ĐẠI KINH VỀ TOÀN BỘ KHỐI ĐAU KHỔ

(Mahādukkhakkhandhasutta)
Bản tóm tắt→

Tôi đã nghe như vầy, một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthi, tại khu rừng Jeta, trong tu viện của Anāthapiṇḍika.

Khi ấy, vào buổi sáng, nhiều tỳ kheo mặc y, mang bát đi vào Sāvatthi để khất thực. Rồi các tỳ kheo ấy khởi lên suy nghĩ: "Bây giờ đi khất thực ở Sāvatthi thì còn quá sớm, hay là chúng ta hãy đi đến khu vườn của tu sĩ đạo khác (du sĩ ngoại đạo / aññatitthiyā paribbājakā)." Thế rồi, các tỳ kheo đi đến khu vườn của tu sĩ đạo khác; khi đến nơi, họ chào hỏi thân thiện với những người du hành ấy; sau khi trao đổi những lời chào hỏi và thăm hỏi lịch sự, họ ngồi xuống một bên. Khi các tỳ kheo đã ngồi xuống một bên, tu sĩ đạo khác nói với họ điều này:

"Này các hiền giả, sa-môn Gotama tuyên bố về sự hiểu biết trọn vẹn (liễu tri / pariññā) đối với bản năng (dục / kāma), chúng tôi cũng tuyên bố về sự hiểu biết trọn vẹn đối với bản năng; sa-môn Gotama tuyên bố về sự hiểu biết trọn vẹn đối với hình thể vật lý (sắc / rūpa), chúng tôi cũng tuyên bố về sự hiểu biết trọn vẹn đối với hình thể vật lý; sa-môn Gotama tuyên bố về sự hiểu biết trọn vẹn đối với cảm giác (thọ / vedanā), chúng tôi cũng tuyên bố về sự hiểu biết trọn vẹn đối với cảm giác. Này các hiền giả, ở đây có sự khác biệt nào, có chủ đích nào, có điểm phân biệt nào giữa sa-môn Gotama và chúng tôi, tức là về việc giảng dạy Quy luật (pháp / dhamma) so với giảng dạy Quy luật, về lời khuyên dạy so với lời khuyên dạy?"

Khi ấy, các tỳ kheo không vui mừng đón nhận, cũng không phản đối lời nói của tu sĩ đạo khác ấy; không vui mừng đón nhận, không phản đối, họ đứng dậy rời đi với suy nghĩ: "Chúng ta sẽ tìm hiểu ý nghĩa của lời nói này từ chính Thế Tôn."

Sau khi đi khất thực ở Sāvatthi, ăn xong và trở về từ chuyến khất thực, các tỳ kheo đi đến chỗ Thế Tôn; khi đến nơi, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, các tỳ kheo kể lại cho Thế Tôn điều này: "Bạch Thế Tôn, sáng nay chúng con mặc y, mang bát đi vào Sāvatthi để khất thực. Chúng con khởi lên suy nghĩ: 'Bây giờ đi khất thực ở Sāvatthi thì còn quá sớm, hay là chúng ta hãy đi đến khu vườn của tu sĩ đạo khác'. Thế rồi, bạch Thế Tôn, chúng con đi đến khu vườn của tu sĩ đạo khác; khi đến nơi, chúng con chào hỏi thân thiện với họ; sau khi trao đổi những lời chào hỏi và thăm hỏi lịch sự, chúng con ngồi xuống một bên. Khi chúng con đã ngồi xuống một bên, bạch Thế Tôn, tu sĩ đạo khác nói với chúng con điều này: 'Này các hiền giả, sa-môn Gotama tuyên bố về sự hiểu biết trọn vẹn đối với bản năng, chúng tôi cũng tuyên bố về sự hiểu biết trọn vẹn đối với bản năng. Sa-môn Gotama tuyên bố về sự hiểu biết trọn vẹn đối với hình thể vật lý, chúng tôi cũng tuyên bố về sự hiểu biết trọn vẹn đối với hình thể vật lý. Sa-môn Gotama tuyên bố về sự hiểu biết trọn vẹn đối với cảm giác, chúng tôi cũng tuyên bố về sự hiểu biết trọn vẹn đối với cảm giác. Này các hiền giả, ở đây có sự khác biệt nào, có chủ đích nào, có điểm phân biệt nào giữa sa-môn Gotama và chúng tôi, tức là về việc giảng dạy Quy luật so với giảng dạy Quy luật, về lời khuyên dạy so với lời khuyên dạy'. Khi ấy, bạch Thế Tôn, chúng con không vui mừng đón nhận, cũng không phản đối lời nói của tu sĩ đạo khác ấy; không vui mừng đón nhận, không phản đối, chúng con đứng dậy rời đi với suy nghĩ: 'Chúng ta sẽ tìm hiểu ý nghĩa của lời nói này từ chính Thế Tôn'."

