;
Dhammaṭṭhā sīlasampannā,
te janā saggagāmino”ti.

1.48 Jetavanasutta

1. “Idañhi taṁ jetavanaṁ,
isisaṅghanisevitaṁ;
Āvutthaṁ dhammarājena,
pītisañjananaṁ mama.

2. Kammaṁ vijjā ca dhammo ca,
sīlaṁ jīvitamuttamaṁ;
Etena maccā sujjhanti,
na gottena dhanena vā.

3. Tasmā hi paṇḍito poso,
sampassaṁ atthamattano;
Yoniso vicine dhammaṁ,
evaṁ tattha visujjhati.

4. Sāriputtova paññāya,
sīlena upasamena ca;
Yopi pāraṅgato bhikkhu,
etāvaparamo siyā”ti.

1.49 Maccharisutta

1. “Yedha maccharino loke,
kadariyā paribhāsakā;
Aññesaṁ dadamānānaṁ,
antarāyakarā narā.

10. Parasambhatesu bhogesu,
vasavattīva modare;
Diṭṭhe dhammesa vipāko,
samparāye ca suggatī”ti.

2. Kīdiso tesaṁ vipāko,
samparāyo ca kīdiso;
Bhagavantaṁ puṭṭhumāgamma,
kathaṁ jānemu taṁ mayan”ti.

3. “Yedha maccharino loke,
kadariyā paribhāsakā;
Aññesaṁ dadamānānaṁ,
antarāyakarā narā.

4. Nirayaṁ tiracchānayoniṁ,
yamalokaṁ upapajjare;
Sace enti manussattaṁ,
dalidde jāyare kule.

5. Coḷaṁ piṇḍo ratī khiḍḍā,
yattha kicchena labbhati;
Parato āsīsare bālā,
tampi tesaṁ na labbhati;
Diṭṭhe dhammesa vipāko,
samparāye ca duggatī”ti.

6. “Itihetaṁ vijānāma,
aññaṁ pucchāma gotama;
Yedha laddhā manussattaṁ,
vadaññū vītamaccharā.

7. Buddhe pasannā dhamme ca,
saṅghe ca tibbagāravā;
Kīdiso tesaṁ vipāko,
samparāyo ca kīdiso;
Bhagavantaṁ puṭṭhumāgamma,
kathaṁ jānemu taṁ mayan”ti.

8. “Yedha laddhā manussattaṁ,
vadaññū vītamaccharā;
Buddhe pasannā dhamme ca,
saṅghe ca tibbagāravā;
Ete saggā pakāsanti,
yattha te upapajjare.

9. Sace enti manussattaṁ,
aḍḍhe ājāyare kule;
Coḷaṁ piṇḍo ratī khiḍḍā,
yatthākicchena labbhati.

1.50 Ghaṭīkārasutta

1. “Avihaṁ upapannāse,
vimuttā satta bhikkhavo;
Rāgadosaparikkhīṇā,
tiṇṇā loke visattikan”ti.

10. Sohamete pajānāmi,
vimutte satta bhikkhavo;
Rāgadosaparikkhīṇe,
tiṇṇe loke visattikan”ti.

11. “Evametaṁ tadā āsi,
yathā bhāsasi bhaggava;
Kumbhakāro pure āsi,
vekaḷiṅge ghaṭīkaro;
Mātāpettibharo āsi,
kassapassa upāsako.

12. Virato methunā dhammā,
brahmacārī nirāmiso;
Ahuvā me sagāmeyyo,
ahuvā me pure sakhā”ti.

13. “Evametaṁ purāṇānaṁ,
sahāyānaṁ ahu saṅgamo;
Ubhinnaṁ bhāvitattānaṁ,
sarīrantimadhārinan”ti.

Ādittavaggo pañcamo.

14. Tassuddānaṁ

Ādittaṁ kiṁdadaṁ annaṁ,
ekamūlaanomiyaṁ;
Accharāvanaropajetaṁ,
maccharena ghaṭīkaroti.

2. “Ke ca te ataruṁ paṅkaṁ,
maccudheyyaṁ suduttaraṁ;
Ke hitvā mānusaṁ dehaṁ,
dibbayogaṁ upaccagun”ti.

3. “Upako palagaṇḍo ca,
pukkusāti ca te tayo;
Bhaddiyo khaṇḍadevo ca,
bāhuraggi ca siṅgiyo;
Te hitvā mānusaṁ dehaṁ,
dibbayogaṁ upaccagun”ti.

