MN 77. KINH DÀI về SAKULUDĀYI

(Mahāsakuludāyisutta)Bản tóm tắt→

1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), tại Veḷuvana (Trúc Lâm), nơi nuôi dưỡng sóc.

2. Lúc bấy giờ, có rất nhiều du sĩ nổi tiếng, lừng danh đang trú tại khu vườn du sĩ ở Moranivāpa, cụ thể là: du sĩ Annabhāra, Varadhara, Sakuludāyī và các du sĩ nổi tiếng, lừng danh khác.

3. Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng, đắp y, mang bát đi vào Rājagaha để khất thực. Rồi Thế Tôn suy nghĩ: "Bây giờ còn quá sớm để đi khất thực ở Rājagaha. Hay là Ta đến chỗ du sĩ Sakuludāyī ở khu vườn du sĩ ở Moranivāpa".

4. Rồi Thế Tôn đi đến khu vườn du sĩ ở Moranivāpa.

Lúc bấy giờ, du sĩ Sakuludāyī đang ngồi cùng với một hội chúng du sĩ đông đảo, đang ồn ào, lớn tiếng, ầm ĩ bàn luận nhiều loại chuyện phiếm, cụ thể là: chuyện vua chúa, chuyện ăn trộm, chuyện đại thần, chuyện quân đội, chuyện sợ hãi, chuyện chiến tranh, chuyện đồ ăn, chuyện thức uống, chuyện quần áo, chuyện giường nằm, chuyện vòng hoa, chuyện hương liệu, chuyện họ hàng, chuyện xe cộ, chuyện làng mạc, chuyện thị trấn, chuyện thành phố, chuyện quốc gia, chuyện đàn bà, chuyện anh hùng, chuyện đường phố, chuyện bến nước, chuyện người chết, chuyện tạp lục, chuyện thế giới, chuyện biển cả, chuyện có tồn tại hay không tồn tại.

Du sĩ Sakuludāyī thấy Thế Tôn đang đi đến từ đằng xa. Thấy vậy, vị ấy liền trấn an hội chúng của mình: "Các tôn giả hãy im lặng; các tôn giả chớ làm ồn. Sa-môn Gotama đang đi đến; Tôn giả ấy thích sự im lặng và tán thán sự im lặng. Biết đâu, nếu thấy hội chúng im lặng, vị ấy sẽ nghĩ đến việc ghé qua". Rồi các du sĩ ấy im lặng.

5. Rồi Thế Tôn đi đến chỗ du sĩ Sakuludāyī. Rồi du sĩ Sakuludāyī thưa với Thế Tôn: "Kính bạch Thế Tôn, xin mời ngài đến. Chào mừng Thế Tôn. Đã lâu lắm rồi Thế Tôn mới có dịp đến đây. Kính bạch Thế Tôn, xin ngài hãy ngồi; chỗ ngồi này đã được dọn sẵn". Thế Tôn ngồi trên chỗ ngồi đã dọn sẵn. Du sĩ Sakuludāyī lấy một chỗ ngồi khác thấp hơn và ngồi xuống một bên.

Khi du sĩ Sakuludāyī đang ngồi một bên, Thế Tôn nói với vị ấy: "Này Udāyi, các ông đang ngồi bàn luận về câu chuyện gì, và câu chuyện gì của các ông đang bị bỏ dở?"

6. "Kính bạch Thế Tôn, hãy gác lại câu chuyện mà chúng con đang ngồi bàn luận. Câu chuyện này Thế Tôn nghe sau cũng không khó gì.

Kính bạch Thế Tôn, vào những ngày trước, những ngày trước nữa, khi các Sa-môn, Bà-la-môn thuộc các ngoại đạo khác nhau tụ tập, ngồi lại tại ngôi nhà thảo luận, câu chuyện này đã khởi lên: 'Thật là lợi ích cho dân chúng Aṅga và Magadha, thật là một món lợi lớn cho dân chúng Aṅga và Magadha. Tại đây, các Sa-môn, Bà-la-môn là những vị có hội chúng, có giáo phái, là đạo sư của giáo phái, nổi tiếng, lừng danh, là người sáng lập giáo phái, được quần chúng tôn kính, đã đến Rājagaha để an cư mùa mưa. Pūraṇa Kassapa này cũng là vị có hội chúng, có giáo phái, là đạo sư của giáo phái, nổi tiếng, lừng danh, là người sáng lập giáo phái, được quần chúng tôn kính; vị ấy cũng đã đến Rājagaha để an cư mùa mưa. Makkhali Gosāla này [...lặp lại...] Ajita Kesakambala ... Pakudha Kaccāyana ... Sañjaya Belaṭṭhaputta ... Nigaṇṭha Nāṭaputta cũng là vị có hội chúng, có giáo phái, là đạo sư của giáo phái, nổi tiếng, lừng danh, là người sáng lập giáo phái, được quần chúng tôn kính; vị ấy cũng đã đến Rājagaha để an cư mùa mưa. Sa-môn Gotama này cũng là vị có hội chúng, có giáo phái, là đạo sư của giáo phái, nổi tiếng, lừng danh, là người sáng lập giáo phái, được quần chúng tôn kính; vị ấy cũng đã đến Rājagaha để an cư mùa mưa. Trong số các tôn giả Sa-môn, Bà-la-môn có hội chúng, có giáo phái, là đạo sư của giáo phái, nổi tiếng, lừng danh, là người sáng lập giáo phái, được quần chúng tôn kính này, ai là người được các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường, và các đệ tử sau khi tôn trọng, kính trọng, nể vì, sống nương tựa vào vị ấy?'

Ở đó, một số người nói như sau: 'Pūraṇa Kassapa này là vị có hội chúng, có giáo phái, là đạo sư của giáo phái, nổi tiếng, lừng danh, là người sáng lập giáo phái, được quần chúng tôn kính; nhưng vị ấy không được các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường, và các đệ tử không tôn trọng, kính trọng, nể vì, sống nương tựa vào Pūraṇa Kassapa. Trước đây, Pūraṇa Kassapa thuyết giảng Giáo pháp (pháp / dhamma) cho một hội chúng hàng trăm người. Ở đó, một đệ tử của Pūraṇa Kassapa làm ồn: "Các tôn giả chớ hỏi Pūraṇa Kassapa về ý nghĩa này; ông ấy không biết điều này; chúng tôi biết điều này, hãy hỏi chúng tôi về ý nghĩa này; chúng tôi sẽ giải đáp cho các tôn giả". Trước đây, Pūraṇa Kassapa vung tay than vãn nhưng không được gì: "Các tôn giả hãy im lặng, các tôn giả chớ làm ồn. Họ không hỏi các ông, họ đang hỏi chúng tôi; chúng tôi sẽ giải đáp cho họ". Rất nhiều đệ tử của Pūraṇa Kassapa đã bác bỏ quan điểm của vị ấy và bỏ đi, nói rằng: "Ông không hiểu Giáo pháp và Luật này, tôi hiểu Giáo pháp và Luật này, làm sao ông hiểu được Giáo pháp và Luật này? Ông thực hành sai, tôi thực hành đúng, lời của tôi có lý, lời của ông vô lý, điều cần nói trước ông lại nói sau, điều cần nói sau ông lại nói trước, điều ông quen thuộc đã bị lật ngược, quan điểm của ông đã bị bác bỏ, ông đã bị đánh bại, hãy đi tìm cách thoát khỏi sự bác bỏ, hoặc hãy tự gỡ rối nếu ông có thể". Như vậy, Pūraṇa Kassapa không được các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường, và các đệ tử không tôn trọng, kính trọng, nể vì, sống nương tựa vào Pūraṇa Kassapa. Hơn nữa, Pūraṇa Kassapa còn bị mắng nhiếc bằng những lời chê bai Giáo pháp.'

