MN 5. KINH VỀ VẾT BẨN

(Anaṅgaṇasutta)

Tôi nghe như vầy - một thời Thế Tôn trú tại Sāvatthi, trong khu rừng Jetavana, tại tu viện của Anāthapiṇḍika. Tại đó, Tôn giả Sāriputta gọi các tỳ-kheo: "Này các hiền giả tỳ-kheo".

"Thưa hiền giả", các tỳ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sāriputta. Tôn giả Sāriputta nói như sau:

"Này các hiền giả, có bốn hạng người này đang tồn tại ở trên đời. Bốn hạng người nào? Ở đây, này các hiền giả, có hạng người có vết bẩn (cấu uế / aṅgaṇa) bên trong nhưng không biết rõ đúng bản chất (như thật tuệ tri / yathābhūtaṁ pajānāti) rằng: 'Tôi có vết bẩn bên trong'. Lại nữa, này các hiền giả, ở đây có hạng người có vết bẩn bên trong và biết rõ đúng bản chất rằng: 'Tôi có vết bẩn bên trong'. Ở đây, này các hiền giả, có hạng người không có vết bẩn bên trong nhưng không biết rõ đúng bản chất rằng: 'Tôi không có vết bẩn bên trong'. Lại nữa, này các hiền giả, ở đây có hạng người không có vết bẩn bên trong và biết rõ đúng bản chất rằng: 'Tôi không có vết bẩn bên trong'.

Này các hiền giả, hạng người có vết bẩn bên trong nhưng không biết rõ đúng bản chất rằng: 'Tôi có vết bẩn bên trong', người này được gọi là kẻ thấp kém trong hai hạng người có vết bẩn. Này các hiền giả, hạng người có vết bẩn bên trong và biết rõ đúng bản chất rằng: 'Tôi có vết bẩn bên trong', người này được gọi là người xuất sắc trong hai hạng người có vết bẩn.

Này các hiền giả, hạng người không có vết bẩn bên trong nhưng không biết rõ đúng bản chất rằng: 'Tôi không có vết bẩn bên trong', người này được gọi là kẻ thấp kém trong hai hạng người không có vết bẩn. Này các hiền giả, hạng người không có vết bẩn bên trong và biết rõ đúng bản chất rằng: 'Tôi không có vết bẩn bên trong', người này được gọi là người xuất sắc nhất trong hai hạng người không có vết bẩn."

Khi được nói như vậy, Tôn giả Mahāmoggallāna hỏi Tôn giả Sāriputta:

"Này hiền giả Sāriputta, do nguyên nhân nào, do điều kiện (duyên / paccayo) nào mà trong hai hạng người có vết bẩn, một người được gọi là kẻ thấp kém, một người được gọi là người xuất sắc? Và này hiền giả Sāriputta, do nguyên nhân nào, do điều kiện nào mà trong hai hạng người không có vết bẩn, một người được gọi là kẻ thấp kém, một người được gọi là người xuất sắc?"

"Này hiền giả, hạng người có vết bẩn bên trong nhưng không biết rõ đúng bản chất rằng: 'Tôi có vết bẩn bên trong', điều này được dự đoán cho người ấy - người ấy sẽ không sinh khởi mong muốn (dục / chanda), sẽ không cố gắng, sẽ không phát động nỗ lực (tinh tấn / vīriya) để loại bỏ vết bẩn ấy; người ấy sẽ qua đời trong trạng thái có đắm nhiễm (tham / rāga), có ám ảnh khó chịu (sân / dosa), có sự u mê (si / moha), có vết bẩn, với tâm trí bị vấy bẩn (uế nhiễm tâm / saṅkiliṭṭhacitta). Này hiền giả, giống như một cái bát đồng (đồng bát / kaṁsapāti) được mang về từ chợ hoặc từ nhà thợ rèn, bị bao phủ bởi bụi bặm và cáu bẩn. Những người chủ không sử dụng nó, cũng không lau chùi nó, mà lại vứt nó ở nơi đầy bụi. Này hiền giả, như vậy theo thời gian, cái bát đồng ấy có trở nên bẩn thỉu hơn và bám đầy cáu ghét không?"