"Này các tỳ kheo, khi tu sĩ đạo khác nói như vậy, các ông nên hỏi lại họ thế này: 'Này các hiền giả, đâu là sự hấp dẫn (vị ngọt / assāda) của bản năng, đâu là mặt trái nguy hiểm (sự nguy hiểm / ādīnava), đâu là sự thoát khỏi (xuất ly / nissaraṇa)? Đâu là sự hấp dẫn của hình thể vật lý, đâu là mặt trái nguy hiểm, đâu là sự thoát khỏi? Đâu là sự hấp dẫn của cảm giác, đâu là mặt trái nguy hiểm, đâu là sự thoát khỏi?'. Này các tỳ kheo, khi bị hỏi như vậy, tu sĩ đạo khác sẽ không thể trả lời được, và hơn thế nữa, họ sẽ rơi vào sự bực dọc. Vì nguyên nhân gì? Này các tỳ kheo, vì điều đó nằm ngoài phạm vi hiểu biết của họ. Này các tỳ kheo, Ta không thấy ai trong thế giới này với chư thiên, ma vương, phạm thiên, trong quần chúng với các sa-môn và bà-la-môn, chư thiên và loài người, có thể làm hài lòng tâm trí bằng cách giải đáp những câu hỏi này, ngoại trừ Như Lai, hoặc đệ tử của Như Lai, hoặc người đã nghe từ những vị này.

Và này các tỳ kheo, đâu là sự hấp dẫn của bản năng? Này các tỳ kheo, có năm sợi dây trói buộc của bản năng (ngũ dục / kāmaguṇā). Năm thứ đó là gì? Hình ảnh nhận biết qua mắt, đáng ao ước, đáng yêu, vừa ý, dễ thương, kích thích bản năng, đầy cám dỗ; âm thanh nhận biết qua tai [...lặp lại...] mùi nhận biết qua mũi [...lặp lại...] vị nhận biết qua lưỡi [...lặp lại...] những va chạm vật lý nhận biết qua thân, đáng ao ước, đáng yêu, vừa ý, dễ thương, kích thích bản năng, đầy cám dỗ, này các tỳ kheo, đây là năm sợi dây trói buộc của bản năng. Này các tỳ kheo, bất cứ hạnh phúc (lạc / sukha) và sự thanh thản (hỷ / somanassa) nào sinh ra phụ thuộc (duyên / paṭicca) vào năm sợi dây trói buộc của bản năng này, đây là sự hấp dẫn của bản năng.

Và này các tỳ kheo, đâu là mặt trái nguy hiểm của bản năng? Ở đây, này các tỳ kheo, một thanh niên kiếm sống bằng một nghề nghiệp nào đó, dù là đếm ngón tay, dù là tính toán, dù là ước lượng, dù là cày cấy, dù là buôn bán, dù là chăn bò, dù là bắn cung, dù là phục vụ hoàng gia, hay bất kỳ nghề nào khác, người ấy phải đối mặt với cái lạnh, đối mặt với cái nóng, bị hành hạ bởi sự tiếp xúc của ruồi muỗi, gió, nắng và các loài bò sát, chết dần vì đói khát; này các tỳ kheo, đây là mặt trái nguy hiểm của bản năng có thể thấy ngay trong hiện tại, một toàn bộ khối đau khổ (khổ uẩn / dukkhakkhandha) lấy bản năng làm nguyên nhân, lấy bản năng làm nguồn gốc, lấy bản năng làm điều kiện, chỉ vì nguyên nhân bản năng.

Này các tỳ kheo, nếu thanh niên ấy nỗ lực, cố gắng, phấn đấu như vậy mà tài sản không sinh ra. Người ấy sầu não, mệt mỏi, than khóc, đấm ngực gào thét, rơi vào sự u mê: 'Sự nỗ lực của ta thật uổng công, sự phấn đấu của ta thật vô ích'. Này các tỳ kheo, đây cũng là mặt trái nguy hiểm của bản năng có thể thấy ngay trong hiện tại, một toàn bộ khối đau khổ lấy bản năng làm nguyên nhân, lấy bản năng làm nguồn gốc, lấy bản năng làm điều kiện, chỉ vì nguyên nhân bản năng.

