MN 75. Kinh Gửi Māgandiya

(Māgandiya Sutta)

1. Tôi nghe như vầy. Một thời Đức Thế Tôn (Blessed One - bậc được tôn kính) trú ở xứ Kuru, tại một thị trấn tên là Kammāsadhamma, trên một tấm lót cỏ trong phòng thờ lửa của một vị bà-la-môn (brahmin - tu sĩ thuộc giai cấp cao nhất trong xã hội Ấn Độ cổ) thuộc dòng dõi Bhāradvāja.

2. Rồi vào buổi sáng, Đức Thế Tôn đắp y, mang bát và thượng y, đi vào Kammāsadhamma để khất thực. Sau khi khất thực ở Kammāsadhamma và trở về, dùng bữa xong, Ngài đi đến một khu rừng nhỏ để an trú ban ngày. Vào trong rừng, Ngài ngồi xuống dưới gốc cây để an trú ban ngày. [502]

3. Lúc ấy, du sĩ (wanderer - người tu hành lang thang, thường không theo một tôn giáo nhất định) Māgandiya, trong khi đi kinh hành và dạo chơi để rèn luyện thân thể, đã đến phòng thờ lửa của vị bà-la-môn dòng dõi Bhāradvāja. Ở đó, ông thấy một tấm lót cỏ đã được chuẩn bị và hỏi vị bà-la-môn: "Tấm lót cỏ này được chuẩn bị trong phòng thờ lửa của Tôn giả Bhāradvāja là dành cho ai vậy? Trông giống như chỗ nằm của một vị sa môn (recluse - người tu hành khổ hạnh, ẩn dật)."

4. "Tôn giả Māgandiya, có sa môn Gotama, là con của dòng họ Thích Ca (Sakyans), đã xuất gia từ dòng họ Thích Ca. Tiếng tốt về Tôn giả Gotama đã được đồn xa như thế này: 'Đức Thế Tôn đó là bậc A-la-hán (accomplished/arahant - bậc đã hoàn thiện, xứng đáng được cúng dường), bậc Chánh Đẳng Giác (fully enlightened/sammāsambuddha - bậc tự mình giác ngộ hoàn toàn), Minh Hạnh Túc (perfect in true knowledge and conduct/vijjācaraṇasampanna - người đầy đủ trí tuệ và đức hạnh), Thiện Thệ (sublime/sugata - người đã đi đến nơi tốt đẹp, khéo nói), Thế Gian Giải (knower of worlds/lokavidū - người hiểu biết thế gian), Vô Thượng Sĩ Điều Ngự Trượng Phu (incomparable leader of persons to be tamed/anuttaro purisadammasārathi - bậc tối cao dẫn dắt những người cần được điều phục), Thiên Nhân Sư (teacher of gods and humans/satthā devamanussānaṃ - bậc thầy của trời và người), là bậc Phật (enlightened/buddha - bậc giác ngộ), là Đức Thế Tôn.' Chỗ nằm này đã được chuẩn bị cho Tôn giả Gotama đó."

5. "Thật vậy, Tôn giả Bhāradvāja, thật là một cảnh tượng không hay khi chúng ta thấy chỗ nằm của kẻ hủy diệt sự tăng trưởng (destroyer of growth - người phá hoại sự phát triển/hưởng thụ)740, Tôn giả Gotama."

"Hãy cẩn thận lời nói, Māgandiya, hãy cẩn thận lời nói! Nhiều vị quý tộc có học thức, bà-la-môn có học thức, gia chủ có học thức, và sa môn có học thức đều hoàn toàn tin tưởng vào Tôn giả Gotama, và đã được Ngài rèn luyện theo con đường chân chính cao quý, theo Giáo pháp thiện lành (Dhamma that is wholesome - lời dạy đưa đến điều tốt lành)." (Giáo pháp (Dhamma - lời dạy của Đức Phật, chân lý))

"Tôn giả Bhāradvāja, ngay cả khi chúng tôi gặp mặt trực tiếp Tôn giả Gotama đó, chúng tôi cũng sẽ nói thẳng vào mặt ông ấy rằng: 'Sa môn Gotama là kẻ hủy diệt sự tăng trưởng.' Tại sao vậy? Bởi vì điều đó được ghi lại trong kinh sách của chúng tôi."

"Nếu Tôn giả Māgandiya không phản đối, tôi có thể nói điều này với Tôn giả Gotama không?"

"Tôn giả Bhāradvāja cứ tự nhiên. Hãy nói lại đúng những gì tôi đã nói."

