MN 69. KINH GOLIYĀNI

(Goliyānisutta)Bản tóm tắt→

1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), tại Veḷuvana (Trúc Lâm), nơi nuôi dưỡng sóc.

2. Lúc bấy giờ, tỳ kheo tên là Goliyāni, người sống ở rừng, có hành sử thô tục, đi vào giữa Tăng chúng vì một vài công việc cần thiết. Tại đó, Tôn giả Sāriputta nhân tỳ kheo Goliyāni, đã gọi các tỳ kheo:

3. "Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, cần phải có sự tôn trọng và nể trọng đối với những người đồng tu (đồng phạm hạnh / sabrahmacārīsu). Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, không có sự tôn trọng, không nể trọng đối với những người đồng tu, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà Tôn giả này không có sự tôn trọng, không nể trọng đối với những người đồng tu?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, cần phải có sự tôn trọng và nể trọng đối với những người đồng tu.

4. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, cần phải khéo léo trong việc chọn chỗ ngồi: '[nghĩ rằng] ta sẽ không ngồi chen lấn các tỳ kheo trưởng lão và ta sẽ không ngăn cản chỗ ngồi của các tỳ kheo trẻ'. Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, không khéo léo trong việc chọn chỗ ngồi, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà Tôn giả này không khéo léo trong việc chọn chỗ ngồi?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, cần phải khéo léo trong việc chọn chỗ ngồi.

Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, cần phải biết những quy định về cách cư xử đúng đắn (pháp oai nghi chánh hạnh / ābhisamācārikopi dhammo). Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, không biết những quy định về cách cư xử đúng đắn, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà Tôn giả này không biết những quy định về cách cư xử đúng đắn?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, cần phải biết những quy định về cách cư xử đúng đắn.

5. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, không nên đi vào làng quá sớm, không nên trở về quá muộn. Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, đi vào làng quá sớm, trở về quá muộn, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà Tôn giả này đi vào làng quá sớm, trở về quá muộn?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, không nên đi vào làng quá sớm, không nên trở về quá muộn.

6. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, không nên đi thăm viếng các gia đình trước bữa ăn hoặc sau bữa ăn. Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, đi thăm viếng các gia đình trước bữa ăn hoặc sau bữa ăn, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng chắc hẳn đã làm nhiều việc đi lại phi thời, [thói quen] đó vẫn tiếp tục bám theo vị ấy ngay cả khi đi đến Tăng chúng' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, không nên đi thăm viếng các gia đình trước bữa ăn hoặc sau bữa ăn.

7. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, cần phải không bồn chồn (không trạo cử / anuddhatena) và không lăng xăng (không khinh suất / acapalena). Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, bị bồn chồn và lăng xăng, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng chắc hẳn đã làm nhiều việc bồn chồn và lăng xăng, [thói quen] đó vẫn tiếp tục bám theo vị ấy ngay cả khi đi đến Tăng chúng' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, cần phải không bồn chồn và không lăng xăng.

8. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, cần phải không nói nhiều và không nói lời phù phiếm. Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, nói nhiều và nói lời phù phiếm, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà Tôn giả này nói nhiều và nói lời phù phiếm?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, cần phải không nói nhiều và không nói lời phù phiếm.

9. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, cần phải dễ khuyên bảo và có bạn tốt. Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, khó khuyên bảo và có bạn xấu, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà Tôn giả này khó khuyên bảo và có bạn xấu?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng khi đi đến Tăng chúng, khi sống trong Tăng chúng, cần phải dễ khuyên bảo và có bạn tốt.

10. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng cần phải bảo vệ các cửa giác quan (hộ trì căn môn / indriyesu guttadvārena). Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng không bảo vệ các cửa giác quan, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà Tôn giả này không bảo vệ các cửa giác quan?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng cần phải bảo vệ các cửa giác quan.

11. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng cần phải biết chừng mực trong ăn uống. Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng không biết chừng mực trong ăn uống, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà Tôn giả này không biết chừng mực trong ăn uống?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng cần phải biết chừng mực trong ăn uống.

12. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng cần phải nỗ lực tỉnh thức. Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng không nỗ lực tỉnh thức, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà Tôn giả này không nỗ lực tỉnh thức?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng cần phải nỗ lực tỉnh thức.

13. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng cần phải có nỗ lực mạnh mẽ. Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng lười biếng, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà Tôn giả này lười biếng?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng cần phải có nỗ lực mạnh mẽ.

14. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng cần phải thiết lập sự chú tâm (trú niệm / upaṭṭhitassatinā). Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng sao nhãng sự chú tâm (thất niệm / muṭṭhassatī), sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà Tôn giả này sao nhãng sự chú tâm?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng cần phải thiết lập sự chú tâm.

15. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng cần phải có Định (định tĩnh / samāhitena). Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng không có Định, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà Tôn giả này không có Định?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng cần phải có Định.

16. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng cần phải có trí tuệ. Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng thiếu trí tuệ, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà Tôn giả này thiếu trí tuệ?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng cần phải có trí tuệ.

17. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng cần phải nỗ lực trong những cuộc thảo luận sâu về Giáo pháp (thắng pháp / abhidhamme) và những cuộc thảo luận sâu về Giới luật (thắng luật / abhivinaye). Này các hiền giả, sẽ có những người hỏi tỳ kheo ở rừng câu hỏi về những cuộc thảo luận sâu về Giáo pháp và những cuộc thảo luận sâu về Giới luật. Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng khi được hỏi câu hỏi về những cuộc thảo luận sâu về Giáo pháp và những cuộc thảo luận sâu về Giới luật mà không thể trả lời trôi chảy, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà Tôn giả này được hỏi câu hỏi về những cuộc thảo luận sâu về Giáo pháp và những cuộc thảo luận sâu về Giới luật lại không thể trả lời trôi chảy?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng cần phải nỗ lực trong những cuộc thảo luận sâu về Giáo pháp và những cuộc thảo luận sâu về Giới luật.

18. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng cần phải nỗ lực trong những sự giải thoát tĩnh lặng vượt qua Cõi vật chất (sắc / rūpe) đạt đến Cõi phi vật chất (vô sắc / āruppā). Này các hiền giả, sẽ có những người hỏi tỳ kheo ở rừng câu hỏi về những sự giải thoát tĩnh lặng vượt qua Cõi vật chất đạt đến Cõi phi vật chất. Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng khi được hỏi câu hỏi về những sự giải thoát tĩnh lặng vượt qua Cõi vật chất đạt đến Cõi phi vật chất mà không thể trả lời trôi chảy, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà Tôn giả này được hỏi câu hỏi về những sự giải thoát tĩnh lặng vượt qua Cõi vật chất đạt đến Cõi phi vật chất lại không thể trả lời trôi chảy?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng cần phải nỗ lực trong những sự giải thoát tĩnh lặng vượt qua Cõi vật chất đạt đến Cõi phi vật chất.

19. Này các hiền giả, một tỳ kheo ở rừng cần phải nỗ lực trong những trạng thái vượt quá người thường (thượng nhân pháp / uttari manussadhamme). Này các hiền giả, sẽ có những người hỏi tỳ kheo ở rừng câu hỏi về những trạng thái vượt quá người thường. Này các hiền giả, nếu tỳ kheo ở rừng khi được hỏi câu hỏi về những trạng thái vượt quá người thường mà không thể trả lời trôi chảy, sẽ có những người chê trách vị ấy. 'Tôn giả ở rừng này sống tự do tự tại một mình trong rừng để làm gì, khi mà mục đích mà vị ấy xuất gia, vị ấy lại không biết mục đích đó?' — sẽ có những người chê trách vị ấy như vậy. Do đó, một tỳ kheo ở rừng cần phải nỗ lực trong những trạng thái vượt quá người thường."

Khi được nói như vậy, Tôn giả Mahāmoggallāna (Đại Mục-kiền-liên) đã nói với Tôn giả Sāriputta điều này: "Này hiền giả Sāriputta, chỉ có tỳ kheo ở rừng mới cần thọ trì và thực hành những Điều (pháp / dhammā) này, hay cả tỳ kheo sống ở gần làng cũng vậy?"

"Này hiền giả Moggallāna, tỳ kheo ở rừng cần thọ trì và thực hành những Điều này, huống hồ là tỳ kheo sống ở gần làng."

Kinh Goliyāni thứ chín đã xong.