Một số người nói như sau: 'Makkhali Gosāla này [...lặp lại...] Ajita Kesakambala ... Pakudha Kaccāyana ... Sañjaya Belaṭṭhaputta ... Nigaṇṭha Nāṭaputta này cũng là vị có hội chúng, có giáo phái, là đạo sư của giáo phái, nổi tiếng, lừng danh, là người sáng lập giáo phái, được quần chúng tôn kính; nhưng vị ấy không được các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường, và các đệ tử không tôn trọng, kính trọng, nể vì, sống nương tựa vào Nigaṇṭha Nāṭaputta. Trước đây, Nigaṇṭha Nāṭaputta thuyết giảng Giáo pháp cho một hội chúng hàng trăm người. Ở đó, một đệ tử của Nigaṇṭha Nāṭaputta làm ồn: "Các tôn giả chớ hỏi Nigaṇṭha Nāṭaputta về ý nghĩa này; ông ấy không biết điều này; chúng tôi biết điều này, hãy hỏi chúng tôi về ý nghĩa này; chúng tôi sẽ giải đáp cho các tôn giả". Trước đây, Nigaṇṭha Nāṭaputta vung tay than vãn nhưng không được gì: "Các tôn giả hãy im lặng, các tôn giả chớ làm ồn. Họ không hỏi các ông, họ đang hỏi chúng tôi; chúng tôi sẽ giải đáp cho họ". Rất nhiều đệ tử của Nigaṇṭha Nāṭaputta đã bác bỏ quan điểm của vị ấy và bỏ đi, nói rằng: "Ông không hiểu Giáo pháp và Luật này, tôi hiểu Giáo pháp và Luật này. Làm sao ông hiểu được Giáo pháp và Luật này? Ông thực hành sai. Tôi thực hành đúng. Lời của tôi có lý, lời của ông vô lý, điều cần nói trước ông lại nói sau, điều cần nói sau ông lại nói trước, điều ông quen thuộc đã bị lật ngược, quan điểm của ông đã bị bác bỏ, ông đã bị đánh bại, hãy đi tìm cách thoát khỏi sự bác bỏ, hoặc hãy tự gỡ rối nếu ông có thể". Như vậy, Nigaṇṭha Nāṭaputta không được các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường, và các đệ tử không tôn trọng, kính trọng, nể vì, sống nương tựa vào Nigaṇṭha Nāṭaputta. Hơn nữa, Nigaṇṭha Nāṭaputta còn bị mắng nhiếc bằng những lời chê bai Giáo pháp.'

Một số người nói như sau: 'Sa-môn Gotama này là vị có hội chúng, có giáo phái, là đạo sư của giáo phái, nổi tiếng, lừng danh, là người sáng lập giáo phái, được quần chúng tôn kính; và vị ấy được các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường, và các đệ tử sau khi tôn trọng, kính trọng, nể vì, sống nương tựa vào Sa-môn Gotama. Trước đây, Sa-môn Gotama thuyết giảng Giáo pháp cho một hội chúng hàng trăm người. Ở đó, một đệ tử của Sa-môn Gotama ho hắng. Một đồng tu khác liền lấy đầu gối huých vào vị ấy: "Tôn giả hãy im lặng, tôn giả chớ làm ồn, Bậc Đạo Sư Thế Tôn của chúng ta đang thuyết giảng Giáo pháp". Khi Sa-môn Gotama thuyết giảng Giáo pháp cho một hội chúng hàng trăm người, lúc bấy giờ không có tiếng hắt hơi hay tiếng ho hắng nào từ các đệ tử của Sa-môn Gotama. Quần chúng ấy túc trực với thái độ mong đợi: "Chúng ta sẽ lắng nghe Giáo pháp mà Thế Tôn sẽ thuyết giảng". Giống như một người vắt mật ong nguyên chất không có sáp ở ngã tư đường. Quần chúng ấy sẽ túc trực với thái độ mong đợi. Cũng vậy, khi Sa-môn Gotama thuyết giảng Giáo pháp cho một hội chúng hàng trăm người, lúc bấy giờ không có tiếng hắt hơi hay tiếng ho hắng nào từ các đệ tử của Sa-môn Gotama. Quần chúng ấy túc trực với thái độ mong đợi: "Chúng ta sẽ lắng nghe Giáo pháp mà Thế Tôn sẽ thuyết giảng". Ngay cả những đệ tử của Sa-môn Gotama, sau khi xích mích với các đồng tu, từ bỏ học giới và quay trở lại đời sống thấp kém, họ vẫn tán thán Bậc Đạo Sư, tán thán Giáo pháp, tán thán Tăng chúng, họ chỉ tự trách mình chứ không trách ai khác: "Chúng ta thật là kém may mắn, chúng ta thật là ít phước, chúng ta đã xuất gia trong Giáo pháp và Luật được khéo thuyết giảng như vậy mà không thể thực hành trọn vẹn, thanh tịnh cốt lõi đời sống thánh thiện cho đến trọn đời". Họ trở thành những người phục vụ trong chùa hoặc những cư sĩ thọ trì năm điều học. Như vậy, Sa-môn Gotama được các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường, và các đệ tử sau khi tôn trọng, kính trọng, nể vì, sống nương tựa vào Sa-môn Gotama.'"

7. "Nhưng này Udāyi, ông thấy ở Ta có bao nhiêu Điều (pháp / dhamma) khiến các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sau khi tôn trọng, kính trọng, nể vì, họ sống nương tựa vào Ta?"

8. "Kính bạch Thế Tôn, con thấy ở Thế Tôn có năm Điều khiến các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Thế Tôn, và sau khi tôn trọng, kính trọng, nể vì, họ sống nương tựa vào Thế Tôn. Năm Điều nào?

Kính bạch Thế Tôn, Thế Tôn ăn ít và tán thán việc ăn ít. Việc Thế Tôn ăn ít và tán thán việc ăn ít, kính bạch Thế Tôn, đây là Điều thứ nhất con thấy ở Thế Tôn khiến các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Thế Tôn, và sau khi tôn trọng, kính trọng, nể vì, họ sống nương tựa vào Thế Tôn.

Lại nữa, kính bạch Thế Tôn, Thế Tôn hài lòng với bất cứ y phục nào và tán thán sự hài lòng với bất cứ y phục nào. Việc Thế Tôn hài lòng với bất cứ y phục nào và tán thán sự hài lòng với bất cứ y phục nào, kính bạch Thế Tôn, đây là Điều thứ hai con thấy ở Thế Tôn khiến các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Thế Tôn, và sau khi tôn trọng, kính trọng, nể vì, họ sống nương tựa vào Thế Tôn.