6. Trong khi đó, bằng thiên nhĩ (divine ear - khả năng nghe được âm thanh cõi trời và xa xôi), vốn thanh tịnh và vượt xa tai người thường, Đức Thế Tôn đã nghe được cuộc trò chuyện này giữa vị bà-la-môn dòng dõi Bhāradvāja và du sĩ Māgandiya. Rồi vào buổi chiều, Đức Thế Tôn xả thiền định (meditation - sự tập trung tâm ý), đi đến phòng thờ lửa của vị bà-la-môn và ngồi xuống tấm lót cỏ đã chuẩn bị sẵn. Sau đó, vị bà-la-môn dòng dõi Bhāradvāja đến gặp Đức Thế Tôn và chào hỏi thăm hỏi Ngài. Khi cuộc nói chuyện lịch sự và thân mật này kết thúc, ông ngồi xuống một bên. Đức Thế Tôn hỏi ông: "Này Bhāradvāja, ông có nói chuyện gì với du sĩ Māgandiya [503] về tấm lót cỏ này không?"

Khi được hỏi vậy, vị bà-la-môn, kinh ngạc và dựng tóc gáy, trả lời: "Chúng con đang muốn thưa với Tôn giả Gotama về chính điều đó, nhưng Tôn giả Gotama đã đoán trước được rồi."

7. Nhưng cuộc thảo luận giữa Đức Thế Tôn và vị bà-la-môn dòng dõi Bhāradvāja đã bị bỏ dở, vì lúc đó du sĩ Māgandiya, trong khi đi kinh hành và dạo chơi để rèn luyện thân thể, đã đến phòng thờ lửa của vị bà-la-môn và tiến đến gần Đức Thế Tôn. Ông chào hỏi thăm hỏi Đức Thế Tôn, và khi cuộc nói chuyện lịch sự và thân mật này kết thúc, ông ngồi xuống một bên. Đức Thế Tôn nói với ông:

8. "Này Māgandiya, mắt thích thú với sắc (forms - đối tượng nhìn thấy), vui thích với sắc, hoan hỷ với sắc; điều đó đã được Như Lai (Tathāgata - danh hiệu của Phật, nghĩa là 'người đã đến như vậy' hoặc 'người đã đi như vậy') chế ngự, canh giữ, bảo vệ và thu thúc, và Ngài giảng dạy Giáo pháp để thu thúc nó. Có phải vì điều này mà ông nói: 'Sa môn Gotama là kẻ hủy diệt sự tăng trưởng' không?"

"Chính vì điều này, Tôn giả Gotama, mà tôi đã nói: 'Sa môn Gotama là kẻ hủy diệt sự tăng trưởng.' Tại sao vậy? Bởi vì điều đó được ghi lại trong kinh sách của chúng tôi."

"Tai thích thú với thanh (sounds - đối tượng nghe thấy)... Mũi thích thú với hương (odours - đối tượng ngửi thấy)... Lưỡi thích thú với vị (flavours - đối tượng nếm thấy)... Thân thích thú với xúc (tangibles - đối tượng chạm vào)... Ý thích thú với pháp (mind-objects - đối tượng của tâm ý), vui thích với pháp, hoan hỷ với pháp; điều đó đã được Như Lai chế ngự, canh giữ, bảo vệ và thu thúc, và Ngài giảng dạy Giáo pháp để thu thúc nó. Có phải vì điều này mà ông nói: 'Sa môn Gotama là kẻ hủy diệt sự tăng trưởng' không?"

9. "Ông nghĩ sao, Māgandiya? Giả sử ở đây có người [504] trước đây từng hưởng thụ các sắc được nhận biết qua mắt, những sắc đáng mong cầu, đáng ước ao, dễ chịu, đáng yêu, liên hệ đến dục vọng và khêu gợi lòng ham muốn. Về sau, khi đã hiểu rõ đúng như thật về sự sinh khởi (origin - nguồn gốc), sự đoạn diệt (disappearance - sự biến mất), vị ngọt (gratification - sự thỏa mãn), sự nguy hiểm (danger - mối nguy hại), và sự thoát ly (escape - lối thoát) của các sắc, người ấy có thể từ bỏ ái dục (craving - sự khao khát, ham muốn) đối với sắc, dứt trừ phiền não nóng bức (fever - sự thiêu đốt của phiền não) đối với sắc, và an trú không còn khao khát (thirst - sự khao khát, đồng nghĩa với ái dục), với tâm nội tĩnh lặng (mind inwardly at peace - tâm tĩnh lặng bên trong). Ông sẽ nói gì với người ấy, Māgandiya?" - "Không nói gì cả, Tôn giả Gotama."