Này các tỳ kheo, nếu thanh niên ấy nỗ lực, cố gắng, phấn đấu như vậy và tài sản sinh ra. Người ấy lại trải nghiệm sự đau khổ (khổ / dukkha) và ưu phiền (ưu / domanassa) bắt nguồn từ việc bảo vệ những tài sản đó: 'Làm sao để vua chúa không tịch thu tài sản của ta, trộm cướp không lấy đi, lửa không thiêu rụi, nước không cuốn trôi, những người thừa kế không được yêu thương không cướp đoạt'. Khi người ấy bảo vệ và canh giữ như vậy, vua chúa tịch thu, hoặc trộm cướp lấy đi, hoặc lửa thiêu rụi, hoặc nước cuốn trôi, hoặc những người thừa kế không được yêu thương cướp đoạt. Người ấy sầu não, mệt mỏi, than khóc, đấm ngực gào thét, rơi vào sự u mê: 'Những gì từng là của ta, nay không còn nữa'. Này các tỳ kheo, đây cũng là mặt trái nguy hiểm của bản năng có thể thấy ngay trong hiện tại, một toàn bộ khối đau khổ lấy bản năng làm nguyên nhân, lấy bản năng làm nguồn gốc, lấy bản năng làm điều kiện, chỉ vì nguyên nhân bản năng.

Lại nữa, này các tỳ kheo, lấy bản năng làm nguyên nhân, lấy bản năng làm nguồn gốc, lấy bản năng làm điều kiện, chỉ vì nguyên nhân bản năng, vua chúa tranh chấp với vua chúa, giới quý tộc tranh chấp với giới quý tộc, bà-la-môn tranh chấp với bà-la-môn, gia chủ tranh chấp với gia chủ, mẹ tranh chấp với con, con tranh chấp với mẹ, cha tranh chấp với con, con tranh chấp với cha, anh em tranh chấp với anh em, anh em tranh chấp với chị em, chị em tranh chấp với anh em, bạn bè tranh chấp với bạn bè. Khi rơi vào cãi vã, xung đột và tranh chấp ở đó, họ tấn công lẫn nhau bằng tay không, tấn công bằng đất đá, tấn công bằng gậy gộc, tấn công bằng vũ khí sắc bén. Ở đó, họ đi đến cái chết, hoặc chịu đau khổ gần như cái chết. Này các tỳ kheo, đây cũng là mặt trái nguy hiểm của bản năng có thể thấy ngay trong hiện tại, một toàn bộ khối đau khổ lấy bản năng làm nguyên nhân, lấy bản năng làm nguồn gốc, lấy bản năng làm điều kiện, chỉ vì nguyên nhân bản năng.

Lại nữa, này các tỳ kheo, lấy bản năng làm nguyên nhân, lấy bản năng làm nguồn gốc, lấy bản năng làm điều kiện, chỉ vì nguyên nhân bản năng, họ cầm gươm và khiên, đeo ống tên, lao vào trận chiến dàn trận hai bên, giữa lúc những mũi tên đang bắn ra, những ngọn giáo đang phóng tới, những thanh gươm đang lóe sáng. Ở đó, họ bị đâm bởi mũi tên, bị đâm bởi ngọn giáo, bị chặt đầu bằng gươm. Ở đó, họ đi đến cái chết, hoặc chịu đau khổ gần như cái chết. Này các tỳ kheo, đây cũng là mặt trái nguy hiểm của bản năng có thể thấy ngay trong hiện tại, một toàn bộ khối đau khổ lấy bản năng làm nguyên nhân, lấy bản năng làm nguồn gốc, lấy bản năng làm điều kiện, chỉ vì nguyên nhân bản năng.

