MN 79. KINH TIỂU SAKULUDĀYI

(Cūḷasakuludāyisutta)Bản tóm tắt→

1. Tôi đã nghe như vầy — Một thời Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), tại Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng sóc. Lúc bấy giờ, du sĩ Sakuludāyī đang trú tại khu vườn du sĩ ở chỗ nuôi công, cùng với một hội chúng du sĩ đông đảo.

2. Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng, đắp y, mang bát đi vào Rājagaha để khất thực. Rồi Thế Tôn khởi lên suy nghĩ: "Vẫn còn quá sớm để đi khất thực ở Rājagaha. Hay là Ta đi đến khu vườn du sĩ ở chỗ nuôi công, đến chỗ du sĩ Sakuludāyī". Rồi Thế Tôn đi đến khu vườn du sĩ ở chỗ nuôi công.

3. Lúc bấy giờ, du sĩ Sakuludāyī đang ngồi cùng với hội chúng du sĩ đông đảo, ồn ào, lớn tiếng, ầm ĩ, đang bàn luận nhiều câu chuyện vô bổ (phù phiếm ngữ / tiracchānakathaṁ), cụ thể là — chuyện vua chúa, chuyện ăn trộm, chuyện đại thần, chuyện quân đội, chuyện sợ hãi, chuyện chiến tranh, chuyện đồ ăn, chuyện thức uống, chuyện quần áo, chuyện giường nằm, chuyện vòng hoa, chuyện hương liệu, chuyện họ hàng, chuyện xe cộ, chuyện làng mạc, chuyện thị trấn, chuyện thành phố, chuyện quốc gia, chuyện đàn bà, chuyện anh hùng, chuyện đường phố, chuyện bến nước, chuyện người chết, chuyện tạp lục, chuyện thế giới, chuyện biển cả, chuyện sự tồn tại và không tồn tại.

Du sĩ Sakuludāyī thấy Thế Tôn đang đi đến từ đằng xa. Thấy vậy, ông liền yêu cầu hội chúng của mình im lặng: "Các tôn giả hãy im lặng, các tôn giả đừng làm ồn. Sa-môn Gotama đang đi đến; Tôn giả ấy thích sự yên lặng và thường tán thán sự yên lặng. Biết đâu, nếu thấy hội chúng yên lặng, Ngài sẽ nghĩ đến việc bước tới". Rồi các du sĩ ấy im lặng.

4. Rồi Thế Tôn đi đến chỗ du sĩ Sakuludāyī. Du sĩ Sakuludāyī thưa với Thế Tôn: "Kính bạch Thế Tôn, xin Ngài hãy đến. Chào mừng Thế Tôn. Đã lâu lắm rồi Thế Tôn mới có dịp đến đây. Kính bạch Thế Tôn, xin Ngài hãy ngồi; đây là chỗ ngồi đã được dọn sẵn". Thế Tôn ngồi trên chỗ ngồi đã dọn sẵn. Du sĩ Sakuludāyī lấy một chỗ ngồi khác thấp hơn và ngồi xuống một bên. Khi du sĩ Sakuludāyī đã ngồi một bên, Thế Tôn nói với ông: "Này Udāyi, các ông đang ngồi tụ họp bàn luận về câu chuyện gì, và câu chuyện gì đang bị bỏ dở giữa chừng?"

5. "Kính bạch Thế Tôn, hãy để qua một bên câu chuyện mà chúng con đang ngồi tụ họp bàn luận. Kính bạch Thế Tôn, không khó để Ngài nghe lại câu chuyện này sau. Kính bạch Thế Tôn, khi con không đến hội chúng này, thì hội chúng này ngồi bàn luận nhiều câu chuyện vô bổ; nhưng kính bạch Thế Tôn, khi con đến hội chúng này, thì hội chúng này ngồi nhìn chăm chú vào mặt con [với ý nghĩ]: 'Sa-môn Udāyī sẽ giảng Giáo pháp (pháp / dhamma) gì cho chúng ta, chúng ta sẽ nghe điều đó'; nhưng kính bạch Thế Tôn, khi Thế Tôn đến hội chúng này, thì cả con và hội chúng này đều ngồi nhìn chăm chú vào mặt Thế Tôn [với ý nghĩ]: 'Thế Tôn sẽ giảng Giáo pháp gì cho chúng ta, chúng ta sẽ nghe điều đó'."