"Ông nghĩ sao, Māgandiya? Giả sử ở đây có người trước đây từng hưởng thụ các thanh được nhận biết qua tai... các hương được nhận biết qua mũi... các vị được nhận biết qua lưỡi... các xúc được nhận biết qua thân, những xúc đáng mong cầu, đáng ước ao, dễ chịu, đáng yêu, liên hệ đến dục vọng và khêu gợi lòng ham muốn. Về sau, khi đã hiểu rõ đúng như thật về sự sinh khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm, và sự thoát ly của các xúc, người ấy có thể từ bỏ ái dục đối với xúc, dứt trừ phiền não nóng bức đối với xúc, và an trú không còn khao khát, với tâm nội tĩnh lặng. Ông sẽ nói gì với người ấy, Māgandiya?" - "Không nói gì cả, Tôn giả Gotama."

10. "Này Māgandiya, trước đây khi Ta còn sống đời sống tại gia (home life - cuộc sống của người không xuất gia), Ta đã hưởng thụ, được cung phụng và đầy đủ năm dục công đức (five cords of sensual pleasure - năm loại đối tượng làm thỏa mãn giác quan: sắc, thanh, hương, vị, xúc): với các sắc được nhận biết qua mắt... với các thanh được nhận biết qua tai... với các hương được nhận biết qua mũi... với các vị được nhận biết qua lưỡi... với các xúc được nhận biết qua thân, những thứ đáng mong cầu, đáng ước ao, dễ chịu, đáng yêu, liên hệ đến dục vọng và khêu gợi lòng ham muốn. Ta có ba cung điện, một cho mùa mưa, một cho mùa đông, và một cho mùa hè. Ta sống trong cung điện mùa mưa suốt bốn tháng mùa mưa, vui hưởng với các nhạc công toàn là nữ, và Ta không hề đi xuống cung điện thấp hơn. 741 "Về sau, khi đã hiểu rõ đúng như thật về sự sinh khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm, và sự thoát ly của các dục lạc, Ta đã từ bỏ ái dục đối với dục lạc, Ta đã dứt trừ phiền não nóng bức đối với dục lạc, và Ta an trú không còn khao khát, với tâm nội tĩnh lặng. Ta thấy các chúng sinh khác chưa thoát khỏi lòng ham muốn dục lạc đang bị ái dục đối với dục lạc nuốt chửng, bị thiêu đốt bởi phiền não nóng bức đối với dục lạc, đang đắm mình trong dục lạc, và Ta không ghen tị (envy - mong muốn có được những gì người khác có) với họ, cũng không vui thích trong đó (delight therein - tìm thấy niềm vui trong đó). Tại sao vậy? Bởi vì, này Māgandiya, có một niềm vui khác ngoài dục lạc, ngoài các trạng thái bất thiện (unwholesome states - các tâm sở và hành động có hại), [505] vượt trên cả hạnh phúc cõi trời (divine bliss - niềm vui ở các cõi trời). 742 Vì Ta vui thích trong niềm vui đó, nên Ta không ghen tị với những gì thấp kém hơn, cũng không vui thích trong đó.

11. "Giả sử, Māgandiya, có một gia chủ (householder - người chủ gia đình, người tại gia) hoặc con trai của gia chủ rất giàu có, nhiều của cải tài sản, và được cung phụng, đầy đủ năm dục công đức, người ấy có thể hưởng thụ với các sắc được nhận biết qua mắt... với các thanh được nhận biết qua tai... với các hương được nhận biết qua mũi... với các vị được nhận biết qua lưỡi... với các xúc được nhận biết qua thân, những thứ đáng mong cầu, đáng ước ao, dễ chịu, đáng yêu, liên hệ đến dục vọng và khêu gợi lòng ham muốn. Sau khi sống tốt đẹp về thân, khẩu, ý, khi thân hoại mạng chung, sau khi chết, người ấy có thể tái sinh vào cõi lành (happy destination - nơi tái sinh tốt đẹp), trong cõi trời (heavenly world - cảnh giới của chư thiên) thuộc đoàn tùy tùng của chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba (Gods of the Thirty-three - cõi trời Tāvatiṃsa); và ở đó, được vây quanh bởi một nhóm tiên nữ (nymphs - các nữ thần tiên) trong vườn Nandana (Nandana Grove - khu vườn thượng uyển ở cõi trời Ba Mươi Ba), người ấy sẽ hưởng thụ, được cung phụng và đầy đủ năm dục lạc cõi trời. Giả sử người ấy thấy một gia chủ hoặc con trai của gia chủ đang hưởng thụ, được cung phụng và đầy đủ năm dục lạc [cõi người]. Ông nghĩ sao, Māgandiya? Vị thiên tử trẻ đó, được vây quanh bởi nhóm tiên nữ trong vườn Nandana, đang hưởng thụ, được cung phụng và đầy đủ năm dục lạc cõi trời, có ghen tị với gia chủ hay con trai của gia chủ về năm dục lạc cõi người hay có quay trở lại với dục lạc cõi người không?"