"Thưa có, hiền giả."

"Cũng đúng như vậy, này hiền giả, hạng người có vết bẩn bên trong nhưng không biết rõ đúng bản chất rằng: 'Tôi có vết bẩn bên trong', điều này được dự đoán cho người ấy - người ấy sẽ không sinh khởi mong muốn, sẽ không cố gắng, sẽ không phát động nỗ lực để loại bỏ vết bẩn ấy; người ấy sẽ qua đời trong trạng thái có đắm nhiễm, có ám ảnh khó chịu, có sự u mê, có vết bẩn, với tâm trí bị vấy bẩn.

Này hiền giả, hạng người có vết bẩn bên trong và biết rõ đúng bản chất rằng: 'Tôi có vết bẩn bên trong', điều này được dự đoán cho người ấy - người ấy sẽ sinh khởi mong muốn, sẽ cố gắng, sẽ phát động nỗ lực để loại bỏ vết bẩn ấy; người ấy sẽ qua đời trong trạng thái không có đắm nhiễm, không có ám ảnh khó chịu, không có sự u mê, không có vết bẩn, với tâm trí không bị vấy bẩn. Này hiền giả, giống như một cái bát đồng được mang về từ chợ hoặc từ nhà thợ rèn, bị bao phủ bởi bụi bặm và cáu bẩn. Những người chủ vừa sử dụng nó, vừa lau chùi nó, và không vứt nó ở nơi đầy bụi. Này hiền giả, như vậy theo thời gian, cái bát đồng ấy có trở nên sạch sẽ và sáng bóng hơn không?"

"Thưa có, hiền giả."

"Cũng đúng như vậy, này hiền giả, hạng người có vết bẩn bên trong và biết rõ đúng bản chất rằng: 'Tôi có vết bẩn bên trong', điều này được dự đoán cho người ấy - người ấy sẽ sinh khởi mong muốn, sẽ cố gắng, sẽ phát động nỗ lực để loại bỏ vết bẩn ấy; người ấy sẽ qua đời trong trạng thái không có đắm nhiễm, không có ám ảnh khó chịu, không có sự u mê, không có vết bẩn, với tâm trí không bị vấy bẩn.

Này hiền giả, hạng người không có vết bẩn bên trong nhưng không biết rõ đúng bản chất rằng: 'Tôi không có vết bẩn bên trong', điều này được dự đoán cho người ấy - người ấy sẽ hướng sự chú ý (tác ý / manasi karissati) đến hình ảnh hấp dẫn (tịnh tướng / subhanimitta), do hướng sự chú ý vào hình ảnh hấp dẫn ấy, đắm nhiễm sẽ xâm chiếm tâm trí; người ấy sẽ qua đời trong trạng thái có đắm nhiễm, có ám ảnh khó chịu, có sự u mê, có vết bẩn, với tâm trí bị vấy bẩn. Này hiền giả, giống như một cái bát đồng được mang về từ chợ hoặc từ nhà thợ rèn, vốn đã sạch sẽ và sáng bóng. Những người chủ không sử dụng nó, cũng không lau chùi nó, mà lại vứt nó ở nơi đầy bụi. Này hiền giả, như vậy theo thời gian, cái bát đồng ấy có trở nên bẩn thỉu hơn và bám đầy cáu ghét không?"

"Thưa có, hiền giả."

"Cũng đúng như vậy, này hiền giả, hạng người không có vết bẩn bên trong nhưng không biết rõ đúng bản chất rằng: 'Tôi không có vết bẩn bên trong', điều này được dự đoán cho người ấy - người ấy sẽ hướng sự chú ý đến hình ảnh hấp dẫn, do hướng sự chú ý vào hình ảnh hấp dẫn ấy, đắm nhiễm sẽ xâm chiếm tâm trí; người ấy sẽ qua đời trong trạng thái có đắm nhiễm, có ám ảnh khó chịu, có sự u mê, có vết bẩn, với tâm trí bị vấy bẩn.