6. "Nếu vậy này Udāyi, ông muốn hỏi điều gì đó để Ta có thể trả lời ông."

"Kính bạch Thế Tôn, vào những ngày trước, những ngày xa xưa, có người tự xưng là biết tất cả và thấy tất cả (toàn tri toàn kiến / sabbaññū sabbadassāvī), tuyên bố có tri kiến hoàn toàn không dư sót: 'Dù tôi đang đi, đang đứng, đang ngủ hay đang thức, tri kiến luôn luôn hiện hữu liên tục trong tôi'. Khi bị con hỏi một câu hỏi về quá khứ, người ấy lảng tránh sang chuyện khác, dẫn dắt câu chuyện ra ngoài lề, và bộc lộ sự tức giận, sân hận và bất mãn. Kính bạch Thế Tôn, lúc đó con liền nhớ đến Thế Tôn: 'Ôi, Thế Tôn thật tuyệt vời, Thiện Thệ thật tuyệt vời. Ngài là người rất thiện xảo trong những Giáo pháp này'."

"Nhưng này Udāyi, vị nào là người tự xưng là biết tất cả và thấy tất cả, tuyên bố có tri kiến hoàn toàn không dư sót: 'Dù tôi đang đi, đang đứng, đang ngủ hay đang thức, tri kiến luôn luôn hiện hữu liên tục trong tôi', mà khi bị ông hỏi một câu hỏi về quá khứ, người ấy lảng tránh sang chuyện khác, dẫn dắt câu chuyện ra ngoài lề, và bộc lộ sự tức giận, sân hận và bất mãn?"

"Kính bạch Thế Tôn, đó là Nigaṇṭha Nāṭaputta."

7. "Này Udāyi, vị nào có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, cụ thể là — một đời, hai đời [...lặp lại...] nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và chi tiết; người đó có thể hỏi Ta một câu hỏi về quá khứ, hoặc Ta có thể hỏi người đó một câu hỏi về quá khứ; người đó có thể làm hài lòng tâm trí Ta bằng cách trả lời câu hỏi về quá khứ, hoặc Ta có thể làm hài lòng tâm trí người đó bằng cách trả lời câu hỏi về quá khứ.

Này Udāyi, vị nào với mắt thần (thiên nhãn / dibbena cakkhunā) thanh tịnh siêu nhiên, thấy chúng sinh chết đi và sinh lại, kẻ hạ liệt người cao quý, kẻ đẹp đẽ người xấu xa, kẻ sinh vào cõi lành người sinh vào cõi dữ, nhận biết rõ chúng sinh tùy theo hành động [của họ]; người đó có thể hỏi Ta một câu hỏi về vị lai, hoặc Ta có thể hỏi người đó một câu hỏi về vị lai; người đó có thể làm hài lòng tâm trí Ta bằng cách trả lời câu hỏi về vị lai, hoặc Ta có thể làm hài lòng tâm trí người đó bằng cách trả lời câu hỏi về vị lai.

Hơn nữa, này Udāyi, hãy để quá khứ, vị lai đó. Ta sẽ giảng Giáo pháp cho ông về: Khi cái này có, cái kia có; do cái này sinh ra, cái kia sinh ra; khi cái này không có, cái kia không có; do cái này bị chặn (diệt / nirodhā), cái kia chấm dứt (diệt / nirujjhatī)."