Lại nữa, này các tỳ kheo, lấy bản năng làm nguyên nhân, lấy bản năng làm nguồn gốc, lấy bản năng làm điều kiện, chỉ vì nguyên nhân bản năng, họ cầm gươm và khiên, đeo ống tên, lao vào tấn công các pháo đài trát bùn, giữa lúc những mũi tên đang bắn ra, những ngọn giáo đang phóng tới, những thanh gươm đang lóe sáng. Ở đó, họ bị đâm bởi mũi tên, bị đâm bởi ngọn giáo, bị dội phân bò sôi, bị đè bẹp bởi vật nặng, bị chặt đầu bằng gươm. Ở đó, họ đi đến cái chết, hoặc chịu đau khổ gần như cái chết. Này các tỳ kheo, đây cũng là mặt trái nguy hiểm của bản năng có thể thấy ngay trong hiện tại, một toàn bộ khối đau khổ lấy bản năng làm nguyên nhân, lấy bản năng làm nguồn gốc, lấy bản năng làm điều kiện, chỉ vì nguyên nhân bản năng.

Lại nữa, này các tỳ kheo, lấy bản năng làm nguyên nhân, lấy bản năng làm nguồn gốc, lấy bản năng làm điều kiện, chỉ vì nguyên nhân bản năng, họ đục tường khoét vách, cướp bóc tài sản, đột nhập nhà cửa, phục kích trên đường, thông dâm với vợ người khác. Vua chúa bắt được người ấy và bắt chịu nhiều hình phạt tra tấn khác nhau, đánh bằng roi da, đánh bằng roi mây, đánh bằng gậy ngắn; chặt tay, chặt chân, chặt cả tay lẫn chân, xẻo tai, xẻo mũi, xẻo cả tai lẫn mũi; hành hình bằng vạc cháo chua [mở sọ cho não trào ra], lột da đầu như vỏ ốc, banh miệng như miệng quỷ La-hầu, quấn vòng hoa lửa, tẩm dầu đốt tay làm đuốc, lột da bện như cỏ tranh, lột da làm áo vỏ cây, đóng đinh thiêu sống như dê núi, dùng lưỡi câu móc thịt, lóc thịt to bằng đồng tiền, xát kiềm vào vết thương, đóng đinh xuyên tai xuống đất, đập nát xương cuộn lại như ghế rơm, giội dầu sôi, cho chó cắn xé, đóng cọc xuyên người khi còn sống, dùng gươm chặt đầu. Ở đó, họ đi đến cái chết, hoặc chịu đau khổ gần như cái chết. Này các tỳ kheo, đây cũng là mặt trái nguy hiểm của bản năng có thể thấy ngay trong hiện tại, một toàn bộ khối đau khổ lấy bản năng làm nguyên nhân, lấy bản năng làm nguồn gốc, lấy bản năng làm điều kiện, chỉ vì nguyên nhân bản năng.

Lại nữa, này các tỳ kheo, lấy bản năng làm nguyên nhân, lấy bản năng làm nguồn gốc, lấy bản năng làm điều kiện, chỉ vì nguyên nhân bản năng, họ thực hiện hành vi sai trái bằng cơ thể, hành vi sai trái bằng lời nói, hành vi sai trái bằng tâm trí. Sau khi thực hiện hành vi sai trái bằng cơ thể, lời nói và tâm trí, khi cơ thể tan rã sau cái chết, họ tái sinh (sanh / upapajjanti) vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các tỳ kheo, đây là mặt trái nguy hiểm của bản năng trong tương lai, một toàn bộ khối đau khổ lấy bản năng làm nguyên nhân, lấy bản năng làm nguồn gốc, lấy bản năng làm điều kiện, chỉ vì nguyên nhân bản năng.

Và này các tỳ kheo, đâu là sự thoát khỏi bản năng? Này các tỳ kheo, sự kiểm soát tham đắm (dục tham / chandarāga) đối với bản năng, sự hoàn toàn từ bỏ (đoạn trừ / pahāna) tham đắm, đây là sự thoát khỏi bản năng.

Này các tỳ kheo, bất kỳ sa-môn hay bà-la-môn nào không biết rõ (tuệ tri / pajānanti) đúng như thật về sự hấp dẫn là sự hấp dẫn, mặt trái nguy hiểm là mặt trái nguy hiểm, và sự thoát khỏi là sự thoát khỏi đối với bản năng như vậy, thì việc họ tự mình hiểu biết trọn vẹn bản năng, hoặc khuyến khích người khác thực hành để hiểu biết trọn vẹn bản năng, điều đó không thể xảy ra. Nhưng này các tỳ kheo, bất kỳ sa-môn hay bà-la-môn nào biết rõ đúng như thật về sự hấp dẫn là sự hấp dẫn, mặt trái nguy hiểm là mặt trái nguy hiểm, và sự thoát khỏi là sự thoát khỏi đối với bản năng như vậy, thì việc họ tự mình hiểu biết trọn vẹn bản năng, hoặc khuyến khích người khác thực hành để hiểu biết trọn vẹn bản năng, điều đó hoàn toàn có thể xảy ra.