"Không, Tôn giả Gotama. Tại sao không? Bởi vì dục lạc cõi trời tuyệt vời và cao thượng hơn dục lạc cõi người."

12. "Cũng vậy, Māgandiya, trước đây khi Ta còn sống đời sống tại gia, Ta đã hưởng thụ, được cung phụng và đầy đủ năm dục công đức: với các sắc được nhận biết qua mắt... với các xúc được nhận biết qua thân, những thứ đáng mong cầu, đáng ước ao, dễ chịu, đáng yêu, liên hệ đến dục vọng và khêu gợi lòng ham muốn. Về sau, khi đã hiểu rõ đúng như thật về vị ngọt, sự nguy hiểm, và sự thoát ly của các dục lạc, Ta đã từ bỏ ái dục đối với dục lạc, Ta đã dứt trừ phiền não nóng bức đối với dục lạc, và Ta an trú không còn khao khát, với tâm nội tĩnh lặng. Ta thấy các chúng sinh khác chưa thoát khỏi lòng ham muốn dục lạc đang bị ái dục đối với dục lạc nuốt chửng, bị thiêu đốt bởi phiền não nóng bức đối với dục lạc, [506] đang đắm mình trong dục lạc, và Ta không ghen tị với họ cũng không vui thích trong đó. Tại sao vậy? Bởi vì, này Māgandiya, có một niềm vui khác ngoài dục lạc, ngoài các trạng thái bất thiện, vượt trên cả hạnh phúc cõi trời. Vì Ta vui thích trong niềm vui đó, nên Ta không ghen tị với những gì thấp kém hơn, cũng không vui thích trong đó.

13. "Giả sử, Māgandiya, có một người bị bệnh phong cùi (leper - người mắc bệnh Hansen) với lở loét và mụn nhọt trên chân tay, bị giòi bọ rúc rỉa, dùng móng tay gãi vảy ở miệng vết thương, hơ mình trên hố than hồng. Rồi bạn bè và người thân của ông ta mang một thầy thuốc (physician - người chữa bệnh) đến điều trị cho ông. Thầy thuốc bào chế thuốc cho ông, và nhờ thuốc đó, người ấy được chữa khỏi bệnh phong cùi, trở nên khỏe mạnh và hạnh phúc, tự tại, làm chủ bản thân, có thể đi bất cứ đâu mình muốn. Rồi ông ta có thể thấy một người bị bệnh phong cùi khác với lở loét và mụn nhọt trên chân tay, bị giòi bọ rúc rỉa, dùng móng tay gãi vảy ở miệng vết thương, hơ mình trên hố than hồng. Ông nghĩ sao, Māgandiya? Người đàn ông đó có ghen tị với người bệnh phong cùi kia về hố than hồng hay việc dùng thuốc của ông ta không?"

"Không, Tôn giả Gotama. Tại sao vậy? Bởi vì khi có bệnh thì mới cần chế thuốc, còn khi không có bệnh thì không cần chế thuốc."

14. "Cũng vậy, Māgandiya, trước đây khi Ta còn sống đời sống tại gia...(như trong §12)...Vì Ta vui thích trong niềm vui đó, nên Ta không ghen tị với những gì thấp kém hơn, cũng không vui thích trong đó. [507]

15. "Giả sử, Māgandiya, có một người bị bệnh phong cùi với lở loét và mụn nhọt trên chân tay, bị giòi bọ rúc rỉa, dùng móng tay gãi vảy ở miệng vết thương, hơ mình trên hố than hồng. Rồi bạn bè và người thân của ông ta mang một thầy thuốc đến điều trị cho ông. Thầy thuốc bào chế thuốc cho ông, và nhờ thuốc đó, người ấy được chữa khỏi bệnh phong cùi, trở nên khỏe mạnh và hạnh phúc, tự tại, làm chủ bản thân, có thể đi bất cứ đâu mình muốn. Rồi hai người đàn ông khỏe mạnh nắm lấy hai tay ông ta và kéo ông về phía hố than hồng. Ông nghĩ sao, Māgandiya? Người đàn ông đó có vùng vẫy thân mình không?"

