MN 42. KINH NGƯỜI VERAÑJĀ

(Verañjakasutta)Bản tóm tắt→

1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jeta Grove, trong tu viện của Anāthapiṇḍika.

2. Lúc bấy giờ, các gia chủ Bà-la-môn ở Verañjā đang cư trú tại Sāvatthī vì một vài công việc. Các gia chủ Bà-la-môn ở Verañjā nghe nói:

"Thưa các ngài, Sa-môn Gotama là Thích tử, xuất gia từ gia tộc Thích-ca, đang trú ở Sāvatthī, tại Jeta Grove, trong tu viện của Anāthapiṇḍika. Tiếng đồn tốt đẹp sau đây được truyền đi về Tôn giả Gotama: 'Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, minh hạnh túc, thiện thệ, thế gian giải, vô thượng sĩ điều ngự trượng phu, bậc thầy của chư thiên và loài người, Phật, Thế Tôn'. Ngài tự mình hiểu toàn bộ (thắng tri / abhiññā) và trực tiếp chứng nghiệm (chứng ngộ / sacchikatvā) thế giới này cùng với chư thiên, ma vương, phạm thiên, quần chúng Sa-môn và Bà-la-môn, chư thiên và loài người, rồi tuyên bố [điều đó]. Ngài thuyết giảng Quy luật (pháp / dhamma) toàn thiện ở đoạn đầu, toàn thiện ở đoạn giữa, toàn thiện ở đoạn cuối, đầy đủ ý nghĩa và văn tự; Ngài làm sáng tỏ đời sống thánh thiện hoàn toàn viên mãn và thanh khiết. Thật tốt đẹp thay khi được chiêm ngưỡng một vị A-la-hán như vậy."

3. Sau đó, các gia chủ Bà-la-môn ở Verañjā đi đến nơi Thế Tôn ở; sau khi đến, một số người đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số người chào hỏi Thế Tôn, sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu thì ngồi xuống một bên; một số người chắp tay vái chào Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số người xưng tên và dòng họ trước mặt Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số người giữ im lặng rồi ngồi xuống một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, các gia chủ Bà-la-môn ở Verañjā thưa với Thế Tôn điều này: "Thưa Tôn giả Gotama, đâu là nguyên nhân, đâu là điều kiện sinh trưởng (duyên / paccayo) khiến một số chúng sinh ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, phải tái sinh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục? Và thưa Tôn giả Gotama, đâu là nguyên nhân, đâu là điều kiện sinh trưởng khiến một số chúng sinh ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, được tái sinh vào cõi lành, thiên giới?"

5. "Này các gia chủ, do nguyên nhân hành động Sai trái (phi pháp / adhammā) và hành động lệch lạc, một số chúng sinh ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, phải tái sinh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các gia chủ, do nguyên nhân hành động đúng đắn và hành động hài hòa, một số chúng sinh ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, được tái sinh vào cõi lành, thiên giới."

6. "Chúng tôi không hiểu được ý nghĩa chi tiết của lời nói vắn tắt này, khi ý nghĩa chưa được Tôn giả Gotama phân tích chi tiết. Thật tốt đẹp nếu Tôn giả Gotama thuyết giảng Quy luật cho chúng tôi sao cho chúng tôi có thể hiểu được ý nghĩa chi tiết của lời nói vắn tắt này." "Nếu vậy, này các gia chủ, hãy lắng nghe và suy nghĩ (tác ý / manasikāra) kỹ lưỡng, Ta sẽ nói." "Vâng, thưa Tôn giả," các gia chủ Bà-la-môn ở Verañjā đáp lời Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

7. "Này các gia chủ, có ba loại hành động sai trái và lệch lạc qua thân, có bốn loại hành động sai trái và lệch lạc qua lời nói, có ba loại hành động sai trái và lệch lạc qua ý nghĩ (ý / mano).