Lại nữa, kính bạch Thế Tôn, Thế Tôn hài lòng với bất cứ đồ ăn khất thực nào và tán thán sự hài lòng với bất cứ đồ ăn khất thực nào. Việc Thế Tôn hài lòng với bất cứ đồ ăn khất thực nào và tán thán sự hài lòng với bất cứ đồ ăn khất thực nào, kính bạch Thế Tôn, đây là Điều thứ ba con thấy ở Thế Tôn khiến các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Thế Tôn, và sau khi tôn trọng, kính trọng, nể vì, họ sống nương tựa vào Thế Tôn.

Lại nữa, kính bạch Thế Tôn, Thế Tôn hài lòng với bất cứ chỗ ở nào và tán thán sự hài lòng với bất cứ chỗ ở nào. Việc Thế Tôn hài lòng với bất cứ chỗ ở nào và tán thán sự hài lòng với bất cứ chỗ ở nào, kính bạch Thế Tôn, đây là Điều thứ tư con thấy ở Thế Tôn khiến các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Thế Tôn, và sau khi tôn trọng, kính trọng, nể vì, họ sống nương tựa vào Thế Tôn.

Lại nữa, kính bạch Thế Tôn, Thế Tôn sống rời bỏ (viễn ly / viveka) và tán thán sự rời bỏ. Việc Thế Tôn sống rời bỏ và tán thán sự rời bỏ, kính bạch Thế Tôn, đây là Điều thứ năm con thấy ở Thế Tôn khiến các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Thế Tôn, và sau khi tôn trọng, kính trọng, nể vì, họ sống nương tựa vào Thế Tôn.

Kính bạch Thế Tôn, đây là năm Điều con thấy ở Thế Tôn khiến các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Thế Tôn, và sau khi tôn trọng, kính trọng, nể vì, họ sống nương tựa vào Thế Tôn."

9. "Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta với suy nghĩ: 'Sa-môn Gotama ăn ít và tán thán việc ăn ít', thì này Udāyi, có những đệ tử của Ta ăn chỉ một bát, nửa bát, một quả bilva, nửa quả bilva. Nhưng này Udāyi, đôi khi Ta ăn đầy tràn bát này hoặc ăn nhiều hơn. Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta với suy nghĩ: 'Sa-môn Gotama ăn ít và tán thán việc ăn ít', thì những đệ tử của Ta ăn một bát, nửa bát, một quả bilva, nửa quả bilva sẽ không tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta vì Điều này.

Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta với suy nghĩ: 'Sa-môn Gotama hài lòng với bất cứ y phục nào và tán thán sự hài lòng với bất cứ y phục nào', thì này Udāyi, có những đệ tử của Ta mặc y phấn tảo, mặc y thô ráp, họ nhặt những mảnh vải vụn ở nghĩa địa, ở đống rác, hoặc ở cửa hàng, may thành y Tăng-già-lê và mặc. Nhưng này Udāyi, đôi khi Ta mặc những y do gia chủ cúng dường, mềm mại, cắt may khéo léo, mịn màng như lông tơ. Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta với suy nghĩ: 'Sa-môn Gotama hài lòng với bất cứ y phục nào và tán thán sự hài lòng với bất cứ y phục nào', thì những đệ tử của Ta mặc y phấn tảo, mặc y thô ráp... sẽ không tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta vì Điều này.

Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta với suy nghĩ: 'Sa-môn Gotama hài lòng với bất cứ đồ ăn khất thực nào và tán thán sự hài lòng với bất cứ đồ ăn khất thực nào', thì này Udāyi, có những đệ tử của Ta đi khất thực, đi theo từng nhà, vui thích với hạnh nhặt nhạnh, khi đã vào trong nhà dù được mời ngồi họ cũng không nhận lời. Nhưng này Udāyi, đôi khi Ta nhận lời mời và ăn cơm gạo tẻ trắng tinh đã nhặt sạch trấu, với nhiều loại súp và nhiều loại thức ăn phụ. Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta với suy nghĩ: 'Sa-môn Gotama hài lòng với bất cứ đồ ăn khất thực nào và tán thán sự hài lòng với bất cứ đồ ăn khất thực nào', thì những đệ tử của Ta đi khất thực, đi theo từng nhà... sẽ không tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta vì Điều này.

Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta với suy nghĩ: 'Sa-môn Gotama hài lòng với bất cứ chỗ ở nào và tán thán sự hài lòng với bất cứ chỗ ở nào', thì này Udāyi, có những đệ tử của Ta sống dưới gốc cây, sống ngoài trời, trong tám tháng họ không bước vào dưới mái che. Nhưng này Udāyi, đôi khi Ta sống trong những ngôi nhà có mái nhọn, được trát vôi trong ngoài, kín gió, có chốt cửa chắc chắn, cửa sổ đóng kín. Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta với suy nghĩ: 'Sa-môn Gotama hài lòng với bất cứ chỗ ở nào và tán thán sự hài lòng với bất cứ chỗ ở nào', thì những đệ tử của Ta sống dưới gốc cây, sống ngoài trời... sẽ không tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta vì Điều này.

Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta với suy nghĩ: 'Sa-môn Gotama sống rời bỏ và tán thán sự rời bỏ', thì này Udāyi, có những đệ tử của Ta sống ở rừng, sống ở những chỗ ở xa xôi hẻo lánh, họ đi sâu vào những khu rừng rậm rạp, những chỗ ở xa xôi hẻo lánh và sống ở đó, nửa tháng họ mới về giữa Tăng chúng một lần để tụng giới Pātimokkha. Nhưng này Udāyi, đôi khi Ta sống vây quanh bởi các tỳ kheo, tỳ kheo ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, vua chúa, đại thần, ngoại đạo và đệ tử ngoại đạo. Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta với suy nghĩ: 'Sa-môn Gotama sống rời bỏ và tán thán sự rời bỏ', thì những đệ tử của Ta sống ở rừng, sống ở những chỗ ở xa xôi hẻo lánh... sẽ không tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta vì Điều này.

Như vậy, này Udāyi, các đệ tử của Ta không tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta vì năm Điều này.

10. Có năm Điều khác, này Udāyi, mà vì năm Điều này các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sau khi tôn trọng, kính trọng, nể vì, họ sống nương tựa vào Ta. Năm Điều nào?

11. Ở đây, này Udāyi, các đệ tử tôn vinh Ta về lối sống đạo đức (giới đức / sīlasampanno) cao thượng: 'Sa-môn Gotama có lối sống đạo đức, được trang bị khối lối sống đạo đức tối thượng'. Việc các đệ tử tôn vinh Ta về lối sống đạo đức cao thượng: 'Sa-môn Gotama có lối sống đạo đức, được trang bị khối lối sống đạo đức tối thượng', này Udāyi, đây là Điều thứ nhất khiến các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta.

