MN 84. KINH MADHURĀ
(Madhurasutta)Bản tóm tắt→
1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời, Tôn giả Mahākaccāna trú ở Madhurā, tại rừng Gundā.
2. Vua Avantiputta của xứ Madhurā nghe tin: "Thưa các ngài, sa-môn Kaccāna đang trú ở Madhurā, tại rừng Gundā. Tiếng tăm tốt đẹp này đã lan truyền về Tôn giả Kaccāna: 'Ngài là bậc trí, sáng suốt, thông tuệ, nghe nhiều, nói năng lưu loát, biện tài tốt đẹp, bậc trưởng thượng và là bậc A-la-hán'. Thật tốt đẹp thay nếu được chiêm ngưỡng một vị A-la-hán như vậy."
3. Rồi vua Avantiputta của xứ Madhurā sai thắng những cỗ xe tuyệt hảo, bước lên một cỗ xe tuyệt hảo, cùng với những cỗ xe tuyệt hảo rời khỏi Madhurā với uy lực vĩ đại của một vị vua, để đi chiêm ngưỡng Tôn giả Mahākaccāna. Đi xe cho đến nơi nào đất còn đi xe được, nhà vua xuống xe và đi bộ đến chỗ Tôn giả Mahākaccāna; sau khi đến, nhà vua nói lời chào đón hỏi thăm với Tôn giả Mahākaccāna. Sau khi nói những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, nhà vua ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, vua Avantiputta của xứ Madhurā nói với Tôn giả Mahākaccāna điều này:
4. "Thưa Tôn giả Kaccāna, các Bà-la-môn nói như thế này: 'Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp (vaṇṇo) tối thắng, giai cấp khác là thấp kém; chỉ có Bà-la-môn là giai cấp da trắng, giai cấp khác là da đen; chỉ có Bà-la-môn mới được thanh tịnh, người không phải Bà-la-môn thì không; chỉ có Bà-la-môn là con cái của Phạm thiên, con chính thức sinh ra từ miệng (chính thống sanh từ miệng / orasā mukhato jātā), do Phạm thiên sinh ra, do Phạm thiên tạo ra, là người thừa tự của Phạm thiên (Phạm thiên thừa tự / brahmadāyādā)'. Ở đây, Tôn giả Kaccāna nói gì về điều này?"
5. "Thưa đại vương, đó chỉ là một tiếng đồn lớn ở đời: 'Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thắng, giai cấp khác là thấp kém; chỉ có Bà-la-môn là giai cấp da trắng, giai cấp khác là da đen; chỉ có Bà-la-môn mới được thanh tịnh, người không phải Bà-la-môn thì không; chỉ có Bà-la-môn là con cái của Phạm thiên, con chính thức sinh ra từ miệng, do Phạm thiên sinh ra, do Phạm thiên tạo ra, là người thừa tự của Phạm thiên'. Thưa đại vương, điều này cần được hiểu theo cách thức chứng minh rằng đó chỉ là một tiếng đồn lớn ở đời: 'Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thắng, giai cấp khác là thấp kém [...lặp lại...] là người thừa tự của Phạm thiên'.
Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, nếu một người Sát-đế-lỵ (Khattiya) trở nên thịnh vượng với tài sản, lúa gạo, bạc hay vàng, liệu một người Sát-đế-lỵ khác có thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy không... liệu một người Bà-la-môn... liệu một người Phệ-xá (Vessa)... liệu một người Thủ-đà-la (Sudda) có thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy không?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, nếu một người Sát-đế-lỵ trở nên thịnh vượng với tài sản, lúa gạo, bạc hay vàng, một người Sát-đế-lỵ khác sẽ thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy... một người Bà-la-môn... một người Phệ-xá... một người Thủ-đà-la sẽ thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy."
"Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, nếu một người Bà-la-môn trở nên thịnh vượng với tài sản, lúa gạo, bạc hay vàng, liệu một người Bà-la-môn khác có thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy không... liệu một người Phệ-xá... liệu một người Thủ-đà-la... liệu một người Sát-đế-lỵ có thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy không?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, nếu một người Bà-la-môn trở nên thịnh vượng với tài sản, lúa gạo, bạc hay vàng, một người Bà-la-môn khác sẽ thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy... một người Phệ-xá... một người Thủ-đà-la... một người Sát-đế-lỵ sẽ thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy."
"Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, nếu một người Phệ-xá trở nên thịnh vượng với tài sản, lúa gạo, bạc hay vàng, liệu một người Phệ-xá khác có thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy không... liệu một người Thủ-đà-la... liệu một người Sát-đế-lỵ... liệu một người Bà-la-môn có thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy không?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, nếu một người Phệ-xá trở nên thịnh vượng với tài sản, lúa gạo, bạc hay vàng, một người Phệ-xá khác sẽ thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy... một người Thủ-đà-la... một người Sát-đế-lỵ... một người Bà-la-môn sẽ thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy."
"Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, nếu một người Thủ-đà-la trở nên thịnh vượng với tài sản, lúa gạo, bạc hay vàng, liệu một người Thủ-đà-la khác có thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy không... liệu một người Sát-đế-lỵ... liệu một người Bà-la-môn... liệu một người Phệ-xá có thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy không?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, nếu một người Thủ-đà-la trở nên thịnh vượng với tài sản, lúa gạo, bạc hay vàng, một người Thủ-đà-la khác sẽ thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy... một người Sát-đế-lỵ... một người Bà-la-môn... một người Phệ-xá sẽ thức dậy trước, đi ngủ sau, sẵn sàng vâng lệnh, hành xử làm vừa lòng và nói lời dễ thương với người ấy."
"Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, nếu sự việc là như vậy, thì bốn giai cấp này có hoàn toàn bình đẳng với nhau hay không? Hay đại vương nghĩ thế nào về điều này?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, chắc chắn nếu sự việc là như vậy, thì bốn giai cấp này hoàn toàn bình đẳng với nhau. Tôi không thấy có bất kỳ sự khác biệt nào giữa họ ở đây."
"Thưa đại vương, chính bằng cách thức này, điều đó cần được hiểu rằng đó chỉ là một tiếng đồn lớn ở đời: 'Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thắng, giai cấp khác là thấp kém [...lặp lại...] là người thừa tự của Phạm thiên'.
6. Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, ở đây có một người Sát-đế-lỵ giết hại, lấy của không cho, cư xử sai trái trong bản năng (tà dâm / kāmesumicchācārī), nói dối, nói lời đâm thọc, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm, có lòng tham (ái dục / abhijjhālu), có tâm ác ý, nhìn nhận sai (tà kiến / micchādiṭṭhi), sau khi thân hoại mạng chung, người ấy có tái sinh vào cõi khổ, nơi tồi tệ, nơi đọa đày, địa ngục hay không? Hay đại vương nghĩ thế nào về điều này?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, một người Sát-đế-lỵ giết hại, lấy của không cho, cư xử sai trái trong bản năng, nói dối, nói lời đâm thọc, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm, có lòng tham, có tâm ác ý, nhìn nhận sai, sau khi thân hoại mạng chung, người ấy sẽ tái sinh vào cõi khổ, nơi tồi tệ, nơi đọa đày, địa ngục. Tôi nghĩ như vậy về điều này, và tôi cũng đã nghe điều này từ các bậc A-la-hán."
"Tốt lắm, tốt lắm, thưa đại vương. Thật tốt khi đại vương nghĩ như vậy, và cũng thật tốt khi đại vương đã nghe điều này từ các bậc A-la-hán. Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, ở đây có một người Bà-la-môn [...lặp lại...] ở đây có một người Phệ-xá [...lặp lại...] ở đây có một người Thủ-đà-la giết hại, lấy của không cho [...lặp lại...] nhìn nhận sai, sau khi thân hoại mạng chung, người ấy có tái sinh vào cõi khổ, nơi tồi tệ, nơi đọa đày, địa ngục hay không? Hay đại vương nghĩ thế nào về điều này?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, một người Thủ-đà-la giết hại, lấy của không cho [...lặp lại...] nhìn nhận sai, sau khi thân hoại mạng chung, người ấy sẽ tái sinh vào cõi khổ, nơi tồi tệ, nơi đọa đày, địa ngục. Tôi nghĩ như vậy về điều này, và tôi cũng đã nghe điều này từ các bậc A-la-hán."