"Có, Tôn giả Gotama. Tại sao vậy? Bởi vì ngọn lửa đó quả thực đau đớn khi chạm vào, nóng bỏng và thiêu đốt."

"Ông nghĩ sao, Māgandiya? Có phải chỉ bây giờ ngọn lửa đó mới đau đớn khi chạm vào, nóng bỏng và thiêu đốt, hay trước đây ngọn lửa đó cũng đau đớn khi chạm vào, nóng bỏng và thiêu đốt?"

"Tôn giả Gotama, ngọn lửa đó bây giờ đau đớn khi chạm vào, nóng bỏng và thiêu đốt, và trước đây ngọn lửa đó cũng đau đớn khi chạm vào, nóng bỏng và thiêu đốt. Nhưng khi người đàn ông đó còn bị bệnh phong cùi với lở loét và mụn nhọt trên chân tay, bị giòi bọ rúc rỉa, dùng móng tay gãi vảy ở miệng vết thương, các giác quan của ông ta bị tổn thương (faculties were impaired - khả năng nhận biết của các giác quan bị sai lệch); do đó, mặc dù ngọn lửa thực sự đau đớn khi chạm vào, ông ta đã nhận thức sai lầm rằng nó dễ chịu."

16. "Cũng vậy, Māgandiya, trong quá khứ, dục lạc đã từng đau đớn khi chạm vào, nóng bỏng và thiêu đốt; trong tương lai, dục lạc sẽ đau đớn khi chạm vào, nóng bỏng và thiêu đốt; và ngay bây giờ, hiện tại, dục lạc đang đau đớn khi chạm vào, nóng bỏng và thiêu đốt. Nhưng những chúng sinh này chưa thoát khỏi lòng ham muốn dục lạc, bị ái dục đối với dục lạc nuốt chửng, bị thiêu đốt bởi phiền não nóng bức đối với dục lạc, có các giác quan bị tổn thương; do đó, mặc dù dục lạc thực sự đau đớn khi chạm vào, họ lại có nhận thức sai lầm rằng chúng dễ chịu. 743

17. "Giả sử, Māgandiya, có một người bị bệnh phong cùi với lở loét và mụn nhọt trên chân tay, bị giòi bọ rúc rỉa, dùng móng tay gãi vảy ở miệng vết thương, hơ mình trên hố than hồng; càng gãi vảy và hơ mình, [508] miệng vết thương của ông ta càng trở nên hôi thối, tanh tưởi và nhiễm trùng hơn, nhưng ông ta lại tìm thấy một mức độ hài lòng và thích thú nào đó trong việc gãi miệng vết thương. Cũng vậy, Māgandiya, những chúng sinh chưa thoát khỏi lòng ham muốn dục lạc, bị ái dục đối với dục lạc nuốt chửng, bị thiêu đốt bởi phiền não nóng bức đối với dục lạc, vẫn đắm mình trong dục lạc; những chúng sinh đó càng đắm mình trong dục lạc, ái dục của họ đối với dục lạc càng tăng trưởng và họ càng bị thiêu đốt bởi phiền não nóng bức đối với dục lạc, nhưng họ lại tìm thấy một mức độ hài lòng và thích thú nào đó dựa vào năm dục công đức.

18. "Ông nghĩ sao, Māgandiya? Ông đã từng thấy hay nghe nói về một vị vua hay đại thần của vua nào đang hưởng thụ, được cung phụng và đầy đủ năm dục công đức mà, không từ bỏ ái dục đối với dục lạc, không dứt trừ phiền não nóng bức đối với dục lạc, đã có thể, đang có thể hoặc sẽ có thể an trú không còn khao khát, với tâm nội tĩnh lặng không?" - "Không, Tôn giả Gotama."

"Tốt lắm, Māgandiya. Ta cũng chưa từng thấy hay nghe nói về một vị vua hay đại thần của vua nào đang hưởng thụ, được cung phụng và đầy đủ năm dục công đức mà, không từ bỏ ái dục đối với dục lạc, không dứt trừ phiền não nóng bức đối với dục lạc, đã có thể, đang có thể hoặc sẽ có thể an trú không còn khao khát, với tâm nội tĩnh lặng. Ngược lại, Māgandiya, những vị sa môn hay bà-la-môn nào đã, đang hoặc sẽ an trú không còn khao khát, với tâm nội tĩnh lặng, tất cả đều làm được như vậy sau khi đã hiểu rõ đúng như thật về sự sinh khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm, và sự thoát ly của các dục lạc, và chính sau khi từ bỏ ái dục đối với dục lạc và dứt trừ phiền não nóng bức đối với dục lạc mà họ đã, đang hoặc sẽ an trú không còn khao khát, với tâm nội tĩnh lặng."