12. Lại nữa, này Udāyi, các đệ tử tôn vinh Ta về sự thấy rõ bản chất (tri kiến / dassanā) và hiểu biết vượt trội: 'Sa-môn Gotama nói "Ta biết" là vì thực sự biết, nói "Ta thấy" là vì thực sự thấy; Sa-môn Gotama thuyết giảng Giáo pháp với sự hiểu toàn bộ (thắng tri / abhiññā), không phải không có sự hiểu toàn bộ; Sa-môn Gotama thuyết giảng Giáo pháp có nguyên nhân, không phải không có nguyên nhân; Sa-môn Gotama thuyết giảng Giáo pháp có sự mầu nhiệm, không phải không có sự mầu nhiệm'. Việc các đệ tử tôn vinh Ta về sự thấy rõ bản chất và hiểu biết vượt trội: 'Sa-môn Gotama nói "Ta biết" là vì thực sự biết... Sa-môn Gotama thuyết giảng Giáo pháp có sự mầu nhiệm, không phải không có sự mầu nhiệm', này Udāyi, đây là Điều thứ hai khiến các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta.

13. Lại nữa, này Udāyi, các đệ tử tôn vinh Ta về trí tuệ cao thượng: 'Sa-môn Gotama có trí tuệ, được trang bị khối trí tuệ tối thượng; ngài chắc chắn sẽ thấy được con đường tranh luận trong tương lai, hoặc sẽ dùng Giáo pháp để bác bỏ một cách hợp lý quan điểm của người khác đã khởi lên — không có trường hợp nào ngài không làm được'. Ông nghĩ sao, này Udāyi, liệu các đệ tử của Ta, những người biết như vậy, thấy như vậy, có thỉnh thoảng ngắt lời Ta không?"

"Kính bạch Thế Tôn, không đâu ạ."

"Ta không mong đợi sự chỉ dạy từ các đệ tử, này Udāyi; trái lại, chính các đệ tử mới mong đợi sự chỉ dạy từ Ta.

Việc các đệ tử tôn vinh Ta về trí tuệ cao thượng: 'Sa-môn Gotama có trí tuệ, được trang bị khối trí tuệ tối thượng; ngài chắc chắn sẽ thấy được con đường tranh luận trong tương lai, hoặc sẽ dùng Giáo pháp để bác bỏ một cách hợp lý quan điểm của người khác đã khởi lên — không có trường hợp nào ngài không làm được'. Này Udāyi, đây là Điều thứ ba khiến các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta.

14. Lại nữa, này Udāyi, các đệ tử của Ta bị đau khổ (khổ / dukkha) chi phối, bị đau khổ bủa vây, họ đi đến chỗ Ta và hỏi Ta về Thánh đế (ariyasacca) về đau khổ; khi được hỏi, Ta giải đáp cho họ về Thánh đế về đau khổ, và Ta làm hài lòng tâm trí họ bằng câu trả lời. Họ hỏi Ta về Thánh đế về sự hình thành (tập / samudaya) của đau khổ ... Thánh đế về sự chấm dứt (diệt / nirodha) đau khổ ... Thánh đế về con đường đưa đến sự chấm dứt đau khổ; khi được hỏi, Ta giải đáp cho họ về Thánh đế về con đường đưa đến sự chấm dứt đau khổ, và Ta làm hài lòng tâm trí họ bằng câu trả lời. Việc các đệ tử của Ta bị đau khổ chi phối, bị đau khổ bủa vây, họ đi đến chỗ Ta và hỏi Ta về Thánh đế về đau khổ, khi được hỏi, Ta giải đáp cho họ về Thánh đế về đau khổ, và Ta làm hài lòng tâm trí họ bằng câu trả lời. Họ hỏi Ta về Thánh đế về sự hình thành của đau khổ ... Thánh đế về sự chấm dứt đau khổ ... Thánh đế về con đường đưa đến sự chấm dứt đau khổ. Khi được hỏi, Ta giải đáp cho họ về Thánh đế về con đường đưa đến sự chấm dứt đau khổ. Và Ta làm hài lòng tâm trí họ bằng câu trả lời. Này Udāyi, đây là Điều thứ tư khiến các đệ tử tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sống nương tựa vào Ta.

15. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta luyện tập bốn nơi chú tâm (tứ niệm xứ / satipaṭṭhāna). Ở đây, này Udāyi, tỳ kheo sống quan sát thân qua thân của mình (quán thân trên thân / kāye kāyānupassī), nhiệt tâm, nhận biết rõ ràng (tỉnh giác / sampajāno), tập trung chú ý (niệm / sati) [để] loại bỏ (trừ diệt / vinodanā) lòng tham (ái dục / abhijjhā) và ưu phiền (ưu / domanassa) ở đời; vị ấy sống quan sát cảm giác qua cảm giác của mình (quán thọ trên thọ / vedanāsu vedanānupassī) ... vị ấy sống quan sát tâm qua tâm của mình (quán tâm trên tâm / citte cittānupassī) ... vị ấy sống quan sát các hiện tượng (quán pháp trên pháp / dhammesu dhammānupassī), nhiệt tâm, nhận biết rõ ràng, tập trung chú ý [để] loại bỏ lòng tham và ưu phiền ở đời. Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

16. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta luyện tập Siêng năng bốn điều thiện (tứ chánh cần / sammappadhānā). Ở đây, này Udāyi, tỳ kheo sinh khởi mong muốn (dục / chanda), nỗ lực, khởi lên sức mạnh, duy trì tâm và phấn đấu để không sinh khởi trở lại (vô sanh / anuppāda) những điều không thiện (bất thiện pháp / akusalānaṁ dhammānaṁ) ác chưa sinh; vị ấy sinh khởi mong muốn, nỗ lực, khởi lên sức mạnh, duy trì tâm và phấn đấu để từ bỏ (đoạn trừ / pahānā) những điều không thiện ác đã sinh; vị ấy sinh khởi mong muốn, nỗ lực, khởi lên sức mạnh, duy trì tâm và phấn đấu để làm sinh khởi những điều thiện (thiện pháp / kusalānaṁ dhammānaṁ) chưa sinh; vị ấy sinh khởi mong muốn, nỗ lực, khởi lên sức mạnh, duy trì tâm và phấn đấu để duy trì, không làm lu mờ, làm tăng trưởng, mở rộng, luyện tập và làm viên mãn những điều thiện đã sinh. Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

17. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta luyện tập bốn cổng thần thông (tứ như ý túc / iddhipādā). Ở đây, này Udāyi, tỳ kheo luyện tập cổng thần thông đi kèm với Định do mong muốn và sự phấn đấu; luyện tập cổng thần thông đi kèm với Định do nỗ lực và sự phấn đấu; luyện tập cổng thần thông đi kèm với Định do tâm và sự phấn đấu; luyện tập cổng thần thông đi kèm với Định do thẩm sát và sự phấn đấu. Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

18. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta luyện tập năm năng lực tinh thần (ngũ căn / pañcindriyāni). Ở đây, này Udāyi, tỳ kheo luyện tập năng lực tinh thần của niềm tin đưa đến sự an tịnh, đưa đến sự giác ngộ; luyện tập năng lực tinh thần của nỗ lực [...lặp lại...] luyện tập năng lực tinh thần của sự tập trung chú ý ... luyện tập năng lực tinh thần của Định ... luyện tập năng lực tinh thần của trí tuệ đưa đến sự an tịnh, đưa đến sự giác ngộ. Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

19. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta luyện tập năm sức mạnh (ngũ lực / pañcabalāni). Ở đây, này Udāyi, tỳ kheo luyện tập sức mạnh của niềm tin đưa đến sự an tịnh, đưa đến sự giác ngộ; luyện tập sức mạnh của nỗ lực [...lặp lại...] luyện tập sức mạnh của sự tập trung chú ý ... luyện tập sức mạnh của Định ... luyện tập sức mạnh của trí tuệ đưa đến sự an tịnh, đưa đến sự giác ngộ. Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

20. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta luyện tập bảy Dấu hiệu Của Giác ngộ (thất giác chi / satta bojjhaṅgā). Ở đây, này Udāyi, tỳ kheo luyện tập dấu hiệu sự chú ý quan sát (niệm giác chi / satisambojjhaṅga) dựa trên sự rời bỏ, dựa trên sự cạn hết đắm nhiễm (ly tham / virāgā), dựa trên sự chấm dứt, hướng đến sự cho đi (xả ly / cāgā); luyện tập dấu hiệu khả năng tìm hiểu-phân tích (trạch pháp giác chi / dhammavicayasambojjhaṅga) [...lặp lại...] luyện tập dấu hiệu Nỗ Lực (tinh tấn giác chi / vīriyasambojjhaṅga) ... luyện tập dấu hiệu sự hân hoan (hỷ giác chi / pītisambojjhaṅga) ... luyện tập Dấu hiệu thân lắng dịu (khinh an giác chi / passaddhisambojjhaṅga) ... luyện tập dấu hiệu Định (định giác chi / samādhisambojjhaṅga) ... luyện tập dấu hiệu Tâm quân bình (xả giác chi / upekkhāsambojjhaṅga) dựa trên sự rời bỏ, dựa trên sự cạn hết đắm nhiễm, dựa trên sự chấm dứt, hướng đến sự cho đi. Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

21. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta luyện tập Tám Bước Thiện (bát chánh đạo / ariya aṭṭhaṅgika magga). Ở đây, này Udāyi, tỳ kheo luyện tập Nhìn nhận Thiện (chánh kiến / sammādiṭṭhi), luyện tập Suy nghĩ Thiện (chánh tư duy / sammāsaṅkappa), luyện tập Lời nói Thiện (chánh ngữ / sammāvācā), luyện tập Hành động Thiện (chánh nghiệp / sammākammanta), luyện tập Đời sống Thiện (chánh mạng / sammāājīva), luyện tập Nỗ lực Thiện (chánh tinh tấn / sammāvāyāma), luyện tập Chú ý quan sát Thiện (chánh niệm / sammāsati), luyện tập Định thiện (chánh định / sammāsamādhi). Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

22. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta luyện tập tám sự giải thoát.

Người có sắc thấy các sắc, đây là sự giải thoát thứ nhất;

Người có Nhận Thức (tưởng / saññā) vô sắc ở bên trong thấy các sắc ở bên ngoài, đây là sự giải thoát thứ hai;

Người chú tâm vào cái đẹp, đây là sự giải thoát thứ ba;

Vượt qua hoàn toàn các Nhận Thức về sắc, làm tan biến (diệt / atthaṅgamā) các Nhận Thức về sự chống đối, không suy nghĩ đến các Nhận Thức về sự khác biệt, vị ấy đạt đến và an trú trong tầng Không Gian là Vô Tận (không vô biên xứ / ākāsānañcāyatana) với suy nghĩ 'Không gian là vô tận', đây là sự giải thoát thứ tư;

Vượt qua hoàn toàn tầng Không Gian là Vô Tận, vị ấy đạt đến và an trú trong tầng Nhận Biết Là Vô Tận (thức vô biên xứ / viññāṇañcāyatana) với suy nghĩ 'Nhận biết là vô tận', đây là sự giải thoát thứ năm;

Vượt qua hoàn toàn tầng Nhận Biết Là Vô Tận, vị ấy đạt đến và an trú trong tầng Không Có Vật Gì (vô sở hữu xứ / ākiñcaññāyatana) với suy nghĩ 'Không có vật gì', đây là sự giải thoát thứ sáu;

Vượt qua hoàn toàn tầng Không Có Vật Gì, vị ấy đạt đến và an trú trong tầng Không Phải "Có Nhận Thức"; Cũng Không Phải "Mất Nhận Thức" (phi tưởng phi phi tưởng xứ / nevasaññānāsaññāyatana), đây là sự giải thoát thứ bảy;

Vượt qua hoàn toàn tầng Không Phải "Có Nhận Thức"; Cũng Không Phải "Mất Nhận Thức", vị ấy đạt đến và an trú trong sự chấm dứt của Nhận Thức và Cảm Thọ (thọ / vedanā), đây là sự giải thoát thứ tám.

Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

23. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta luyện tập tám trường làm chủ (tám thắng xứ / abhibhāyatanāni).

Một người có Nhận Thức về sắc ở bên trong thấy các sắc ở bên ngoài, nhỏ bé, đẹp hay xấu. Vị ấy có Nhận Thức như sau: 'Sau khi làm chủ chúng, Ta biết, Ta thấy'. Đây là trường làm chủ thứ nhất.

Một người có Nhận Thức về sắc ở bên trong thấy các sắc ở bên ngoài, to lớn, đẹp hay xấu. Vị ấy có Nhận Thức như sau: 'Sau khi làm chủ chúng, Ta biết, Ta thấy'. Đây là trường làm chủ thứ hai.

Một người có Nhận Thức vô sắc ở bên trong thấy các sắc ở bên ngoài, nhỏ bé, đẹp hay xấu. Vị ấy có Nhận Thức như sau: 'Sau khi làm chủ chúng, Ta biết, Ta thấy'. Đây là trường làm chủ thứ ba.

Một người có Nhận Thức vô sắc ở bên trong thấy các sắc ở bên ngoài, to lớn, đẹp hay xấu. Vị ấy có Nhận Thức như sau: 'Sau khi làm chủ chúng, Ta biết, Ta thấy'. Đây là trường làm chủ thứ tư.

Một người có Nhận Thức vô sắc ở bên trong thấy các sắc ở bên ngoài màu xanh, sắc xanh, biểu hiện xanh, ánh sáng xanh. Giống như hoa umā màu xanh, sắc xanh, biểu hiện xanh, ánh sáng xanh; hay giống như tấm vải Bārāṇasī được làm láng cả hai mặt, màu xanh, sắc xanh, biểu hiện xanh, ánh sáng xanh. Cũng vậy, một người có Nhận Thức vô sắc ở bên trong thấy các sắc ở bên ngoài màu xanh, sắc xanh, biểu hiện xanh, ánh sáng xanh. Vị ấy có Nhận Thức như sau: 'Sau khi làm chủ chúng, Ta biết, Ta thấy'. Đây là trường làm chủ thứ năm.