Này hiền giả, hạng người không có vết bẩn bên trong và biết rõ đúng bản chất rằng: 'Tôi không có vết bẩn bên trong', điều này được dự đoán cho người ấy - người ấy sẽ không hướng sự chú ý đến hình ảnh hấp dẫn, do không hướng sự chú ý vào hình ảnh hấp dẫn ấy, đắm nhiễm sẽ không xâm chiếm tâm trí; người ấy sẽ qua đời trong trạng thái không có đắm nhiễm, không có ám ảnh khó chịu, không có sự u mê, không có vết bẩn, với tâm trí không bị vấy bẩn. Này hiền giả, giống như một cái bát đồng được mang về từ chợ hoặc từ nhà thợ rèn, vốn đã sạch sẽ và sáng bóng. Những người chủ vừa sử dụng nó, vừa lau chùi nó, và không vứt nó ở nơi đầy bụi. Này hiền giả, như vậy theo thời gian, cái bát đồng ấy có trở nên sạch sẽ và sáng bóng hơn không?"

"Thưa có, hiền giả."

"Cũng đúng như vậy, này hiền giả, hạng người không có vết bẩn bên trong và biết rõ đúng bản chất rằng: 'Tôi không có vết bẩn bên trong', điều này được dự đoán cho người ấy - người ấy sẽ không hướng sự chú ý đến hình ảnh hấp dẫn, do không hướng sự chú ý vào hình ảnh hấp dẫn ấy, đắm nhiễm sẽ không xâm chiếm tâm trí; người ấy sẽ qua đời trong trạng thái không có đắm nhiễm, không có ám ảnh khó chịu, không có sự u mê, không có vết bẩn, với tâm trí không bị vấy bẩn.

Này hiền giả Moggallāna, đây là nguyên nhân, đây là điều kiện mà trong hai hạng người có vết bẩn, một người được gọi là kẻ thấp kém, một người được gọi là người xuất sắc. Và này hiền giả Moggallāna, đây là nguyên nhân, đây là điều kiện mà trong hai hạng người không có vết bẩn, một người được gọi là kẻ thấp kém, một người được gọi là người xuất sắc."

"Này hiền giả, ngài nói 'vết bẩn, vết bẩn'. Vậy từ 'vết bẩn' này là tên gọi khác của cái gì?"

"Này hiền giả, vết bẩn là tên gọi khác của những sự chạy theo mong muốn (ác dục / icchāvacara) tồi tệ, không thiện (bất thiện / akusala).

Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp ở đây một tỳ-kheo nảy sinh mong muốn như sau: 'Ta đã phạm một lỗi lầm, mong sao các tỳ-kheo không biết ta đã phạm lỗi'. Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp các tỳ-kheo biết tỳ-kheo ấy: 'Đã phạm lỗi'. Vị ấy nghĩ: 'Các tỳ-kheo biết ta đã phạm lỗi' - do vậy vị ấy trở nên tức giận (phẫn nộ / kopa) và bất mãn (bất bình / appaccaya). Này hiền giả, sự tức giận và sự bất mãn này - cả hai chính là vết bẩn.

Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp ở đây một tỳ-kheo nảy sinh mong muốn như sau: 'Ta đã phạm một lỗi lầm, mong sao các tỳ-kheo khiển trách ta ở nơi kín đáo, không phải ở giữa Tăng chúng'. Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp các tỳ-kheo khiển trách tỳ-kheo ấy ở giữa Tăng chúng, không phải ở nơi kín đáo. Vị ấy nghĩ: 'Các tỳ-kheo khiển trách ta ở giữa Tăng chúng, không phải ở nơi kín đáo' - do vậy vị ấy trở nên tức giận và bất mãn. Này hiền giả, sự tức giận và sự bất mãn này - cả hai chính là vết bẩn.

Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp ở đây một tỳ-kheo nảy sinh mong muốn như sau: 'Ta đã phạm một lỗi lầm, mong sao một người ngang hàng khiển trách ta, không phải một người không ngang hàng'. Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp một người không ngang hàng khiển trách tỳ-kheo ấy, không phải một người ngang hàng. Vị ấy nghĩ: 'Một người không ngang hàng khiển trách ta, không phải một người ngang hàng' - do vậy vị ấy trở nên tức giận và bất mãn. Này hiền giả, sự tức giận và sự bất mãn này - cả hai chính là vết bẩn.

Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp ở đây một tỳ-kheo nảy sinh mong muốn như sau: 'Ôi, mong sao Bậc Đạo Sư chỉ hỏi đi hỏi lại một mình ta rồi thuyết giảng Quy luật (pháp / dhamma) cho các tỳ-kheo, mong sao Bậc Đạo Sư không hỏi đi hỏi lại một tỳ-kheo khác rồi thuyết giảng Quy luật cho các tỳ-kheo'. Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp Bậc Đạo Sư hỏi đi hỏi lại một tỳ-kheo khác rồi thuyết giảng Quy luật cho các tỳ-kheo, không hỏi đi hỏi lại tỳ-kheo ấy rồi thuyết giảng Quy luật cho các tỳ-kheo. Vị ấy nghĩ: 'Bậc Đạo Sư hỏi đi hỏi lại một tỳ-kheo khác rồi thuyết giảng Quy luật cho các tỳ-kheo, Bậc Đạo Sư không hỏi đi hỏi lại ta rồi thuyết giảng Quy luật cho các tỳ-kheo' - do vậy vị ấy trở nên tức giận và bất mãn. Này hiền giả, sự tức giận và sự bất mãn này - cả hai chính là vết bẩn.

Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp ở đây một tỳ-kheo nảy sinh mong muốn như sau: 'Ôi, mong sao các tỳ-kheo chỉ đi theo sau một mình ta tiến vào làng khất thực, mong sao các tỳ-kheo không đi theo sau một tỳ-kheo khác tiến vào làng khất thực'. Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp các tỳ-kheo đi theo sau một tỳ-kheo khác tiến vào làng khất thực, không đi theo sau tỳ-kheo ấy tiến vào làng khất thực. Vị ấy nghĩ: 'Các tỳ-kheo đi theo sau một tỳ-kheo khác tiến vào làng khất thực, các tỳ-kheo không đi theo sau ta tiến vào làng khất thực' - do vậy vị ấy trở nên tức giận và bất mãn. Này hiền giả, sự tức giận và sự bất mãn này - cả hai chính là vết bẩn.

Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp ở đây một tỳ-kheo nảy sinh mong muốn như sau: 'Ôi, mong sao chỉ một mình ta nhận được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, thức ăn tốt nhất trong nhà ăn, mong sao một tỳ-kheo khác không nhận được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, thức ăn tốt nhất trong nhà ăn'. Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp một tỳ-kheo khác nhận được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, thức ăn tốt nhất trong nhà ăn, tỳ-kheo ấy không nhận được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, thức ăn tốt nhất trong nhà ăn. Vị ấy nghĩ: 'Một tỳ-kheo khác nhận được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, thức ăn tốt nhất trong nhà ăn, ta không nhận được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt nhất, thức ăn tốt nhất trong nhà ăn' - do vậy vị ấy trở nên tức giận và bất mãn. Này hiền giả, sự tức giận và sự bất mãn này - cả hai chính là vết bẩn.

Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp ở đây một tỳ-kheo nảy sinh mong muốn như sau: 'Ôi, mong sao chỉ một mình ta được nói lời tùy hỷ sau khi ăn xong trong nhà ăn, mong sao một tỳ-kheo khác không được nói lời tùy hỷ sau khi ăn xong trong nhà ăn'. Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp một tỳ-kheo khác được nói lời tùy hỷ sau khi ăn xong trong nhà ăn, tỳ-kheo ấy không được nói lời tùy hỷ sau khi ăn xong trong nhà ăn. Vị ấy nghĩ: 'Một tỳ-kheo khác nói lời tùy hỷ sau khi ăn xong trong nhà ăn, ta không được nói lời tùy hỷ sau khi ăn xong trong nhà ăn' - do vậy vị ấy trở nên tức giận và bất mãn. Này hiền giả, sự tức giận và sự bất mãn này - cả hai chính là vết bẩn.

Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp ở đây một tỳ-kheo nảy sinh mong muốn như sau: 'Ôi, mong sao chỉ một mình ta được thuyết giảng Quy luật cho các tỳ-kheo đến thăm tu viện, mong sao một tỳ-kheo khác không được thuyết giảng Quy luật cho các tỳ-kheo đến thăm tu viện'. Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp một tỳ-kheo khác thuyết giảng Quy luật cho các tỳ-kheo đến thăm tu viện, tỳ-kheo ấy không được thuyết giảng Quy luật cho các tỳ-kheo đến thăm tu viện. Vị ấy nghĩ: 'Một tỳ-kheo khác thuyết giảng Quy luật cho các tỳ-kheo đến thăm tu viện, ta không được thuyết giảng Quy luật cho các tỳ-kheo đến thăm tu viện' - do vậy vị ấy trở nên tức giận và bất mãn. Này hiền giả, sự tức giận và sự bất mãn này - cả hai chính là vết bẩn.

Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp ở đây một tỳ-kheo nảy sinh mong muốn như sau: 'Ôi, mong sao chỉ một mình ta được thuyết giảng Quy luật cho các tỳ-kheo ni đến thăm tu viện [...lặp lại...] được thuyết giảng Quy luật cho các nam cư sĩ [...lặp lại...] được thuyết giảng Quy luật cho các nữ cư sĩ, mong sao một tỳ-kheo khác không được thuyết giảng Quy luật cho các nữ cư sĩ đến thăm tu viện'. Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp một tỳ-kheo khác thuyết giảng Quy luật cho các nữ cư sĩ đến thăm tu viện, tỳ-kheo ấy không được thuyết giảng Quy luật cho các nữ cư sĩ đến thăm tu viện. Vị ấy nghĩ: 'Một tỳ-kheo khác thuyết giảng Quy luật cho các nữ cư sĩ đến thăm tu viện, ta không được thuyết giảng Quy luật cho các nữ cư sĩ đến thăm tu viện' - do vậy vị ấy trở nên tức giận và bất mãn. Này hiền giả, sự tức giận và sự bất mãn này - cả hai chính là vết bẩn.

Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp ở đây một tỳ-kheo nảy sinh mong muốn như sau: 'Ôi, mong sao các tỳ-kheo chỉ tôn trọng, kính nể, quý trọng, cúng dường một mình ta, mong sao các tỳ-kheo không tôn trọng, kính nể, quý trọng, cúng dường một tỳ-kheo khác'. Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp các tỳ-kheo tôn trọng, kính nể, quý trọng, cúng dường một tỳ-kheo khác, các tỳ-kheo không tôn trọng, kính nể, quý trọng, cúng dường tỳ-kheo ấy. Vị ấy nghĩ: 'Các tỳ-kheo tôn trọng, kính nể, quý trọng, cúng dường một tỳ-kheo khác, các tỳ-kheo không tôn trọng, kính nể, quý trọng, cúng dường ta' - do vậy vị ấy trở nên tức giận và bất mãn. Này hiền giả, sự tức giận và sự bất mãn này - cả hai chính là vết bẩn.

Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp ở đây một tỳ-kheo nảy sinh mong muốn như sau: 'Ôi, mong sao các tỳ-kheo ni [...lặp lại...] các nam cư sĩ [...lặp lại...] các nữ cư sĩ chỉ tôn trọng, kính nể, quý trọng, cúng dường một mình ta, mong sao các nữ cư sĩ không tôn trọng, kính nể, quý trọng, cúng dường một tỳ-kheo khác'. Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp các nữ cư sĩ tôn trọng, kính nể, quý trọng, cúng dường một tỳ-kheo khác, các nữ cư sĩ không tôn trọng, kính nể, quý trọng, cúng dường tỳ-kheo ấy. Vị ấy nghĩ: 'Các nữ cư sĩ tôn trọng, kính nể, quý trọng, cúng dường một tỳ-kheo khác, các nữ cư sĩ không tôn trọng, kính nể, quý trọng, cúng dường ta' - do vậy vị ấy trở nên tức giận và bất mãn. Này hiền giả, sự tức giận và sự bất mãn này - cả hai chính là vết bẩn.

Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp ở đây một tỳ-kheo nảy sinh mong muốn như sau: 'Ôi, mong sao chỉ một mình ta nhận được những y phục thượng hạng, mong sao một tỳ-kheo khác không nhận được những y phục thượng hạng'. Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp một tỳ-kheo khác nhận được những y phục thượng hạng, tỳ-kheo ấy không nhận được những y phục thượng hạng. Vị ấy nghĩ: 'Một tỳ-kheo khác nhận được những y phục thượng hạng, ta không nhận được những y phục thượng hạng' - do vậy vị ấy trở nên tức giận và bất mãn. Này hiền giả, sự tức giận và sự bất mãn này - cả hai chính là vết bẩn.

Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp ở đây một tỳ-kheo nảy sinh mong muốn như sau: 'Ôi, mong sao chỉ một mình ta nhận được những đồ ăn khất thực thượng hạng [...lặp lại...] những chỗ ở thượng hạng [...lặp lại...] những thuốc men trị bệnh thượng hạng, mong sao một tỳ-kheo khác không nhận được những thuốc men trị bệnh thượng hạng'. Này hiền giả, có khả năng xảy ra trường hợp một tỳ-kheo khác nhận được những thuốc men trị bệnh thượng hạng, tỳ-kheo ấy không nhận được những thuốc men trị bệnh thượng hạng. Vị ấy nghĩ: 'Một tỳ-kheo khác nhận được những thuốc men trị bệnh thượng hạng, ta không nhận được những thuốc men trị bệnh thượng hạng' - do vậy vị ấy trở nên tức giận và bất mãn. Này hiền giả, sự tức giận và sự bất mãn này - cả hai chính là vết bẩn.

Này hiền giả, vết bẩn chính là tên gọi khác của những sự chạy theo mong muốn tồi tệ, không thiện này.

Này hiền giả, bất kỳ tỳ-kheo nào bị nhìn thấy và bị nghe thấy là chưa từ bỏ (đoạn trừ / pahānā) những sự chạy theo mong muốn tồi tệ, không thiện, cho dù vị ấy là người sống trong rừng, ở nơi hẻo lánh, đi khất thực, đi xin ăn từng nhà, mặc y nhặt từ đống rác, mặc y thô sơ, thì các bạn đồng tu cũng không tôn trọng, không kính nể, không quý trọng, không cúng dường vị ấy. Vì lý do gì? Vì tôn giả ấy bị nhìn thấy và bị nghe thấy là chưa từ bỏ những sự chạy theo mong muốn tồi tệ, không thiện. Này hiền giả, giống như một cái bát đồng được mang về từ chợ hoặc từ nhà thợ rèn, vốn sạch sẽ và sáng bóng. Những người chủ bỏ vào đó xác chết con rắn, hoặc xác chết con chó, hoặc xác chết con người, rồi đậy lại bằng một cái bát đồng khác và mang ra giữa chợ. Mọi người nhìn thấy liền nói: 'Này bạn, cái gì được mang đi mà trông có vẻ quý giá thế?' Người ta liền đứng dậy, mở nắp ra và nhìn vào. Ngay khi nhìn thấy, sự không hài lòng nổi lên, sự ghê tởm nổi lên, sự kinh tởm nổi lên; ngay cả những người đang đói cũng không còn muốn ăn, huống hồ là những người đã ăn no.

Cũng đúng như vậy, này hiền giả, bất kỳ tỳ-kheo nào bị nhìn thấy và bị nghe thấy là chưa từ bỏ những sự chạy theo mong muốn tồi tệ, không thiện, cho dù vị ấy là người sống trong rừng, ở nơi hẻo lánh, đi khất thực, đi xin ăn từng nhà, mặc y nhặt từ đống rác, mặc y thô sơ, thì các bạn đồng tu cũng không tôn trọng, không kính nể, không quý trọng, không cúng dường vị ấy. Vì lý do gì? Vì tôn giả ấy bị nhìn thấy và bị nghe thấy là chưa từ bỏ những sự chạy theo mong muốn tồi tệ, không thiện.

