MN 61. KINH GIÁO GIỚI RĀHULA Ở AMBALAṬṬHIKĀ
(Ambalaṭṭhikarāhulovādasutta)Bản tóm tắt→
1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), tại Veḷuvana (Trúc Lâm), nơi nuôi dưỡng sóc.
2. Lúc bấy giờ, Tôn giả Rāhula đang trú tại Ambalaṭṭhikā. Rồi Thế Tôn, vào buổi chiều, từ chỗ thiền tịnh đứng dậy, đi đến Ambalaṭṭhikā, nơi Tôn giả Rāhula đang ở. Tôn giả Rāhula thấy Thế Tôn đang đi đến từ xa. Thấy vậy, liền dọn sẵn chỗ ngồi và nước rửa chân. Thế Tôn ngồi trên chỗ ngồi đã dọn sẵn. Sau khi ngồi, Ngài rửa chân. Tôn giả Rāhula đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
3. Rồi Thế Tôn để lại một ít nước còn sót trong chậu nước và bảo Tôn giả Rāhula: "Này Rāhula, con có thấy một ít nước còn sót lại được để trong chậu nước này không?"
"Dạ thấy, bạch Thế Tôn."
"Rāhula, là tư cách sa-môn (sa-môn hạnh / sāmaññaṁ) của những kẻ không có sự xấu hổ (tàm quý / lajjā) khi cố ý nói dối (cố ý nói dối / sampajānamusāvāde), cũng ít ỏi như vậy,"
4. Rồi Thế Tôn đổ bỏ một ít nước còn sót lại đó và bảo Tôn giả Rāhula: "Này Rāhula, con có thấy một ít nước còn sót lại bị đổ bỏ này không?"
"Dạ thấy, bạch Thế Tôn."
"Cũng bị đổ bỏ như vậy, này Rāhula, là tư cách sa-môn của những kẻ không có sự xấu hổ khi cố ý nói dối."
5. Rồi Thế Tôn lật úp chậu nước đó và bảo Tôn giả Rāhula: "Này Rāhula, con có thấy chậu nước này bị lật úp không?"
"Dạ thấy, bạch Thế Tôn."
"Cũng bị lật úp như vậy, này Rāhula, là tư cách sa-môn của những kẻ không có sự xấu hổ khi cố ý nói dối."
6. Rồi Thế Tôn lật ngửa chậu nước đó lên và bảo Tôn giả Rāhula: "Này Rāhula, con có thấy chậu nước này trống rỗng, không có gì không?"
"Dạ thấy, bạch Thế Tôn."
"Cũng trống rỗng, không có gì như vậy, này Rāhula, là tư cách sa-môn của những kẻ không có sự xấu hổ khi cố ý nói dối."
7. "Ví như, này Rāhula, con voi của nhà vua, ngà dài như càng xe, to lớn, thuần chủng, quen thuộc chiến trường, khi ra chiến trường, nó hành động bằng hai chân trước, hành động bằng hai chân sau, hành động bằng phần thân trước, hành động bằng phần thân sau, hành động bằng đầu, hành động bằng tai, hành động bằng ngà, hành động bằng đuôi; [nhưng] nó bảo vệ cái vòi. Ở đó, người quản tượng nghĩ thế này: 'Con voi của nhà vua này... [...lặp lại...] hành động bằng đuôi; [nhưng] nó bảo vệ cái vòi. Mạng sống của con voi nhà vua chưa bị vứt bỏ'. Nhưng khi nào, này Rāhula, con voi của nhà vua... [...lặp lại...] hành động bằng đuôi, và hành động bằng cả cái vòi, ở đó người quản tượng nghĩ thế này: 'Con voi của nhà vua này hành động bằng hai chân trước, hành động bằng hai chân sau, hành động bằng phần thân trước, hành động bằng phần thân sau, hành động bằng đầu, hành động bằng tai, hành động bằng ngà, hành động bằng đuôi, và hành động bằng cả cái vòi. Mạng sống của con voi nhà vua đã bị vứt bỏ. Bây giờ không có việc gì mà con voi của nhà vua không dám làm'.
Cũng vậy, này Rāhula, đối với bất kỳ ai không có sự xấu hổ khi cố ý nói dối, Ta nói rằng không có hành động sai trái (ác nghiệp / pāpaṁ) nào mà người ấy không dám làm. Do vậy, này Rāhula, 'Ta sẽ không nói dối, cho dù là để đùa giỡn' — như vậy, này Rāhula, con cần phải rèn luyện và học tập (học tập / sikkhitabbaṁ).