Một người có Nhận Thức vô sắc ở bên trong thấy các sắc ở bên ngoài màu vàng, sắc vàng, biểu hiện vàng, ánh sáng vàng. Giống như hoa kaṇikāra màu vàng, sắc vàng, biểu hiện vàng, ánh sáng vàng; hay giống như tấm vải Bārāṇasī được làm láng cả hai mặt, màu vàng, sắc vàng, biểu hiện vàng, ánh sáng vàng. Cũng vậy, một người có Nhận Thức vô sắc ở bên trong thấy các sắc ở bên ngoài màu vàng, sắc vàng, biểu hiện vàng, ánh sáng vàng. Vị ấy có Nhận Thức như sau: 'Sau khi làm chủ chúng, Ta biết, Ta thấy'. Đây là trường làm chủ thứ sáu.

Một người có Nhận Thức vô sắc ở bên trong thấy các sắc ở bên ngoài màu đỏ, sắc đỏ, biểu hiện đỏ, ánh sáng đỏ. Giống như hoa bandhujīvaka màu đỏ, sắc đỏ, biểu hiện đỏ, ánh sáng đỏ; hay giống như tấm vải Bārāṇasī được làm láng cả hai mặt, màu đỏ, sắc đỏ, biểu hiện đỏ, ánh sáng đỏ. Cũng vậy, một người có Nhận Thức vô sắc ở bên trong thấy các sắc ở bên ngoài màu đỏ, sắc đỏ, biểu hiện đỏ, ánh sáng đỏ. Vị ấy có Nhận Thức như sau: 'Sau khi làm chủ chúng, Ta biết, Ta thấy'. Đây là trường làm chủ thứ bảy.

Một người có Nhận Thức vô sắc ở bên trong thấy các sắc ở bên ngoài màu trắng, sắc trắng, biểu hiện trắng, ánh sáng trắng. Giống như sao mai màu trắng, sắc trắng, biểu hiện trắng, ánh sáng trắng; hay giống như tấm vải Bārāṇasī được làm láng cả hai mặt, màu trắng, sắc trắng, biểu hiện trắng, ánh sáng trắng. Cũng vậy, một người có Nhận Thức vô sắc ở bên trong thấy các sắc ở bên ngoài màu trắng, sắc trắng, biểu hiện trắng, ánh sáng trắng. Vị ấy có Nhận Thức như sau: 'Sau khi làm chủ chúng, Ta biết, Ta thấy'. Đây là trường làm chủ thứ tám.

Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

24. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta luyện tập mười trường biến xứ (mười kasiṇa / kasiṇāyatanāni).

Một người nhận biết tổng quát (tưởng tri / sañjānāti) trường biến xứ đất, trên, dưới, bề ngang, không chia cắt, vô lượng;

Một người nhận biết tổng quát trường biến xứ nước [...lặp lại...] Một người nhận biết tổng quát trường biến xứ lửa ... Một người nhận biết tổng quát trường biến xứ gió ... Một người nhận biết tổng quát trường biến xứ màu xanh ... Một người nhận biết tổng quát trường biến xứ màu vàng ... Một người nhận biết tổng quát trường biến xứ màu đỏ ... Một người nhận biết tổng quát trường biến xứ màu trắng ... Một người nhận biết tổng quát trường biến xứ không gian ... Một người nhận biết tổng quát trường biến xứ Nhận Biết, trên, dưới, bề ngang, không chia cắt, vô lượng.

Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

25. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta luyện tập bốn Thiền-na (thiền / jhāna).

Ở đây, này Udāyi, tỳ kheo rời bỏ khỏi (ly / vivicca) bản năng (dục / kāma), rời bỏ khỏi những điều không thiện, đạt đến và an trú trong Thiền-na thứ nhất, một trạng thái có chủ động hướng sự chú ý và nỗ lực duy trì sự chú ý (tầm và tứ / vitakka-vicāra), có hân hoan và hạnh phúc (lạc / sukha) sinh ra từ sự rời bỏ. Vị ấy làm cho thân này thấm nhuần, tẩm ướt, tràn đầy, lan tỏa với hân hoan và hạnh phúc sinh ra từ sự rời bỏ, không một phần nào của toàn thân không được hân hoan và hạnh phúc sinh ra từ sự rời bỏ lan tỏa. Giống như, này Udāyi, một người thợ tắm hay người học việc khéo léo rắc bột tắm vào thau đồng, rồi rưới nước nhào nặn từ từ, sao cho cục bột tắm thấm đẫm độ ẩm, ngậm đầy độ ẩm, ướt sũng từ trong ra ngoài nhưng không nhỏ giọt; cũng vậy, này Udāyi, tỳ kheo làm cho thân này thấm nhuần, tẩm ướt, tràn đầy, lan tỏa với hân hoan và hạnh phúc sinh ra từ sự rời bỏ, không một phần nào của toàn thân không được hân hoan và hạnh phúc sinh ra từ sự rời bỏ lan tỏa.

26. Lại nữa, này Udāyi, tỳ kheo do lắng dịu (diệt / vūpasama) chủ động hướng sự chú ý và nỗ lực duy trì sự chú ý, đạt được sự lắng trong nội tại (nội tĩnh / ajjhattaṁ sampasādanaṁ) [...lặp lại...] đạt đến và an trú trong Thiền-na thứ hai. Vị ấy làm cho thân này thấm nhuần, tẩm ướt, tràn đầy, lan tỏa với hân hoan và hạnh phúc sinh ra từ Định, không một phần nào của toàn thân không được hân hoan và hạnh phúc sinh ra từ Định lan tỏa. Giống như, này Udāyi, một hồ nước sâu có mạch nước ngầm. Hồ nước ấy không có nguồn nước chảy vào từ phương Đông, không có nguồn nước chảy vào từ phương Tây, không có nguồn nước chảy vào từ phương Bắc, không có nguồn nước chảy vào từ phương Nam, và thỉnh thoảng trời cũng không đổ mưa rào; nhưng những dòng nước mát lạnh phun lên từ chính hồ nước ấy sẽ làm cho hồ nước thấm nhuần, tẩm ướt, tràn đầy, lan tỏa với nước mát lạnh, không một phần nào của toàn bộ hồ nước không được nước mát lạnh lan tỏa. Cũng vậy, này Udāyi, tỳ kheo làm cho thân này thấm nhuần, tẩm ướt, tràn đầy, lan tỏa với hân hoan và hạnh phúc sinh ra từ Định, không một phần nào của toàn thân không được hân hoan và hạnh phúc sinh ra từ Định lan tỏa.

27. Lại nữa, này Udāyi, tỳ kheo do cạn hết đắm nhiễm với hân hoan [...lặp lại...] đạt đến và an trú trong Thiền-na thứ ba. Vị ấy làm cho thân này thấm nhuần, tẩm ướt, tràn đầy, lan tỏa với hạnh phúc không còn hân hoan, không một phần nào của toàn thân không được hạnh phúc không còn hân hoan lan tỏa. Giống như, này Udāyi, trong hồ hoa sen xanh, hoa sen hồng hay hoa sen trắng, có một số hoa sen xanh, hoa sen hồng hay hoa sen trắng sinh ra trong nước, lớn lên trong nước, không vươn lên khỏi mặt nước, được nuôi dưỡng chìm dưới nước, từ ngọn cho đến rễ của chúng đều thấm nhuần, tẩm ướt, tràn đầy, lan tỏa với nước mát lạnh, không một phần nào của toàn bộ hoa sen xanh, hoa sen hồng hay hoa sen trắng không được nước mát lạnh lan tỏa; cũng vậy, này Udāyi, tỳ kheo làm cho thân này thấm nhuần, tẩm ướt, tràn đầy, lan tỏa với hạnh phúc không còn hân hoan, không một phần nào của toàn thân không được hạnh phúc không còn hân hoan lan tỏa.