8. Và này các gia chủ, thế nào là ba loại hành động sai trái và lệch lạc qua thân? Ở đây, này các gia chủ, có người giết hại sinh mệnh. Kẻ ấy tàn nhẫn, tay đẫm máu, chuyên tâm đánh đập và giết chóc, không có lòng thương xót đối với các sinh mệnh. Kẻ ấy lấy của không cho. Bất cứ tài sản hay vật dụng nào của người khác [...] kẻ ấy lấy đi với ý định trộm cắp. Kẻ ấy có hành vi sai trái trong bản năng (tà dâm / kāmesumicchācārī). Đối với những người nữ được mẹ bảo vệ [...] kẻ ấy có hành vi xâm phạm đối với những người như vậy. Này các gia chủ, như vậy là ba loại hành động sai trái và lệch lạc qua thân.

9. Và này các gia chủ, thế nào là bốn loại hành động sai trái và lệch lạc qua lời nói? Ở đây, này các gia chủ, có người nói dối. Khi ở giữa hội chúng [...] kẻ ấy cố ý nói dối. Kẻ ấy nói lời chia rẽ. Nghe điều này ở đây, kẻ ấy đem kể lại ở chỗ kia [...] kẻ ấy nói những lời gây chia rẽ. Kẻ ấy nói lời thô ác. Bất cứ lời nào cay độc, thô bạo [...] kẻ ấy nói ra những lời như vậy. Kẻ ấy nói lời phù phiếm. Kẻ ấy nói không đúng lúc [...] nói những lời không có giới hạn, không mang lại lợi ích. Này các gia chủ, như vậy là bốn loại hành động sai trái và lệch lạc qua lời nói.

10. Và này các gia chủ, thế nào là ba loại hành động sai trái và lệch lạc qua ý nghĩ? Ở đây, này các gia chủ, có người có lòng tham (tham / abhijjhā) [...lặp lại...] nghĩ rằng: 'Mong sao tài sản của người khác trở thành của mình'. Kẻ ấy có tâm mang ác ý, có suy nghĩ thù hận: 'Mong sao những chúng sinh này bị giết [...] hoặc mong sao chúng không tồn tại'. Kẻ ấy có quan điểm sai (tà kiến / diṭṭhi), có cái nhìn đảo ngược: 'Không có kết quả của bố thí, không có kết quả của tế lễ [...] tự mình hiểu toàn bộ và trực tiếp chứng nghiệm rồi tuyên bố'. Này các gia chủ, như vậy là ba loại hành động sai trái và lệch lạc qua ý nghĩ.

Này các gia chủ, do nguyên nhân hành động Điều sai và hành động thiếu hài hòa như vậy, một số chúng sinh ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, phải tái sinh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

11. Này các gia chủ, có ba loại hành động đúng đắn và hài hòa qua thân, có bốn loại hành động đúng đắn và hài hòa qua lời nói, có ba loại hành động đúng đắn và hài hòa qua ý nghĩ.

12. Và này các gia chủ, thế nào là ba loại hành động đúng đắn và hài hòa qua thân? Ở đây, này các gia chủ, có người từ bỏ giết hại sinh mệnh, tránh xa việc giết hại sinh mệnh, bỏ gậy gộc, bỏ vũ khí, có lòng tàm quý, có lòng thương xót, sống vì lợi ích và hạnh phúc của mọi sinh mệnh. Người ấy từ bỏ việc lấy của không cho, tránh xa việc lấy của không cho, bất cứ tài sản nào của người khác [...] người ấy không lấy đi với ý định trộm cắp. Người ấy từ bỏ hành vi sai trái trong bản năng [...] không có hành vi xâm phạm đối với những người như vậy. Này các gia chủ, như vậy là ba loại hành động đúng đắn và hài hòa qua thân.