Và này các tỳ kheo, đâu là sự hấp dẫn của hình thể vật lý? Này các tỳ kheo, ví như một thiếu nữ thuộc giới quý tộc, hoặc giới bà-la-môn, hoặc giới gia chủ, khoảng mười lăm hay mười sáu tuổi, không quá cao, không quá lùn, không quá gầy, không quá béo, không quá đen, không quá trắng; này các tỳ kheo, vào thời điểm đó, vẻ đẹp và sắc vóc của cô ấy có đạt đến mức tối đa không?"

"Thưa vâng, bạch Thế Tôn."

"Này các tỳ kheo, bất cứ hạnh phúc và sự thanh thản nào sinh ra phụ thuộc vào vẻ đẹp và sắc vóc ấy, đây là sự hấp dẫn của hình thể vật lý.

Và này các tỳ kheo, đâu là mặt trái nguy hiểm của hình thể vật lý? Ở đây, này các tỳ kheo, người ta có thể nhìn thấy chính người phụ nữ ấy vào một thời điểm khác, khi đã tám mươi, chín mươi, hay một trăm tuổi, già nua, còng gập như mái nhà, cong vẹo, phải chống gậy, bước đi run rẩy, ốm yếu, tuổi thanh xuân đã qua, răng rụng, tóc bạc, rụng lưa thưa, đầu hói, da nhăn nheo, cơ thể đầy đồi mồi.

Này các tỳ kheo, các ông nghĩ sao, vẻ đẹp và sắc vóc tuyệt vời trước kia nay đã biến mất, và mặt trái nguy hiểm đã hiện ra chưa?"

"Thưa vâng, bạch Thế Tôn."

"Này các tỳ kheo, đây cũng là mặt trái nguy hiểm của hình thể vật lý.

Lại nữa, này các tỳ kheo, người ta có thể nhìn thấy chính người phụ nữ ấy bị bệnh tật, đau khổ, ốm nặng, nằm chìm trong chính phân và nước tiểu của mình, phải nhờ người khác đỡ dậy, nhờ người khác đặt nằm xuống.

Này các tỳ kheo, các ông nghĩ sao, vẻ đẹp và sắc vóc tuyệt vời trước kia nay đã biến mất, và mặt trái nguy hiểm đã hiện ra chưa?"

"Thưa vâng, bạch Thế Tôn."

"Này các tỳ kheo, đây cũng là mặt trái nguy hiểm của hình thể vật lý.

Lại nữa, này các tỳ kheo, người ta có thể nhìn thấy thi thể của chính người phụ nữ ấy bị vứt bỏ trong nghĩa địa, chết được một ngày, hoặc chết được hai ngày, hoặc chết được ba ngày, sưng phồng lên, tím tái, rỉ dịch mủ.

Này các tỳ kheo, các ông nghĩ sao, vẻ đẹp và sắc vóc tuyệt vời trước kia nay đã biến mất, và mặt trái nguy hiểm đã hiện ra chưa?"

"Thưa vâng, bạch Thế Tôn."

"Này các tỳ kheo, đây cũng là mặt trái nguy hiểm của hình thể vật lý.

Lại nữa, này các tỳ kheo, người ta có thể nhìn thấy thi thể của chính người phụ nữ ấy bị vứt bỏ trong nghĩa địa, bị quạ rỉa rót, hoặc bị diều hâu rỉa rót, hoặc bị kền kền rỉa rót, hoặc bị cò rỉa rót, hoặc bị chó cắn xé, hoặc bị hổ cắn xé, hoặc bị báo cắn xé, hoặc bị chó rừng cắn xé, hoặc bị nhiều loại côn trùng khác nhau đục khoét.

Này các tỳ kheo, các ông nghĩ sao, vẻ đẹp và sắc vóc tuyệt vời trước kia nay đã biến mất, và mặt trái nguy hiểm đã hiện ra chưa?" "Thưa vâng, bạch Thế Tôn." "Này các tỳ kheo, đây cũng là mặt trái nguy hiểm của hình thể vật lý.