4. “Kusalī bhāsasī tesaṁ,
mārapāsappahāyinaṁ;
Kassa te dhammamaññāya,
acchiduṁ bhavabandhanan”ti.

5. “Na aññatra bhagavatā,
nāññatra tava sāsanā;
Yassa te dhammamaññāya,
acchiduṁ bhavabandhanaṁ.

6. Yattha nāmañca rūpañca,
asesaṁ uparujjhati;
Taṁ te dhammaṁ idhaññāya,
acchiduṁ bhavabandhanan”ti.

7. “Gambhīraṁ bhāsasī vācaṁ,
dubbijānaṁ sudubbudhaṁ;
Kassa tvaṁ dhammamaññāya,
vācaṁ bhāsasi īdisan”ti.

8. “Kumbhakāro pure āsiṁ,
vekaḷiṅge ghaṭīkaro;
Mātāpettibharo āsiṁ,
kassapassa upāsako.

9. Virato methunā dhammā,
brahmacārī nirāmiso;
Ahuvā te sagāmeyyo,
ahuvā te pure sakhā.

1.51 Jarāsutta

1. “Kiṁsu yāva jarā sādhu,
kiṁsu sādhu patiṭṭhitaṁ;
Kiṁsu narānaṁ ratanaṁ,
kiṁsu corehi dūharan”ti.

2. “Sīlaṁ yāva jarā sādhu,
saddhā sādhu patiṭṭhitā;
Paññā narānaṁ ratanaṁ,
puññaṁ corehi dūharan”ti.

1.52 Ajarasāsutta

1. “Kiṁsu ajarasā sādhu,
kiṁsu sādhu adhiṭṭhitaṁ;
Kiṁsu narānaṁ ratanaṁ,
kiṁsu corehyahāriyan”ti.

2. “Sīlaṁ ajarasā sādhu,
saddhā sādhu adhiṭṭhitā;
Paññā narānaṁ ratanaṁ,
puññaṁ corehyahāriyan”ti.

1.53 Mittasutta

1. “Kiṁsu pavasato mittaṁ,
kiṁsu mittaṁ sake ghare;
Kiṁ mittaṁ atthajātassa,
kiṁ mittaṁ samparāyikan”ti.

2. “Sattho pavasato mittaṁ,
mātā mittaṁ sake ghare;
Sahāyo atthajātassa,
hoti mittaṁ punappunaṁ;
Sayaṅkatāni puññāni,
taṁ mittaṁ samparāyikan”ti.

1.54 Vatthusutta

1. “Kiṁsu vatthu manussānaṁ,
kiṁsūdha paramo sakhā;
Kiṁsu bhūtā upajīvanti,
ye pāṇā pathavissitā”ti.

2. “Puttā vatthu manussānaṁ,
bhariyā ca paramo sakhā;
Vuṭṭhiṁ bhūtā upajīvanti,
ye pāṇā pathavissitā”ti.

1.55 Paṭhamajanasutta

1. “Kiṁsu janeti purisaṁ,
kiṁsu tassa vidhāvati;
Kiṁsu saṁsāramāpādi,
kiṁsu tassa mahabbhayan”ti.

2. “Taṇhā janeti purisaṁ,
cittamassa vidhāvati;
Satto saṁsāramāpādi,
dukkhamassa mahabbhayan”ti.

1.56 Dutiyajanasutta

1. “Kiṁsu janeti purisaṁ,
kiṁsu tassa vidhāvati;
Kiṁsu saṁsāramāpādi,
kismā na parimuccatī”ti.

2. “Taṇhā janeti purisaṁ,
cittamassa vidhāvati;
Satto saṁsāramāpādi,
dukkhā na parimuccatī”ti.

1.57 Tatiyajanasutta

1. “Kiṁsu janeti purisaṁ,
kiṁsu tassa vidhāvati;
Kiṁsu saṁsāramāpādi,
kiṁsu tassa parāyanan”ti.

2. “Taṇhā janeti purisaṁ,
cittamassa vidhāvati;
Satto saṁsāramāpādi,
kammaṁ tassa parāyanan”ti.