8. "Kính bạch Thế Tôn, ngay cả những gì con đã trải qua trong hình hài hiện tại này, con còn không thể nhớ lại cùng với các nét đại cương và chi tiết, thì làm sao con có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, cụ thể là — một đời, hai đời [...lặp lại...] nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và chi tiết như Thế Tôn? Kính bạch Thế Tôn, ngay cả một con tinh linh bùn đất hiện tại con còn không thấy được, thì làm sao con có thể với mắt thần thanh tịnh siêu nhiên, thấy chúng sinh chết đi và sinh lại, kẻ hạ liệt người cao quý, kẻ đẹp đẽ người xấu xa, kẻ sinh vào cõi lành người sinh vào cõi dữ, nhận biết rõ chúng sinh tùy theo hành động [của họ] như Thế Tôn? Còn việc Thế Tôn nói với con: 'Hơn nữa, này Udāyi, hãy để quá khứ đó, hãy để vị lai đó; Ta sẽ giảng Giáo pháp cho ông về —

khi cái này có, cái kia có; do cái này sinh ra, cái kia sinh ra; khi cái này không có, cái kia không có; do cái này bị chặn, cái kia chấm dứt', điều đó đối với con lại càng không rõ ràng. Kính bạch Thế Tôn, biết đâu con có thể làm hài lòng tâm trí Thế Tôn bằng cách trả lời câu hỏi theo học thuyết của vị thầy con."

9. "Này Udāyi, học thuyết của vị thầy ông là gì?"

"Kính bạch Thế Tôn, trong học thuyết của vị thầy chúng con có nói như vầy: 'Đây là nguồn sáng (sắc / vaṇṇo) tối thượng, đây là nguồn sáng tối thượng'."

"Này Udāyi, khi học thuyết của vị thầy ông nói: 'Đây là nguồn sáng tối thượng, đây là nguồn sáng tối thượng', thì nguồn sáng tối thượng đó là gì?"

"Kính bạch Thế Tôn, vì không có nguồn sáng nào khác cao tột hơn hay thù thắng hơn nguồn sáng đó, nên đó là nguồn sáng tối thượng."

"Nhưng nguồn sáng tối thượng đó là gì, mà không có nguồn sáng nào khác cao tột hơn hay thù thắng hơn nó?"

"Kính bạch Thế Tôn, vì không có nguồn sáng nào khác cao tột hơn hay thù thắng hơn nguồn sáng đó, nên đó là nguồn sáng tối thượng."

10. "Này Udāyi, ông có thể nói dông dài mãi: 'Kính bạch Thế Tôn, vì không có nguồn sáng nào khác cao tột hơn hay thù thắng hơn nguồn sáng đó, nên đó là nguồn sáng tối thượng', nhưng ông lại không chỉ ra được nguồn sáng đó là gì. Này Udāyi, giống như một người đàn ông nói: 'Tôi khao khát, tôi yêu mến người con gái đẹp nhất trong xứ này'. Người ta hỏi anh ta: 'Này anh bạn, người con gái đẹp nhất xứ mà anh khao khát, yêu mến đó, anh có biết cô ấy thuộc giai cấp Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá hay Thủ-đà-la không?' Khi bị hỏi vậy, anh ta trả lời: 'Không'. Người ta lại hỏi: 'Này anh bạn, người con gái đẹp nhất xứ mà anh khao khát, yêu mến đó, anh có biết cô ấy tên gì, họ gì không... [...lặp lại...] cô ấy cao, lùn, hay bậc trung; da đen, da ngăm, hay da sáng... cô ấy ở làng nào, thị trấn nào, hay thành phố nào không?' Khi bị hỏi vậy, anh ta trả lời: 'Không'. Người ta liền nói: 'Này anh bạn, người mà anh không biết, không thấy, anh lại khao khát và yêu mến sao?' Khi bị hỏi vậy, anh ta trả lời: 'Đúng vậy'.

Ông nghĩ sao, này Udāyi — nếu sự việc là như vậy, thì lời nói của người đàn ông đó chẳng phải là vô căn cứ sao?"

"Chắc chắn là như vậy, bạch Thế Tôn, nếu sự việc là như vậy, thì lời nói của người đàn ông đó là vô căn cứ."