8. Con nghĩ thế nào, này Rāhula, cái gương có mục đích gì?"
"Bạch Thế Tôn, mục đích là để xem xét lại [mình] (có mục đích xem xét lại / paccavekkhaṇattho)."
"Cũng vậy, này Rāhula, sau khi xem xét lại nhiều lần, hành động của thân mới nên thực hiện; sau khi xem xét lại nhiều lần, hành động của lời nói mới nên thực hiện; sau khi xem xét lại nhiều lần, hành động của ý nghĩ (ý / manasā) mới nên thực hiện.
9. Bất cứ khi nào con muốn thực hiện một hành động của thân, này Rāhula, con cần phải xem xét lại chính hành động của thân ấy: 'Liệu hành động của thân mà ta muốn thực hiện này, hành động của thân này của ta có dẫn đến tự gây hại cho mình, có dẫn đến gây hại cho người khác, có dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của thân không thiện (bất thiện / akusalaṁ), mang lại đau khổ (khổ / dukkhudrayaṁ), có kết quả đau khổ (khổ dị thục / dukkhavipākaṁ) hay không?' Nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của thân mà ta muốn thực hiện này... [...lặp lại...] đây là hành động của thân không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ', thì một hành động của thân như vậy, này Rāhula, con dứt khoát không được làm. Nhưng nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của thân mà ta muốn thực hiện này, hành động của thân này của ta không dẫn đến tự gây hại cho mình, không dẫn đến gây hại cho người khác, không dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của thân thiện (thiện / kusalaṁ), mang lại hạnh phúc (lạc / sukhudrayaṁ), có kết quả hạnh phúc (lạc dị thục / sukhavipākaṁ)', thì một hành động của thân như vậy, này Rāhula, con nên làm.
10. Trong khi đang thực hiện một hành động của thân, này Rāhula, con cần phải xem xét lại chính hành động của thân ấy: 'Liệu hành động của thân mà ta đang thực hiện này, hành động của thân này của ta có dẫn đến tự gây hại cho mình, có dẫn đến gây hại cho người khác, có dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của thân không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ hay không?' Nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của thân mà ta đang thực hiện này... [...lặp lại...] đây là hành động của thân không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ', thì con cần phải dừng lại, này Rāhula, một hành động của thân như vậy. Nhưng nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của thân mà ta đang thực hiện này, hành động của thân này của ta không dẫn đến tự gây hại cho mình, không dẫn đến gây hại cho người khác, không dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của thân thiện, mang lại hạnh phúc, có kết quả hạnh phúc', thì con nên tiếp tục, này Rāhula, một hành động của thân như vậy.
11. Sau khi đã thực hiện một hành động của thân, này Rāhula, con cần phải xem xét lại chính hành động của thân ấy: 'Liệu hành động của thân mà ta đã thực hiện này, hành động của thân này của ta có dẫn đến tự gây hại cho mình, có dẫn đến gây hại cho người khác, có dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của thân không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ hay không?' Nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của thân mà ta đã thực hiện này... [...lặp lại...] đây là hành động của thân không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ', thì một hành động của thân như vậy, này Rāhula, con cần phải thú nhận, phơi bày và làm sáng tỏ trước Đạo sư hoặc trước các vị đồng tu có trí; sau khi đã thú nhận, phơi bày và làm sáng tỏ, con cần phải bảo vệ (thu thúc / saṁvara) trong tương lai. Nhưng nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của thân mà ta đã thực hiện này, hành động của thân này của ta không dẫn đến tự gây hại cho mình, không dẫn đến gây hại cho người khác, không dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của thân thiện, mang lại hạnh phúc, có kết quả hạnh phúc', thì chính nhờ điều đó, này Rāhula, con nên sống với sự hân hoan (hỷ / pīti) và vui sướng, ngày đêm rèn luyện và học tập trong những điều thiện (thiện pháp / kusalesu dhammesu).