1.58 Uppathasutta

1. “Kiṁsu uppatho akkhāto,
kiṁsu rattindivakkhayo;
Kiṁ malaṁ brahmacariyassa,
kiṁ sinānamanodakan”ti.

2. “Rāgo uppatho akkhāto,
Vayo rattindivakkhayo;
Itthī malaṁ brahmacariyassa,
Etthāyaṁ sajjate pajā;
Tapo ca brahmacariyañca,
Taṁ sinānamanodakan”ti.

1.59 Dutiyasutta

1. “Kiṁsu dutiyā purisassa hoti,
Kiṁsu cenaṁ pasāsati;
Kissa cābhirato macco,
Sabbadukkhā pamuccatī”ti.

2. “Saddhā dutiyā purisassa hoti,
Paññā cenaṁ pasāsati;
Nibbānābhirato macco,
Sabbadukkhā pamuccatī”ti.

1.60 Kavisutta

1. “Kiṁsu nidānaṁ gāthānaṁ,
kiṁsu tāsaṁ viyañjanaṁ;
Kiṁsu sannissitā gāthā,
kiṁsu gāthānamāsayo”ti.

2. “Chando nidānaṁ gāthānaṁ,
akkharā tāsaṁ viyañjanaṁ;
Nāmasannissitā gāthā,
kavi gāthānamāsayo”ti.

Jarāvaggo chaṭṭho.

3. Tassuddānaṁ

Jarā ajarasā mittaṁ,
vatthu tīṇi janāni ca;
Uppatho ca dutiyo ca,
kavinā pūrito vaggoti.

1.61 Nāmasutta

1. “Kiṁsu sabbaṁ addhabhavi,
kismā bhiyyo na vijjati;
Kissassu ekadhammassa,
sabbeva vasamanvagū”ti.

2. “Nāmaṁ sabbaṁ addhabhavi,
nāmā bhiyyo na vijjati;
Nāmassa ekadhammassa,
sabbeva vasamanvagū”ti.

1.62 Cittasutta

1. “Kenassu nīyati loko,
kenassu parikassati;
Kissassu ekadhammassa,
sabbeva vasamanvagū”ti.

2. “Cittena nīyati loko,
cittena parikassati;
Cittassa ekadhammassa,
sabbeva vasamanvagū”ti.

1.63 Taṇhāsutta

1. “Kenassu nīyati loko,
kenassu parikassati;
Kissassu ekadhammassa,
sabbeva vasamanvagū”ti.

2. “Taṇhāya nīyati loko,
taṇhāya parikassati;
Taṇhāya ekadhammassa,
sabbeva vasamanvagū”ti.

1.64 Saṁyojanasutta

1. “Kiṁsu saṁyojano loko,
kiṁsu tassa vicāraṇaṁ;
Kissassu vippahānena,
nibbānaṁ iti vuccatī”ti.

2. “Nandīsaṁyojano loko,
vitakkassa vicāraṇaṁ;
Taṇhāya vippahānena,
nibbānaṁ iti vuccatī”ti.

1.65 Bandhanasutta

1. “Kiṁsu sambandhano loko,
kiṁsu tassa vicāraṇaṁ;
Kissassu vippahānena,
sabbaṁ chindati bandhanan”ti.

2. “Nandīsambandhano loko,
vitakkassa vicāraṇaṁ;
Taṇhāya vippahānena,
sabbaṁ chindati bandhanan”ti.

1.66 Attahatasutta

1. “Kenassubbhāhato loko,
kenassu parivārito;
Kena sallena otiṇṇo,
kissa dhūpāyito sadā”ti.

2. “Maccunābbhāhato loko,
jarāya parivārito;
Taṇhāsallena otiṇṇo,
icchādhūpāyito sadā”ti.

1.67 Uḍḍitasutta

1. “Kenassu uḍḍito loko,
kenassu parivārito;
Kenassu pihito loko,
kismiṁ loko patiṭṭhito”ti.

2. “Taṇhāya uḍḍito loko,
jarāya parivārito;
Maccunā pihito loko,
dukkhe loko patiṭṭhito”ti.

1.68 Pihitasutta

1. “Kenassu pihito loko,
kismiṁ loko patiṭṭhito;
Kenassu uḍḍito loko,
kenassu parivārito”ti.

2. “Maccunā pihito loko,
dukkhe loko patiṭṭhito;
Taṇhāya uḍḍito loko,
jarāya parivārito”ti.