"Cũng đúng như vậy, này Udāyi, ông nói: 'Kính bạch Thế Tôn, vì không có nguồn sáng nào khác cao tột hơn hay thù thắng hơn nguồn sáng đó, nên đó là nguồn sáng tối thượng', nhưng ông lại không chỉ ra được nguồn sáng đó là gì."

11. "Kính bạch Thế Tôn, giống như một viên ngọc bích tuyệt đẹp, chính gốc, có tám mặt, được mài giũa khéo léo, đặt trên tấm thảm len màu vàng nhạt, nó tỏa sáng, lấp lánh và rực rỡ; bản ngã sau khi chết cũng có nguồn sáng như vậy, hoàn toàn khỏe mạnh."

12. "Ông nghĩ sao, này Udāyi, một viên ngọc bích tuyệt đẹp, chính gốc, có tám mặt, được mài giũa khéo léo, đặt trên tấm thảm len màu vàng nhạt, tỏa sáng, lấp lánh và rực rỡ, so với một con đom đóm trong đêm tối mịt mù — giữa hai nguồn sáng này, nguồn sáng nào đẹp đẽ hơn và thù thắng hơn?"

"Kính bạch Thế Tôn, con đom đóm trong đêm tối mịt mù — giữa hai nguồn sáng này, con đom đóm đẹp đẽ hơn và thù thắng hơn."

13. "Ông nghĩ sao, này Udāyi, một con đom đóm trong đêm tối mịt mù, so với một ngọn đèn dầu trong đêm tối mịt mù — giữa hai nguồn sáng này, nguồn sáng nào đẹp đẽ hơn và thù thắng hơn?"

"Kính bạch Thế Tôn, ngọn đèn dầu trong đêm tối mịt mù — giữa hai nguồn sáng này, ngọn đèn dầu đẹp đẽ hơn và thù thắng hơn."

14. "Ông nghĩ sao, này Udāyi, một ngọn đèn dầu trong đêm tối mịt mù, so với một đống lửa lớn trong đêm tối mịt mù — giữa hai nguồn sáng này, nguồn sáng nào đẹp đẽ hơn và thù thắng hơn?"

"Kính bạch Thế Tôn, đống lửa lớn trong đêm tối mịt mù — giữa hai nguồn sáng này, đống lửa lớn đẹp đẽ hơn và thù thắng hơn."

15. "Ông nghĩ sao, này Udāyi, một đống lửa lớn trong đêm tối mịt mù, so với sao Mai lúc rạng đông, khi bầu trời quang đãng không mây — giữa hai nguồn sáng này, nguồn sáng nào đẹp đẽ hơn và thù thắng hơn?"

"Kính bạch Thế Tôn, sao Mai lúc rạng đông, khi bầu trời quang đãng không mây — giữa hai nguồn sáng này, sao Mai lúc rạng đông đẹp đẽ hơn và thù thắng hơn."

16. "Ông nghĩ sao, này Udāyi, sao Mai lúc rạng đông, khi bầu trời quang đãng không mây, so với mặt trăng vào lúc nửa đêm ngày rằm Bố-tát, khi bầu trời quang đãng không mây — giữa hai nguồn sáng này, nguồn sáng nào đẹp đẽ hơn và thù thắng hơn?"

"Kính bạch Thế Tôn, mặt trăng vào lúc nửa đêm ngày rằm Bố-tát, khi bầu trời quang đãng không mây — giữa hai nguồn sáng này, mặt trăng vào lúc nửa đêm ngày rằm Bố-tát đẹp đẽ hơn và thù thắng hơn."

17. "Ông nghĩ sao, này Udāyi, mặt trăng vào lúc nửa đêm ngày rằm Bố-tát, khi bầu trời quang đãng không mây, so với mặt trời vào lúc giữa trưa tháng cuối mùa thu, khi bầu trời quang đãng không mây — giữa hai nguồn sáng này, nguồn sáng nào đẹp đẽ hơn và thù thắng hơn?"