Này hiền giả, bất kỳ tỳ-kheo nào được nhìn thấy và được nghe thấy là đã từ bỏ những sự chạy theo mong muốn tồi tệ, không thiện, cho dù vị ấy sống gần làng mạc, nhận lời mời ăn, mặc y do gia chủ cúng dường, thì các bạn đồng tu vẫn tôn trọng, kính nể, quý trọng, cúng dường vị ấy. Vì lý do gì? Vì tôn giả ấy được nhìn thấy và được nghe thấy là đã từ bỏ những sự chạy theo mong muốn tồi tệ, không thiện. Này hiền giả, giống như một cái bát đồng được mang về từ chợ hoặc từ nhà thợ rèn, vốn sạch sẽ và sáng bóng. Những người chủ múc vào đó cơm gạo sālī đã nhặt sạch hạt đen, cùng với nhiều loại canh và nhiều loại thức ăn kèm, rồi đậy lại bằng một cái bát đồng khác và mang ra giữa chợ. Mọi người nhìn thấy liền nói: 'Này bạn, cái gì được mang đi mà trông có vẻ quý giá thế?' Người ta liền đứng dậy, mở nắp ra và nhìn vào. Ngay khi nhìn thấy, sự hài lòng nổi lên, sự không ghê tởm nổi lên, sự không kinh tởm nổi lên; ngay cả những người đã ăn no cũng muốn ăn, huống hồ là những người đang đói.

Cũng đúng như vậy, này hiền giả, bất kỳ tỳ-kheo nào được nhìn thấy và được nghe thấy là đã từ bỏ những sự chạy theo mong muốn tồi tệ, không thiện, cho dù vị ấy sống gần làng mạc, nhận lời mời ăn, mặc y do gia chủ cúng dường, thì các bạn đồng tu vẫn tôn trọng, kính nể, quý trọng, cúng dường vị ấy. Vì lý do gì? Vì tôn giả ấy được nhìn thấy và được nghe thấy là đã từ bỏ những sự chạy theo mong muốn tồi tệ, không thiện."

Khi được nói như vậy, Tôn giả Mahāmoggallāna nói với Tôn giả Sāriputta: "Này hiền giả Sāriputta, một ví dụ vừa nảy ra trong tâm trí tôi".

"Hãy nói ra đi, hiền giả Moggallāna".

"Này hiền giả, có một thời tôi đang trú tại Rājagaha (Vương Xá), trên núi Giribbaja. Rồi này hiền giả, vào buổi sáng, tôi đắp y, cầm bát đi vào Rājagaha để khất thực. Lúc bấy giờ, Samīti, con trai người thợ làm xe, đang đẽo gọt vành bánh xe. Paṇḍuputta, một tu sĩ phái Ājīvaka, vốn trước đây cũng là con trai thợ làm xe, đang đứng cạnh đó. Rồi này hiền giả, trong tâm trí của tu sĩ Paṇḍuputta, con trai cũ của thợ làm xe, nảy sinh suy nghĩ như sau: 'Ôi, mong sao Samīti, con trai thợ làm xe, đẽo gọt chỗ cong, chỗ vặn vẹo, chỗ lỗi này của vành bánh xe, để vành bánh xe này hết cong, hết vặn vẹo, hết lỗi, trở nên hoàn hảo và vững chắc ở phần lõi'. Này hiền giả, tu sĩ Paṇḍuputta, con trai cũ của thợ làm xe, suy nghĩ trong tâm trí thế nào, thì Samīti, con trai thợ làm xe, đẽo gọt chỗ cong ấy, chỗ vặn vẹo ấy, chỗ lỗi ấy của vành bánh xe đúng y như vậy. Rồi này hiền giả, tu sĩ Paṇḍuputta, con trai cũ của thợ làm xe, vô cùng hoan hỷ và thốt lên lời hoan hỷ: 'Người này dường như thấu hiểu trái tim [tôi] bằng trái tim [của mình] mà đẽo gọt!'