1.69 Icchāsutta

1. “Kenassu bajjhatī loko,
kissa vinayāya muccati;
Kissassu vippahānena,
sabbaṁ chindati bandhanan”ti.

2. “Icchāya bajjhatī loko,
icchāvinayāya muccati;
Icchāya vippahānena,
sabbaṁ chindati bandhanan”ti.

1.70 Lokasutta

1. “Kismiṁ loko samuppanno,
kismiṁ kubbati santhavaṁ;
Kissa loko upādāya,
kismiṁ loko vihaññatī”ti.

2. “Chasu loko samuppanno,
chasu kubbati santhavaṁ;
Channameva upādāya,
chasu loko vihaññatī”ti.

Addhavaggo sattamo.

3. Tassuddānaṁ

Nāmaṁ cittañca taṇhā ca,
saṁyojanañca bandhanā;
Abbhāhatuḍḍito pihito,
icchā lokena te dasāti.

1.71 Chetvāsutta

1. Sāvatthinidānaṁ.

Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:

2. “Kiṁsu chetvā sukhaṁ seti,
kiṁsu chetvā na socati;
Kissassu ekadhammassa,
vadhaṁ rocesi gotamā”ti.

3. “Kodhaṁ chetvā sukhaṁ seti,
kodhaṁ chetvā na socati;
Kodhassa visamūlassa,
madhuraggassa devate;
Vadhaṁ ariyā pasaṁsanti,
tañhi chetvā na socatī”ti.

1.72 Rathasutta

1. “Kiṁsu rathassa paññāṇaṁ,
kiṁsu paññāṇamaggino;
Kiṁsu raṭṭhassa paññāṇaṁ,
kiṁsu paññāṇamitthiyā”ti.

2. “Dhajo rathassa paññāṇaṁ,
dhūmo paññāṇamaggino;
Rājā raṭṭhassa paññāṇaṁ,
bhattā paññāṇamitthiyā”ti.

1.73 Vittasutta

1. “Kiṁsūdha vittaṁ purisassa seṭṭhaṁ,
Kiṁsu suciṇṇo sukhamāvahati;
Kiṁsu have sādutaraṁ rasānaṁ,
Kathaṁjīviṁ jīvitamāhu seṭṭhan”ti.

2. “Saddhīdha vittaṁ purisassa seṭṭhaṁ,
Dhammo suciṇṇo sukhamāvahati;
Saccaṁ have sādutaraṁ rasānaṁ,
Paññājīviṁ jīvitamāhu seṭṭhan”ti.

1.74 Vuṭṭhisutta

1. “Kiṁsu uppatataṁ seṭṭhaṁ,
kiṁsu nipatataṁ varaṁ;
Kiṁsu pavajamānānaṁ,
kiṁsu pavadataṁ varan”ti.

2. “Bījaṁ uppatataṁ seṭṭhaṁ,
vuṭṭhi nipatataṁ varā;
Gāvo pavajamānānaṁ,
putto pavadataṁ varo”ti.

3. “Vijjā uppatataṁ seṭṭhā,
avijjā nipatataṁ varā;
Saṅgho pavajamānānaṁ,
buddho pavadataṁ varo”ti.

1.75 Bhītāsutta

1. “Kiṁsūdha bhītā janatā anekā,
Maggo canekāyatanappavutto;
Pucchāmi taṁ gotama bhūripañña,
Kismiṁ ṭhito paralokaṁ na bhāye”ti.

2. “Vācaṁ manañca paṇidhāya sammā,
Kāyena pāpāni akubbamāno;
Bahvannapānaṁ gharamāvasanto,
Saddho mudū saṁvibhāgī vadaññū;
Etesu dhammesu ṭhito catūsu,
Dhamme ṭhito paralokaṁ na bhāye”ti.

1.76 Najīratisutta

1. “Kiṁ jīrati kiṁ na jīrati,
kiṁsu uppathoti vuccati;
Kiṁsu dhammānaṁ paripantho,
kiṁsu rattindivakkhayo;
Kiṁ malaṁ brahmacariyassa,
kiṁ sinānamanodakaṁ.

2. Kati lokasmiṁ chiddāni,
yattha vittaṁ na tiṭṭhati;
Bhagavantaṁ puṭṭhumāgamma,
kathaṁ jānemu taṁ mayan”ti.

3. “Rūpaṁ jīrati maccānaṁ,
nāmagottaṁ na jīrati;
Rāgo uppathoti vuccati.