"Kính bạch Thế Tôn, mặt trời vào lúc giữa trưa tháng cuối mùa thu, khi bầu trời quang đãng không mây — giữa hai nguồn sáng này, mặt trời vào lúc giữa trưa tháng cuối mùa thu đẹp đẽ hơn và thù thắng hơn."

18. "Này Udāyi, có rất nhiều, rất nhiều chư thiên mà ánh sáng của mặt trăng và mặt trời này không thể chiếu tới được, Ta biết rõ họ. Nhưng Ta không nói: 'Không có nguồn sáng nào khác cao tột hơn hay thù thắng hơn nguồn sáng này'. Còn ông, này Udāyi, lại nói: 'nguồn sáng này còn thấp kém và tồi tàn hơn cả một con đom đóm, đó là nguồn sáng tối thượng', nhưng ông lại không chỉ ra được nguồn sáng đó là gì."

19. "Thế Tôn đã cắt đứt câu chuyện, Thiện Thệ đã cắt đứt câu chuyện."[trong tôi]

"Nhưng này Udāyi, tại sao ông lại nói: 'Thế Tôn đã cắt đứt câu chuyện, Thiện Thệ đã cắt đứt câu chuyện'?"

"Kính bạch Thế Tôn, trong học thuyết của vị thầy chúng con có nói như vầy: 'Đây là nguồn sáng tối thượng, đây là nguồn sáng tối thượng'. Nhưng khi bị Thế Tôn tra vấn, gạn hỏi và chất vấn về học thuyết của vị thầy mình, chúng con trở nên trống rỗng, hư vô và sai lầm."

20. "Nhưng này Udāyi, có một thế giới hoàn toàn hạnh phúc (nhất hướng lạc thế giới / ekantasukho loko) không, có một con đường thực hành có phương pháp (hữu tướng đạo tích / ākāravatī paṭipadā) để trực tiếp chứng nghiệm thế giới hoàn toàn hạnh phúc đó không?"

"Kính bạch Thế Tôn, trong học thuyết của vị thầy chúng con có nói như vầy: 'Có một thế giới hoàn toàn hạnh phúc, có một con đường thực hành có phương pháp để trực tiếp chứng nghiệm thế giới hoàn toàn hạnh phúc đó'."

21. "Nhưng này Udāyi, con đường thực hành có phương pháp để trực tiếp chứng nghiệm thế giới hoàn toàn hạnh phúc đó là gì?"

"Ở đây, bạch Thế Tôn, có người từ bỏ việc giết hại và tránh xa việc giết hại, từ bỏ việc lấy của không cho và tránh xa việc lấy của không cho, từ bỏ hành vi sai trái trong tình dục và tránh xa hành vi sai trái trong tình dục, từ bỏ nói dối và tránh xa nói dối, hoặc thực hành một khổ hạnh nào đó. Kính bạch Thế Tôn, đây là con đường thực hành có phương pháp để trực tiếp chứng nghiệm thế giới hoàn toàn hạnh phúc đó."

22. "Ông nghĩ sao, này Udāyi, trong lúc người ấy từ bỏ việc giết hại và tránh xa việc giết hại, bản ngã của người ấy lúc đó hoàn toàn hạnh phúc, hay có cả hạnh phúc và đau khổ?"

"Có cả hạnh phúc và đau khổ, bạch Thế Tôn".

"Ông nghĩ sao, này Udāyi, trong lúc người ấy từ bỏ việc lấy của không cho và tránh xa việc lấy của không cho, bản ngã của người ấy lúc đó hoàn toàn hạnh phúc, hay có cả hạnh phúc và đau khổ?" "Có cả hạnh phúc và đau khổ, bạch Thế Tôn". "Ông nghĩ sao, này Udāyi, trong lúc người ấy từ bỏ hành vi sai trái trong tình dục và tránh xa hành vi sai trái trong tình dục, bản ngã của người ấy lúc đó hoàn toàn hạnh phúc, hay có cả hạnh phúc và đau khổ?" "Có cả hạnh phúc và đau khổ, bạch Thế Tôn". "Ông nghĩ sao, này Udāyi, trong lúc người ấy từ bỏ nói dối và tránh xa nói dối, bản ngã của người ấy lúc đó hoàn toàn hạnh phúc, hay có cả hạnh phúc và đau khổ?"