13. Và này các gia chủ, thế nào là bốn loại hành động đúng đắn và hài hòa qua lời nói? Ở đây, này các gia chủ, có người từ bỏ nói dối, tránh xa việc nói dối. Khi ở giữa hội chúng [...lặp lại...] người ấy không cố ý nói dối. Từ bỏ lời nói chia rẽ [...] người ấy nói những lời tạo sự đoàn kết. Từ bỏ lời nói thô ác [...] người ấy nói những lời [nhẹ nhàng] như vậy. Từ bỏ lời nói phù phiếm [...] người ấy nói đúng lúc, nói có căn cứ, nói có giới hạn, nói những lời mang lại lợi ích. Này các gia chủ, như vậy là bốn loại hành động đúng đắn và hài hòa qua lời nói.

14. Và này các gia chủ, thế nào là ba loại hành động đúng đắn và hài hòa qua ý nghĩ? Ở đây, này các gia chủ, có người không có lòng tham. Bất cứ tài sản hay vật dụng nào của người khác, người ấy không thèm muốn: 'Mong sao tài sản của người khác trở thành của mình'. Người ấy không có tâm mang ác ý, không có suy nghĩ thù hận: 'Mong sao những chúng sinh này không có hận thù, không bị bức hại, không bị phiền não, tự mình giữ gìn được hạnh phúc'. Người ấy có Thấy Thiện (Chánh kiến / Sammā-diṭṭhi), có cái nhìn không đảo ngược: 'Có kết quả của bố thí, có kết quả của tế lễ [...] tự mình hiểu toàn bộ và trực tiếp chứng nghiệm rồi tuyên bố'. Này các gia chủ, như vậy là ba loại hành động đúng đắn và hài hòa qua ý nghĩ.

Này các gia chủ, do nguyên nhân hành động đúng đắn và hành động hài hòa như vậy, một số chúng sinh ở đây, sau khi thân hoại mạng chung, được tái sinh vào cõi lành, thiên giới.

15. Này các gia chủ, nếu một người hành động đúng đắn và hài hòa có mong muốn: 'Mong sao sau khi thân hoại mạng chung, tôi được tái sinh vào cộng đồng các Sát-đế-lỵ đại gia'; thì sự kiện này có thể xảy ra, rằng sau khi thân hoại mạng chung, người ấy được tái sinh vào cộng đồng các Sát-đế-lỵ đại gia. Vì nguyên nhân gì? Vì người ấy hành động đúng đắn và hài hòa.

16-17. Này các gia chủ, nếu một người hành động đúng đắn và hài hòa có mong muốn: 'Mong sao sau khi thân hoại mạng chung, tôi được tái sinh vào cộng đồng các Bà-la-môn đại gia [...lặp lại...] cộng đồng các gia chủ đại gia'; thì sự kiện này có thể xảy ra, rằng sau khi thân hoại mạng chung, người ấy được tái sinh vào cộng đồng các gia chủ đại gia. Vì nguyên nhân gì? Vì người ấy hành động đúng đắn và hài hòa.

18-42. Này các gia chủ, nếu một người hành động đúng đắn và hài hòa có mong muốn: 'Mong sao sau khi thân hoại mạng chung, tôi được tái sinh vào cộng đồng chư thiên cõi Tứ Thiên Vương'; thì sự kiện này có thể xảy ra, rằng sau khi thân hoại mạng chung, người ấy được tái sinh vào cộng đồng chư thiên cõi Tứ Thiên Vương. Vì nguyên nhân gì? Vì người ấy hành động đúng đắn và hài hòa.

Này các gia chủ, nếu một người hành động đúng đắn và hài hòa có mong muốn: 'Mong sao sau khi thân hoại mạng chung, tôi được tái sinh vào cộng đồng chư thiên cõi Đao Lợi [...] chư thiên cõi Dạ Ma [...] chư thiên cõi Đâu Suất [...] chư thiên cõi Hóa Lạc [...] chư thiên cõi Tha Hóa Tự Tại [...] chư thiên cõi Phạm Chúng'; thì sự kiện này có thể xảy ra, rằng sau khi thân hoại mạng chung, người ấy được tái sinh vào cộng đồng chư thiên cõi Phạm Chúng. Vì nguyên nhân gì? Vì người ấy hành động đúng đắn và hài hòa.