19. Rồi ngay lúc đó, Đức Thế Tôn thốt lên lời cảm hứng này:

"Sức khỏe là lợi ích lớn nhất,
Niết-bàn là hạnh phúc tối thượng,
Con đường tám nhánh là con đường tốt nhất
Vì nó dẫn đến Bất Tử an ổn."

Khi nghe vậy, du sĩ Māgandiya nói với Đức Thế Tôn: "Thật tuyệt vời, Tôn giả Gotama, thật kỳ diệu thay lời Tôn giả Gotama đã nói: [509]

'Sức khỏe là lợi ích lớn nhất,
Niết-bàn là hạnh phúc tối thượng.'

Chúng tôi cũng đã nghe điều này từ các du sĩ tiền bối theo truyền thống của các bậc thầy, và điều đó trùng khớp, Tôn giả Gotama."

"Nhưng, Māgandiya, khi ông nghe điều đó từ các du sĩ tiền bối theo truyền thống của các bậc thầy, sức khỏe đó là gì, Niết-bàn đó là gì?"

Khi được hỏi vậy, du sĩ Māgandiya xoa tay vào chân tay mình và nói:"Đây chính là sức khỏe, Tôn giả Gotama, đây chính là Niết-bàn; vì tôi bây giờ khỏe mạnh, hạnh phúc và không có gì làm tôi phiền muộn cả." 744

20. "Māgandiya, giả sử có một người mù từ lúc sinh, không thể thấy các hình sắc tối và sáng, không thể thấy các hình sắc xanh, vàng, đỏ, hay hồng, không thể thấy chỗ bằng phẳng và không bằng phẳng, không thể thấy các vì sao hay mặt trời và mặt trăng. Ông ta có thể nghe một người mắt sáng nói: 'Thưa quý vị, tấm vải trắng thật tốt, đẹp, không tì vết và sạch sẽ!' và ông ta sẽ đi tìm một tấm vải trắng. Rồi một người lừa ông ta bằng một chiếc áo bẩn thỉu, dơ dáy rằng: 'Này người tốt, đây là tấm vải trắng cho ông, đẹp, không tì vết và sạch sẽ.' Và ông ta nhận lấy, mặc vào, và hài lòng với nó, ông thốt lên những lời hài lòng rằng: 'Thưa quý vị, tấm vải trắng thật tốt, đẹp, không tì vết và sạch sẽ!' Ông nghĩ sao, Māgandiya? Khi người mù từ lúc sinh đó nhận chiếc áo bẩn thỉu, dơ dáy, mặc vào, và hài lòng với nó, thốt lên những lời hài lòng rằng: 'Thưa quý vị, tấm vải trắng thật tốt, đẹp, không tì vết và sạch sẽ!' - ông ta làm vậy là do biết và thấy, hay do lòng tin (faith - sự tin tưởng) vào người mắt sáng?"

"Thưa Tôn giả, ông ta làm vậy mà không biết không thấy, [510] do lòng tin vào người mắt sáng."

21. "Cũng vậy, Māgandiya, các du sĩ ngoại đạo là mù lòa, không có mắt tuệ. Họ không biết sức khỏe, họ không thấy Niết-bàn, nhưng họ lại đọc lên câu kệ này:

'Sức khỏe là lợi ích lớn nhất,
Niết-bàn là hạnh phúc tối thượng.'

Câu kệ này đã được các bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác thời xưa nói lên như sau:

'Sức khỏe là lợi ích lớn nhất,
Niết-bàn là hạnh phúc tối thượng,
Con đường tám nhánh là con đường tốt nhất
Vì nó dẫn đến Bất Tử an ổn.'

Bây giờ nó dần dần trở nên phổ biến trong dân gian. 745 Và mặc dù thân này, Māgandiya, là bệnh tật, là khối u, là mũi tên, là tai họa, là khổ nạn, nhưng chỉ vào thân này ông lại nói: 'Đây chính là sức khỏe, Tôn giả Gotama, đây chính là Niết-bàn.' Ông không có mắt tuệ cao quý mà ông có thể biết sức khỏe và thấy Niết-bàn."

22. "Con có lòng tin nơi Tôn giả Gotama rằng: 'Tôn giả Gotama có khả năng giảng dạy Giáo pháp cho con theo cách mà con có thể biết được sức khỏe và thấy được Niết-bàn.'"