"Có cả hạnh phúc và đau khổ, bạch Thế Tôn".

"Ông nghĩ sao, này Udāyi, trong lúc người ấy thực hành một khổ hạnh nào đó, bản ngã của người ấy lúc đó hoàn toàn hạnh phúc, hay có cả hạnh phúc và đau khổ?"

"Có cả hạnh phúc và đau khổ, bạch Thế Tôn".

"Ông nghĩ sao, này Udāyi, liệu có thể đi trên một con đường thực hành vừa mang hạnh phúc và mang đau khổ để chứng nghiệm trực tiếp một thế giới hoàn toàn hạnh phúc không?" 1

23. "Thế Tôn đã cắt đứt câu chuyện, Thiện Thệ đã cắt đứt câu chuyện."[trong tôi]

"Nhưng này Udāyi, tại sao ông lại nói: 'Thế Tôn đã cắt đứt câu chuyện, Thiện Thệ đã cắt đứt câu chuyện'?"

"Kính bạch Thế Tôn, trong học thuyết của vị thầy chúng con có nói như vầy: 'Có một thế giới hoàn toàn hạnh phúc, có một con đường thực hành có phương pháp để trực tiếp chứng nghiệm thế giới hoàn toàn hạnh phúc đó'. Nhưng khi bị Thế Tôn tra vấn, gạn hỏi và chất vấn về học thuyết của vị thầy mình, chúng con trở nên trống rỗng, hư vô và sai lầm."

"Nhưng kính bạch Thế Tôn, có một thế giới hoàn toàn hạnh phúc không, có một con đường thực hành có phương pháp để trực tiếp chứng nghiệm thế giới hoàn toàn hạnh phúc đó không?"

24. "Có chứ Udāyi, có một thế giới hoàn toàn hạnh phúc, có một con đường thực hành có phương pháp để trực tiếp chứng nghiệm thế giới hoàn toàn hạnh phúc đó."

"Nhưng kính bạch Thế Tôn, con đường thực hành có phương pháp để trực tiếp chứng nghiệm thế giới hoàn toàn hạnh phúc đó là gì?"

25. "Ở đây, này Udāyi, tỳ kheo rời bỏ khỏi (ly / vivicca) các bản năng (dục / kāmehi) [...lặp lại...] đạt được và an trú trong Thiền-na (thiền / jhāna) thứ nhất; do lắng dịu chủ động hướng sự chú ý và nỗ lực duy trì sự chú ý (tầm tứ / vitakkavicārānaṁ) [...lặp lại...] đạt được và an trú trong Thiền-na thứ hai; do cạn hết đắm nhiễm (ly tham / virāgā) với hân hoan (hỷ / pītiyā) [...lặp lại...] đạt được và an trú trong Thiền-na thứ ba — này Udāyi, đây là con đường thực hành có phương pháp để trực tiếp chứng nghiệm thế giới hoàn toàn hạnh phúc đó."

"Kính bạch Thế Tôn, đó không phải là con đường thực hành có phương pháp để trực tiếp chứng nghiệm thế giới hoàn toàn hạnh phúc, mà đến mức độ đó, thế giới hoàn toàn hạnh phúc đã được trực tiếp chứng nghiệm rồi." 2

"Này Udāyi, đến mức độ đó thế giới hoàn toàn hạnh phúc chưa được trực tiếp chứng nghiệm; đó chỉ là con đường thực hành có phương pháp để trực tiếp chứng nghiệm thế giới hoàn toàn hạnh phúc mà thôi."

26. Khi được nói như vậy, hội chúng của du sĩ Sakuludāyī trở nên ồn ào, lớn tiếng, ầm ĩ: "Đến đây thì chúng ta mất đi vị thầy của mình, đến đây thì chúng ta mất đi vị thầy của mình. Chúng ta không biết điều gì cao tột hơn thế này nữa".