12. Bất cứ khi nào con muốn thực hiện một hành động của lời nói, này Rāhula, con cần phải xem xét lại chính hành động của lời nói ấy: 'Liệu hành động của lời nói mà ta muốn thực hiện này, hành động của lời nói này của ta có dẫn đến tự gây hại cho mình, có dẫn đến gây hại cho người khác, có dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của lời nói không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ hay không?' Nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của lời nói mà ta muốn thực hiện này... [...lặp lại...] đây là hành động của lời nói không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ', thì một hành động của lời nói như vậy, này Rāhula, con dứt khoát không được làm. Nhưng nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của lời nói mà ta muốn thực hiện này, hành động của lời nói này của ta không dẫn đến tự gây hại cho mình, không dẫn đến gây hại cho người khác, không dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của lời nói thiện, mang lại hạnh phúc, có kết quả hạnh phúc', thì một hành động của lời nói như vậy, này Rāhula, con nên làm.
13. Trong khi đang thực hiện một hành động của lời nói, này Rāhula, con cần phải xem xét lại chính hành động của lời nói ấy: 'Liệu hành động của lời nói mà ta đang thực hiện này, hành động của lời nói này của ta có dẫn đến tự gây hại cho mình, có dẫn đến gây hại cho người khác, có dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của lời nói không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ hay không?' Nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của lời nói mà ta đang thực hiện này... [...lặp lại...] đây là hành động của lời nói không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ', thì con cần phải dừng lại, này Rāhula, một hành động của lời nói như vậy. Nhưng nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của lời nói mà ta đang thực hiện này, hành động của lời nói này của ta không dẫn đến tự gây hại cho mình, không dẫn đến gây hại cho người khác, không dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của lời nói thiện, mang lại hạnh phúc, có kết quả hạnh phúc', thì con nên tiếp tục, này Rāhula, một hành động của lời nói như vậy.
14. Sau khi đã thực hiện một hành động của lời nói, này Rāhula, con cần phải xem xét lại chính hành động của lời nói ấy: 'Liệu hành động của lời nói mà ta đã thực hiện này, hành động của lời nói này của ta có dẫn đến tự gây hại cho mình, có dẫn đến gây hại cho người khác, có dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của lời nói không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ hay không?' Nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của lời nói mà ta đã thực hiện này... [...lặp lại...] đây là hành động của lời nói không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ', thì một hành động của lời nói như vậy, này Rāhula, con cần phải thú nhận, phơi bày và làm sáng tỏ trước Đạo sư hoặc trước các vị đồng tu có trí; sau khi đã thú nhận, phơi bày và làm sáng tỏ, con cần phải bảo vệ trong tương lai. Nhưng nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của lời nói mà ta đã thực hiện này, hành động của lời nói này của ta không dẫn đến tự gây hại cho mình, không dẫn đến gây hại cho người khác, không dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của lời nói thiện, mang lại hạnh phúc, có kết quả hạnh phúc', thì chính nhờ điều đó, này Rāhula, con nên sống với sự hân hoan và vui sướng, ngày đêm rèn luyện và học tập trong những điều thiện.
15. Bất cứ khi nào con muốn thực hiện một hành động của ý nghĩ, này Rāhula, con cần phải xem xét lại chính hành động của ý nghĩ ấy: 'Liệu hành động của ý nghĩ mà ta muốn thực hiện này, hành động của ý nghĩ này của ta có dẫn đến tự gây hại cho mình, có dẫn đến gây hại cho người khác, có dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của ý nghĩ không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ hay không?' Nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của ý nghĩ mà ta muốn thực hiện này... [...lặp lại...] đây là hành động của ý nghĩ không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ', thì một hành động của ý nghĩ như vậy, này Rāhula, con dứt khoát không được làm. Nhưng nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của ý nghĩ mà ta muốn thực hiện này, hành động của ý nghĩ này của ta không dẫn đến tự gây hại cho mình, không dẫn đến gây hại cho người khác, không dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của ý nghĩ thiện, mang lại hạnh phúc, có kết quả hạnh phúc', thì một hành động của ý nghĩ như vậy, này Rāhula, con nên làm.