Lại nữa, này các tỳ kheo, người ta có thể nhìn thấy thi thể của chính người phụ nữ ấy bị vứt bỏ trong nghĩa địa, chỉ còn là một bộ xương dính thịt và máu, được nối với nhau bằng gân; chỉ còn là một bộ xương không còn thịt nhưng vấy máu, được nối với nhau bằng gân; chỉ còn là một bộ xương không còn thịt và máu, được nối với nhau bằng gân; chỉ còn là những khúc xương rời rạc vương vãi khắp các hướng, chỗ này là xương tay, chỗ kia là xương chân, chỗ này là xương mắt cá, chỗ kia là xương ống chân, chỗ này là xương đùi, chỗ kia là xương chậu, chỗ này là xương sườn, chỗ kia là xương sống, chỗ này là xương vai, chỗ kia là xương cổ, chỗ này là xương hàm, chỗ kia là răng, chỗ này là hộp sọ.

Này các tỳ kheo, các ông nghĩ sao, vẻ đẹp và sắc vóc tuyệt vời trước kia nay đã biến mất, và mặt trái nguy hiểm đã hiện ra chưa?" "Thưa vâng, bạch Thế Tôn." "Này các tỳ kheo, đây cũng là mặt trái nguy hiểm của hình thể vật lý.

Lại nữa, này các tỳ kheo, người ta có thể nhìn thấy thi thể của chính người phụ nữ ấy bị vứt bỏ trong nghĩa địa, những khúc xương trắng bệch như màu vỏ ốc; những khúc xương chất thành đống trải qua nhiều năm; những khúc xương mục nát và vỡ vụn thành bụi.

Này các tỳ kheo, các ông nghĩ sao, vẻ đẹp và sắc vóc tuyệt vời trước kia nay đã biến mất, và mặt trái nguy hiểm đã hiện ra chưa?"

"Thưa vâng, bạch Thế Tôn."

"Này các tỳ kheo, đây cũng là mặt trái nguy hiểm của hình thể vật lý.

Và này các tỳ kheo, đâu là sự thoát khỏi hình thể vật lý? Này các tỳ kheo, sự kiểm soát tham đắm đối với hình thể vật lý, sự hoàn toàn từ bỏ tham đắm, đây là sự thoát khỏi hình thể vật lý.

Này các tỳ kheo, bất kỳ sa-môn hay bà-la-môn nào không biết rõ đúng như thật về sự hấp dẫn là sự hấp dẫn, mặt trái nguy hiểm là mặt trái nguy hiểm, và sự thoát khỏi là sự thoát khỏi đối với hình thể vật lý như vậy, thì việc họ tự mình hiểu biết trọn vẹn hình thể vật lý, hoặc khuyến khích người khác thực hành để hiểu biết trọn vẹn hình thể vật lý, điều đó không thể xảy ra. Nhưng này các tỳ kheo, bất kỳ sa-môn hay bà-la-môn nào biết rõ đúng như thật về sự hấp dẫn là sự hấp dẫn, mặt trái nguy hiểm là mặt trái nguy hiểm, và sự thoát khỏi là sự thoát khỏi đối với hình thể vật lý như vậy, thì việc họ tự mình hiểu biết trọn vẹn hình thể vật lý, hoặc khuyến khích người khác thực hành để hiểu biết trọn vẹn hình thể vật lý, điều đó hoàn toàn có thể xảy ra.

Và này các tỳ kheo, đâu là sự hấp dẫn của cảm giác? Ở đây, này các tỳ kheo, tỳ kheo rời bỏ khỏi (ly / vivicca) bản năng, rời bỏ khỏi những điều (pháp / dhamma) không thiện, đạt được và an trú trong Thiền-na (thiền / jhāna) thứ nhất, trạng thái có chủ động hướng sự chú ý và nỗ lực duy trì sự chú ý (có tầm có tứ / savitakkaṁ savicāraṁ), có sự hân hoan (hỷ / pīti) và hạnh phúc sinh ra từ sự rời bỏ. Này các tỳ kheo, trong thời gian tỳ kheo rời bỏ khỏi bản năng, rời bỏ khỏi những điều không thiện, đạt được và an trú trong Thiền-na thứ nhất, trạng thái có chủ động hướng sự chú ý và nỗ lực duy trì sự chú ý, có sự hân hoan và hạnh phúc sinh ra từ sự rời bỏ, vào thời điểm đó, vị ấy không suy nghĩ đến việc gây hại cho bản thân, không suy nghĩ đến việc gây hại cho người khác, không suy nghĩ đến việc gây hại cho cả hai; vào thời điểm đó, vị ấy trải nghiệm trực tiếp (cảm thọ / vedeti) một cảm giác hoàn toàn không gây hại. Này các tỳ kheo, Ta nói rằng sự hấp dẫn tột cùng của cảm giác chính là trạng thái không gây hại.