Rồi du sĩ Sakuludāyī yêu cầu các du sĩ im lặng và thưa với Thế Tôn: "Kính bạch Thế Tôn, vậy đến mức độ nào thì thế giới hoàn toàn hạnh phúc được trực tiếp chứng nghiệm?"

27. "Ở đây, này Udāyi, tỳ kheo do từ bỏ hạnh phúc (lạc / sukhassa) [...lặp lại...] đạt được và an trú trong Thiền-na thứ tư. Những chư thiên nào đã tái sinh vào thế giới hoàn toàn hạnh phúc, vị ấy đứng cùng, nói chuyện và đàm đạo với những chư thiên đó. Này Udāyi, đến mức độ này thì thế giới hoàn toàn hạnh phúc được trực tiếp chứng nghiệm."

28. "Kính bạch Thế Tôn, có phải vì mục đích trực tiếp chứng nghiệm thế giới hoàn toàn hạnh phúc này mà các tỳ kheo sống đời sống thánh thiện (phạm hạnh / brahmacariya) dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn không?"

"Này Udāyi, không phải vì mục đích trực tiếp chứng nghiệm thế giới hoàn toàn hạnh phúc này mà các tỳ kheo sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Ta. Này Udāyi, còn có những Giáo pháp khác cao tột hơn và thù thắng hơn, mà vì mục đích trực tiếp chứng nghiệm chúng, các tỳ kheo sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Ta."

"Kính bạch Thế Tôn, những Giáo pháp cao tột hơn và thù thắng hơn đó là gì, mà vì mục đích trực tiếp chứng nghiệm chúng, các tỳ kheo sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn?"

29-36. "Ở đây, này Udāyi, Người Đến Như Vậy (Như Lai / tathāgato) xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn [...lặp lại...]

37. Vị ấy sau khi từ bỏ năm điều làm mờ yếu tâm trí (ngũ triền cái / pañca nīvaraṇe) này, những thứ làm ô nhiễm tâm và làm suy yếu trí tuệ, rời bỏ khỏi các bản năng [...lặp lại...] đạt được và an trú trong Thiền-na thứ nhất. Này Udāyi, đây cũng là một Giáo pháp cao tột hơn và thù thắng hơn, mà vì mục đích trực tiếp chứng nghiệm nó, các tỳ kheo sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Ta.

38-40. Lại nữa, này Udāyi, tỳ kheo do lắng dịu chủ động hướng sự chú ý và nỗ lực duy trì sự chú ý... đạt được Thiền-na thứ hai... Thiền-na thứ ba... Thiền-na thứ tư. Này Udāyi, đây cũng là một Giáo pháp cao tột hơn và thù thắng hơn, mà vì mục đích trực tiếp chứng nghiệm nó, các tỳ kheo sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Ta.

41. Với tâm định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không tì vết, thoát khỏi ô nhiễm, nhu nhuyễn, dễ sử dụng, vững chắc và đạt đến sự bất động như vậy, vị ấy hướng tâm đến trí tuệ nhớ lại nhiều đời sống quá khứ. Vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, cụ thể là — một đời, hai đời [...lặp lại...] nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và chi tiết. Này Udāyi, đây cũng là một Giáo pháp cao tột hơn và thù thắng hơn, mà vì mục đích trực tiếp chứng nghiệm nó, các tỳ kheo sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Ta.

42. Với tâm định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không tì vết, thoát khỏi ô nhiễm, nhu nhuyễn, dễ sử dụng, vững chắc và đạt đến sự bất động như vậy, vị ấy hướng tâm đến trí tuệ về sự chết đi và sinh lại của chúng sinh. Với mắt thần thanh tịnh siêu nhiên, vị ấy thấy chúng sinh chết đi và sinh lại, kẻ hạ liệt người cao quý, kẻ đẹp đẽ người xấu xa, kẻ sinh vào cõi lành người sinh vào cõi dữ [...lặp lại...] nhận biết rõ chúng sinh tùy theo hành động [của họ]. Này Udāyi, đây cũng là một Giáo pháp cao tột hơn và thù thắng hơn, mà vì mục đích trực tiếp chứng nghiệm nó, các tỳ kheo sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Ta.