16. Trong khi đang thực hiện một hành động của ý nghĩ, này Rāhula, con cần phải xem xét lại chính hành động của ý nghĩ ấy: 'Liệu hành động của ý nghĩ mà ta đang thực hiện này, hành động của ý nghĩ này của ta có dẫn đến tự gây hại cho mình, có dẫn đến gây hại cho người khác, có dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của ý nghĩ không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ hay không?' Nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của ý nghĩ mà ta đang thực hiện này... [...lặp lại...] đây là hành động của ý nghĩ không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ', thì con cần phải dừng lại, này Rāhula, một hành động của ý nghĩ như vậy. Nhưng nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của ý nghĩ mà ta đang thực hiện này, hành động của ý nghĩ này của ta không dẫn đến tự gây hại cho mình, không dẫn đến gây hại cho người khác, không dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của ý nghĩ thiện, mang lại hạnh phúc, có kết quả hạnh phúc', thì con nên tiếp tục, này Rāhula, một hành động của ý nghĩ như vậy.
17. Sau khi đã thực hiện một hành động của ý nghĩ, này Rāhula, con cần phải xem xét lại chính hành động của ý nghĩ ấy: 'Liệu hành động của ý nghĩ mà ta đã thực hiện này, hành động của ý nghĩ này của ta có dẫn đến tự gây hại cho mình, có dẫn đến gây hại cho người khác, có dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của ý nghĩ không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ hay không?' Nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của ý nghĩ mà ta đã thực hiện này... [...lặp lại...] đây là hành động của ý nghĩ không thiện, mang lại đau khổ, có kết quả đau khổ', thì đối với một hành động của ý nghĩ như vậy, này Rāhula, con cần phải lo âu, hổ thẹn và ghê tởm; sau khi đã lo âu, hổ thẹn và ghê tởm, con cần phải bảo vệ trong tương lai. Nhưng nếu trong khi xem xét lại, này Rāhula, con biết rõ như sau: 'hành động của ý nghĩ mà ta đã thực hiện này, hành động của ý nghĩ này của ta không dẫn đến tự gây hại cho mình, không dẫn đến gây hại cho người khác, không dẫn đến gây hại cho cả hai — đây là hành động của ý nghĩ thiện, mang lại hạnh phúc, có kết quả hạnh phúc', thì chính nhờ điều đó, này Rāhula, con nên sống với sự hân hoan và vui sướng, ngày đêm rèn luyện và học tập trong những điều thiện.
18. Này Rāhula, bất kỳ sa-môn hay bà-la-môn nào trong thời quá khứ đã thanh lọc hành động của thân, đã thanh lọc hành động của lời nói, đã thanh lọc hành động của ý nghĩ, tất cả các vị ấy đều đã [chỉ thực hiện] hành động của thân sau khi xem xét lại nhiều lần, đã [chỉ thực hiện] hành động của lời nói sau khi xem xét lại nhiều lần, đã [chỉ thực hiện] hành động của ý nghĩ sau khi xem xét lại nhiều lần như vậy. Này Rāhula, bất kỳ sa-môn hay bà-la-môn nào trong thời tương lai sẽ thanh lọc hành động của thân, sẽ thanh lọc hành động của lời nói, sẽ thanh lọc hành động của ý nghĩ, tất cả các vị ấy đều sẽ [chỉ thực hiện] hành động của thân sau khi xem xét lại nhiều lần, sẽ [chỉ thực hiện] hành động của lời nói sau khi xem xét lại nhiều lần, sẽ [chỉ thực hiện] hành động của ý nghĩ sau khi xem xét lại nhiều lần như vậy. Này Rāhula, bất kỳ sa-môn hay bà-la-môn nào trong thời hiện tại đang thanh lọc hành động của thân, đang thanh lọc hành động của lời nói, đang thanh lọc hành động của ý nghĩ, tất cả các vị ấy đều đang [chỉ thực hiện] hành động của thân sau khi xem xét lại nhiều lần, đang [chỉ thực hiện] hành động của lời nói sau khi xem xét lại nhiều lần, đang [chỉ thực hiện] hành động của ý nghĩ sau khi xem xét lại nhiều lần như vậy. Do vậy, này Rāhula, 'Sau khi xem xét lại nhiều lần, ta sẽ thanh lọc hành động của thân; sau khi xem xét lại nhiều lần, ta sẽ thanh lọc hành động của lời nói; sau khi xem xét lại nhiều lần, ta sẽ thanh lọc hành động của ý nghĩ' — như vậy, này Rāhula, con cần phải rèn luyện và học tập.
Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. Tôn giả Rāhula hoan hỷ, vui mừng đón nhận lời Thế Tôn dạy.
Kết thúc Kinh Giáo giới Rāhula ở Ambalaṭṭhikā, bài kinh thứ nhất.