4. Lobho dhammānaṁ paripantho,
Vayo rattindivakkhayo;
Itthī malaṁ brahmacariyassa,
Etthāyaṁ sajjate pajā;
Tapo ca brahmacariyañca,
Taṁ sinānamanodakaṁ.

5. Cha lokasmiṁ chiddāni,
yattha vittaṁ na tiṭṭhati;
Ālasyañca pamādo ca,
anuṭṭhānaṁ asaṁyamo;
Niddā tandī ca te chidde,
sabbaso taṁ vivajjaye”ti.

1.77 Issariyasutta

1. “Kiṁsu issariyaṁ loke,
kiṁsu bhaṇḍānamuttamaṁ;
Kiṁsu satthamalaṁ loke,
kiṁsu lokasmimabbudaṁ.

2. Kiṁsu harantaṁ vārenti,
haranto pana ko piyo;
Kiṁsu punappunāyantaṁ,
abhinandanti paṇḍitā”ti.

3. “Vaso issariyaṁ loke,
itthī bhaṇḍānamuttamaṁ;
Kodho satthamalaṁ loke,
corā lokasmimabbudā.

4. Coraṁ harantaṁ vārenti,
haranto samaṇo piyo;
Samaṇaṁ punappunāyantaṁ,
abhinandanti paṇḍitā”ti.

1.78 Kāmasutta

1. “Kimatthakāmo na dade,
kiṁ macco na pariccaje;
Kiṁsu muñceyya kalyāṇaṁ,
pāpikaṁ na ca mocaye”ti.

2. “Attānaṁ na dade poso,
attānaṁ na pariccaje;
Vācaṁ muñceyya kalyāṇaṁ,
pāpikañca na mocaye”ti.

1.79 Pātheyyasutta

1. “Kiṁsu bandhati pātheyyaṁ,
kiṁsu bhogānamāsayo;
Kiṁsu naraṁ parikassati,
kiṁsu lokasmi dujjahaṁ;
Kismiṁ baddhā puthū sattā,
pāsena sakuṇī yathā”ti.

2. “Saddhā bandhati pātheyyaṁ,
sirī bhogānamāsayo;
Icchā naraṁ parikassati,
icchā lokasmi dujjahā;
Icchābaddhā puthū sattā,
pāsena sakuṇī yathā”ti.

1.80 Pajjotasutta

1. “Kiṁsu lokasmi pajjoto,
kiṁsu lokasmi jāgaro;
Kiṁsu kamme sajīvānaṁ,
kimassa iriyāpatho.

2. Kiṁsu alasaṁ analasañca,
Mātā puttaṁva posati;
Kiṁ bhūtā upajīvanti,
Ye pāṇā pathavissitā”ti.

3. “Paññā lokasmi pajjoto,
sati lokasmi jāgaro;
Gāvo kamme sajīvānaṁ,
sītassa iriyāpatho.

4. Vuṭṭhi alasaṁ analasañca,
Mātā puttaṁva posati;
Vuṭṭhiṁ bhūtā upajīvanti,
Ye pāṇā pathavissitā”ti.

1.81 Araṇasutta

1. “Kesūdha araṇā loke,
kesaṁ vusitaṁ na nassati;
Kedha icchaṁ parijānanti,
kesaṁ bhojissiyaṁ sadā.

2. Kiṁsu mātā pitā bhātā,
vandanti naṁ patiṭṭhitaṁ;
Kiṁsu idha jātihīnaṁ,
abhivādenti khattiyā”ti.

3. “Samaṇīdha araṇā loke,
Samaṇānaṁ vusitaṁ na nassati;
Samaṇā icchaṁ parijānanti,
Samaṇānaṁ bhojissiyaṁ sadā.

4. Samaṇaṁ mātā pitā bhātā,
vandanti naṁ patiṭṭhitaṁ;
Samaṇīdha jātihīnaṁ,
abhivādenti khattiyā”ti.

Chetvāvaggo aṭṭhamo.

5. Tassuddānaṁ

Chetvā rathañca cittañca,
vuṭṭhi bhītā najīrati;
Issaraṁ kāmaṁ pātheyyaṁ,
pajjoto araṇena cāti.

Devatāsaṁyuttaṁ samattaṁ.