"Māgandiya, giả sử có một người mù từ lúc sinh không thể thấy các hình sắc tối và sáng... hay mặt trời và mặt trăng. Rồi bạn bè và người thân của ông ta mang một thầy thuốc đến điều trị cho ông. Thầy thuốc bào chế thuốc cho ông, nhưng nhờ thuốc đó, thị lực của người ấy không sinh khởi hay được thanh lọc. Ông nghĩ sao, Māgandiya, vị thầy thuốc đó có gặt hái sự mệt mỏi và thất vọng không?" - "Có, Tôn giả Gotama." - "Cũng vậy, Māgandiya, nếu Ta giảng dạy Giáo pháp cho ông rằng: 'Đây là sức khỏe đó, đây là Niết-bàn đó,' ông có thể không biết sức khỏe hay thấy Niết-bàn, và điều đó sẽ là mệt mỏi và phiền hà cho Ta." [511]

23. "Con có lòng tin nơi Tôn giả Gotama rằng: 'Tôn giả Gotama có khả năng giảng dạy Giáo pháp cho con theo cách mà con có thể biết được sức khỏe và thấy được Niết-bàn.'"

"Māgandiya, giả sử có một người mù từ lúc sinh không thể thấy các hình sắc tối và sáng... hay mặt trời và mặt trăng. Ông ta có thể nghe một người mắt sáng nói: 'Thưa quý vị, tấm vải trắng thật tốt, đẹp, không tì vết và sạch sẽ!' và ông ta sẽ đi tìm một tấm vải trắng. Rồi một người lừa ông ta bằng một chiếc áo bẩn thỉu, dơ dáy rằng: 'Này người tốt, đây là tấm vải trắng cho ông, đẹp, không tì vết và sạch sẽ.' Và ông ta nhận lấy, mặc vào. Rồi bạn bè và người thân của ông ta mang một thầy thuốc đến điều trị cho ông. Thầy thuốc bào chế thuốc - thuốc gây nôn, thuốc xổ, thuốc thoa, thuốc đối trị và thuốc nhỏ mũi - và nhờ thuốc đó, thị lực của người ấy được sinh khởi và trở nên trong sáng. Cùng với sự sinh khởi của thị lực, sự ham muốn và ưa thích của ông ta đối với chiếc áo bẩn thỉu, dơ dáy đó sẽ được từ bỏ; rồi ông ta có thể phẫn nộ và căm thù người kia và có thể nghĩ rằng kẻ đó đáng bị giết chết: 'Thật vậy, ta đã bị kẻ này lừa gạt, lừa đảo, và gian dối suốt một thời gian dài với chiếc áo bẩn thỉu, dơ dáy này khi hắn nói với ta: "Này người tốt, đây là tấm vải trắng cho ông, đẹp, không tì vết và sạch sẽ."'

24. "Cũng vậy, Māgandiya, nếu Ta giảng dạy Giáo pháp cho ông rằng: 'Đây là sức khỏe đó, đây là Niết-bàn đó,' ông có thể biết sức khỏe và thấy Niết-bàn. Cùng với sự sinh khởi của mắt tuệ của ông, sự ham muốn và dục vọng của ông đối với năm thủ uẩn (five aggregates affected by clinging - năm nhóm yếu tố tạo thành con người mà ta chấp thủ vào: sắc, thọ, tưởng, hành, thức) có thể được từ bỏ. Rồi có lẽ ông sẽ nghĩ: 'Thật vậy, ta đã bị cái tâm này lừa gạt, lừa đảo, và gian dối suốt một thời gian dài. Vì khi chấp thủ (clinging - sự bám víu, dính mắc), ta đã chỉ chấp thủ vào sắc (material form - thân thể vật chất), ta đã chỉ chấp thủ vào thọ (feeling - cảm giác), ta đã chỉ chấp thủ vào tưởng (perception - tri giác, nhận biết), ta đã chỉ chấp thủ vào hành (formations - các hoạt động tâm ý, ý chí), ta đã chỉ chấp thủ vào thức (consciousness - tâm thức, sự nhận biết của giác quan). 746 Do chấp thủ của ta làm duyên, hữu (being - tiến trình tồn tại, sự trở thành) [sinh khởi]; do hữu làm duyên, sinh (birth - sự sinh ra); do sinh làm duyên, già và chết (ageing and death - quá trình lão hóa và cái chết), sầu (sorrow - nỗi buồn), bi (lamentation - than khóc), khổ (pain - đau khổ thể chất), ưu (grief - đau khổ tinh thần), [512] và não (despair - tuyệt vọng) sinh khởi. Như vậy là sự sinh khởi của toàn bộ khối khổ đau (mass of suffering - toàn bộ gánh nặng khổ đau) này."