28. Lại nữa, này Udāyi, tỳ kheo do từ bỏ hạnh phúc và từ bỏ đau khổ, cùng với sự tan biến của thư thái (hỷ / somanassa) và ưu phiền từ trước, đạt đến và an trú trong Thiền-na thứ tư, không đau khổ không hạnh phúc, có sự quan sát được thanh tịnh nhờ tâm bình thản (xả niệm thanh tịnh / upekkhāsatipārisuddhiṁ). Vị ấy ngồi lan tỏa toàn thân này với tâm thanh tịnh và trong sáng, không một phần nào của toàn thân không được tâm thanh tịnh và trong sáng lan tỏa. Giống như, này Udāyi, một người ngồi trùm kín đầu bằng một tấm vải trắng, không một phần nào của toàn thân không được tấm vải trắng che phủ; cũng vậy, này Udāyi, tỳ kheo ngồi lan tỏa toàn thân này với tâm thanh tịnh và trong sáng, không một phần nào của toàn thân không được tâm thanh tịnh và trong sáng lan tỏa. Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

29. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta biết rõ (tuệ tri / pajānāti) như sau: 'Thân này của ta là vật chất, được tạo thành từ bốn đặc tính lớn (tứ đại / cātumahābhūtā), sinh ra từ cha mẹ, được nuôi dưỡng bằng cơm và cháo, có tính chất không bền vững (vô thường / anicca), phải xoa bóp, đắp điếm, dễ vỡ vụn và hoại diệt; và đây là Nhận Biết của ta, nương tựa vào đây, trói buộc vào đây'. Giống như, này Udāyi, một viên ngọc lưu ly, đẹp đẽ, tự nhiên, có tám cạnh, được mài giũa khéo léo, trong suốt, sáng sủa, hoàn hảo về mọi mặt; và trong đó có xâu một sợi chỉ màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng hay màu vàng nhạt. Một người có mắt đặt nó trên tay và quan sát: 'Đây là viên ngọc lưu ly, đẹp đẽ, tự nhiên, có tám cạnh, được mài giũa khéo léo, trong suốt, sáng sủa, hoàn hảo về mọi mặt; và trong này có xâu một sợi chỉ màu xanh, màu vàng, màu đỏ, màu trắng hay màu vàng nhạt'.

Cũng vậy, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta biết rõ như sau: 'Thân này của ta là vật chất, được tạo thành từ bốn đặc tính lớn, sinh ra từ cha mẹ, được nuôi dưỡng bằng cơm và cháo, có tính chất không bền vững, phải xoa bóp, đắp điếm, dễ vỡ vụn và hoại diệt; và đây là Nhận Biết của ta, nương tựa vào đây, trói buộc vào đây'.

Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

30. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta từ thân này, tạo ra một thân khác, là vật chất, do tâm tạo ra, có đầy đủ các bộ phận lớn nhỏ, không thiếu một giác quan nào. Giống như, này Udāyi, một người rút lõi ra khỏi cọng cỏ muñja; người ấy sẽ nghĩ: 'Đây là cỏ muñja, đây là lõi; cỏ muñja là một thứ, lõi là một thứ khác; nhưng lõi được rút ra từ chính cỏ muñja'. Hay giống như, này Udāyi, một người rút gươm ra khỏi bao; người ấy sẽ nghĩ: 'Đây là gươm, đây là bao; gươm là một thứ, bao là một thứ khác; nhưng gươm được rút ra từ chính bao'. Hay giống như, này Udāyi, một người bắt rắn ra khỏi giỏ; người ấy sẽ nghĩ: 'Đây là rắn, đây là giỏ; rắn là một thứ, giỏ là một thứ khác; nhưng rắn được bắt ra từ chính giỏ'. Cũng vậy, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta từ thân này, tạo ra một thân khác, là vật chất, do tâm tạo ra, có đầy đủ các bộ phận lớn nhỏ, không thiếu một giác quan nào.

Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

31. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta trải nghiệm nhiều loại thần thông khác nhau: một thân biến thành nhiều thân, nhiều thân biến thành một thân; hiện hình, tàng hình; đi xuyên qua tường, qua vách, qua núi không bị cản trở như đi trong không gian; lặn hụp dưới đất như ở trong nước; đi trên nước không chìm như đi trên đất; ngồi kiết già bay trong không gian như chim; chạm và xoa bóp mặt trăng mặt trời bằng tay, những vật có thần lực và uy lực lớn như vậy; vươn quyền lực của thân cho đến tận cõi Phạm thiên. Giống như, này Udāyi, một thợ gốm hay người học việc khéo léo, từ đất sét đã được nhào nặn kỹ, có thể làm ra và tạo hình bất cứ loại đồ gốm nào họ muốn; hay giống như, này Udāyi, một thợ ngà hay người học việc khéo léo, từ ngà đã được chuẩn bị kỹ, có thể làm ra và tạo hình bất cứ món đồ ngà nào họ muốn; hay giống như, này Udāyi, một thợ vàng hay người học việc khéo léo, từ vàng đã được tinh luyện kỹ, có thể làm ra và tạo hình bất cứ món đồ vàng nào họ muốn. Cũng vậy, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta trải nghiệm nhiều loại thần thông khác nhau: một thân biến thành nhiều thân, nhiều thân biến thành một thân; hiện hình, tàng hình; đi xuyên qua tường, qua vách, qua núi không bị cản trở như đi trong không gian; lặn hụp dưới đất như ở trong nước; đi trên nước không chìm như đi trên đất; ngồi kiết già bay trong không gian như chim; chạm và xoa bóp mặt trăng mặt trời bằng tay, những vật có thần lực và uy lực lớn như vậy; vươn quyền lực của thân cho đến tận cõi Phạm thiên.

Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

32. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta với tai thần (thiên nhĩ / dibbāya sotadhātuyā) thanh tịnh, vượt quá khả năng của con người, nghe được cả hai loại âm thanh: âm thanh của chư thiên và của con người, dù ở xa hay ở gần. Giống như, này Udāyi, một người thổi tù và có sức mạnh có thể dễ dàng báo hiệu cho cả bốn phương; cũng vậy, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta với tai thần thanh tịnh, vượt quá khả năng của con người, nghe được cả hai loại âm thanh: âm thanh của chư thiên và của con người, dù ở xa hay ở gần.

Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

33. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta biết rõ tâm của các chúng sinh khác, của những người khác bằng tâm của mình — tâm có đắm nhiễm (tham / rāga) thì biết rõ là 'tâm có đắm nhiễm', tâm không có đắm nhiễm thì biết rõ là 'tâm không có đắm nhiễm'; tâm có ám ảnh khó chịu (sân / dosa) thì biết rõ là 'tâm có ám ảnh khó chịu', tâm không có ám ảnh khó chịu thì biết rõ là 'tâm không có ám ảnh khó chịu'; tâm có Sự u mê (si / moha) thì biết rõ là 'tâm có Sự u mê', tâm không có Sự u mê thì biết rõ là 'tâm không có Sự u mê'; tâm co rút thì biết rõ là 'tâm co rút', tâm phân tán thì biết rõ là 'tâm phân tán'; tâm mở rộng thì biết rõ là 'tâm mở rộng', tâm không mở rộng thì biết rõ là 'tâm không mở rộng'; tâm còn có tâm cao hơn thì biết rõ là 'tâm còn có tâm cao hơn', tâm không có tâm cao hơn thì biết rõ là 'tâm không có tâm cao hơn'; tâm được định thì biết rõ là 'tâm được định', tâm không được định thì biết rõ là 'tâm không được định'; tâm được giải thoát thì biết rõ là 'tâm được giải thoát', tâm không được giải thoát thì biết rõ là 'tâm không được giải thoát'. Giống như, này Udāyi, một người đàn bà, người đàn ông hay thanh niên thích trang điểm, soi bóng mặt mình trong một chiếc gương sạch sẽ, sáng bóng hay trong một bát nước trong, nếu mặt có tì vết thì biết là 'có tì vết', nếu mặt không có tì vết thì biết là 'không có tì vết'; cũng vậy, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta biết rõ tâm của các chúng sinh khác, của những người khác bằng tâm của mình — tâm có đắm nhiễm thì biết rõ là 'tâm có đắm nhiễm', tâm không có đắm nhiễm thì [...lặp lại...] tâm có ám ảnh khó chịu ... tâm không có ám ảnh khó chịu ... tâm có Sự u mê ... tâm không có Sự u mê ... tâm co rút ... tâm phân tán ... tâm mở rộng ... tâm không mở rộng ... tâm còn có tâm cao hơn ... tâm không có tâm cao hơn ... tâm được định ... tâm không được định ... tâm được giải thoát ... tâm không được giải thoát thì biết rõ là 'tâm không được giải thoát'.

Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

34. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, cụ thể là: một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều chu kỳ thế giới hoại diệt, nhiều chu kỳ thế giới hình thành, nhiều chu kỳ thế giới hoại diệt và hình thành: 'Tại nơi kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, ngoại hình như thế này, thức ăn như thế này, trải nghiệm hạnh phúc và đau khổ như thế này, tuổi thọ như thế này; sau khi chết ở đó, ta tái sinh ở nơi nọ; tại nơi nọ, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, ngoại hình như thế này, thức ăn như thế này, trải nghiệm hạnh phúc và đau khổ như thế này, tuổi thọ như thế này; sau khi chết ở đó, ta tái sinh ở đây'. Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các chi tiết và bối cảnh. Giống như, này Udāyi, một người đi từ làng mình sang làng khác, rồi từ làng đó đi sang một làng khác nữa; từ làng đó người ấy trở về làng của mình; người ấy sẽ nghĩ: 'Ta đã đi từ làng mình sang làng kia, ở đó ta đã đứng như thế này, ngồi như thế này, nói như thế này, im lặng như thế này; rồi từ làng đó ta đi sang làng nọ, ở đó ta cũng đứng như thế này, ngồi như thế này, nói như thế này, im lặng như thế này, và từ làng đó ta đã trở về làng của mình'. Cũng vậy, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, cụ thể là: một đời [...lặp lại...] Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các chi tiết và bối cảnh.

Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

35. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta với mắt thần (thiên nhãn / dibbena cakkhunā) thanh tịnh, vượt quá khả năng của con người, thấy các chúng sinh chết đi và tái sinh, thấp kém và cao trọng, đẹp đẽ và xấu xí, hạnh phúc và đau khổ, biết rõ các chúng sinh đi theo nghiệp của mình: 'Những chúng sinh này làm ác bằng thân, làm ác bằng lời nói, làm ác bằng ý nghĩ, phỉ báng các bậc thánh, có Nhìn nhận sai (tà kiến / micchādiṭṭhi), hành động theo Nhìn nhận sai; sau khi thân hoại mạng chung, họ tái sinh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục; nhưng những chúng sinh này làm thiện bằng thân, làm thiện bằng lời nói, làm thiện bằng ý nghĩ, không phỉ báng các bậc thánh, có Nhìn nhận Thiện, hành động theo Nhìn nhận Thiện; sau khi thân hoại mạng chung, họ tái sinh vào cõi lành, thiên giới'. Như vậy, với mắt thần thanh tịnh, vượt quá khả năng của con người, vị ấy thấy các chúng sinh chết đi và tái sinh, thấp kém và cao trọng, đẹp đẽ và xấu xí, hạnh phúc và đau khổ, biết rõ các chúng sinh đi theo nghiệp của mình. Giống như, này Udāyi, có hai ngôi nhà có cửa. Một người có mắt đứng ở giữa thấy mọi người đi vào nhà, đi ra khỏi nhà, đi qua đi lại, đi dạo xung quanh; cũng vậy, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta với mắt thần thanh tịnh, vượt quá khả năng của con người, thấy các chúng sinh chết đi và tái sinh, thấp kém và cao trọng, đẹp đẽ và xấu xí, hạnh phúc và đau khổ, biết rõ các chúng sinh đi theo nghiệp của mình [...lặp lại...]

Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

36. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta do cạn kiệt (đoạn tận / khaya) các nguồn ác (lậu hoặc / āsava), tự mình hiểu toàn bộ và trực tiếp chứng nghiệm ngay trong hiện tại tâm giải thoát và tuệ giải thoát không còn nguồn ác. Giống như, này Udāyi, một hồ nước trong vắt, sáng sủa, không vẩn đục ở khe núi, một người có mắt đứng trên bờ có thể thấy hến, ốc, sỏi, đá và đàn cá đang bơi lội hay đang đứng yên. Người ấy sẽ nghĩ: 'Hồ nước này trong vắt, sáng sủa, không vẩn đục, và trong này có hến, ốc, sỏi, đá và đàn cá đang bơi lội hay đang đứng yên'.

Cũng vậy, này Udāyi, Ta đã chỉ dạy con đường cho các đệ tử, thực hành theo đó các đệ tử của Ta do cạn kiệt các nguồn ác, tự mình hiểu toàn bộ và trực tiếp chứng nghiệm ngay trong hiện tại tâm giải thoát và tuệ giải thoát không còn nguồn ác.

Và ở đây, nhiều đệ tử của Ta sống đã đạt đến sự hoàn thiện tối thượng của hiểu toàn bộ.

37. Này Udāyi, đây là Điều thứ năm khiến các đệ tử của Ta tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường, và sau khi tôn trọng, kính trọng, nể vì, họ sống nương tựa vào Ta.

38. Này Udāyi, đây là năm Điều khiến các đệ tử của Ta tôn trọng, kính trọng, nể vì, cúng dường Ta, và sau khi tôn trọng, kính trọng, nể vì, họ sống nương tựa vào Ta."

Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Du sĩ Sakuludāyī hài lòng, vui mừng đón nhận lời Thế Tôn dạy.

Kết thúc Kinh Mahāsakuludāyi, kinh thứ bảy.