43. Với tâm định tĩnh, thanh tịnh, trong sáng, không tì vết, thoát khỏi ô nhiễm, nhu nhuyễn, dễ sử dụng, vững chắc và đạt đến sự bất động như vậy, vị ấy hướng tâm đến trí tuệ về sự cạn kiệt (đoạn tận / khaya) các nguồn ác (lậu hoặc / āsavānaṁ). Vị ấy biết rõ như thật: 'Đây là đau khổ (khổ / dukkha)', biết rõ như thật: 'Đây là sự hình thành (tập / samudayo) của đau khổ' [...lặp lại...] biết rõ như thật: 'Đây là sự chấm dứt (diệt / nirodho) đau khổ'... 'Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt đau khổ'; vị ấy biết rõ như thật: 'Đây là các nguồn ác', biết rõ như thật: 'Đây là sự hình thành của các nguồn ác'... 'Đây là sự chấm dứt các nguồn ác'... 'Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt các nguồn ác'.

44. Nhờ biết như vậy, thấy như vậy, tâm vị ấy được giải thoát khỏi nguồn ác của bản năng (dục lậu / kāmāsavā), tâm được giải thoát khỏi nguồn ác của mong muốn hiện hữu (hữu lậu / bhavāsavā), tâm được giải thoát khỏi nguồn ác của Không Hiểu Biết (vô minh lậu / avijjāsavā). Khi đã được giải thoát, khởi lên sự hiểu biết rằng [mình] đã được giải thoát.

Vị ấy biết rõ: 'Sự Tái sinh (sinh / jāti) đã cạn kiệt, đời sống thánh thiện đã được hoàn thành, những việc cần làm đã làm xong, không còn trở lại trạng thái này nữa'. Này Udāyi, đây cũng là một Giáo pháp cao tột hơn và thù thắng hơn, mà vì mục đích trực tiếp chứng nghiệm nó, các tỳ kheo sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Ta. Này Udāyi, đây là những Giáo pháp cao tột hơn và thù thắng hơn, mà vì mục đích trực tiếp chứng nghiệm chúng, các tỳ kheo sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Ta."

45. Khi được nói như vậy, du sĩ Sakuludāyī thưa với Thế Tôn: "Thật tuyệt vời, bạch Thế Tôn! Thật tuyệt vời, bạch Thế Tôn! Kính bạch Thế Tôn, giống như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã sấp, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc lối, hay đem ngọn đèn dầu vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy được hình sắc; cũng vậy, Giáo pháp đã được Thế Tôn làm sáng tỏ qua nhiều phương tiện. Kính bạch Thế Tôn, con xin quy y Thế Tôn, quy y Giáo pháp và quy y Tăng chúng. Kính bạch Thế Tôn, xin cho con được xuất gia dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, xin cho con được thọ cụ túc giới."

46. Khi ông nói như vậy, hội chúng của du sĩ Sakuludāyī liền nói với du sĩ Sakuludāyī: "Tôn giả Udāyi đừng sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Sa-môn Gotama; Tôn giả Udāyi đã là một vị thầy, đừng sống như một người học trò. Giống như từ một cái chum nước lại trở thành cái gáo múc nước, sự việc này của Tôn giả Udāyi cũng sẽ giống như vậy. Tôn giả Udāyi đừng sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Sa-môn Gotama; Tôn giả Udāyi đã là một vị thầy, đừng sống như một người học trò".

Bằng cách này, hội chúng của du sĩ Sakuludāyī đã tạo ra chướng ngại, ngăn cản du sĩ Sakuludāyī sống đời sống thánh thiện dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn.

Kinh Tiểu Sakuludāyi, thứ chín, kết thúc.