"Tốt lắm, tốt lắm, thưa đại vương. Thật tốt khi đại vương nghĩ như vậy, và cũng thật tốt khi đại vương đã nghe điều này từ các bậc A-la-hán. Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, nếu sự việc là như vậy, thì bốn giai cấp này có hoàn toàn bình đẳng với nhau hay không? Hay đại vương nghĩ thế nào về điều này?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, chắc chắn nếu sự việc là như vậy, thì bốn giai cấp này hoàn toàn bình đẳng với nhau. Tôi không thấy có bất kỳ sự khác biệt nào giữa họ ở đây."
"Thưa đại vương, chính bằng cách thức này, điều đó cần được hiểu rằng đó chỉ là một tiếng đồn lớn ở đời: 'Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thắng, giai cấp khác là thấp kém [...lặp lại...] là người thừa tự của Phạm thiên'.
7. Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, ở đây có một người Sát-đế-lỵ từ bỏ giết hại, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ cư xử sai trái trong bản năng, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời đâm thọc, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có lòng tham, không có tâm ác ý, nhìn nhận thiện (chánh kiến / sammādiṭṭhi), sau khi thân hoại mạng chung, người ấy có tái sinh vào cõi lành, thế giới chư thiên hay không? Hay đại vương nghĩ thế nào về điều này?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, một người Sát-đế-lỵ từ bỏ giết hại, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ cư xử sai trái trong bản năng, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời đâm thọc, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có lòng tham, không có tâm ác ý, nhìn nhận thiện, sau khi thân hoại mạng chung, người ấy sẽ tái sinh vào cõi lành, thế giới chư thiên. Tôi nghĩ như vậy về điều này, và tôi cũng đã nghe điều này từ các bậc A-la-hán."
"Tốt lắm, tốt lắm, thưa đại vương. Thật tốt khi đại vương nghĩ như vậy, và cũng thật tốt khi đại vương đã nghe điều này từ các bậc A-la-hán. Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, ở đây có một người Bà-la-môn, ở đây có một người Phệ-xá, ở đây có một người Thủ-đà-la từ bỏ giết hại, từ bỏ lấy của không cho [...lặp lại...] nhìn nhận thiện, sau khi thân hoại mạng chung, người ấy có tái sinh vào cõi lành, thế giới chư thiên hay không? Hay đại vương nghĩ thế nào về điều này?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, một người Thủ-đà-la từ bỏ giết hại, từ bỏ lấy của không cho [...lặp lại...] nhìn nhận thiện, sau khi thân hoại mạng chung, người ấy sẽ tái sinh vào cõi lành, thế giới chư thiên. Tôi nghĩ như vậy về điều này, và tôi cũng đã nghe điều này từ các bậc A-la-hán."
"Tốt lắm, tốt lắm, thưa đại vương. Thật tốt khi đại vương nghĩ như vậy, và cũng thật tốt khi đại vương đã nghe điều này từ các bậc A-la-hán. Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, nếu sự việc là như vậy, thì bốn giai cấp này có hoàn toàn bình đẳng với nhau hay không? Hay đại vương nghĩ thế nào về điều này?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, chắc chắn nếu sự việc là như vậy, thì bốn giai cấp này hoàn toàn bình đẳng với nhau. Tôi không thấy có bất kỳ sự khác biệt nào giữa họ ở đây."
"Thưa đại vương, chính bằng cách thức này, điều đó cần được hiểu rằng đó chỉ là một tiếng đồn lớn ở đời: 'Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thắng, giai cấp khác là thấp kém [...lặp lại...] là người thừa tự của Phạm thiên'.
8. Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, ở đây có một người Sát-đế-lỵ đục tường khoét vách, cướp bóc, cướp nhà đơn độc, đứng rình ở đường cái hoặc đi lại với vợ người, và nếu những người của đại vương bắt được người ấy rồi trình lên: 'Tâu bệ hạ, tên này là kẻ trộm, kẻ làm ác. Xin bệ hạ hãy giáng hình phạt mà bệ hạ muốn cho hắn'. Đại vương sẽ làm gì với hắn?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, chúng tôi sẽ xử tử hắn, phạt tiền hắn, lưu đày hắn hoặc trừng phạt hắn tùy theo hoàn cảnh. Vì sao vậy? Thưa Tôn giả Kaccāna, vì danh xưng 'Sát-đế-lỵ' trước đây của hắn đã biến mất; hắn chỉ còn được coi là một 'kẻ trộm'."
"Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, ở đây có một người Bà-la-môn, ở đây có một người Phệ-xá, ở đây có một người Thủ-đà-la đục tường khoét vách, cướp bóc, cướp nhà đơn độc, đứng rình ở đường cái hoặc đi lại với vợ người, và nếu những người của đại vương bắt được người ấy rồi trình lên: 'Tâu bệ hạ, tên này là kẻ trộm, kẻ làm ác. Xin bệ hạ hãy giáng hình phạt mà bệ hạ muốn cho hắn'. Đại vương sẽ làm gì với hắn?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, chúng tôi sẽ xử tử hắn, phạt tiền hắn, lưu đày hắn hoặc trừng phạt hắn tùy theo hoàn cảnh. Vì sao vậy? Thưa Tôn giả Kaccāna, vì danh xưng 'Thủ-đà-la' trước đây của hắn đã biến mất; hắn chỉ còn được coi là một 'kẻ trộm'."
"Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, nếu sự việc là như vậy, thì bốn giai cấp này có hoàn toàn bình đẳng với nhau hay không? Hay đại vương nghĩ thế nào về điều này?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, chắc chắn nếu sự việc là như vậy, thì bốn giai cấp này hoàn toàn bình đẳng với nhau. Tôi không thấy có bất kỳ sự khác biệt nào giữa họ ở đây."
"Thưa đại vương, chính bằng cách thức này, điều đó cần được hiểu rằng đó chỉ là một tiếng đồn lớn ở đời: 'Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thắng, giai cấp khác là thấp kém [...lặp lại...] là người thừa tự của Phạm thiên'.
9. Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, ở đây có một người Sát-đế-lỵ cạo bỏ râu tóc, đắp y bã đậu, rời bỏ gia đình sống không gia đình, vị ấy từ bỏ giết hại, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ nói dối, không ăn ban đêm, chỉ ăn một bữa, sống phạm hạnh, có đạo đức, có phẩm hạnh tốt. Đại vương sẽ làm gì với vị ấy?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, chúng tôi sẽ đảnh lễ vị ấy, đứng dậy chào vị ấy, mời vị ấy ngồi, mời vị ấy nhận y phục, thức ăn khất thực, chỗ ở và thuốc men trị bệnh, hoặc chúng tôi sẽ cung cấp sự bảo vệ, che chở và phòng vệ đúng pháp cho vị ấy. Vì sao vậy? Thưa Tôn giả Kaccāna, vì danh xưng 'Sát-đế-lỵ' trước đây của vị ấy đã biến mất; vị ấy chỉ còn được coi là một 'sa-môn'."
"Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, ở đây có một người Bà-la-môn, ở đây có một người Phệ-xá, ở đây có một người Thủ-đà-la cạo bỏ râu tóc, đắp y bã đậu, rời bỏ gia đình sống không gia đình, vị ấy từ bỏ giết hại, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ nói dối, không ăn ban đêm, chỉ ăn một bữa, sống phạm hạnh, có đạo đức, có phẩm hạnh tốt. Đại vương sẽ làm gì với vị ấy?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, chúng tôi sẽ đảnh lễ vị ấy, đứng dậy chào vị ấy, mời vị ấy ngồi, mời vị ấy nhận y phục, thức ăn khất thực, chỗ ở và thuốc men trị bệnh, hoặc chúng tôi sẽ cung cấp sự bảo vệ, che chở và phòng vệ đúng pháp cho vị ấy. Vì sao vậy? Thưa Tôn giả Kaccāna, vì danh xưng 'Thủ-đà-la' trước đây của vị ấy đã biến mất; vị ấy chỉ còn được coi là một 'sa-môn'."