Cũng đúng như vậy, này hiền giả, đối với những người không có niềm tin, xuất gia từ bỏ gia đình sống không gia đình chỉ vì mưu sinh chứ không phải vì niềm tin, những kẻ lừa đảo, dối trá, xảo quyệt, bồn chồn, kiêu ngạo, bốc đồng, lắm lời, nói năng lung tung, không bảo vệ các giác quan, không biết chừng mực trong ăn uống, không chú tâm (niệm / sati) tỉnh thức, không quan tâm đến đời sống sa-môn, không tôn kính sâu sắc đối với việc học tập, sống dư dật, lỏng lẻo, đi đầu trong sự thối lui, bỏ rơi trách nhiệm của [đời sống] rời bỏ (viễn ly / paviveka), lười biếng, thiếu nỗ lực, thất niệm, không nhận biết rõ ràng (tỉnh giác / sampajāna), không có định, tâm trí lang thang, thiếu trí tuệ, đần độn - Tôn giả Sāriputta bằng Điều dạy này dường như đã thấu hiểu trái tim [họ] bằng trái tim [của mình] mà đẽo gọt!

Còn đối với những thiện nam tử có niềm tin, xuất gia từ bỏ gia đình sống không gia đình, không lừa đảo, không dối trá, không xảo quyệt, không bồn chồn, không kiêu ngạo, không bốc đồng, không lắm lời, không nói năng lung tung, có bảo vệ các giác quan, biết chừng mực trong ăn uống, chú tâm tỉnh thức, có quan tâm đến đời sống sa-môn, tôn kính sâu sắc đối với việc học tập, không sống dư dật, không lỏng lẻo, tránh xa sự thối lui, đi đầu trong [đời sống] rời bỏ, kiên trì nỗ lực, quyết tâm, thiết lập chú tâm, nhận biết rõ ràng, có định, tâm trí hợp nhất, có trí tuệ, không đần độn - những người ấy khi nghe Điều dạy này của Tôn giả Sāriputta, dường như đang uống lấy, dường như đang nuốt lấy bằng cả lời nói và tâm trí: 'Thật tốt lành thay, thưa bạn, người bạn đồng tu đã nâng chúng ta ra khỏi những điều không thiện và an lập chúng ta vào những điều thiện'.

Này hiền giả, giống như một người phụ nữ hay một người đàn ông, trẻ tuổi, thanh xuân, thích trang điểm, sau khi tắm gội sạch sẽ, nhận được một vòng hoa sen, hay vòng hoa nhài, hay vòng hoa atimuttaka, liền dùng cả hai tay đón lấy và đặt lên đỉnh đầu; cũng đúng như vậy, này hiền giả, đối với những thiện nam tử có niềm tin, xuất gia từ bỏ gia đình sống không gia đình, không lừa đảo, không dối trá, không xảo quyệt, không bồn chồn, không kiêu ngạo, không bốc đồng, không lắm lời, không nói năng lung tung, có bảo vệ các giác quan, biết chừng mực trong ăn uống, chú tâm tỉnh thức, có quan tâm đến đời sống sa-môn, tôn kính sâu sắc đối với việc học tập, không sống dư dật, không lỏng lẻo, bỏ rơi gánh nặng trong sự thối lui, đi đầu trong sự rời bỏ, kiên trì nỗ lực, quyết tâm, thiết lập chú tâm, nhận biết rõ ràng, có định, tâm trí hợp nhất, có trí tuệ, không đần độn - những người ấy khi nghe Điều dạy này của Tôn giả Sāriputta, dường như đang uống lấy, dường như đang nuốt lấy bằng cả lời nói và tâm trí: 'Thật tốt lành thay, thưa bạn, người bạn đồng tu đã nâng chúng ta ra khỏi những điều không thiện và an lập chúng ta vào những điều thiện'."

Như vậy, cả hai vị đại nhân ấy đều hoan hỷ tán thán lời nói tốt đẹp của nhau.

Kinh Về Vết bẩn, thứ năm, đã kết thúc.