Lại nữa, này các tỳ kheo, với việc làm lắng dịu việc chủ động hướng sự chú ý và nỗ lực duy trì sự chú ý, tỳ kheo đạt được sự lắng trong nội tại (nội tĩnh / ajjhattaṁ sampasādanaṁ), tâm hợp thành một (nhất tâm / cetaso ekodibhāvaṁ), không còn chủ động hướng sự chú ý và nỗ lực duy trì sự chú ý (không tầm không tứ / avitakkaṁ avicāraṁ), có sự hân hoan và hạnh phúc sinh ra từ Định, đạt được và an trú trong Thiền-na thứ hai [...lặp lại...] Này các tỳ kheo, trong thời gian tỳ kheo với sự phai nhạt của sự hân hoan, vị ấy sống với tâm quân bình (xả / upekkhā), tập trung chú ý (niệm / sato) và nhận biết rõ ràng (tỉnh giác / sampajāno), trải nghiệm trực tiếp hạnh phúc bằng cơ thể, điều mà các bậc thánh gọi là: 'người có tâm quân bình, tập trung chú ý, sống hạnh phúc', vị ấy đạt được và an trú trong Thiền-na thứ ba [...lặp lại...] Này các tỳ kheo, trong thời gian tỳ kheo với việc hoàn toàn từ bỏ hạnh phúc và hoàn toàn từ bỏ đau khổ, cùng với sự biến mất từ trước của sự thanh thản và ưu phiền, vị ấy đạt được và an trú trong Thiền-na thứ tư, trạng thái không dễ chịu không khó chịu (bất khổ bất lạc / adukkhamasukhaṁ), sự tập trung chú ý được thanh lọc hoàn toàn bởi tâm quân bình, vào thời điểm đó, vị ấy không suy nghĩ đến việc gây hại cho bản thân, không suy nghĩ đến việc gây hại cho người khác, không suy nghĩ đến việc gây hại cho cả hai; vào thời điểm đó, vị ấy trải nghiệm trực tiếp một cảm giác hoàn toàn không gây hại. Này các tỳ kheo, Ta nói rằng sự hấp dẫn tột cùng của cảm giác chính là trạng thái không gây hại.

Và này các tỳ kheo, đâu là mặt trái nguy hiểm của cảm giác? Này các tỳ kheo, sự thật là cảm giác thì không bền vững, mang tính đau khổ, chịu sự thay đổi, đây là mặt trái nguy hiểm của cảm giác.

Và này các tỳ kheo, đâu là sự thoát khỏi cảm giác? Này các tỳ kheo, sự kiểm soát tham đắm đối với cảm giác, sự hoàn toàn từ bỏ tham đắm, đây là sự thoát khỏi cảm giác.

Này các tỳ kheo, bất kỳ sa-môn hay bà-la-môn nào không biết rõ đúng như thật về sự hấp dẫn là sự hấp dẫn, mặt trái nguy hiểm là mặt trái nguy hiểm, và sự thoát khỏi là sự thoát khỏi đối với cảm giác như vậy, thì việc họ tự mình hiểu biết trọn vẹn cảm giác, hoặc khuyến khích người khác thực hành để hiểu biết trọn vẹn cảm giác, điều đó không thể xảy ra. Nhưng này các tỳ kheo, bất kỳ sa-môn hay bà-la-môn nào biết rõ đúng như thật về sự hấp dẫn là sự hấp dẫn, mặt trái nguy hiểm là mặt trái nguy hiểm, và sự thoát khỏi là sự thoát khỏi đối với cảm giác như vậy, thì việc họ tự mình hiểu biết trọn vẹn cảm giác, hoặc khuyến khích người khác thực hành để hiểu biết trọn vẹn cảm giác, điều đó hoàn toàn có thể xảy ra."

Thế Tôn đã nói những lời này. Các tỳ kheo vô cùng hoan hỷ, vui mừng đón nhận lời dạy của Thế Tôn.

Kết thúc Đại Kinh Về Toàn Bộ Khối Đau Khổ, bài kinh thứ ba.