"Đại vương nghĩ thế nào, thưa đại vương, nếu sự việc là như vậy, thì bốn giai cấp này có hoàn toàn bình đẳng với nhau hay không? Hay đại vương nghĩ thế nào về điều này?"
"Thưa Tôn giả Kaccāna, chắc chắn nếu sự việc là như vậy, thì bốn giai cấp này hoàn toàn bình đẳng với nhau. Tôi không thấy có bất kỳ sự khác biệt nào giữa họ ở đây."
"Thưa đại vương, chính bằng cách thức này, điều đó cần được hiểu rằng đó chỉ là một tiếng đồn lớn ở đời: 'Chỉ có Bà-la-môn là giai cấp tối thắng, giai cấp khác là thấp kém; chỉ có Bà-la-môn là giai cấp da trắng, giai cấp khác là da đen; chỉ có Bà-la-môn mới được thanh tịnh, người không phải Bà-la-môn thì không; chỉ có Bà-la-môn là con cái của Phạm thiên, con chính thức sinh ra từ miệng, do Phạm thiên sinh ra, do Phạm thiên tạo ra, là người thừa tự của Phạm thiên'."
10. Khi được nói như vậy, vua Avantiputta của xứ Madhurā nói với Tôn giả Mahākaccāna: "Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Kaccāna! Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Kaccāna! Thưa Tôn giả Kaccāna, giống như người dựng đứng lại những gì bị lật úp, phơi bày ra những gì bị che khuất, chỉ đường cho người bị lạc lối, hay cầm ngọn đèn sáng đi vào bóng tối để những ai có mắt có thể thấy được hình sắc; cũng vậy, Giáo pháp (pháp / dhamma) đã được Tôn giả Kaccāna làm sáng tỏ qua nhiều phương tiện. Tôi xin đi đến nương tựa Tôn giả Kaccāna, nương tựa Giáo pháp và nương tựa Tăng chúng. Xin Tôn giả Kaccāna hãy nhận tôi làm một cư sĩ đã đi đến nương tựa từ hôm nay cho đến trọn đời."
"Thưa đại vương, xin đừng nương tựa vào tôi. Đại vương hãy nương tựa vào chính Đức Thế Tôn mà tôi đã nương tựa."
"Thưa Tôn giả Kaccāna, hiện nay Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Tự Mình Giác Ngộ Hoàn Toàn ấy đang trú ở đâu?"
"Thưa đại vương, hiện nay Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Tự Mình Giác Ngộ Hoàn Toàn ấy đã nhập Niết-bàn."
11. "Thưa Tôn giả Kaccāna, nếu chúng tôi nghe Đức Thế Tôn ở cách mười do-tuần, chúng tôi cũng sẽ đi mười do-tuần để chiêm ngưỡng Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Tự Mình Giác Ngộ Hoàn Toàn. Thưa Tôn giả Kaccāna, nếu chúng tôi nghe Đức Thế Tôn ở cách hai mươi do-tuần, ba mươi do-tuần, bốn mươi do-tuần, năm mươi do-tuần, chúng tôi cũng sẽ đi năm mươi do-tuần để chiêm ngưỡng Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Tự Mình Giác Ngộ Hoàn Toàn. Thưa Tôn giả Kaccāna, thậm chí nếu chúng tôi nghe Đức Thế Tôn ở cách một trăm do-tuần, chúng tôi cũng sẽ đi một trăm do-tuần để chiêm ngưỡng Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Tự Mình Giác Ngộ Hoàn Toàn. Nhưng thưa Tôn giả Kaccāna, vì Đức Thế Tôn đã nhập Niết-bàn, chúng tôi xin đi đến nương tựa Đức Thế Tôn đã nhập Niết-bàn, nương tựa Giáo pháp và nương tựa Tăng chúng. Xin Tôn giả Kaccāna hãy nhận tôi làm một cư sĩ đã đi đến nương tựa từ hôm nay cho đến trọn đời."
Kinh Madhurā thứ tư đã kết thúc.