Này các gia chủ, nếu một người hành động đúng đắn và hài hòa có mong muốn: 'Mong sao sau khi thân hoại mạng chung, tôi được tái sinh vào cộng đồng chư thiên cõi Quang Âm'; thì sự kiện này có thể xảy ra, rằng sau khi thân hoại mạng chung, người ấy được tái sinh vào cộng đồng chư thiên cõi Quang Âm. Vì nguyên nhân gì? Vì người ấy hành động đúng đắn và hài hòa.

Này các gia chủ, nếu một người hành động đúng đắn và hài hòa có mong muốn: 'Mong sao sau khi thân hoại mạng chung, tôi được tái sinh vào cộng đồng chư thiên cõi Thiểu Quang [...lặp lại...] chư thiên cõi Vô Lượng Quang [...] chư thiên cõi Cực Quang [...] chư thiên cõi Thiểu Tịnh [...] chư thiên cõi Vô Lượng Tịnh [...] chư thiên cõi Biến Tịnh [...] chư thiên cõi Quảng Quả [...] chư thiên cõi Vô Phiền [...] chư thiên cõi Vô Nhiệt [...] chư thiên cõi Thiện Kiến [...] chư thiên cõi Thiện Hiện [...] chư thiên cõi Sắc Cứu Cánh [...] chư thiên cõi Không Gian là Vô Tận (không vô biên xứ / ākāsānañcāyatana) [...] chư thiên cõi 'Cái Biết' là Vô Tận (thức vô biên xứ / viññāṇañcāyatana) [...] chư thiên cõi Không Có Vật Gì (vô sở hữu xứ / ākiñcaññāyatana) [...] chư thiên cõi Không Phải "Có Nhận Thức"; Cũng Không Phải "Mất Nhận Thức" (phi tưởng phi phi tưởng xứ / nevasaññānāsaññāyatana)'; thì sự kiện này có thể xảy ra, rằng sau khi thân hoại mạng chung, người ấy được tái sinh vào cộng đồng chư thiên cõi Không Phải "Có Nhận Thức"; Cũng Không Phải "Mất Nhận Thức". Vì nguyên nhân gì? Vì người ấy hành động đúng đắn và hài hòa.

43. Này các gia chủ, nếu một người hành động đúng đắn và hài hòa có mong muốn: 'Mong sao nhờ sự cạn kiệt (đoạn tận / khayā) các nguồn ác (lậu hoặc / āsavānaṁ), tôi đạt được tâm giải thoát và tuệ giải thoát không còn nguồn ác, tự mình hiểu toàn bộ và trực tiếp chứng nghiệm ngay trong hiện tại rồi an trú'; thì sự kiện này có thể xảy ra, rằng nhờ sự cạn kiệt các nguồn ác, người ấy đạt được tâm giải thoát và tuệ giải thoát không còn nguồn ác, tự mình hiểu toàn bộ và trực tiếp chứng nghiệm ngay trong hiện tại rồi an trú. Vì nguyên nhân gì? Vì người ấy hành động đúng đắn và hài hòa."

44. Khi được nói như vậy, các gia chủ Bà-la-môn ở Verañjā thưa với Thế Tôn điều này: "Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Thưa Tôn giả Gotama, giống như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã sấp, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc lối hoặc cầm ngọn đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể nhìn thấy hình sắc; cũng vậy, Quy luật đã được Tôn giả Gotama làm sáng tỏ qua nhiều phương tiện. Chúng tôi xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Quy luật và quy y Tăng chúng. Xin Tôn giả Gotama nhận chúng tôi làm cư sĩ, đã quy y từ hôm nay cho đến trọn đời."

Kinh Người Verañjā thứ hai kết thúc.