25. "Con có lòng tin nơi Tôn giả Gotama rằng: 'Tôn giả Gotama có khả năng giảng dạy Giáo pháp cho con theo cách mà con có thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi này, thoát khỏi sự mù lòa của mình.'"

"Vậy thì, Māgandiya, hãy kết giao với bậc chân nhân (true men - người có đức hạnh và trí tuệ). Khi ông kết giao với bậc chân nhân, ông sẽ nghe được Chánh pháp (true Dhamma - Giáo pháp chân chính). Khi ông nghe được Chánh pháp, ông sẽ thực hành đúng theo Chánh pháp. Khi ông thực hành đúng theo Chánh pháp, ông sẽ tự mình biết và thấy như sau: 'Đây là những bệnh tật, khối u, và mũi tên; nhưng ở đây, những bệnh tật, khối u, và mũi tên này đoạn diệt không còn dư tàn. 747 Với sự đoạn diệt của chấp thủ của ta, hữu đoạn diệt; với sự đoạn diệt của hữu, sinh đoạn diệt; với sự đoạn diệt của sinh, già và chết, sầu, bi, khổ, ưu, và não đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ đau này."

26. Khi nghe vậy, du sĩ Māgandiya nói: "Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Tôn giả Gotama đã làm sáng tỏ Giáo pháp bằng nhiều cách, như thể lật ngửa những gì bị úp xuống, tiết lộ những gì bị che giấu, chỉ đường cho người bị lạc, hoặc giơ cao ngọn đèn trong bóng tối cho những người có mắt nhìn thấy các hình sắc. Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Giáo pháp (Dhamma), và quy y Tăng đoàn các tỳ kheo (Sangha of bhikkhus - cộng đồng các nhà sư Phật giáo). Con mong được xuất gia (going forth - từ bỏ đời sống tại gia để tu hành) dưới sự hướng dẫn của Tôn giả Gotama. Con mong được thọ cụ túc giới (full admission - lễ truyền giới chính thức để trở thành tỳ kheo)."

27. "Māgandiya, người trước đây thuộc ngoại đạo (another sect - tôn giáo khác không phải Phật giáo) và mong muốn xuất gia và thọ cụ túc giới trong Giáo pháp và Luật này (Dhamma and Discipline - lời dạy và giới luật của Đức Phật) phải trải qua thời gian thử thách (probation - thời gian quan sát tư cách trước khi chính thức gia nhập) trong bốn tháng. Vào cuối bốn tháng, nếu các tỳ kheo (bhikkhus - nhà sư nam đã thọ cụ túc giới) hài lòng về người đó, họ sẽ cho người đó xuất gia và thọ cụ túc giới vào hàng ngũ tỳ kheo. Nhưng Ta nhận thấy có sự khác biệt tùy từng người trong vấn đề này."

"Thưa Tôn giả, nếu những người trước đây thuộc ngoại đạo và mong muốn xuất gia và thọ cụ túc giới trong Giáo pháp và Luật này phải trải qua thời gian thử thách trong bốn tháng, và nếu vào cuối bốn tháng, các tỳ kheo hài lòng về họ và cho họ xuất gia và thọ cụ túc giới vào hàng ngũ tỳ kheo, thì con sẽ trải qua thời gian thử thách trong bốn năm. Vào cuối bốn năm, nếu các tỳ kheo hài lòng về con, xin hãy cho con xuất gia và thọ cụ túc giới vào hàng ngũ tỳ kheo." [513]

28. Rồi du sĩ Māgandiya được xuất gia dưới sự hướng dẫn của Đức Thế Tôn, và ông đã được thọ cụ túc giới. Và không lâu sau khi thọ cụ túc giới, Tôn giả Māgandiya sống một mình, ẩn dật, tinh tấn, nhiệt tâm, và quyết tâm, đã tự mình chứng ngộ bằng thắng trí (direct knowledge - sự hiểu biết trực tiếp, không qua trung gian), ngay trong đời này chứng đạt và an trú mục đích tối hậu của đời sống phạm hạnh (supreme goal of the holy life - mục tiêu cao nhất của con đường tu tập, tức Niết-bàn), mục đích mà vì đó những người con trai của gia tộc chân chính xuất gia từ đời sống tại gia vào đời sống không nhà. Ông biết rõ: "Sinh đã tận, phạm hạnh (holy life - đời sống thanh tịnh, tu tập theo giáo pháp) đã thành, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lui trạng thái này nữa." Và Tôn giả Māgandiya đã trở thành một trong các bậc A-la-hán (arahants - những vị đã đạt được giải thoát hoàn toàn).

MN 75. Kinh Gửi Māgandiya ​

MN 75. Kinh Gửi Māgandiya